Skip to main content

Full text of "Hrn. Joann. Monetæ, zum h. Geist gewesenen Deutsch und Poln. Predigern, in ..."

See other formats


Google 



This is a digital copy of a book that was preserved for general ions on library shelves before il was carefully scanned by Google as part of a project 

to make the world's books discoverable online. 

Il has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 

to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often diflicult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 

publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parlies, including placing technical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the plus We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a b<x>k is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 

countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means il can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's hooks while helping authors ami publishers reach new audiences. You can search through I lie lull text of this book on I lie web 
at |http : //books . qooqle . com/| 



Google 



Uber dieses Buch 

Dies isl ein disjiULk-s Exemplar eines Buches. das sl-iI Generalionen in den Regalcn dcr Bibliolheken aufbewahrl wun.li:. bevor es von Google irn 

Rahmen eines Projekts, mil dem die Biieher dieser Well online vcrfugbar gcmachl werden sollen. sorglallig geseannt wurde. 

Das Buch hat das Urhcbcrrcchl Libcrdaucrt und kann nun iiffcnllich /uganglich gemachl werden. Ein iiffcnllich /uganglichcs BlicIi isl ein BlicIi. 

das nienials Urheberreehlen unlerlag oder bei dem die Schul/frisl des Urheberreehls abgelaufen isl. Ob em BlicIi iiffcnilich /uganglich isi. kami 

von Landzu Landuniersehiedlieh sein. Oil cut lick /iiganglichc B Lie her sind unser Tor/ur Vergangenheil und slellen ein geschichlliches. kullurelles 

und wissense hall lie lies Vermiigen dar. das haulig nur sehwierig zu enldeeken isl. 

Gebrauchsspuren. AnnierkLingen und andere RandbenierkLingen, die ini Original band enlhallen sind, linden sieh aueh in dieser Daici - cine Erin- 

nerung an die lange Reise. die das Buch voni Verleger zu einer Bibliolhek und weiler zu Ihnen hinler sieh gcbracht hat. 

Nu t zu ng s r i chtl i ni en 

Google islslol/. mil Bibliolheken in parlnerscharilicher Zusammenarbeil iiffcnllich z uganglichcs Material /li digilalisieren und einer breilen Masse 
/ugaiiglicli /n maclicn. OITcnllicli /ugaiigliclic BLiclicr gclioivn dcr Ol'lciilliclikcil. mid wir sind niir ilirc lliilcr. Niclilsdeslolrol/ isl diese 
Arbeit koslspielig. Urn diese Ressource weilerhin /ur Verftigung slellen /u kiinnen. haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch 
kommerzielle Parteien zu verhindern. Da/u gehiiren lechnische Einschrankungen Hir aulomalisierle Abfragen. 
Wir bitten Sic um Einhallung lolgender Riehllinicn: 

+ Nutzung der Duteien zu nirhtkommerziellen Zwerken Wir haben Google Buchsuche Hir Endanwender kon/ipierl und miichlen. dass Sicdicsc 
Dateien nur I'Lir person liche. nichlkommer/ielle Zwecke verwenden. 

+ Keine autonmtisivrtvn Abfragen Senden Sic keine aulomalisierlen Abfragcn irgendwelcher An an das Google-Syslem. Wenn Sic Recherchen 
iibcr maschinelle Ubersel/ung. oplische ZeichenerkemiLing oder andere Bereiche dLirchluhren. in denen derZugang /u Text in groBen Mcngcn 
niitzlich isl. wenden Sie sieh bille an uns. Wir lordern dieNul/ung des iiffcnllich /Liganglichcn Materials Hir diese Zweeke und kiinnen Ihncn 
unter Umstiinden helfen. 

+ Beibehaltung von Googlc-.Miiikciiclcinenten Das "Wasser/eiehen" von Google, das Sie in jeder Dalei linden, isl wiehlig /ur Information iibcr 
dieses Projekl und hilfl den Anwendern weileres Material Liber Google Buehsuehc zu linden. Bille enlfemen Sie das Wasser/eichcn nicht. 

+ Bewegen Sie sieh innerhu/h der Legaiitiit Unabhangig von Ihrem Verwendungs/week niLissen Sie sieh Hirer Verantworlung bewusst scin, 
sicherzustcllen. dass Hire Nul/ung legal isl. Gchcn Sic nicht davon aus. dass ein Buch, das nach unserem DaHirhallen I'Lir Nulzcr in den USA 
iiffcnilich /uganglich isi. aueh Hir Nul/er in anderen Landcm oHl-iiI licli /uganglich ist. Ob ein Buch noch dem Urhcbcrrccht unterliegt, ist 
von Land zu Land vcrsehieden. Wir kiinnen keine Beralung leislen, ob eine bestimmle Nul/ung eines beslimmlen Buches gesel/lich zuliissig 
ist. Gchcn Sic nicht davon aus. dass das Erseheinen cincs Buchs in Google Buehsuehe bedeulet. dass es in jeder Form und Liberal! auf dcr 
Well verwendet werden kann. Eine Urheberreehlsverlel/ung kann sehwerwiegende Folgen haben. 

tiber Google Buchsuche 

Das Zicl von Google beslehl darin. die wellweitcn In formal ion en /u organisieren und allgemein nutzbar und zugiinglich zu machen. Google 

Buehsuehe hilfl Lesern dabei. die Biieher dieser Wel l zu enldeeken. und unlers lLil/1 Aulurcu mul Verleger dabei, neue Zielgruppen /u erreiehen. 
Den gesamlen Buehlexl kiinnen Sic im Internet untcr |http: //boo.;.:: . j -:.-:. j_^ . ~:~\ dLirelisuehcn. 



3. +--S 









z -7 ^- n~*rL 




T~~ 




/' 



<y<J 1> 



-7 r £ _ -ml, 



r -&< 



, ? J ^ C -"^7 V ' 



.v 



JSrit. JOANN. MONETAE, 

jum ■&. ©eld geweft ntn Stuff* w» 
$oln. <PKMgttn, in 2»anj(g. 

ENCHIRIDION 
POLONICUM. 

anS>= «$, 

fo &ama&!iwm 36mei72a. wrferttflrt; 

anftlo ob«t 

berfdmmtlic&fttSuflrnbjttmS&ftot 

gtofTtn Sf)tfK wrme$rtf tvorcen 
€&ri(*o?& ^aberrant, 

$ rinlftnt JJte&iga in S{»tli. 

gtttte unt wmefrtt guflagt. ~ 

S^anjfg , if&wn unD SJotfcfinu. 
Stud unb9}»Iaatn»m.?Co6. ©tfiwf&tr*. 1-77 1. 



* . 

V 






» r *Vr 



\ 



r-*- . 



>J^r 



*■«• 







K 



8ttrtte 

3um txfttn Srticf, 



$ fommtttr jum SBorfdjeiu 

tin pott eielen 3qljmi in 

fcer $olntfdjra ©prac^ewer. 

IqhgteS SJUC&, (Jbh. Carolus 

Woyna, ^at.bergletcgen p feiner 3'it 

gerounf^t, au<& fe[f>|* in SBBelt com- 

municir«n modeii, fo akr nidjt g«» 

fc&t&en) wftc&ei man Enchiridion 

Poloniajm, t>d$ i(i: ^olnifcfr 



4, JBorrefre, 



J&anb * S5it(f) &at nemten moUtm 
Sftan nennet e$ ato $otoifc& £an&; 
SB»<&/ w>r$ erffe tafum, n>etl ttejenf* 
gen, tie to $ olmfc&m ©pracftef (to* 
$ig jep n>oaen> e$ ttrtmer &e?) to 
^Sant fcaben foffen: »or$ antoe, toetl 
man tycr gfetc&fam fap to #ant un& 
in etnem Volumine fcabert taxi/ n>a$ 
fonfren in Dieltfi ?6<&ern mup defu*et 
tint nac&defc&Uaen »ert>en, «8etlan« 
get jeroant pten &eri<(jt t>on $ofc 
HiWjSm &ud#a&en un& Preceptis* 
n*|e man foil reten,iint> tie ®6rter 

tiefeft ten Declinatioflibus ittlb Gonju* 

gationibus, gefc&icfiidj orfcnen un& ju- 
fammen fe|en? Ui le&ret i&n t>a* 

Itfie 95 U^> / in »rt*em unterfc&te&* 
licfce Ptecepta Grammaticalia 
put ent^olten, tnfonto&eft to tabep 
beftnbltcbe in wand)erle& SRegcIn nn& 
^oten Derfapte Syntaxis: tpitt er ettt 



woxxtv t. n 

Steffrr, wit matt $ttotf$ foUreJetti 
jwben, fta* ftttfcet er itt t>em anberit 

SJucfc, mtort ©rfprdd^en : *.©at 

ir 33f tteben }tt belt fitrareit&en uttb mtt 
Furjett Shorten »te£ in fid) faffen&ett 
Sle&en* • Slrtett/ folcfte totrb tjim art 

Me J5>an& dcben bat iiXlttt f&Ud) 

mb 6prii(f) * SBflrter, Me man Met 

lit Ahundinz unt> tneftr aW 6oa $att 

if er fce* Sor&a&ett* ct»a$ felber in 
to'efer €5pra<6e ju componiren *m& $tf 
fefcett, tttto t&m ettoa eftt tint to* at** 
(re ®ort fe&iet ofcer nicftt fcegfadeit 

»«, fo t an er* im Viatel! S&IK& 

im 2>eutfd»er unt> WMftytrfBte 

tet Sfitf^tftet aufftflaaen: gfefet er 
r men $o(ittf$ < gefc&r te&ettett SBrtef * 
ofcer em anber 9fofatfc& S^uc^/ itnfr 
n>eig nid)t affcr SBBirfer SBe&eutmufc 

fo fan tx fu in font ftwftM »«&, 

V . X3 ' v 



spvkcpc* 

wStmmmmmimmm—mmmm 11 ■ , , m0 



'* 



et * $t0tl obtx Lexico ftnben: 
p etr ttiit S3ttef * ®tfHun$ett occupirefc 
iu<$ »«$l an Jldni^L unt> an&ete &o* 
»e ©tan&e$ * ^evfonen, fo $at rr tttt 

ec^StClt 32>Ud) aur Ue&erfc&rifl Men* 
ic^e unb na<& &em &eutfcm Stylo eftt* 

\tti$titt ZitUtt, aui Mlfyn mutatis 

nutandis gat letc&t Me tm Slnfange 

jewiWt^e Salutation , in bem Con- 

ext We Sttrete/imfc $ufegt tie Sub- 
cripcion f an formiret werbf m €nb« 

i# pkt tt im iitbttibtn &u$ 

rtw^&etf unferft&ieW. Cgempel *ost 

5etttyd)M(Mt , SBe$fiEf * 33ri# 

[M & Stop 'fat man ffc& -Wbto 
tet #ntfffer Scribenteti ©fitter: tmfr 

\mv in ben Grammaticalibus be* Joh; 
Caroli Wpyna,&ep Wefeot IS^Uc^etC 

aymnafio e&ema&l* gmtfrnm $ofo* 



fottxtot 7 



■MMril 



UQma £tt(t*6artetti tmb fritter ** 

tettufc^en Grammatic; tit toil Cprudj* 

IBirtem be* Andr. MaximiL Fredro, 

2e»ber8tf(&ett CajMtoitett 93u<b$, tof- 
fm Sttttl: Przyflowk Mow Potocz- 

nyeh; tlttb be$ Rev. P. S. J. Gregorii 
Gnapii fetrie$ / fo tt Adagia Polonica 
mutt, »te au$ Dartielis Gamii fet» 

ntf, *«* Mefen £itu( fu^ret: Flores 
Trilingucs, unb anberer; in beobett 
SB6r ter . fKegi frertt ebettfatf bed obbe- 

iiatttttett Greg. Cnapii Lexici in Fok 
tlftb bfffen guilty*, DifHonariuin 
Polono-Latinum gettattltt/ tit Offovo; 

in ben £tteto unb fi&rtefett bed Ale, 

xandri Schwertners Jtetltdjer ^Jo(* 

nifdjer 6ettb . Cftrrffat, 9Ba$ matt 
liebet) felbeir aet&att, ba* fiberidgt 
matt torn unpaffionirtett- Urtbefl be* 
fitojNactt 2eferi 2)oc& $tebt matt He* 
ft* 4^anb«SBu(^ t>or fetn Dollfommett 
2Bwcf nic&t au* / unterbeffett aber 

X 4 w * r * 



8 •■JPOCKM. 



mmmi^mmm 




»ir& el bcnen Incipienten tint 

trag fet>it. g&ienw&f ati$ W, fo etnen 
guten Wang in ber Cwacfc gema» 
t|et tja&m, taijenige att&ter ffnbett 
toerbcn, roaM&tten nfc&t t»irt> mif*» 
fallen fitmeit 3* tDfinffte fcterjit 
»on £er$e« fceif retdjett ©eegeti fammt 
3lAcfttd)em Succefs t>on obeti $era&, 
unb bamtt Mefe gednge SWfi&e unt> 
Strbcit &em £$$j*ett |tt fetfier @ott* 
lidjen €&re unb bem Publico juttt 
*effcn mige abgqtdet fepa , unb 
gct'eKfjert! 

©tfcfaiekn unb gegeBen fat Sxww, 
- Anno 1720. beh 29. Nor. 



Jo. Moneta. 

Dtote 



•N 9" v 




;<>(® 9 



.Rene SDHtft-e. 




cubbtm ged*nftSrtfe<*. 9ot» 

Dielen Erratis unfc ©mdfe&lertt, JUttt 

edja&en M Setfeger*, <wffer$aj& 
2anbe$ abgebnicft roorton: fottmr&e 
bcr redjte Wrleger genJt&tget, tafr 

(el6e mil correctcr utlfc Mmtfycttt 

ben gteb&abern biefcr epracftc ju lie* 

fern, i.) |>at man twt tor eiptfc 

ij(fem Orthographic finest Stuff** 
gema$t, ter in toner ©pradjlelre frc* 

bet.' a.) ©te Etymologie unD 

anbre etucfe umg«arb*ttee; matt$e* 
unnit&ige roeggelaffen into mel n6t^u 

fi«re0 &tn$uget&an* 3-)SW^at 

tteue @f fptd*e bepgtfffttt. 4.) 8i& 

fer bet SBerme&nut$ M SBtotcr* 

85tKf#, to* £. &€fc&m$enbdumer$ 
1738* no* ctnen grSfferen SBorra&t 
wr. *oitufd>eu S&Jrtnr gefammelk 



» IBUQC 




tif 




5 ) 2Jplt bf irldiorismisPolonicis, 

obetr dgehett SPofoifdjen 9lebett$*Sft> 
ten f men Stoftang l)tnjuget|am £)er 
€rr# bet Me ®abe ber mam&erlep 
prac&en fetnen B3oten gefcgenfet/ bte 
groffen t&aten ©Otte* }u »erfunbi. 
gen, wrfei&e ©nabe, bap a(Ie tieje. 
ttt'aen, twft&e el not^ig baben Me 
5Polmf$e ^pra^e $u »erj*eben, erne 
redjte 2u(l bap bejetgen, unb ba bte* 
fit fdjine €pra<fce jtd) t>or$&gft$ ne rt 
<Mlbrfttfen fan, e ine fletfjtge Uebung 
tatinn Dornebmen m5(6ten. 2Btrb bie* 
fel defd)«&en> fe nwben unfre $reufleti 
iud)t webr fo elenb unb fdjlec&t $oU 
tttfd) reben unb jtyretbett/ all bieber 
gefc&ejeri \% g<(j mftnfc&e etnem 3e» 
ben &um ©ebraucl biefetf Sucfyl alien 

S&ortt «m $futg|ffeffc, 

\ • - - 

\ ■ - 

€f rfjfopi ^aberrant, 

* • 

3* 



\ • 



\ 



3n Wefem 





ifi ju fiitten: 



' ./ 



L-€to» 



/ . 



*# 



•t ! . 



J ■ 



* . .5 



* A 



/ ; 




)o(SS X 



l @ne ©wmmatlf. > f 

• 

U. ginige bienlid^c ©cfptddje. 



>, *-A 



ffi $ Polni|cfK' £*utf<& i t tf Wrte 

©prfofrsSBttftro 



« 




IV. ©ftttf* * 
Lexicon. 

Lexicon, 
mtt aufcriefenen fReten«*9Mtfi 
. ffarf wrmefyrefc 

• ♦ 

VI. Titul-Formular. 






vn. 



14 J8 )oC 

■ • * ii«m*mmi ■■gjuawk f — r - -| ~r 



VII. Untrrf^itM. emt>»®tf)wv 



-r . "* 



v *» 






%T:'r ■'. , an* 




iones. 



0M&d eittm aftt^anf 



DOU 



/•i 



1 

VIE Mmaittt* -- ®t fimidjm, 
Specification mu mmifytilty 



*; 



SSranbwtm, Jpiffrrim 



I N. J. 



IN. J. 

95on bcr Orthographic 
A. gsoh m rngtett •$M$fyxa$b , 

.@MimiMttf *&« polntfdje 0ptttdj * Utyt 

\\ eme getwfle 'Krt tedjf imb Vein ju lefen / jd 
rctien wnb, §u fd)fti6en. ' ■ , 

Qsneft. i. 3B<tf ftno wot 93uc&fiab«n in Drt 
t>o!nift§en <Sprac$e? 

Refp, 3*?ft Mefelbe, bit matt in 6er £eti& 

l'4m fcat; etlicfce wcnige ftusgenommen/. w>i< 
sue foIgcnOem ju evfe^en : 

a, a, ?,. b, c, £, d, e, c, e, f, g, h, i, kj 1, ^ m, o, 6, \ 
\ o, p, r, C ^ »i u» ** y, z, f, i. ; 

£iqu fe£et man nod? b'iefe: cz, rz, £s unb Grcz. 

Nota i. ©as A, a, ijt bet) ben 9>o|jlen breijer(ei): 
Stfftft* gemeine a roitb misgefptodjen rote itt ben bm- 
fenSBferern, 2tben&, aber, 'Hbel , fam er fel&«, dar 
fine @abe ; 3>as ctnbere o&cn mit ei ncm ©triolein i me 
"tan ©one of(, an&er, SCbgang, tCntfi$ y "3(llmad)f> 
IWjiefel&et, Bratem 25tttber; ©as britte mif efnem 
Intnftri^ % bebeutrt fo »id ate on Watroba cine iebet, 
fym 6a ^itdjetoSBantt, Btyd ber Sntfjum, -dfs toann 
KjWtyncbtnmaxt Wentroba, Kloatwa, Blond-; Wfltn 



a - , '• * ) o ( jfc 

•abet auf t>a6 3 alfobolD b ober p folget, fb fpridjt man e$ 
n>i* cm au«: ate Z?b ber 3 a & n / K?piel $mbb|b, D§b 
eineOftdje, gleicbfam mie zdmb , kdjnpiel, Ddmb. 

N. 2* SDaS b, f ommt mit bem ©eutfcften uberein, 
anfier $<$ e* juroeMen mtt etnem i bejeidjnet n>irb y ate 
Jedwab\bie @eibe, Kielb' etrt ©run&ling , Gotab' £t*e 
%a\xbc\ <£$ nwrbe mit *nem ©urcbjlrid) bejeicfcnee, je|c 
jobfennren ea Die metflen 9>o§(en nic^t* 
N SDaa c* ijt bem Sbeutfcfcen j gteid^, unb roirb niemate 
ate tin f gefefen, fr&XHta&Std, Cto iter Sod, Noc 
tie Sflad^f* ' 

3Da5 beffcid&ne c roirb mit einem getfnben 3*fd) en ftu$- 
gefprocben; ate tialober ieib, ciafto ber^eig, fanftet 
. ate4*g beutfcfte tfd). ■, 
* SDas d, £ b, fomtnt mit bem SDeuffdjen ubetetn. 

N., 3. E, e, if? ebenfate bre^erle^: SDaS erjte ge* 
meine c fprtcbt man am , roie Dag i)euf fdje e in b N en 5B6r^ 
tern Sfcre, ett>ig ausgefprocben roirb, ate Ser ber $dfe, 
Crek ein ©riedje: $)a$ anbere e\ roelcbes oben mit eu 
nem ©triolein bejetdjnet i|l, lautet n>ie bat t, fo bem a 
gfeitb, in tain beutfd)en £B6rtern, ©r, drger, €rbe, fden, 
fiBefen, art CAuM eine 3*0iebel, Ce'gfe ein Stegel'Stet^ 
Delka ein23rett: £>a6 britte mit bemUnterflricb g befceu- 
ttt en , nemltd) in bem 3Bort Wgda em ftlfd) • #ngef, 
Mgka bie SDtarter, ate roenn gefcbrieben fiunbe wend£, 
meaka; rotrb t>ergKd>en mit €ngel, fcfjroenfen, fo(ge< 
abet auf bat g, jtracfs b ofcer p, fo ijl es fo tnel ate cm, 
Ggba bat SWaul, Stgpa bie ^tampe, alt roenn gefd^rie- 
ben mdregemba ftempa. 

N. .4. , ©erin t^ § unb g be$ 2Borte6 (e$te33ud>' 

flabenfinb ; fo fpricbf wan % aut mie J)a6 in bem beut- 

fd^en ®ort O^r, Otf ; ba« g abtx mie bag beuefcbe e in 

ben 3B6rt em S^re , enoig , j* S* ggb§ mit bem 3Rauf -, 

' J>gdg id? tottbe fet?n / ate tt>enn^ gcftyrieben m&^ggbo 

bgde. . 

93ei 



# ) O ( £ ' 'I 

m I I II— — — ■ ■■■ III— 4 I ■— ■— *— — »— ^ II — 

£et> biefetTfasfptadje be* 9 unb * fcenn fie be* ®o&» 
fes Ie|tr33ud#aben jmb, bleibw, obgleicft eingufal (ben 
tteiafemet Paragoge nennen) gefc^te^ef: ate, rgk$2 to 
Brat uczynil? Jjpat betSBtubet Dd6 mtf bet^anb^etban? 
r?k§z6 to twoi? pifat? J£ajl bu &ad mfc fcdner Jfjano gc* 
fdjrieben? (ate roenn* jiiinbe, r$kdz, rekdzes) Corkji 
twojj uderzyt >Du §afl teiner $od)ter einen @d)lag ge* 
jeben, Gefpodsze&ie wafz$ opu^cili? Jj3abt i§t eureJ$et« 
frerge aetfaffen? (ate n>enn$ gefcfcrteben ware Corker, 
(tolpodcz&cie.) • s 

N/ y, 3Da$ g fpredjen bte 9>o$fen afljeit £att «u* # 
«fe ein (jalbeS k note J>te ©euffdjen tn^teujfen btefe 2B6t* 
rer, ©Off, ©abe, ©ut ausfprec&en; gdni$ id> jage # 
gotujg tc& bereifc :<:♦ 

N. 6* >Da$ i ift rote baS ©eutfc&e, toenn abet bot 
bent i dn b, f, p, w> fie§et, . fo noitb, ate roenn es ware 
bgi, fgi, pgi, wgi ? unb &a5 mi ate mni auSgefproc&en. 

N. 7» ©er 93ud#abe I ijl stoe^etle^ ; ©er erfie if! 
gemein ; ©et anbete iji oben mfc einem ©utcftcftnitt,. mie 
folget , I: in bet 2(uSfpradje be* erjlen fe|e man bte3"n* 
ge imoenbig an ben Obert^eit ber Oberfgd^ne; mitt man 
abet ba$ anbete nem(id) I gue au$fpr«d)en, fo mufi bet 
Sungen @pi$e-;att?ifd>en bie Ober« unb Untet*3ft(we 
fommem 

N. 8- ©<** «, n, ifl beuffd), bag gefWdjene A «>irt> 
fdnfcet ausgefprodjen , ateDaii ber^ins, P#erf. bet $og, 
Ogieri &a$ §euet, Pidri bae iieb; 93ot m unb n ftnbet 
fi| ein §atce$ o, j> & Dom bo* §qu*, Dzwoa bte 
©locfe- 

N. 9. ©er $5ad)flab e mirb einmal & auajjjffpwK 
<^en tx>ie in ben ®6reetn Oc^^, Otgel, ate wennman 
Den mtetdffen Confonantem tetboppelfe, $♦ S-Broda bet 
^Bate, Woda ba« ®aflet, Szkoda bet@f^aben, sto^o 
^ ^B^rt, Okno ba^ ^enfler; fonjien akc n>te ba$ 
in ben QBottetn 06t, Ott, ate Bog ©0tt, on €r 



4 ■ ♦ ) o ( ♦ 

dna©te; fllflan foltc btefesmit etnem 0betv@frid|> no 
tiretu 

N. i o. p, r, ijt beutftfr, f ate ein beutfc&es boppeft ft" 
ateSowabie Sule. 2(nffatt q braiicfyen bte^Pofjlenkw^tnl) 
on jlatt p, kl 9 K&adz, Ksia-2?, ein 9>riejter, gurjj, mirt 
iritt X per abbreviate gefc^rieben* SDaS y wte u, in bem 
©oit&urjle. - ' * 

N. 1 1. SDaS i fpricfa mem au$ mte bas f tn Den 
SBBottern fe|en, fe£en, j. €• Zaj$c ber J^aafe, Koza bit 
gtege ; ©as £ etmas $elinber ate Da^ beut fd)e fd) ; ,SDa* 
2 mie fd>, beef; etma* linberetr, §♦ <£. zelazo, iona 3 
zywot. . 

N. i a, ©enn nadj ben fofgenben QSucftjiaben, 
b, c, f, k, m, n, .p, s, w, fhracf^ bai fleine i folgef , fo ge- 
fcj^id^t Die 2(u$fprad)e, atemenn bem i &a$ gelihbe g t>or* 
gefe|et mare', ate bity gefc^Iagen , cichy fiifl, mifi eine 
©djuffel, nicnicfrfs, atemenn* gefdjrteben, bgity, cgi. 
chy, mgifa, ngic 

N. 1 3. 2B*nn bieje nadtfofgenbe QJuc&fiaben b, p, 
w mtt etnem £b$x*<&tvid) gejekfjnet jmb, ba« beb^utef, 
ate menn fie hineg ftc^ ebenfate t>a$ geltnbe i fatten; ate 
Kielb'berSriintwig, Zigc bet $od>ter*9Rami , Wie$ ein 
SDovfj Karp' eine $arpe, ate menn ba$ g uberafl babetj 
tpdre / ate Kielp' , Zienc , Wies< , Karp'. 

N. 14* SDiefe 3 93u$flaben c, s, *, fjaben 6et> fcew 
tpbfykn eine fonberlic&e TCte in ber 2(u$fprad)e; 
SDenn fte finb brepevlei) Tbtx 1. gemem c, s, 2. 
a*^Sf^ermitJ>mOber(lric& / M,,£ 
- 3* 5Die jrne^ erjfcn mit bepgefugtem z, ate cz, fz, tint 
bet britte mit bem fhmct 2, tmb merben atfo au$ge< 
fprocfjen : 

JDieerften, nemlicfc, c, s, z, gwc^nlic^, ba« t> mie ciej 
ba* cze mie tfche; \>at s n>ie e^; t>a^ fz mie cfchj ba$;i 
note iiet j bai £ wte ein $, fzet mie fd?tf<$. ^ 



Jgjier tfi uberatt ntdjt ba*^aree polniftfje g fonbern gleicfc* 
fam Dad geftnbe beuffdje g ju t>erj?e(>en. J^ier tfi nod) ber 
Untcrfdjeib jtmfdjen s unb z ju merfen, j.<3:. Kofa eine 
6enfe,Koza eine3iege,Rofa ber $f)au , Brzoza eine Sir* 
fe. JDer llnterfd?ei& nnrb inrffd)en s unb z ald„ fierae 
ber J^anf^aamen , iiemij bm SSobcrn J)er timet* 
fcfyeit) jroifdjeri fz unb £ aid fzyfa fie (>at gene^et, zyla ei* 
ne 21ber, fzyig tcl) nefje, iyi% id) lebe, izyto ed tjl gene£t 
worben , £yto bat ©efretjbe* 

N.- 1 y . Unf er ben SJucbflaben , bte man Con/onan- 
tt/ljetffet, roerben bretj £arte 23ud>jlaben genannt, nem* 
lid) bat i mit bem ^>unct , n>ie and) c unb s n>enn fie ba4 
c neben ftdj ^aben : cz, fz : atfe anbere Confon antes mtd^ 
c, s, unb z fmb enttoeber gemeine ober gelinbe Confo- 
nantes. 

(Btmtixu jtnb (re, toenn fie nad) ber gemeinen TLxt, 
otor wie im ©eutfcfren audgefprocften werben: 

(Belinbe aber roerbw fie, roenh fie affobalb ^infer 
f\d) bad fleine i l>aben, cber oben mif einem ©tridjfem 
notiref futb :, aid in bem 5Bort wymowny berebt , jmb w, 
m, n gemeine C&uc&flaben; in wita aber, er £eijfef mid* 
fommen, mimir, nic nid)tfr, ftnb w, m, n, geltnbe 
^Sudjjlaben, met! uberatt bat fleine i babet) jW>ee; in 
tern 2Borf 6wy , &wa , siwe grtiu , iff s gelinb , bat w 
aber gemein , in bem 3Bort , Diien ber $ag , i ft z unb n 
9e(inb; SDad erfle roegen bet i fo babet) jie&ef; >Dad an* 
bere roegen bet <Strid)(eind , fo'oben ju fe£en tfh 

N, 1 6. Jfjtebe^ iff nod) jm merfen , ba jj am €n« 
be eined SBorfd . - 

bad b fafl role ein p, aid d?b 

bat d fafl tote ein t, aid s§d . 

ba^ g fafl note ein k, aid posgg 

bat w faff toie ein f, aid koncw 

ba$.z faft tote ein s v a(d obraz 

bat i fafi tote ein fz, aid ftraz 

7C g N. I 



audgefprocfyen n>er- 
btn^ toeilfie^eine 
©leic^^eit tmTCud* 
fprec^en fyaben. 



* N. 17. £)iefe3ud>ftoberi a, e, i, y, o* u, vott* ' 
den Vocaks geitannt; aile anbeire abei; Confonan- 

tea. iDaju gef)dren aud) 9 unb 5 femiconfonas. j 

ft 18. €$ finb,aucf> bet> ben 95o£(en Diphtongi y \ 

ttenf.ld) ad)te ay, ey, iy, oy, uy, yy, ate day, ley, kiy, toy, 

wiiy,ftryy. , . 

, Unter bmen Confonantibus fntvcen cflid>e bai e Dot 

fid) ; ate f* 1, in, a, r, s, gfeic&fam cf, el, &c. etlidje £m* 

ter fid> ; ate b, c, d, g, p, t, w, tate be, ce, &c. fo n>ie c 

unb k bag a. 

N. 19. 3Tii den Dipbtongh geb&tet aud) bo$ au y 

in eintgen 5B6rtern , ate : Cekauz 3eug£au&, Fraucmer 
grauen jtmmer , Inkauft Die ^inte, Klauzura ewe (Elau* 
fun& 

# €$ fmb auc& Diphtongi Beg ben *Pofyen, ia , obet 
ia, ie, 10, iu, ftudnia, fzyia, ciernie, miod, diiura. 
tmgleiC^en and) bit Dipbtongi cotnpq/it* : iay unb 
iey, al0: potgpiay, lepfcy. 

5Dte abet; x>on lateimfcben 5Botten §erflammen, unb 
auf ia ft$ enbtgen, roerben in §n>o <gpt>lben auggefpro* 
c&en, a(S: Byblia, unbttuf\ta, ate Apelacya. 
N. 20. 9to^> ijl n6tf)ig ju merfen bie Mutafio Con. 
fonantiiim & vocalmm, bie 93erroanbe(ung bet fiummett 
ttnb tauten SSudjjlaben, totldft bet) Stlernung bet Decli- 
nationen.}U flatten fommt, ate: 
m) ber ConfonantiutH, ba berroanbeft jid^ 
C in t, in aUm Cafibus ber folgenben jtoep 9B6rf et : 
Kwicdiea ber 2(prH, Genit -Kwietnia, u. f no* 
Kociol ber £ejfe(, Genit Kotla,u* (♦ H>* 
(9 in fz im ganjen Plurali be* ®orte$: 

Ucho ba* 0§r, Nom. plur.Ufzy, Gen. Ufzu, ii.ftt>« 
JE> nimmt ju fid) z, $♦ & fiikoda bfer@df>abe, in Dativ, 

fzkodzie , trzoda, bte«$eerbe, trzodiie, 
JPz in god; in oflen Cafibus bti 2Botfe$: 
' Tydiicii bie ©oc$e, Genit Tygodaio, iu f. to. 



• ♦ )o ( * 7 

D£ in y trt aCfen Cafibus be* 3Borte* : ogrodiie'c ber 
£>efgarteh, Genit ogroyca, u* f* t6* 

Gin) *( ate: droga ber 3Beg, ia Dativ. dfodze* 

noga bee gujj^nodze, ftrzegs id) fcejjufe, ftrzefefz 

K in c j.<£, Czapka, in Dat czapce, rgka, rfce. 
£ m cz im gatijen ]Plurali be* SGBorttg : - 

Oko ba$ #uge, Plur. Nom. Oczy, Gen. Oczu, u* f. ro# 
t in 1 in Vocat. unb Local. Sing, item im ganjen PiuraU 

besjEBorte*: Diabel bet feufel, Nom. Plur- Dia- " 

bli u*f*n>* 
R nimme ju (id) z, ate tr$ ic^ rette, trzefi, trze 

*m* in fofgertben 306rt*w ber i Declination: ate 
Kuiat bie QMume in VocSing. o kwiecie Locw kwieci* 
Las bee ©alb • - ole£e_ - wlefitf 
Okiad bie Wlit tag$ma{)($rit - oobiedzie - wobiedzie 
PowiatrinSDifWct - - opowiedie -wpowiecit 
S^iad jein 9lad;6ar • . olijsiedzie -wQfiedfie 
Swiat bie^Befe - - - ofWiecie - wfwiecic 
Wiatr/ber 2Binb - - owietrze - wwietrze 
Wiazd Dec ©njttg •- - owie£diie wwieidzie 
Talar ein Sfjaler in Genit unb Ablat Plur. Talerow 
Bialy roeif}, fylt im Comparativo bielfzy t zacny t)or» 

frefKcfr, zacnieyfzy. 
< til o in etltdjen Cafibus be* 2Botf e$ " 
Przyjaciel tin $teunb, Genit plur. przyja&ol 
(fo and), nieprzyjaciel) Dat plur. przjaciolom 

Ace. plur. przyjacioty u* Sin, G. 
Inftrum. plur. z przyjaciolami 
Lqcal. plur. wprzyjaciotach. 

tin gin folgenben 2B6rtcro i DecJinat faji in alien 
Cafibu*, ate: * - 

% 4 W 



9 



# ) o ( # 



» ; ' !■ ■ 



■ ....... i •— r- 

Bt|d rinSmljum, 
D?b etne ©cfye,- 
Gtgb bie ^tefe, 
Got§b' eine ^aufc e * 
Jaftrz§bi ein $ul£ e, 
M|2 ein S^^SKann, 

P ? d Die J^cff irfeit, 
Popr^g ein ©urt, . 

Rz§d ewe<S>Xedje/ 
Uii?d bie Obrigf eH> 
W?giel einf #o(>{e, 
W|i eine ©cfylatige, 
Xi?dz ein ^rjefter, 
,*?b ein Sa&n, 



Gcnit Wgdu u,f*w; » 
Genit. dgbu u. f.n>» 
.glgbia u.f-n>* 
gojjbia u« f* ro. 
jaftrz^ba u* f, tt>. 
nigra i*. f* n>» 
roofigdzu u* £ *&♦ 
p$duu.f t t& 
popregu 1 u,f.»* 
rzgdu u, f* to* 
vrzgdu it. f* n)« 
w?glaiuf*tt>> 
wgia \u f, m« 
Xigdzau. f. id* 
zgba u, f n>« 



H 



o ko&iele - w kosciel 
olcdiie - wledzie 
orniedzie » wmicdz 
onarpieue wnarriiec 
opietrze - ^rpietn 
o popielc - w popie 



# ttt ' to folgenben 5Botftn i Declinat 

Anjol ein ©ngel, in Vocat. Sin£. o anjele^Loc. wahjel 
Jesiotr ein @fdr, \ * - ojesietrze - wjesietq 
Ros'ciol bie #ird)e, « '- 

Lodba$©$, v «■ 

Miod ber#onig, it, dJlefy r 
Namiot ein ; ©ejelt, 

Piotr ^Pefrus, 

Popiot bieTtfcfo - , 

# ttt * in *</* Declinat. in fotgenben 286rtem : 

Miara ba$3R4af}/ in Dativ, Sing, mierze in Loc w mier 
Ofiaraba$Opf*r, * ofierze - wofier 

Wiarci berGMaube, » yrievzc * w wiei 
f in { in foigenben ©orfero ad* Declinat. 

Gal§z; ein 3*^9/ Genit, galgii u* f. »♦ 
Zofodi ein ©d)ef,v - zotgdfi iu (♦ ro. 

# lit ^ in folgenben 2B6tfrw 2d* Declinat, 

SioAra eine@^ejier,inDat,Suig. fieftrze,Lo.c» wiiefti 
son* eine (^efrau, • . icnie * wieni< 



• * ) P ( Jftt 9 

g in q in Gen. plur. ber 2Borfe : 

G$ba. grzgda, ksigga*, m$ka, rfka, wftgga •> 
Jjaf inGen.plur. g^b, grz§d, ksijg, m§k, r§g, wftfg 

<z tit r in jtia Declinat. in folgenben SBWrtetn : 
Ciato ber kib, in Local. Sing, w ciele 
Ciafto bee $eig, - - wdiefcie 
Gniazdo einSJlefl, - w gniezdzie 

Lato Her ©emitter, - wleck 
Miafto Die, ©tabt, - w miafcic 
Siano ba$ Jj)eu, - w sicnic 

Swiatlo bflS iid)f, * w jfwietle 

Wiadro ,eitt ©mer, - w wiedrze . - / 
Zelazo &<t$ ©fen/ - wieleiic 

Zwierciadio ber Spiegel, - w zwieraedle 

lino im ganjen Plurali ber ©orfer, bte f(d),tn Nomin. 

Sing, mif em mi? enbigen , ate : 
Imif bee 9ia$me, inPltir.No.mm. Imiona in f,ro» 
Rami? bie ©coulter, - - ramiona. 

*itiein folgenben 2Birfern : 
Czolo bte <§f irne, in Local Sing, w czele - 
Je£iorobie@ee, - - wje&'erze 
Siodto etn (Battel - - % 'wriicdlt* 

SlodM in j' in aHen Cafibus ber SSBdrter: 
Dunajec, kijek, lejek, oleiek, slojek, Gen. Dunayca 
Kiyka, leyka, oleyka, stoyka &c, 

y tn i in alien Cafibus ber SBorter : 
Ray brt$ 9>arabte$, Gcnit. raju tn f. m* 
Koley bte SKei^e, «• . kblcju tt. f. »♦ 
Loy# bod Xald), - loju u. f. n>. 

;Da$ ubrige ftnbef ftd) in ben Gradibus Comparation*. 
N. 21. JDie be3eicfytteten QJuc&flaben a, ?, c, g, 

I n, *, z unb £ tmtffen tm ©cftretben unb 2fu$fprec$en 

mo^l uttferfd)ieben, unb redjf ali&jefprocfjen roerben , ate : 

Taki Die ed>ubfarre, Taki fdc&er, 

Sad ber SJaumaarten, S$d ba* ©eticfo 

* f CzUt 



^ 



i© # ) o ( sjc 

riic nidjte, - , did bee fiaben, 

Czetetik ££te, Czg& t>a6 $I>etf, 

Lattm fd> fftege, Latam id) ffirf e, 

Dawoq We ©locfe, Dzwon Idute b«, 

Nos Die 9iafe, No£ ftage bu, 

OdpowiedibieTtntwotf, Od powiedz anttootte bu, 
Pozywam td) lobe. Pozyaram id) geniejje. 
$)e6g{ei<#en b, p, d, t, g, k, i, y, L> fz, ate ; 
%tcfcj$ltge, . Pijgic&irfhfe' 
Daig id) ge&e, Tajg id) t>et&etge 

8og©Ott, ; Bokbte@*tte ! 

Bilem id) fd)fug, Bylcm id) n>at 
zyjg id) kbt, - , fzyig td) *e£e* 

N. 22. JDie Pollen fcetroanbeln aud) fonfienln- 
ftrumentalem pluralis ami in o, y u. f. ro*. ate : 

Noga ber^ufj, in Inftrum. nogami,gen)ii§«tk^^c nogoin* 
Oko ba& 3tuge/ - pczami - , oczyma 

Rgka bfe Jj)anb, - «. rgkami ' - > rgkoma 
Ucho botf O&r, - ufzami - ufzyma 

Z$b bet 3 a ^ n / • z$ am * - zgboma 

Sanki ber ©cfylitten, - fankami - fankoma 

^ Stowo ba& 2Bct f, - stowami * . - stowy 
Wrota S^otWfg, - torotami - wroty 

* Czas biegeif, - cza&mi «. czafy 

3 tt folgetiben 3B6tfera madden fte erne Syncopen unfc 

futjen fieab, ate: 

Gosc bet ©ajl, in Inftrum. gosciami beflfet gosemi 
Lud foo* 93olf, • ludziami - ludfmi 
Pziecig ba^ $in&, - dzieciaau - dziedmi 
Kiy bet ^rugef, - kijami * kiymi 

, Gozdz ein Slagef, * gozdziami - gozdzmi 
JLodz ein$a§n, : - lodfiami - lodzmi 
; JSJedf ein Jjpeermg, - slcdziatni - sledgmj, 
©ttige formiren ben Localem t>on bet €nbung ach, 

in icch, ai$i wsiowiech, wusdech turn tfovro baS.3Bort> 



*<.'$) o ( sfir ir 

tint) ufta bet 9RuRb , g, €♦ Wtych riowfcch ?naydiue fif 
prawda , in btefen 3Botten fhtbet man 3Ba()t(jetk Wu- / 
sciech tego stowa nie ouafcm, id) §abt ba$ SBftt nid)t 
im SRunbe ge^abt oDrt misgefptecben. 

# ©iefe 95©teti*netungen fc&ajfen £>etnadf) fttden 9lu« 

£en in Praxi Declinationum. 

B. ^3om *Kec$tfcW6ett. 

3Utt. i # 2(fle Nomina, fo tton ben lafetnifc&en * • 
ober grted)ifdjen SBotf ern t^reh Utfprung ^a6en , muff<n 
nit poftfnifcfcn SBudjjlaben gefeftrteben- mermen, afsi 
Kanclerz bet$anj(et, nityf Canclerz, 
Sekretarz bet Secretarius, nid^t Secretary 
Filozof bet SBeltmetfe, nic^^liildfoplu 
Afekt bet Affed, ni^tAfed, • 4 

Gymnazyum ein Gymnafium , nid)t Gymnafium, 
Auditoryum ein $6tfaal , nitfyt Auditorium, 
Keg. 2. 25epm SRecfctfcbtetben jmug man bit A* 
«ntc obet ©triolein ubetr ben SBut&fiaben mogl metfen, 
i €♦ \ ', iywot ba$ ieben , iima bet 5Bmftr rc« 

Keg* 3* @o oft nad) ben Confonantibus c> n, *, 
z, ber 23udjfiabe i folget, fo bleiben fte gdinbe in bet 2(uS« 
fprad^e unb mt@d)reiben, )* <£ fima, zimno przynofi. 

* Oft ifi bet 33ud)fiabe i gat md)t ju ^6ren, et muf 
abet "bo ffe^en, bamit man ben t>ot£etge§enben ge« 
tinbe ausfptedjen unb tm ©c^tetben metfen moge, 

)» & fiebie nie Siebie fiemia oczekiwa. 
Keg. 4t ©n gelinbet ©ud)|tabe mitt &ot ftd) aud) 
einen gdinben (jaben, ate: ^ezcie te kofci,~znak Ariel* 
tclnok'oi , wrzuccie ie wiiemi?. ' • • 

* SDet fSuc^jiabe i mac&t ben t>ot()etge£enben gelinbe, 
unb biefet tmej)et feinen SRatfybat, ate: wftarojfl 

wide stabofci, 

# SDiefe 2 Potterge^ehbe 9tege(n |e(fen ben iefctlingeji J ;; 
aud) o§ne We Accents * ' PieW bet<j(eid)en SBottes* \\ 

tm au*fow&«u Ke g. ,j* 



it. v » ). o( ft 

Keg* f* SBBenn y nad) einem Vocali fle^ee , ft 
m<jd)et er mit bem Vocali but eine<S*)lbe aus, j^<£.moy 
kiy, pokoy, Wuy, ftiyyj 3Bem* aber ttac^ bem Vocali 
#ef>ee, ,fo madjen We jtt>et> Vocalcs jroet) ©wlben, j. @j 
Dou klei* rai, kompanii, nacyij abet im Genitivo Plur 
maty yy nut erne ©ilbe, 3. <£. aacyy. 

Keg* 6. Jointer g unb k fan niemate ber 33udj 
^a&e e (le^en, e$ fle^ bewi i jroifdjcn, j. <£♦ ubogi anr} 
iaGenit. ubogiego, wielki, wiclkiego, drogi-, drogi^ 
go, Brzeg t)a$ Ufet, brzegiem, cztek J)ec SWenfc^, czJe 
kicm^ Worck ein SJeutel, workiem. 

Keg. 7* #infer ben 33ud?fl:aben c, g, k, 1, u, j 
b> it, mug ein i nkfje y ftefjep, j. <£* Gosc fcer ©af 
go&ia, sled2 ein peering, gledfia ; l)ingegen mug £int 
ten folgenben QJucfjftaben d, h, 2, r, t, 4, cz, rz, iz, fzd 
mug ein y unb fcidjt eini jiefjen* 
. * 3Dif ubrtgen &ud?(foben a, b, c, e, £ m, n, c 

p, ^ u, w* x, z bleiben indifferent , fo Dag jte ball 
ein i, bait) ein y £infer ftdj (xaben ftnnen. 

Keg* $♦ SDie Aceufativi 2d* Decjinat. ent)ige 
fid) auf ein g unb nicfjt e, ate Ryba , rybg \ piwnica , prt 
nicg, roza, rozg, mucha, muchg, noga, nogg &| 
unb tie Ablativi inftrnmentales auf dn § md)t o, ate ryb 
roi$, muchj, nogj. I 

Keg. £♦ ^ieNomiriativi unb Aceufativi 3 tixDj 
clinationis (befonberS jroe^ftlbigeSBdrfer) enbigen fid) al 
efn 5 unb md)t e> ate brzemig, 6ielg, imig, kSigzg, k\j 
czg, &c« ^tlicfye t&enige (brepfijlbtge) roerben ausgenoi 

men , ate^ oblicze, porgcze , przymierze , bieganie, ck 
tanie, kazanie. 

Keg. to* 5Die Aceufativi be* Pronominis Sii 
ftantivi ja, ty, ^iebi«, ^aben tm Accufativo Singular! ( 
{, unb ni(f)t e, ate mig, cig, % 

Keg.} 



# ) o ( J0C < 13 

2\eej. II* TCOe primae perfonse yerborimi 3ti» 
Conjugations ftaben g unb nicfyt e, ate kujmig, jtiizg, 
uczg&c unb cite jfi* perfonx verborum in ' plnrali, en« ^ 

bigen fid} auf eitt 3 nid^t o, czytai^ , pi(z| , ucz§ <3 :c. 

2\eg» 1 2* SDte tfcrtiae perfonx plural, in Prsete- 
terito m ber* Verbis, pocz^c, w£i§t£, zgin§c &c. fjaften in 
penultima b* t. t>or Set (ef ten ©t>lbe em g, ate poczgli, . 
wzigli, zgingK &c. £mgegen %tix perfbiuc preterit. In fin* 
gulari ein 3, ate: poczgt, \rzi^, zgin§?, wizcz§l &c. 
* ■©** Conjunction i unb, roirb t>om Cnapio mit i ge* 
fdjrieben, triele 9>o^Cen fd)rei&e« and) jr, befbnbet* 
in ifcren S3ttefem - . ^ 

Wang Jttr Orthographic; 

<£g fdjrei&w etnige a\x$ $(ein*$of)fen eber SSRafurett 
§ fur a, ate m§m anffatt mam Pgn fur Pan, w§m fur 
warn, zEu§no fur znano. ©te t>em>ec&fefn attcfy.ra Ace g . 
mit 5, ate: Mat|g Jezufowg mit w?: Krolewng, mtt 
Krolewn$. ' Hn ffatt pfzenny , pfzgnpy , Don SHJeifen, , 
miedzy, migdzy: Diabet, Diabol: etnige maddest ein 
treflfilbtge* ®ort barau*, ate: Diabol: Fraucmer r Firau- 
cyjner, l)a« Srauenjimmer, ©nige bareia, uub baryla 
rine tonne, unb fur Kreta, Kiydi, We $reibc, etyige 
fcefcry, fzczyry: z pufzeae, z pufcezy, auSber&Buften: 
Pofybm anberfc pofefom , id) fenbe, iwmcfye fagen >,drsjr- 
mig, mand>e drzemfg, emige dobrym, anbere dobrem. 
Piela f«r pita, ber SSafl> drogiem filr drogim, glgbo* 
kicm, fur glgbokiiii, mowiemy futr mowimy. Gorzy 
fur Gorzey, drger, drogi.fur drogiey, ktorymiey fdt 
ktorymi. Ewanjelia unb Ewanjelija. Obietnicam fur 
obietnicom in Dat Pannom fur Pannam, wieczer20 f 
fur wieczerz§ in Abl. fkura, fur ftora, bteJpauf , ruiny, 
fur roiny, nnterf^l^lic^, pru^ny ffir proiny , leer, lebig, 
powturnie fur^rowtoFnie , jum % mabl, prgtki, fur vr 



.14 jfc ) O ( # 

■ Mill II— Wj— ^— — ^—— — — II I I II ■ !■ ■— ■ . ■■ »■ III M ^^— ■ -■■ 11^ 

dki. €imge fd)tei6en„ ate Die SKafuten, b^zki fut blilkL 
inorzki fur morfki , nizfki fut tfiflci , fill* wodka* 93tanfc- ' 
roein, wudka <5cc. . , 

Nota i. 8Ran mug fe(»n, 6ag man nidjt fftretbe 
•&er rebe a ffir ia, a fur ey, nod) ia fir a, ey fur e &c. 

N. 2. Jf>ittfer g un& k Dag man fern a ofcer y, fon&era] 
¥or &a$eeini,*nb an ftatt bes &orf ommettben y ein i fefceJ 

t£ini%t dbbreviatuvm ftflt) ttttC^ flit^ig JU tptf> 

fen, *1«: 

J. M6 Pan £etf} f fo ttfcf, Jego MojSc Pan. 

MWM. Pan. - Mnie Wielce Mofciwy Pan 

JWJMsc P, • Jasnie WieJmozny. Jego Moii Pan 

ijl fcer $itel eme$ ©fcriators, SBoprooben ober ©rafen. 

J. O. X. JJtfsc JajsnieOswiecoDy Xi$zg JegoMo& ijl ber Xi* 
td dues g^flen. 

J. G. X. JMsc Biikup. Jasnie oiwiecony Xi?dz Jego Mo$5 

. Btfkup. ijl ber Xitel cine* QMfdjofr 

X. JMscMeban. Xijdz Jcgo Moac Plebaft ijl ber $itel el* 
fce*^f an * m ober 9>rebtger$ , roobep ju merf en, bag 
man nid)t voitim bcuffdjen fprec&en mug Pan, fonbern 
fd^led^t^in Xi§dz, ate Msci X. Proboficzu, Mosci 
Xigze Probofzczu. 

XTlod) ift btv £omg(u$e Cttel $u merf en ; af* 

J* Kr. Msci. Jego Krolcwfkiey Mosci ober Mito&i j 

W.Kr.Msc. Wafza Krolewfka Mo&. 

W.Kr.M. PMM. Wafza Ktolewika Moid Pan moy 

Mito&iwv. 
W.X.L WielkfeXigftwo Litewikic. 
Vfro Xa Litto. Wielkiego Xijftwa litewfkiego 
Piezgc W. KXvielka Koroma. 

Etymologia. 

SDfefe lef>ret Die SBorter recf>f ju unferfefretben tint 
ju Derjie^en^ unb $e£6t*n ba|u bte euf)t Partes Orattionis. 

- Quaeft. i 



# ) o ( ft * If 

' — - ■ \ m ■ 11 111 - i n .<■ 



Quaeft: 1. <&fe *W ftnfc Partes Qhttionis in 

tot polnffd&en ©jwwfjel 

Reip. ©0 x>iel, wte in anbcm ©prac^en, 
nemltd? Nomen^ Pronomen , Verbum y Participium^ 
Adverbwm y Pr<epqfitio, ConjunQio tint) Inter je&to. 

Nota. 2)a$ Nomen iff jrocpetlep, enfroeber cm Ad- 
jectivum ober Subftantivum: Nomen adje&ivum iff, roef* 
§t$ man fan biefen brep 2B6rf ern SKartn, ©cib, SDing, obet 
thier §injufefen, ate dobry M§£, ein guterSRann, dobra 
iona,' cine gut? €^egaft{n, dobre iwierzj, ein gufe* 
Jfjier, pigknymai, pijkaPani, pigke iwierzj, eiri 

fcfrSnet SKann, eine fdjone §rau, ein fc&ones $()ter; 
Nomen Subikntivum if, roefc&e* ju biefen brep^Bortetrt, 
Sttann , "^SBfeib^ SDing, *ber $£ier ntc^t fan §inju gefefet 
merben: ait Wot ein Od)$, Raran einSBibber/ Duch 
ein ©cifl, td) fan nid^t fagen, mai wot, iona baran, 
Duch zwierzg. 

JDaa Nomen ift CUld} proprium XXXlb commune* 
Nomen proprium ijl ein fotdjea SBort, fo nur einertt 
unb anbecn juf ommt , 3. €♦ Alexander, Karot <5tc. Berlin, 
Torun, Gdansk, Elbigg &c, f ' 

Nomen commune ijl ein fold^eS 3Bert, n>e(d>es tyefen 
gemein ifl, ate Kapelaiz beir $ut§, Pierf&cn eft* Stingy 
Rzemien em JXiemen ic 

25e£ dent Mmm* flnfc n>o£l ju merfen : 

Numerus ' Wc 3<*|jk 
Cafus bte 3uf<Uk» 

Declinatio SJeranbenmg bet U% ten <8tyl&e* 

Genus bad ©efc&ied)C, 

Motio ber Uebergang autf ftnem (SJefcftfo&t in* anberc* 

Perfona bte ^Perfon. ' 

Quaeft. 2. 9$fc totfl ftn» Numeri bfy 

ton $o&(en? 

R. 5»e| / Humerus Singular!* Oer nur von 



/ 



16 $ ) .o. ( ' & 

ftnem IDtnge oOep Perfon tefcet; Pluralis Hume- 
rus abtv i\i, t>tt vonvitltn iDingen o&ev Pevfo* 
nen tyanfcelt- 

SDer Dualis mirb nut bom gemeinen SWanne gebvaucfyt, 
bod) mujj man i$n bi^roeilen ge&rauc&en,. al$: dwie sie- 
flrzc jwo ©C^tuefiern , czytawatmr be^6e lefen, czytata 
i£t 6et)&c lefef , czytaytajefet t(jr bexfie, oh*i tarn byiista 
i£r betjbe fepD ba gewefett, dwa grofza jween ©roftyen, 
dwie ttodze jroeij §ujfe, 

Quaeft. 3. iBfCtoiflfinDCafus? 

R. ©teben, Nominativus , Genitivus , fiati* 
vus. Accufativus , Vocativus, Infirumenialis^ unt) 
Lot aliu 

Not. i, &ec Cafus Inftrumentalis bebeufet oHejeil 
ein Inftrument imb 2Berf jeug ober gleicfrfam dn Inftru- 
ment, r roomie etitfatf gefd?te£et,_al$ bij§ mif Kijem, man 
'fdjldgc mic& mit. bem :Pruge(, Kijami mit ben' ^rugelnj 
Sw;adczg Krolem r id) ne§me ben 5?§mg jum geuge , et 
.gentlid), idjjeuge mit bem ^dnige, Swiadczg Krolami 
id) ftuge rait ben$6mgen; voitb abtv fciefec Cajush 

' ftrumentalif tlid)t ale ttft Inftrument ,. fbtt&ertt UU1 

Seglmung^wetfegebrauc^t, fo mu# &ie Pr* 
fe/ftw 2 fid^ babtyfinbm : 2fte , jdg % Krolem id^ 
gelje mit btm 2\orrige, idzumy z Kroldmi xciv g« 
%tn mit fceri ^onigeti, *vfc z JCyVw id$ ge^e mi 
6cm prtigel/ idzumy z Kijmi xviv ge^en mit fce 
Prugeln* 

\ N. 2. $>er Qdii» Ablativus i(l f)iet ausgefajfei 
weif er uberafl gleicl) i|i bem Genitivo in Singulari utl 
Plural^Numero; bed) bit Pfsepofitio obet ©orrtein cj 
muf$ adejeit t>ar§eif ge£en, ate mam to od Krola, ij 
§_abe 4 ba$ i>on bem Shmtge, od Krokw Don ben $ 
nigen; 

N. 3.; £)er Ultimus Calus fflrt aud) Localis^ c 
nanrit werben, weit er flemrinigiidfj 'H)*f- Ore, i^o ob 

todra 



4 » • * •< 



♦ ) o ( * 17 

»orauf tt>o6tfl 7 \ot)ergefa)te^ee / fce&artee, We Pnepofi- 
tones abet w, ober na oCer po , mujfen oflejf it t>ot£er ge* 
f$t roer&en: d(*Korf'(toi w bramie tot* 9>fetfc fle^ef trtt 
SJjoc, ptak s^piewa na bramie em 95ogd ftngt 6t(f fern 
Sljot, Zolnierze bywaj§ w bram&rh bit ©olDatert pjfe* 
jen in fren X£6ren ju fe^tt, wrony s'todzg na bratnach fete 
Srdfyen fi|en a«f ben Slifiren, jrxhodz} po dachowkach 
unD gefjen aiif ben $3<«IHPfantteu, - 

Quaeft. 4. <Bte t)fe! ftnb Declinationes? 

R.' iDrey : Subftantiva Mafculina Qt\?Z>ven 
sufcer erfien; F<xminina$uv atibcrn; iln&Mw- 
fra 3U fcet teittett Declination. 

Qua?ft. 5. SSic Mel Genera $al>ett 

Me$otyen1 

R. ©fey, Genus Mafculinum,F(tmininumunt) 
Neutrum, , ' 

S)te ^po|>(en §«&en auc^ genus commune, Epicattium 
&er febentyjjen Qbceatmen, werm fte Subftantiva immobi* 
L'a fm&', <t(£ Bodian bet ©tordj/ fait tomfc M5B6tt(citt 
Samiec *&et Samica erflacef tt>ert>eri. •.■-'.-.. 

Quaeft. 6. <$<# if* tie Motio <mi efnem 
©efc&iecfct to* anfcere? - 

R* VOmnamtincm MafcuUm tin Fatmini* 
mm formitet mvt> in Dm Harnett btv 2f*mc<t> 
X)Z>l3kv,Ptoftfti*nm *c.«te: 

Cd&abet^feif, Cefariowa We ^fftm, 

X$%tet §urfl, Xie*na We §tfcjKit, ; 

Krol tet^inig, Krolova We ^mgitt, 

fydtii bet diidftet, S$dih& We SKdjtevin, 

Miefixaanin ein SSikget', Mie&czaka SButderftMf, 

<3W em 23<uiet, Gburka WeSMuetttt, 

. ^dowiec rin Mtmu, Wdowa erne <Sittt»e ic 

$5 Quaft. 7. 



IS ff ) o ( # ' * , ^ 

Qqaeft. 7. OBie tofel |utt> ^ecfonenl 

R. 3. JDie er£e tfi j[c|> / 3*f «ttO in Num 
: PJur. Wiv mys JDte cmbtvt ifiJDu, *y, wife m Num 
Flur. J|>r wy ; fcie toitte ift £Jty0/*, imfr in Nuitf 
Flun Sit <>»#• 

Stt Oefc Orttten Perfbn gct>£ren alle Homing 
Fronomina vaib Partkipia- 

Quseft 3. 2Bfe %>teC Genera Oofce n 

■Mf«P*$l«rt 

R. JDirey, G^w Mafculinum 9 Fosmininun 
m&Neutrum- '/ ; 

SBwit Genere Nominum Sub- 

ftantivgram. ' 

$tae ©ener<if*SKe,qel aom Gener^Noijjimiii 

c; k Subftantivorum. i 

2(fle Nomina Subftan ti va , Deren (En t>tmg c, f iinb 
fjt, : |Jn& Generis Neutrius; We after a«f em a augge^ei 
tirtige it>entge auSgeftommen, flnO Generis Fceminixii ; ai 
tfni&ere ftob grifkntlfjette Generis Mafciilinu 

Sjpec«4*9teftef n Mm Genere Subftanfcivo- 

? . :" , :\ . : * ru m Mafculinorum. 

jDie 1. Kegel. • Wt SDknns^erfonen , He <gj 
Snng ntag ffyn , toie fie void; audj Die in 9Rann&43efI<] 
\ofykt roerDro> ftni) Generis Mafculini: ate Pawct © 
>au(, Burmiftrz em 93iirgermeiftet , Starofta bet ©Carol 
Podczafcy SKun&fc^enf, Kvfycry StutffeS , Fodftoli U 
fer*$rucffe$, l^owczy Sdgermeijier, ^dger, ApolJ 
Mars &c. tmgletc&en Die Stamen Der donate urtf> t 
9Binbe (irtt) Mafctilin« , 3. (LStyczeti Januarys, Luty j 
bruarius , Marzec Martius &c Wiatr wfchodny Der O 
touiD^ Wiatr zachodny Der ®ej!tmn&, .Wiatr poludnj 
wy tyr ©(StotHnD, Wiatr pttlnocny*, Der 2fttrDn>itt&* 

as 



jjr )o< # -19 



■■■<■» ■ ■■■!, I . ■■.,., ^ (— lt»««^|l 



. £>iV2, JfcgcL , £d ftnb aucfc me(>tfiit&eite Ge- 
neris Mafculini, Off fufr enbigen ouf b, c, ch, cz, d, f, g, 
k, J, J, m, n, p, r, &, t, y v obet j, z, -2 j ate, Chlsb &a* 
23rot>, P&ec bet finger , Groch <£cbfen, De&cz bet 9te» 
gen,Grad J)er ^agd, Cyrograf Dte^ianbfd&rift, Bdg©btf, 
Bok bte©et£e, Bdi bet <8d)mer§, Dol erne ©njbe, Don* 
ein #au$ , Dzwda eine@lorfe, Przyft^p ber $utritt, Ear 
eme ©abe, Czas bieSeif, Kat ber^enfer, Ki) ein?Prugef< 
Zwyczay ©en>6£n$elf, Mrdz bet Sroft , Krzyz 0a6 £reu$« 

Special-^Hfgfi t>om GenereSubftantivorum 

£>ie i* Kegel* 7(tte:§r<mer««f>etfonwSR«mm 
Don otterfet) (Egbuaft, aiid^ We in fttaxtfMtytvfonm ©e* 
jfaft gema^lef mermen v f?np Sh Gencns Facniininij afe, 
Elzbieta EUfabeth, Prorokini euie$rop£efm, Xijina et* 
ne $viv\tin, Venus ? Clotho ,' Lichefis , Atropos &c 3jnt* 
Sieidfm We SRameh ber ®a(fe^Slikffe> Sfciere, ©dgcJ, 
^f^^Burme^dume unb §rud)£e, $♦& Odra bie Dbet> 
Rzeka feet 33od), YTarfzawa^arfdjau,, Pniga$rage> 
SamaeinSXe^e, Ktiropatwa eur9fcb§u$rt, Sjfcznkadtt 
$ed[jf, Mrowka NeTfmeife, Brzozabie SMrcfe, Ghifzka 
fine iSvtftt. Exeipiuntur Neutra: Je&oro etrie @ee> 
Gniezno ©«efen,dpoleOppe(n / WilnoS&lba, Drzewo, 
fin 23aum, Jabtko em Hpftl Mafculina ftnb* Dunajr 
bie2>dftau, Rhen $et SXfwh, Potop We @imbffat#, Kra* 
kow ^rafotf > .Ti*un S^orn, Gdarilk SDanjtg, Wroclaw 
23re£(au , \Nk<M ein ©peding, Karp' ein Jtarpe, flaifk 
eme ©pinne, Jeleii ein $fc$, Jei ein Sfgef, Djb etrii 
©dS>e, Orzech eftte SRufj, Kafztan ^ajfanien, : Mygdal 
SKanbefn, Orzech wiofki etne roelfdje Sftufj ie. Fccmi^ 
nina finD :' Jatytan ein Ttpfelbatmi, Zolgdi etite ©djeL 

Generis Foeminmi finD gemeiniglidj , berer (Btbung 
*, di, ^ unb f if!, ate Chgd bieiujl, MJddf We^ugenb, 
Witi bM 5Dorf, Gal|4 Oet 3(fl. 

^ . ; S5 a Special- 



ao - # ) o ( -ife 



Special-SKcgtl \)Ottt Genere Subftantivo- 

rum Neutrorufti. 

Generis Neutrius jwfc tucftt affein , tie ftc$ auf em 
c, g imb o ettMgcn, fonfcern tie audj nur aflcm in Plura- 
li Nnmero declinirct ober au5 anbrer unb frember (gSptfr 
#e itTber polnifc&en geferauc&et werben ; ate Pole t>ai 
§e(b, D^iecif ba* 5Kn&, Okno em $en|lec / Pierfi Die 
©rufi, Sanki ber ©bitten, iarna tie Jfpanb * Sttu&fe, 
Collegium , Auditorum. &c. 

N. ©ie Exceptiones t>ott btefem uhb anbern Ge- 
neribus mermen , mite ©Oft ! im TtflKgen 33eri<$t ton ber 

Typus pfcer SKofcefl, »ie matt Me Nomina 

, SubftantiVa fofldecliriireii: 

Declinationcf Subjlantivorwn. 

Siqgulariter. Pktrditcr. 

Mafi+ . Mafe. 

. N. b, c, ch, &c. Kie&palec, N.' owic, , y 

, . grzech. G. a, u r G. dw,; 

P. owi I>. otn 

Ace a* eintge ftn& gleicfr fcem Ace e, y eintge fegen ow 
Norn. Voc,u,e. Voc, gleidj) beni Nomku 

loft* em. Inftr.imi ' 

l*oc*u,e« . Loc. ach * | 

Sitigulariter. . Pluralitcr. 

F&tn. F<etn. 

N- a, c &c. -N. yii-'. » i 

G. y, i '. .\ C. o£neaN.Sig.ryb,<Scc. 

D* e,jr,i D. om 
Ace. gobergleicfrbem Nom. Ace. g(eid^ Dem Nominal 

Voc. y, i . Voc. glei<# j)em Nominat. ! 

Inftr. 3 r . Inflr. ami I 

Loc gfeicfc (em Dat Loc. ach . v J 



&>f^ 



fc 


) ( Sjt 2! 


. Singular iter. 


, ^Plurditct. 


Nevtr. 


Heutr. 


N. c, f , o 


N. a. ' G. of>ne c und oNo* 


G. a 


minat. pot, slaty dec. . 


D. u 

■ ^ 


D. dm 


Ace $kid) bem Nom r 


Ace. gletdj tern Nominative 


Voc glcicfr bem Nom. 


Voc. gletdj bem Nominat. 


Inftr. cm 


tlnft. ami. 


Loc e,u 


Loc. ami. 



&te erffe Declination. 

I. QfretOpfl Subftantivi Mafculini. 

i. 2Ber? otar n**? 2. 2Bc*? 3.©em?'4.®fct? 
fatmtl j. O »<t! ob« roae! 6. SRte wan? otet, 
M»w*? 7. 3n> 60;, ober auf wait otettoa*? 

Singularittr. 

fik- Kpol ber JNtife, Ktfptan bet ^wffcfc 

tG. KrdI* be* 3Wmge& ' Kaptana 

3-Dat Krolowi bem tfonlge* 

4«Acc Krola ben JWnffr * 

?• Voc Krdlo Bit #6nig* . « < j o Kaptaoie* 

*Iaftr,Krdlem mie obetrtomlj J)en fflnifr 

/•Locw^iaKrdlu in, auf, an Bern jftintge* w Kapl&ic 

Pluraliter. 

N* Krdlbwie, Krok We $6nige. Kaptani, crii*, 
G Krdlow ber^omge. 

Dat Krdtdm ben tfwigem ' " 

Ace. Krolc bie^mge, einfge fagot Krdidw. i^rtany, ow, 
| v oc. Krdlowie o ifir JWntge* oK&tani, owicj 

tWt.KroMtf&mttbent4ii%en. : ■' : -f 

ta w,iiaJfo#&JiiBA^^ - ' 

KB. KrdL .®ty**$&^ btenfetiUiii ^empal b« 
*Wiaation atte? (ebenbigen SDinge* N w ' 



\ 



a* ' '- $ j'«(- <P 



^MMMWMMIHkl 



LiwJ fca$ <23otf, Wimtctmattiiifot 

Singular iter. m , Pluraliter. 
ft Lud ' r *' ; N. Ludfle biefcute/Sftett^ 

6. Ludu / G- Ludii (ftyeft 

t). Ludowi - , ©• Lucbftom 

Agc>Lt*d Ace Lud#e ' ; 

VoeoLutkr . 'Voc. oLudiie ! 
Jnft. Lndem ' tnft. Lud£mi,Lud2i£mi, mil 

tx)c. wLudu ' Loc.wLudiiach. 5i (third) 

9* -<&tmpff 6ubffentiv* MafcuM. 

' ."-i!i:- t: "V: r Singdaritcr. ' /'., ,7 j 

:Ni : 5karb'Der : @(^(i|; Noi ba$ SRejfcr* 

©.'.:■ Sfcirbu be* @c$a|ed. * tf, v I 

Ace. Skarb ben @d)«£, no£» 

Voa-^Shajrbie^^u @c6«|* ' . -■ Ifc , 
Inft Skarfcem m\t bem <8djag% em, 
Loc w Skarbie in bem ©djafc, ~ i*4 ap£o« . 

Pluraliter* 
M.~ SkarfcybieSc&afe.. : No* 

«. SkaiW fret &W$G, 
Bat Skarbogi ben (3d>d$en» v i ^ * 
£cc, Skarby bie @c(d$e* '".. I 

Voc, f oSkarby oi^r @d&A|e r , 
Jnftf . Skarbami mit ben @d)d|etu 
Loc. wSkatbach in ben ©c^a^em ! 

, NB. fRacfr biefem <fpemp.ei »ert>en but Su^ft, Md 
4Ker |e6(o(ett £#ngt declinirefc . .; ' " 1 

#ben fo merten auc^ decliniret: 

Balwierz, a, bet SJdrf&tth Kab^t, h, etn (SumifiJt 
Zup3n,^ctnefo(nif^cVeft«.Buzdygan, a^ettt pofotfd 
Ceber,ra, ein tfober, a* : ) •-. ;.-> fiSXittetft 

cm£aarjopf, Crab^a, cin gefcttbufefr, 

£ *>' Bo] 



Dobotf, a, em $tome(fdjlaget* Fuz, u, bk $efen (fcomSBdn.) 
Grzyb, a, em 9>i(|f e* Jaz,u, etn&otb jum$ifd}fang. ' 

Szypofz, a > ein ^Pfeiffet. Stochmal, u, ©f auomefjl, 
fios, a, erne ?(e£te. Trzmiel, u, ©pinbe&aum* 

Laiiewnik, a, emSSabet, Wdzi^k, u, We 'Knne^mltd^* 
Robotnik , a, ein Tbbeittt. Zgielk, u, ©ef ummeL (Mfc 
Palcat, a, ein @tteit*@totf . Chlodnik, «, ein itifl§au& 
Krog,a ? ein^ucfyen t>on <3tyet Jalowiec, u, ber SBa^olDer/ 
(unb Sifdjem Sak,u, ein ©acf, gfle£,©cWet* 
Treos, a, ein ©elbbeufel* Slak, u, tie @pu^r, ^ (bet* 
Wjrtrych, a, ein SDteftid^ Uftyrk, u, bad, 'root u6et man 
fiemat, a, em $eberbette* (fblpert. 

Mnichan, a, ein gtojfetQJe* Widok, u, bad ©djatien, 
Orcel, a, bet Tlbfet. (djet, (SpetfacuL 

°pat, a, ein %bu Zbytek, u> bet Ueberfiuf ♦ 

Oitarz, a, ba$ TUtat* Dochod,u,©nfommem 

H u, ote ©tetnbrucfe* v Rozchod, u> 2(udgabe* 
Wzcz, % ^er SRegen* Padol, u,eine ©tu&e* 
Sfli cg, u, bet ©c&nee, 2y(k, u, bet ©ennnnjt* 
Mroz, u, bcv gtofl. Smiech, u, bad $ac^en* 

Grad,u v bet J^agef* . Proch, u, bad ^utoet, 

SRfgdn \>0U Declinatione Subftantivoruns 

MafcuL unD Dcrofclbcn Cafibus. 

93ottt Genitivo Singulari Mafc. 

J)te !♦ K^geL 2>ie Subftantiva Mafculiha aflet 
Mitogen SDinge, bet @£abte unb SRonate formiten 
ta Genitivilm Singularematff ein a: aid Cztowiek bet 
%d)Ck>wieka', Zaj§c eitt£aafe z%ca, GdafrifkSDan* 
JgGdanika, Toruri Xfytn Thorunia, Kwiecicri bet 
ml Kwietnia, Maj. bet 9Jla\) Maj&, Kwadrans bat 
fetf/fi & fu, PL KwadraVe;: ' ; • 

AtafjrLuty bet SWpridt Fikwiafius §af im Genitive 

J ™g.Lutega : • ^ 

« 

>3I 4 N. 



N, i. Subftantiva Mafcul. fcerer ©t&ung 'a ifl, 
IDttben nad) %Ct in fecunda Declinat. fceS 2Bort$ Ryba 
decllniret: a& in Num. Sing. N. Starofta, G. Starofty, 
D. Staro&ie, Ace Staroftg, V, o Starofto, Inftr. Sta- 
roft§. Loc. wStarosciej Kometa ber (Eomefc©ternwKo- 
mecie, 

3» Plurali Numero aber tme We Subftantiva Male. 
Plural; Staroftowie <5tc. 

N, 2, Subftantiva Mafc, bitet \t%tt <&i)lbe auf em 
io\>& y rtuSgefjet, declinire! man in Numero Singulari 
mc t>4$ Adje&ivum dobry : Sing, N. Podftoli. . G. Podfto- 
lego. D. Podftolcinu. Ace. Podiftokgp. Voc. o Podftoli, 
Ioftr* Podftolem. Loc. w. Podftolem, 
; $n Plurali Numero n>erben fold^e ©otter enfooebet 
fe§r fefc fam oJ&er gar nicfrt ge&raadtf* 

t ,N, 3. S$d#a ber SXic&ter ^at folgenbe %rt in bit 
Declination: Sing, N.Sjdiia. G* S% dziego. D. Sgdiie- 
tnu. Ace Sgdiiego, Voc. oSgd&o, Inft. Sgdzi?, Loc. 
yt Sgdziu. 

Plur, N, Ssd&owie, G, Sgdziow. D. Sgdziom. Ace 
Sjdzie ober SgdiioV. V. Sfdziowie. Inft. Sgd&ami. 
Loc w S^iach. 

N, 4. ©iefer fofgenben Subftantivorum MafciiL 
Oenitivus enbiget fid) auf ein e, Balwochwalca ©d|en* 
SDtener G. ce, Bluinierca ©0fte$4djlerer ce,Krzywo- 
przyfigfea SWeinepbiger ce, Mezoboyca Sobtfc&Wger ce, 
Pijanica ©auffet cc, Pobdrca ©djojfer ce, Trojca SDretp 
folfigWt ce, Zbojca SKorber ce, Wofciica gu&rfnec&f cc 
Zdrajca 93efta$er ce, Ztoczyrica Ue&eft(jdter ce , Zwy 
.figica Ue&ewrinber* 

N. f ♦ _ Fravcmer §rauenjf mmer, gmin gemdn QBolf, 
Lud QBolf , narod Nation* (kop @c&ty«, wol £>#*, &a 
ben in GenitivoCafu u* ba bo$ fonfien a fan fofee, «M 
fie lebrobtge SDinge ftnb* 



\ / 



». J 



N. & 3" cintgen Subfiantivis MafcuL rotrfr &et 
Sucfrflabe e Nomina tiviCafus aud> nebfl bemfetten fca* i 
in Genitivo unb anfcern Cafibus auggfcfojfen ; al* Pofel 
tin ©efanbter, f>at in Genitivo posla nidjjt pofeta , Dat« 
poslowi &c wdowiec2Biftroer. Gen. wdowca,nid)t wdo- 
wieca , Chtopiec ein Sunge, chtopca, Krawiec &er ©d)nei- 
6er, Krawoa. 2ton Swiec ©djufier, tjl Genitivut 
Szewca. ^ 

JDje 2. Kegel* SubAantiva Mafculina bet fcMo« 
fm $)tnge ge^ea in Genit. SinguL auf ein u aa*: a(* 
Stdf Oet^tfd^. Gen^Stolu, Dora (a* *$at& Gen. Domu. 

N. 3fefrennodj biefe folgen&e SubAantiva Mafculi- 
na , 06 fte gteicf) folcfye ©inge jlnb , &ie f ein ieben ^aben, 
enbigen ftdj in Genit. SinguL auf a: ate, BaJwan ©6fen« 
2MH), Balwana, bgben erne Grummet b$bna v Ogrdd fcet 
©arten, Ogroda, *m& tyfel anfcere, roeldje man ex ufu 
urirb am bejfen eriewen fonnem 

93cm Dativo Singulari Mafc. 

Kegel* SubAantiva Mafculina formiren i^ten Dt. 
tivum Singularem auf owi : ate Cefarz Dec £at)fer, Dat 
Cefarzowi, fool Krolowt, Dom Dfcmowi, Ko&ioi etne 
$trd)e Ko&iolowi, Kwiatowi EC 28* 1. 

N. Bog , Brat, Chlop, CBtopiefc, Czart, DfebeC 
Kat, Lew, Oyciec, Pan, Pies enftgen fid) in Dat Sing, auf 
ein u, xoxt aud) Me febtofen 3)utge, Chleb, d§b, jedwab, 
Korzec, Jeb, palec, wiatr, swiat , Chleb Cnapius 340* ' 

33ottt Aceufativo Singulari Mafc. 

Kegel* -Accufativut Singularis &er le&en&igttl 

£)tnge Qtfyet auf ein a ou* j &et ieblofen abet ijl gletd) 

femem NomSnativo Singulari. 

N. Accufativus SinguL in fcen3B6rtetn Fraucmer, 
gmin, lud, nardd Iff gleid) &em Nominativo Singular^ 

Wdl un& Skop fcaben u. 

95 s Stor 



'■I ■'■ " '■ J, I I !■ I ■ . I M |, . 1 1 — — — — — — — 

35011) Vocativo Singulari Mafc. 

Vocativus Singularis Subftantivorum Mafc fcdf (e* 

fcenbtgeri SDinge formiree feine fe§fe <St>Jfee gfemeimgiicfr 
ouf em u ; bar leMofen abet auf em e. 

N. Nomina Subftantiva , beret (Jnbung Nomina-* 
tivi Cafus e, g, h, k, 1, y, i> dz, rz unb fz t#, ge(jen in 
Vocativo Singul. auf ein ir tout : Korzec ber ©cfreffeC 
oKorcu, dr?g eme ©range o dr§gu, grzedbrbte ©unbe 
6 grzechu , Kurnik ba^fiktet^aug, o Kurmku, bo'l Dec 
©cfyrftetj a bdlu, gndy bee ©lift o gnojii , Krzyz ba6 
Creu^ o Krzyzu, Kiucz bet ©$(uffei oKluczu, Moii^dz 
bet9ttef$ingoMa£§dzu, Kolnierz ba6&oflet oKolnierzu, 
Ratufe baa dtatbfyau& o Ratufzu &c 

<33om Cafu Sing. Inftrum. Uttb Localt Mafc. 

, . £)er Cafus Mafc, Inftr. Singularis enbigef ficft regu- 
iariter auf ein em ; Kroiem mil bem ^6nigc y Skarbem mit 

SDe* Localis Singul. Mafc <£nbitog tjl gleid) bera 
Vocativo Sing, benn toei( bet Vocativus ifl oSkarbie o bu 
©dfjto$, fo fdget man aud> w ikarbie in bent ©cfraf, 
wKorcu in bem ©c&effel,w drggu m bet@tange, w grze- 
chu in ber ©tinbe , w Kurniku in bem «$&net*&au*, w bo- 
la in bem ©corner}, w gnoju in bem SWifl, w Krzyiu in 
bemGreuf* ' - 

93ottt Nominativo Plurali Mafc. 

^ KtRet* SDeS Nominativi Mafculini PluraJis beret 

SRanntf-^Jetfonen Snbung ijl owic; bet anbecn afcet, ftc 
roflgen le&enbige obet fefoofe SDinge fepn, untetfc&ieblicfc : 
benn emigre enbigen fidj auf tin y ; anbete <mf ein i$ air* 
bete auf ie; ate bie-fftfnige, Panowie, bie J^etten, lkarby 
We ©dj% /dochody bit ©nWnfte, Kwiatki bie 93himen, 
cllugi bte©#nlben, wroble bie©petfinge, Prjyiaciele bie 
fjteunbe, Konit bit 9>fetbe* 






* 



R #<$» 



N. 9Bon K£§ dz eiti 9>rtefler , ottfie^et Nominati- 
ng PJuralis KSfia; eon Brat bet ©ruber, Rr&ia $ t)6» 
ituga etn SDtener sludzjr. 

<23ottt Genitivo Plurali Mafc. 

JDer (jciMtivus Pluralis enbiget fu$ meij!ettf§etfe auf 
«w : dte Panow ber #erren, Kupcdw ber &aufleuf e, £kar- 
kdw bee <2>cfjdf e , domdw ber Jjpdufer. 

N. i. . Gol%b etne$aube, Go& ber ®afl, Goftfc 
bet SRageI, Karp' emtfarpe, Katnien ber <^fetn, Kori baS 
$ferb, Lud ba$Q3olf, dedi ber Jeering, unbefotge anbe* 
re mad)*n in Gentfivo Plurali bte Termination auf ettt i: 
a(£ GolfbijGo&i, Gofdii, Karpi, Kamicni,Koni, ludzi, 
HedfL 

N. 2. Przyia6ioT ber ejreunbe, Niepreyia&ol bet 
grinbe, slug bererSDiener fmb GenitiviPlurales &on nadj* 
felgettben Numeri Sing. Subftantivis , Przyiaciel , Nieprzy- 
iaciel,stug£ 

Sottl Accdktivo Plitfali. 

T&t$tl ©e* Accufativi Plurali* Mafc. €nbtin$ 
bet le&enbtgen SDinge ifi gemetmgltcfr e, ie, i*y Kowalt 
rini^e fagenKowaldwie bie ©djmiebe, Mole bte Wtotttri, 
Go^e We©if!e>Lud£iebiefcufe, Proroki, Pany; £>et 
ieblofra abet y unb i; of* ikarby bte ©cfcafe, Stbtki bit 
6t^e,dlugifefe©c$u(ben« 

N» i. S5om Accufativo Plurali Mafculino beret 
9Romt*$erfonen tfl ju tbtjfen, baf* bejfen Snbung t>on 
Joh. Car. Woyna utib anberit tteuen Grammaticii auf ettt 
dw, melc^e Termination fonjlen Genitivi Pluralis tfl,to{tb 
formiret; (ba fie ben tt aud) Nominum Adje&ivorum Ao 
cofativos Pluralat , roenn fie rott jenen ate ifym Subftan- 
tivisgefe^et toerben, ebenfafe gfetdj ben Genitiyis Plura- 
tbm, <A$ dobrych,- Aristych mac^rft). 3fam mug man 
gefiefcen, bAfTaucb bte t>omebmflen Spofen §eutige* %& 
$& affottfynr Sftntifef beafefcatiji biefet Cafus Acca- 

fativus 



V ) o {, JjC 



{ativris zjrwych, aimartych v Pr orukow , Apoftoldw.* Mi to- 
fcukow; dudiaotEtfw, Kroldw, Panaur Ac. ju $6ttn unl> 
tefen ; toot 3a$ten abet ^teg e* Krolc , Fatty; stuchacze, 
Milo&iiki, Apoftoly, prorpki, um£r(e, zywe unb fo met* 

ter ; mie fbfdje* aus gutet ^Polen @,djrtften fan bemiefen 
metben : Jacobus Oftrowlki S. Theol. Do&or unb Cano- 
nicus Cracovienfis, ate man&en^6niQft($eniei(^nam Glo 
riofiiEmi olim Rjegis Poion, Sigism. IH. unb beffen ©e= 
ma^ltn bet &onigtn Conftantinse pise Memoriae bepfffte, 
.gebtaudjet ftd) in feineit 9frebigteri , bieer fub Titulo Za- 
loine Slonca y Miesif ca w Oyczyznie Zacmienie. 4 An. 
1632. ju^tafau btucfen lajfen, in ber93ortebe biefetSie* 
tenS^tf, abym moie Sluchacze ciefzyl, unb bafb tm 
Tfotfang bet §>tebigf p. 26. p. Rrew Chryftufowa wylana 
jfeft za 2ywc y umarte: Unb bet toormate gemefene \£of* 
f>rebiget @t-$6n. SWaJ. in 5PoIen, Valentinus Gfroza 
Fabricius Thcologus SJ. in einet f)rebtgt auf £♦ Regum 
Kolenda genannt ebenfate in £tafau A* \6zz. gefctucfC: 
fefet p. i* alfo: Stowa prcezPforoki y Apoftoly nam po- 
dane: Pofobie mam fjdzie Cnap. p. 720. fotebet aucft 
Pater Albertus Czaraocki in feinet ^>cet>tg( / toekfrer et bie» 
fen %itt\ gegehen: Drzcwo Gofaylki^nl pogczefcie J..M. 
P* Marcyana z Gocaja Gorayfloego, unb fel6e An. 1636* 
&urd> ben SDrucf pubjticitet (jat, Lit, C. 1. mettner fpnd>e: 
poddna Pan Bog takowe Pany. . 3 n &GH Mowca Polflri 
(tfl eut23u<$ Ait 1683* unb ifi84.ju£aHfd> finer <3tabt 
in ®to$tyofym gebtucf t , in roeic&effl (jo^er Senatorum 
if>te 9teben, bie fie offentlM) gefcalteu, .{tab jufmben) 
Kefet man folgenbe SKeben&'Krt : ate Tom. a. p. 71. Nic* 

ktorzy Krdle przcz zdradg zabijai^. Item Tom, 2. .pag. 
J9. JSTieprzyiacioly. gromil. unb Tom, i< pag* 22f.' na 
Mito&iiki &c» 

SDiefrt Cafus Mutation ifrtrndigefcenb* infettbet^eit 
ttacft bet Beit in ben ©cfrmang gefommerv, ate t>on Fran- 

-cifco Mcsgoin bie poltfc Grammatical er mftkutLing 

Pol 



$r ) o ( $ k» 

- — i — * -, - --■ ■ -- ■ •■■-*- — * w_... . _. — 

foL nemtet, Anno 1649. ju ©onjig (^rait* gegeben root* 
Dm; benn in berfefben §at er We Acctifativos Phirales 

Mafcuiinos perforates glddb &** Genitivis Pluralibvis, ate 
Jawfar, Kirokfor , Stw?tych^ frdgicfe ohgegeben; ob b*« 
per arorem gefd$jen,tiHH «ftfe|6 nfi^iunterfudjaf ? ©ie» 
jte tf! geroifc, t)a^ ; «c fein gefofcnw $<$( gmefen, fon« 
berntwrn ©ebnrt ein lot^rtngtt, tee Die potmfcfte @pi?tt« 
dp dfcterfi in feme** m&nlitfah ^Wft iMetne* ^ae , tofe 
biefes feme* 33ucfc$ SJorrebe genugfam antw $ag$iebfc 
fe (extern abervnwe i&tn iboflc, f*iftb6<i);iiu$i>en am 
jefu^rten 4i&emi»dnfritoW jitfi^en /baft tie afeeStebta* 
art tM>tt Atxufatwis ; ; Pllirali^mi « Mafculinis Perfonalibiw 
nk&t ifl contra Polonifmnm , audj nic^f ju toeroerfet?/ 
fonbetp baf fie ,totefme£r ro*£( f atf bet)feef)a(tm twrben, 
juma^fen wn beitfeuteh, §ie toon *b|r r nf uen nidjw rcijfen: 
tmb furnemlidj fofl man fete gett*$nltdj>e Accufativos be* 
$attttT in Sacris uub Ec<?i§fiaftci^. urjbflft «|3e& $Stfbel« unb 
©efo^SSucf), atlmo man mi( biefer Mutation fc$n>#t$ 
fan forrfommen: uttb<ipenn W Wfygefcfjc&eri fpnfe, fb 
murfcen^pc^^^^ bit gewetrujn f eitf e gat? fhigig gem* 
d>et unb puf bie ©e&anfen gebrac^t, ate roerm Pk%$Qt* 
fasten nidjjt ggoufi fcAttm,. recfyc golnif* au.ttben, nnb 
jte fef&er a^j&lange w^fyuw^Hifytxu '• £>a$ fe$en 
unb miffen Me 5>afc^(cF;, roefc&e/.-ob jte^eidfrftnfkn ben 
neuen "Accufativum oraucften, benricdj in Ecclefiafticis 
unb Sacris 6et> bem afteh eg tatetiben (affen : man f$ta* 
ge nur <tuf i^re C*Atica % Sacra bit ju 5?ra£an An. 1709* 
finb gebrucft twrben, fo n>irb man pit (5ac£e in ber$£at 
alfo befinben\ ba fiefet man pag.*ii. Zwolenniki nidjt 
Zwolennikdw , p. 24. iywe y zmarte opifujg htc^t sfcy- 
wych y zmartych , p. 37* przefefcdl m^drt Doktory, p. 
f2. nas za fweA^afne Sj^y poSnbit, p. f 6, wziyrfcf 
KrolMgdrce p.-f g.^^ysluchay, nas gfieizne p. i6tf. Apo- 
fioty fir^tne w^Jf tewi^iLipaw3: p. 171. JE2US £{ rno- 
dlit za fwe krzyiowniki ? iotra y gfzeizniki &c.&c, 

N. a, 



N. 2. %vd) bep J?em fceriifmtf en todcogr^hd F| 
#.Grtgorio Cmpio $. Jvfwftrt man ben ge»$£n(Jd)en a£ 
3fen Accufativum : «{$Tpm. a. p. 39* » Boday ^niefzanfl 
*e wiefzczki p. 24*. a. jednjun niezgodae jw jgo. k. 
Obfyfem Prayiatfofr 9 Htiy* EormMUiki p. 733*: * fk^ 
>nmcy , roifaj^y; rpd^cc bo6fea. j>* (784. £ poj*Urfan« 
•iprteyftkic. p. 1 3J70*: jl % K. Zakla4nifci &c * ; V%k unfc 

»r;j®<U turn Wr^ec: Accufktivui *><m JOen $o£fett fel6e« 
ntc^( miri) fcecrioifm, ; foribeen &e$&fwfom ; ma* ffoU* 
af»c$ foil fcenn »n* triny^^frf&w nid^t metjr }n 

;.: : 930m CaluJ^ihlimentaU Plur. lini 
•>■ ...rLocaliMwe*- • , ;< 

<■ ' MDi<« B^ltoCi&um TetmiflatkSii ift fo, nrie ft< 
'totfcftt Typo btkl Modell £ Wdiiff ahgeje^cf. ttattUd) 
'jenrt eri&tget f«& duf Aftr; Nefft'fcufacfc}* Krolariii, ficar. 
Mmi, mitten Sttnlgto, <&d)&%tri, w KrdiacK, ftcar- 
W&, in ttfn Sttorigen, ©($d$en. ■ *■' • 

SDte anfcere DecUnation. 

?.i ■>. .■ •'.•■■ ".-.. ■• ■■.. • : ,r f.-.j- \ ' :. 

, Siqg*!*riter. .,,;.-, 

N. : ,RyW t>er $fc& f ; ; ; # H^W«$aff& ■«.; 

G. Ryby &« §ififce.. •.; • *• ,..v«'j. 

X>. ., Rybic J>fnj $($»■. :'-.!' t • • .1 * 

Ace,. Rybg 1>€t\$ffl}. , r \ ,,. : . . :,' , 

y°c.!°.Rjrbc> o t>n gift, . , - c /.- ... 

J^Rybfcmtfc&m otMuwfr &nl$ityo 

Loc w, na fcpbie,fo > «uf , tan-Sift.., » . 

. Hm£* ^titf^er t^oefett* 






1 " ; .' «• 



-^— — — — «- *■ , l»l ■■■■—!■■ ■ 

Pktrahtcr. 
N. Ryby Me gifcfa. 
G. Ryb fcer gifd>e. 

D. Rybdm fcen 5^eti. .■..,-• 
Ace Ryby We ^fc&e* 
Vrc. o Ryby o i(* $ifdje, 
Iuft Rybaroy fljif fceti tf>e* Uurd) tic gijcfai , 
Uc w^naRylwh fe, au£ an bm gtfteiu na ... 
* HtfdBfch auffcen Jparfttn 

$ingularitcr. ' *' 

G. Piwnice &e$ feller*. % Kofoy. . 

D. Vxmu^J)cx\^eUit. ;; t 'v;' ', ' ;» 

Ace Piwnic$ t>ett ^ffetv .1 ^ 

Voc o Piwriico b &u Reflet- u .%' ' . . .'.,'/ 

tat Piwnie? ifiif 6em otrt tttir$ bw #elfer, . 

Uc ^przjrPiwnicy in, (ty'^JUBfo,. 

Plutahttr. , 

N. Piwniqe (to Sdfet, v:..:'... i •■' 

G. Piwnk' WSettet. 

D. KwhKxSeh ten 5fcflmi, •""•• ..••'''.. 

Ace Piwnice Needier. /: - " 

Voc p Piwnice o ifycStW, :, -«- ■ 

Inft. Piwnicarii'itoft Ben St toircfr We tfdfer.'; xr 
Voo. v, na Piwnfe&b iiV ten ^eflern. /; - 1 - ' 

a. <EjKm#(S«t>ftantivi Fcsmiwiu^ ' 

.Singi^artter. .;'.' i •/ 
N. Kofc fctt^dfren. .,Jffif.fcr.8ifc< 

D. KosKifteftj'^rtb^m. ' 

Ace.' Ko£ &en jftuMgeiw 

Voc. ofal&'ifM Ste&n. 1 •' "»"."' 

Ihfl. Koifi? ttiif &em abet &ur4> ten ,Kt»#en. 

^w,wrK*4Unauftem£noc&«w 






t * ■ t 



j ■ ■ i i ■* ^ - . 

Plurditer- 
N. Kofci Me £nod)eru 
G. Ko&i t>et jfttodjetu 
D- Ko^ciom ben £no$ctn 
Ace Ko&i bie &n*4)etu 
Voc. o Ko&i o i£r£nocfcm 
Ih(1 Kos6ami mte ten o&er bttwfr W $nocfcrt« 
Loc. w, Koiciach itv au6^ an bert ^rwe^tti v 

» 

"" N. { * ~9ftacf> 6em fcorfgen (Epempel werben decliniN 
afle Subftantiva Foeminina^ bit fi#, auf em a cnbtgen 
nad> biefeitf abet bfejetifge, fo <tof.etnm fconfonanten 
ausgefjetu 9ta<l> fc&fem (Ejtonpel declihiret.man auc 

JegomoSc, Jeymoic, Wafzmbsc, Wafzec, uttD n>e| 
i>en <££ren £alben be$ bm^0o£lerf ge6rai$t : ' Krc 
Jegomo& ber $5nig,, ^Krolowa Jeymosc We jWritgu 
Wafzmo& tody laflcawy' Pan mein gnaWger J^err, Ws 
fzed moja lafkawa PafiL* v Genit WafzecT mojey laflcawe 
Pani&c. '" : " 

P*ni declinim waft dffo: "'".; 

1 

Singulariter. Pkriktac* 

N. Psidi K Padie 

G. Padi ft* Pad 

Ace. Padif , . ;, > .Ace,, ^> .,,/;, 

Voc. o Pani ... . Voc. oPanie „ , > 

Inftr. Pidi$ • "• * ■*•';• fcftr. P&iami* 

Loc. w-Padi -t^'" ''Loc, wPaniadu 

Ambona,y, cin k^Sfu^ Braha, y, e^ ,g«nijb^e Q 

(eine tfanjef. (tre^ 

Cena, y, fcet^Preif?, 2Bert§. Broda, y, ewQJflrt. 
Wyfpa,y,eln<3nf<(. ; . . ,.!^ufc,y,<ine$PfuS* 
tata,y, «n§li«f. . . . .,.,-., . iora, y, fti* $emm<ruttj 

Bay 



■ I ~ A -l , , 



Bayka,i, dn9ttd£rldn, Bliflutfd, i, bie 9M§e, 
Sutanna, y, dnc 9>rtejJer* Biel, i, wetjfe Qtyuleur* 

SBefle. Broii, i, bat ©eroefjr. 
Koldra, y, etn Q3ee rt)e<f e. Cie&i, i, Qtnge, ©ebrange* 
Pchfc^y, eine§ld()e* Bukiew,i, tin 33ud)baum. 

Jcmiofa, y, ©cbenmtfleL Ukorf, i, Jfjeuernbte, obec 
Powaga, i, ba$ Untyttu bea dngemetfjeeen J&euetf* 

Rozga, i, dne 9tut§e. • Rzodkiew, i, 9to rig* 
Rogaia, y, eine ©ttofjmattf Ma£,y, QBogen* ©c&meer, 
Tendeta, y, dne $agnete« Lodz, i, dn i?a(jti. 
Modlca, e, em SSef er, Karcz,y,gucter fur bfeJgjunbe, 

Bogomoldca,e,etn §urbiffer Krad&cz,y, D« SDiebjia^L 

be$ ©Off* Potwarz, y SBeri eumbung, 
Krafomowca, e, em beru(>m* Zagiew,i, ber£unber« 

ter Sfebner* Kotew, i, be r 2(nf er* 
Poborca, e, tin ©c&o£*©n* Przycic^x,berunterj}e9ia^m 

ne&mer, am £6 Ijerrten ©ebdube, 
PocUebca,e,ein©c&mdc£fer* OS, i, bte #cftfe am SHJagetu 
Rayca, c, em 9t*$f^ecr. Tod, i, ber Umfreif, ben bie 
Cudotworca, e,5Bunbert(jdf, Sifter rod&renben $if$eti 
Rytmotworca,e, 93erfm<Kber mtt i§rem SRef einne&metv 
Dufia, c, bie ©eele, Zdobycz,y, bie QJeufe* 

Oponcza, e, 9ttanf eirocf ♦ Rokolz, y, bie €mporung* 
Matnia,, e, ber Bad am $u Odmcz % y f bee gntfaf , Corp* 

ftyerSRefe. dcRefervc. 

Zbrodaia, e,bie2nijfee&afc Wafii,i, ber £aber, 3<rofc 

9\C0e(n t>otl &et Declination Subftantivorum 

Foemininorum tin!) DerofdbenCafibus. 

$tom Genitivo Singulari Foeminino. 

Kegel* Subftantiva Fdaninina tn a, ge^en im Ge- 
nitivo Singulari mif dn y am ; unb bie fid; mif dnen Con 
fonantcm fm Kominativo enbigen, fjaben im Genitivo 
Singulari em i : afe Trawa ba$ ©rag Genit. trawy, Brama 
* $£ot Gen. tauny, Q& eineSifA * ® rate, (fea O&i. 

<£ 5Dic 



34 # ) © ( ♦ 

3>ie fid) abet auf ein ga, ka enbijjen, fjo&en tm Geait eti 
i, al$: Rozga eine SRuttyt rozgi, Czapka eirtJ^ut czapk 
Warga We iippe wargL Unb We ftd^ auf ein cz en&iget 
^raberi y, al$: rzccz Ok ©adje rzec?y, zdobycz WeQJei 
Cezdobyczy. 4 

Nota i. >Da$ e unb ie, roenrt e$ im Nom. gefui 
ben tpirb, (axeman im Gen. auS, alfo: Chor§giew&i 
$a§nc Chor§gwi , zagiew ber 3unber zagwi , Cerkie* 
griedjifdje ^ircfoe Cerkwi , Br&r #ugettbran brwi, Krc 
ba$ SMuC abet: §af Krwie. 

N. 2^ SDie Subft. Fceminina, fo auf ca, dza, \\ 
la,mia,nia, iza, za au3ge$en, t>ern>anbeln, tm Geni 
Sing. ba$ a in e: ate Ulica Me ©ajfc, ulice, Twierda 
eine §ej!ung twierdze, Szyja ber Jpate fzyje, Ziemia bi 
€rbe Ziemie, Owczarnia ber ©c&aafffafl owczarnii 
Diifza eine ©eeleDufze, Wieza, $f)urm Wieze. 

H 3. Komp'ania We ©efeflfdjaft, Kopia We Cope 
ober ©piejj, Lilia We iilte, Limonia We iimonie, Lin) 
eine iinie / Litania Jttenet> unt> anbere. Die ftcfr alfo enb 
gen/ §abeti im Gcnitivo i, Kompanii, Kopii &c. 

$30ttt Dativo Sirigulari Foeminino. 

JDip I* Kegel* 5Benn b*S Subftantivi Fceminu 
Nominativi <£nbi|ng ca , cza, fza, za, dza, la utib rza ijl 
fo roirb im Dativo Singulari ba$ a aerdnbert in y : a\ 
Jalowica eine junge $u|. Gen. Jalowicy, Tgcza berSX 
genbogen tgczy, Mfza bie 3)lejfe mfzy , Dzieza ber %$at 
ttog dziezy, Przgdza' bag ©am prz^dzy, Kropk ber $rop 
Kropli, Wieczerza *2(benbma()ljeif , wieczerzy, t>en i 
n>enn biefe jroep SSudjfiaben ju einer@i)lbe gefcorei^roh 
im Dativo Sing. ba$ a roeggetoorfen, Staynia ber SPferbejfc 
Dat Stayni, Skrzynia ber $aften Skrzyni: n>enn ab 
t>a$ i a jroep <8#en madjet, alfo aud) rnenn ber Nori 
nativns auf ia ausgefjet, fo fcenr anbeft man Jba* a in i : a 
Piwonia bie Peonie piwoqii , Limonia We iimonie Lim 

n 



& ) © ( # If 

nil, Okazya Die @elegen£etf ok&yi, Beftya Die Q5efHe 

beflyi. 

JDie a* Kegel* JDte ftd) tm Nominativo Singula- 

ri enDigen auf cha, ga, ka, fa, ra, ta, Die fcerdnfcern im Da- 
tivo Singiilari Da$ cha in lie, Pociecha Der^roji pociefze; 
da in dzie , Gofpoda Die $erberge Gofpodzi^ ; ga m dze, 
Rdzga Die SXuthe rtfzdze' 5 ka in cc , M$ka Die Sttarttr 
m?ce ; la in le, Szkofa Die @cf)u( fzkole' $ pa in pie, Lip* 
Me iinDe Jipie, ra in rze, Kara Die Strafe karzl; ta in 
«e, Cnota Die ?ugenD cno£ie. 

93oi!t Accufativo Sing. Foeminuio. 

Kegel. 2Benn De* Subftantivi Fctuunini ©iDung 
im Nominativo Cafu ein Confonans if} } fo iff Dee Accu- 
fativusDept Nominativo gleicfy: ate Rose ^noctyen, im 
Xom. Accuf. Cafu &c 2Bele$e aber im Nominativo auf 
ein a au$ge£en, Die t>ern>anDeln gemeiniglic^ im Accufati- 
vo 60S a in 5, ate Jalowica junge $ub , jalowicg , D/Atii 
terSacftrog dzieig; fo £at audj Pani, Bogini, Proroki- 
ni im Accufativo 3 : Pani§ , Boginia_ , Prorokinif, Melan- 
cholia, Melancholy, Oracya, Oracyj. 

N. Mfza fjot im Accufativo Mfig, Wicczerza, 
wieczerz§, Praca , pracg, Cnap. 1*736. wtadz§. Ebr. a. 1 4. 

930B! Vocativo Singulari Foeminino. 

7\tQth &0 Vocativi Singularis Subftantivorum 
Foemininorum , fo auf ein a ffdj enDigen / Terminatioa 
ober (EnDung tji oj Deter, Die ftcfc auf einen gfeHnDenCon- 
fonantem enDigen, tfi i; Ryba Der §ifd>, Voc o Ryba 
* &u$tfdj/ Sprawiedliwo& Die ©erecfrrigf eit, Voc. oSpra- 
wiedliwo&i, Rofkofz Die SBoHuft Voc o Rofkofey &c 

N. Deminutiva ate Ba2ia, Barbara, Ka&t, Catha- 
Qua, Koftufia, Conftantia, Rasia, Regina enDtgeriftd^ im 
Vocativo auf ein uj Baziu, K£&u, Keftufiu, Rasiu. 



3 $ ft ) o ( » 

23ottt Cafu Singulari Fcnminini Intoumpn- 

. tali unt) LocalL 

Kegel. SDer Cafus Singular&Subftantivorum Far- 
xnininorum Inftrumentalis enbigef ftcfr regulariter auf ein 
3: Ryb§ mit bem 3ifd>, Ko£i£ mit bera #nod)en , Rofko- 
f^mitberSBotlujh 

SDer Cafus Singulars Subftantivorum Foeminino- 
rum Localis ifi attcjeit gleic^ &em Dativo Singulari: a(g 
w Rybie in bem $tfd), w Kosdi m bem .ftnocfyen, w Ro- 
Ikofzy in ber SBottujh 

93ottt Nominativo Plurali Foeminino. 

3$et{* Subftantiva Foemiiiina, bte im Nominativo Sin- 
gulari auf ein ca, cza, dza, la, ftiia, nia, sia, fza> rza* 2a, aud> 
i a unb y a roenn fie nic&t ju einer @#e, n>ie in mia, 
nia, && ge£6ren , au$ge£en , fcerroanbeln im! Nominativo 
Plurali bat a in e: affo, Dzwonjiica ber ©(ocfen^urm 
-Dzwonnic& Norn. PI. Klacza bie@futfeKlacze', ifcdza bte 
SJegierbe z§dze, Kula eine £ugel Rule, fiemia bie (£rbe 
ziemie, Luttiia bie iante Jutnie, Kasia bie dathvin Kasie, 
Dufza bie@ie(e dufee, Wieczerza 7(6enbma^lj(eie wieczerze, 
Wicza ber$$urm wieie, Linia bieHnie linie', Oracya eine 
Oration Oracye. X)te im Genit Sing, ein e (jo&en, bfc 
jjaben aud) im Nom. Accuf. unb Voc. Plur. e. 

930tn Genitivo Plurali goeminino. 

Kegel SWan werfe in Subftantivis Focmininis, bie 
auf em a im Nominativo Singulari au$gefjen , bas a f>in* 
toeg, fo fyxt man ben Genitivum Pluralcm Woda bcti 
QBaffer Genit. Plur. wdd, zaba ber §rofdj iab. 

N. I. Unb roehn t>or btm a Nominativi Singula- 
ris ber Vocalis e ftd^ jtnbet , fo roirb er im Genitivo Sin- 
gulari in 3 t>erroanbe(f : ate Mgka bie Scatter, Genitiv. 
Plural, mgk, Rgbi bie J^ani) rgk , R«$ga b«$ 93udj 
K^g. I 

N. a 



N/ 2. Gal§z em 3n>eig ot?er $eJge unb zol^dz ©* 
d>e(, fcetdnbern i|r § im Gen.Plur. in ?,unb ne(nnen fiber 
h$ and) i ju fid) : galgzi , zofedzi im& ba$ gefd)ie£et in 
alien anfrerfr Cafibus Singularis imb PluratisNuineri: nut 
Accu£ Singul. if} glei$ feinem Nominative 

N. 3. 3Benn toor bem ka, la, unb fa rin Confo- 
nans ober Diphthongus , fo au6 jroep Vocalibus b^ie^ef, 
jidj ftnbet ; fo roirb md>C atfein be$ Nominativi Sing. Ter- 
mination a noeggemorfen im Genitivo Plurali , fonbem 
audj t>or feett lef ten 93ud$aben ein e f^inetngerucfee: ate, 
Beczka eine'&mne, Gen. Phir. be'cze'k, Szabla ein @ebel 
label, Perta eine < perie<Pe'r# &c unb in bemSBort Bay- 
ka ein 3Ha(jrietn, wirb nod) barju Da^ y wrdnbert in j, 
bajek: alfo tt>irt> audf> in beHvyka bag fegte y t>ern>anbc(t 
in j, unb if} ber Genitivus Piuralis beftyjek. 

N. 4. ©onberlidje Genitivi Piurales ftnb biefe fo(* 
genbe: t>on PcMa ein $o§ Gen. Plur. PJ&h, Don Izba 
fine ©tube izdeb, \>on izdebka tin ©tubdjen izde'be'k, 
Karczma ber $rug Karczem, Miotta bet Q3efettt miotet 

95otn CafuFoemin. Plur. Dat Accuf. Vocativo 

Inftrum, unD LocalL 

Dat. Plur. Foem. ge|>ef tote in Prima Declin. oaf dm 
au$: Rybdm bengiftfyen, Patiidm ben grauem 

Accufat. unb Vocat Foem. Piurales fmt> aflejeif gJeicfr 
tyrem Nominativo Plurali. 

SDe$ Cafus Fceminini Plur. Inftrum. uttb Localis 
€nbimg tjl toie in Prima Declinationc £nri, ach. -- 

©te fcrtttt Declination. 

Smguktritcr. 
N. Pole Dos $etb. • ■ ftAifDa £Ra&me. 

G. Pola be* gefoe*. / inaienia 



38 # ) * ( fc 

Dat. Polu beffl fitibc. imicniu, owi 

Ace. Pole &a£ gelb* imig 

Voc oPoleo bu'Selb* 

Inft. Polemmttbemober burd> baS fylb. imieniem 
Loc* w, na Vdlix iq auf bem §elfc w imieniu. 

Pluraliter. <. 
N. Pola die gelbet* Lnibna 

N. Pol bet Sclbet. imiom 

Dat. Polom bett §eibern* imionom, imieaiom 

Ace. Poli We $elber* imiona 

Voc. oPola o ifjr §efber, I 

Inft. Polami mit ben §e(berit» imionami 
Loc. wPolach in ben $e(bertu w imieniach, imionack 

% <&Xtmptl SubftantiviNeuferius. 

Singtilaritcr. 
N. Ciel? U* $atb. N D*ie6ie bai tfinb* 

G. Cieljcia be* #al&e& G^stee elne junge @an& 
Dat. Cifelf ciu bem 5talbe* i 

Ace. Cielg \>a* Salb. \ 

Voc oCielgobu $<*!&♦ ! 

Inftr. Cielfciem mie bem Aaffie* 
Loc* W Cielgdiu in bent $al6e* 

Pluraliter. 
W. Cielgta bie fldl&er. Dziefie bie Jtfnder, 

G. Ciel?t ber Mbtt. Diicfl bft £mbefc 

Dat Cielj torn ben $all>era* 
Ace Ciclgt% bie $dl&e& 
Voc. oCieIgtii>i^«ar6et. 
Lift. Cielgtami mu. ben ^dlfrenv .: 
Loc w Cielgtach in ben $d(benn 

$ ^tttpef Subftantivi Ncutrius; 

Singularitf** • 

N. SloMfo bit ffijort. ' -r 

a Stow* tea 2Bor«. •., . . 



# > o ( $ 39 

Ik Sfowu bem 5Bott 
Ace Stowo ba$ 5Borfc 
Voc o Stowo o bu ©otf. 
IndSJowem rait bem 5Bo*fc 
Locw Sfowie in bem SBort. 

Pluralitcr. 

N. Slowa bie SBorter*. 

G. Stow ber 2B6rter* 

flat Stowom ben SBortew. 

Ace Stowa bie 5B6rfer* 

Voc, o Slowa o t^r SBorfer* 

Inft. SJowami mit ben obet burd) We SBdrfeti* 

toe w Stowach (wicch) in ben 3B6rtem* 

Singular inr 

N» Niebo fcer ^immeU 

G. Nieba fce* «£immet& 

Dat Nicbu fcem Jjpimmef* 

Ace Niebo &en Jji>immel 

Voc o Niebo o bu «£tmmel 

Mr. ^ Niebem mic bem JjMmmel. 

toe w Niebie in bem JfptmmeL 

P/fjftdfrtr** 
Jt Nieba audj Niebiofa bie JjMmmef* 
G. Nieb . - Niebiof beret <$imme(* 
Dat. Niebom - Niebiofom ben *&imme(tt» 
Ace Nieba - Niebiofa bie $tmmel* 
Voe o Nieba - Niebiofe o i§r JjMmmel* 
Mr. z Niebami Niebiofami mit ben 4>imme(tv 
Loc w Nicbach w Niebipfach in $en J^immelm 

obet w Niebiefiech. 

,',- Singuhriter. 
1 OkobasTfuge. Ucho baS'O&t, gei>t 

& Okabastfuge* 'efcen (*♦ 

<£ ^ Dat. 



,ii K ' — »— - — — ^mmmmmmm mmmmmmmm mm mm ■» 

Dat Oku bem Kuge. 

Ace Oko &c$ 2(u£e* ' ,. * 

Voc. o Oko o bu 2(uge* 
Inftr. Okiem mtt bem "Huge* • 
Loc f w Oku in bem 2(uge« 

Plurality. 

i 

K. Oczy bie Tfagem 

G. Oczu beret TCugett* 

Dat Ocaom ben Ttugetv 

Ace Oczy bie 2(ugen. 

Voc o Oczy o t£r 2(ugen. 

Inftr. Oczami, ober Oczyma mi( ben Tfugen. 

Loc. w Oczacb in ben 2(ugem 

y ^ N. ©ill man Subftantiva Neutra decliniren, fo 
mug man biefer bre$ (Srempel £nbung rooty in 'Kdft ne^ 
men unb ftcf> barnadj t id) ten: ate, mill icf> dziecig decU- 
*iren, fo mujj id) jut ftormel cielg anneljmen,. unb nidjf 
pole: ^ergegen Sep bet Declination Jajc bo* €p, rid^tet 
man ftd^ nad) bem SBort pole &c 

QEbett fo toer&en decliniret: 

Mieyfao bet Ort, Gen. a. Przy^ie Chryftufa P< wfiele 
Poglowne ba*$epfgelb* Die Sufunft %ijli in* 

Powietrze bie iuft. $teifd). 

J«je' bag £9; Szczgscie ba* ©(fief* 

Storice bie @onne* Szycie bat SRe^en* 

Wefele bit ^odfoeif* Zyfie bad iebett 

Zanadrze btv 33ufenu WeyScie bet ,€tngang* 

Zboie bag ©efrepbe* Obuwie pofatftfa ©tiefefcn 

Czuae bad ©ac^em Kurpie b. 9>are$djem 

Kwiecie bte2Mut$e* # Przy&owie etn ©pttdjrootf* 

Przey&ie bet SDurc&gang/ Zdrowie bit ©eftmb&eit* 

Przy&ie bte Untunfr , )» (£♦ Brzemij bit Stftbe. 

Rami 



* ) o (1 y 41 

MPMM— ————— —————— «-^i il !■« — -WMMMWBMMMmaMIHBaaB 

Kami? bie ©dnileer* Echo ©iebtffc&alL 

Znainif etn ©unfcerjeic^en* Jayko ein ^(Ja je) inFiuiali 
By die Do* S8ie£* bejfer, jayca al6 jayka. 

Chtopie ein fteiner £nabe* Swifto t)a6 $e|L 
Kurcz? ein ^udjiein* Skroftwo ber ©eif . 

Zwiercg badSSBilb ob^ier* Siodto bet©attel. 
0d( ein €fete^iiBem Szydlo ein $friem. 
Prosig ein $erfel. Z?dto ein ©tat&el. 

Zrzebi? ein 9>ferbe$fil!em Futro 9>eljroetf. 
Woyfko i)a« ^tiesed&eer. Olftro ^fioteHfrfffcr, 
Stado eine Jjpeerbe, (@tut* Srebro.bod @t(ber* 
Cfo Der3oQ« terfy) Zloto bad ©elb. 

Bielmo ber ©taat im Ttuge* Krzeslo-einSe&nfhi&l, tfl 6ef- 
■ Kolano bad £nie. fer ate bad affe ®or( fto- 

Zetazo bad €ifem lee, melted f. v. ein 9la<f)t* 

(Pizdro) h ftux^fi,^ fa&l bebeuter. 
(Puzaro) * a6 W* J GrzeMo,eing>ferbe.@ftie 9 eL 
Mi;fo t>a^ §leifdj>* K^owadto ein#mbo§» 

Befpieczetfiftwo bie Stc&et* Przezwilko ein 3una§me» 
Gniazdo t>a^ 9RefI. fait Gardto bteOtirgel, 
M'eko bie SRifdfr. Bagno ein <5umpf, 

Gor§co bad^eijfe, bieJ&i$e» Guamo eine ©dfyeune* x 

9tegf(D Mil &rt Declination Subftantivorum 

Neutrorum W10 fcf rofeltyn Cafibus. 

93ottt Genitivo Singulari Neutro. 

Die 1. Hegel. Tflfe Subftantiva Neutra enbigen 
fid) im Nominativo Singulari auf ein e, f unb o, tmb im 
Genitivo Singulari auf ein a: unb jmar bad e unb o No. 
minativi Singularis berdnbert man im Genit. fdj(ed)£erbmgd 
in a: ali wyscie ber Kudgang Gen. Sing, wy&ia, Serc^ 
Dad £er* ferdi , Wtfdtf bie £ocfeeit w4GB& 9 Kroleftwo 
(ad £6mgteid> Kroldlwa, Piwo txa Stter piwa. 

Die 2* RegeL 2Benn bie €nbung bed Nomina- 

toi Singulars big, cif , czj, lg, nig, pi£, % rzj unb is 



4*' V ) ° \ *£ 

»^— ■— — i<—— — — — ■— — I i TW I I I »—— ^—— MM— — — — —» 

ifi, fo toitb bar in ntd^td t>erdnbert, abet ^ 6a ini Ge- 
nitivo Wnjugefc|et, (trt ben anbetn Cafibus madjtman 
au$ bemcia.imDat. Sing, ciu,tmInftnimentaHciem&c.): 
, ate, Zrzcbig ba^guflen Gen. Sing, zrze'biigcia, Dziecij cm 
$inb dzie&gcia, cieig em $alb cielgcia, Szczeni? em junq 
Jpiunbleinfzczeni$cia, CWopif eirt $ndblem chtopijcia, 
G$&t ein jung ©dn^en g$ii$6ia, Ksi^zg ber ^urjt k<a^- 



zgcia 



JDte 3* Kegel* 3 U & en Nominativis Neutris, fe 
auf mi? au$ge|jen, muf? im Genitivo nia fjinjugenommen, j 
linb ba$ % in ein fd|)(ed)fe$ e t>ermanbe(t roerben (bad nia 
terdnbere man im Dativo in niu &c roie in t>tn fcorigcn 
ba$ cia in ciu) alfo, Biz&nij eine33urbe Genit. brzemie- 
nia , Imig bet SRame imienia , Rimig bte ©d)ulf em ra- 
mienia. 

930m Dativo Singulari Neutro. 

Kegel* Dativus Sitigularis in ben'Subftantivis 

Neutris gefjet uberafl auf em u au$: ate Polu bem $elbe, i 
Stowu bem 5Bort, Dziecigciu bem^inbe, imieniu bem 

Stamen, Kochan. Pf. 66. & owi. Pf. 92. Ebr. 6. IO. 

93cm Accufativo tint) Vocativo Singu- 
lari Neutro. 

Kegel. Qtt Accufetivus unb Vocativus Subftan- 
tivorum Neutrorum i(l aHejeit feinem Nominativo g(eicf>* 
Singul. Nomin. Accu£ unb Vocat. Pole, Cielg, SIowo. 

93ottt Inftrumentali Singulari Neutro. 

Kegel* 2Bie bai i fdjon in bem Dorfiergeljenbm 
Cafibus ate ctn geidjen be$ gelinben c war, fo muf e£ 
cud) im Inftmm. unb Loc. bleiben*. ate ciele ba$ ^alb, 
Ihftr. cielfciem, Dziecig ba$ jtinb dziecigciem. 

330m Locaii Singulari Neutro* 

Kegel. SDen Cafum . Localem formiret man int 
Numcro Singulari auf ein u t>on bm Subfantivis* feerer 

(Jnbuncj 



j£ ) o ( age 49 

■ ii ■ i * ii——^— I.- ,i » — — ^— ■— — i 

€nbung im Nominativo Singulari c ober g if!; wo abec 
Me Termination imNominativo Cafu o if!> fo geljet Lo» 
calis auf ein e au$, ate w Jaju in bem <3ty , w cielgciu in 
im Salbe , w mi^ie in bem SMf<#, w oknirf in bent 
genflcr , w piwie in bem £}iet* 

Nota i. >Die Diminutfra Neutra , ob fte gleicfy im 
Kominativo Singulari auf ein o auggef>cn, behalf en bocfc 
im Sing. Locali Die Termination ie nidjt, fonbetn enM* 
gen ftc& auf tin u: ate w stowku in bem 2B6rtcben, 
vpiwku in bemQMercften, melc&er Nominativi ftnb sfcnr- 
lo, piwko: alfo fagt man w oku, w uchu in bem &u* 
jje, in bem 0£r w gor§cu. 

N. 2. ®ag lo Cafus Nominativi tmrb im Locali 
Singulari t>ertt>anbe(£ in lej ro in rze ; to in cic: ). <£♦ my- 
dto bie ©eife, Loc. w mydle, Piekte bie J£6He w pickle, 
frebro ba$ ©Hber w frebrze , Zloto bad ©o(b w ztocie, 
Bloto ber £of § w Mo6ie in bem Stotf). 

N. 3. 3fn edidjeri Neutris berdnbert man aus pc- 
■ultima Sylkba Nominativi im Cafu Locali ba$ a unb o 
in e : ate b<i if! cialo , czolo , liafto , lato , miafto , siano, 
faiatlo ielazo, zwierciadto: benn man fagt ntdjf wciale, 
fonbern w ci&e in bem ftletfd), w czele in btt ©fim, 
ciescic im Sag, w mie'&ie in bet ©fobe, w fienie in bem 
£eu, w^wietle in bem iic&f, v Mczie in bem ©fen, 
wzwierciedjle in bem ©piegel* 

^5ottt Nominativo Plurali Neutro. 

£)U-rr7itQtU 3n ben Subftantivis Neutris, be* 
m (Enbung in Nom. Singulari e unbo if!, n)itb im No- 
minativi Plurali baffe(be e unb o in a berrcanbelf, ate Po- 
le ba$gelb,Nom*Plur. Pola bie gelbet,Sfow> ba$2Bort, 
Slowi bie 5B6rter. » 

N. SJon Oko ba« Tfoge, unb Ucko ein 0§r, if! 
Nomiiiat. Pkr. Ocsy , U%. 



44 $ .) o ( $ 

■■ II I J ■ I — — ■!!! ■ ' ■■■ '' " ■■ill! *■*— — «— II I I M . 

JDte 2. Keg* SBemt Die Subftantiva Neutra im 
Nominativo auf $ unb in Genit. Singulari auf ?cia unb 
mienia au*gef)en ; fo mu# im Nominativo Plurati jenea 
$5ia t»erdn|>ert roerben in $ta unb mienia in miona: 3- €» 
efcn 3Rabd)en, fiat im Gen. Sing. D£iewcz$£ia, im Norn. 
Diiewczg, Plur. Dziewczgta, K&gzg em ^fir ji K^i^zgta, Arcy- 
K£i$2g, Arcy-K&gzgta , Cielg etn jtaft, cielgcia, Cielgta: 
beid) Dzie6'g tin Rinb, rjat im Norn. Plur. Dzieci, Imij 
ber 9iame Genit Sing. Imienia, Nom. Plur. Imiona, Brze'- 
miig Die 95urbe brzenyena, brze'miona, Rami? bte ©djuU 
ter , ramienia, ramiona, Znamij ein 3 e ^ en / znamienia, 



2natmiona. 



33eitt Genitivo Plurali Neutro. 
JDie i* Keg* 3Jon Subftantivis Neuiris, Die im 

Nominativo Singulari ftdj auf ein e unb o enbigen, rotrb 
im Genitivo Plurati jene* c unb o tbeggwotfen ; ate Po- 
le b^S §e(b Gen. Plur. Pol; Jaje bad <St) Jaj, Se'rce' bad 
J^erj Sere f Stowo bad 3Bort Slow, ziarno ein ^ornc^en 
flam. 

N. i. 95on iiele ein flrattf,\ifl Genit. PlnraUiot, 
toon swigto ein $efi tfwi§t, bon Pienigdze ©elb pienigdzy. 

N. 2. 3n bet Snbung to unb ko , wenn ein Coa- 
fonans bod> nid)t t>a$ $ toorfwgehet, mtrb im Genit. Plun 
bado tioeggefaflen, unb lunb k bad e t>orgefe|et: ate 
Skrzyd{o ein gfugel Gen* Plurali fkrzydel, JaWkb etn 
TCpfel jabtek , Ldiko ein 95ettc&en to'iek. 

N. j; Oko bad 'Huge, unb Uchobas O^rfiaben 
im Genit Plur. oczu , ufzu. 

N. 4* Drewno t)a6 J^olj, Bagno ©umpf, ober 
and) morajtiger Oct, Gumno,eine ©cfceure, Oknoein 
$enfler, tpetfen im Genitivo Plur. nid)t attein t>ap a bon 
fid) , fonbern fle nefjmen aud> wr bem n bad ie ju fid), 
alfo : drewien , gumien . okien, fo ijl aud) Gen*- Pl^r, 
plocicin bon Pto'tno tie ieinroanb* „ 



N, f . SSon Oblicze ^a« Tfngeftc&t, Or^zc (Jkc- 
n>e$r, SXufhmg, PodwoW bet J^of * SXaum , Porgcz* 
Me J^anblejjne/ Prayniierzrf ber $3unb, Sumnienc t>d6 
©emi|fcti , unb (bidden Subftantivis Neutris , We t>on ben 
Verbis ,(jerftammen , ate JWganie feaS iauffen , Czytantf 
tosiefhi, frfanie ba$ <3cf>reiben ic. wefcfy* fonflenim 
Numero Plurali gebraucfyet roerben, ftnbefman f aum bim 
Genitivum Pluralem. Qod) Kazanie eine ^VreDtgt , in tb 
Przykazanie ba6 ©ebof , §aben im Genit. Phirali Kaza& 
PrzykazaiL 

jDte a. XegeL Subftantiva Neutra, tt>eld^e tin 

Norainarivo <iuf etfif unb im Genitivo Singulari auf jiiia 
ficb enbigen, t>erroartbefn im Genitivo Phirali i§r gfiia in 
?t unb mienia in mion : alt , Jagnig em iammdjjen Geiu 
Sing, jagnigcia unb Gen. Plur. jagni^t, F&gig ein ftutfl 
Ksiaz?t, 6elg eia&ilb dielgcia, tielgt, {aberB#ecig baa 
$mb £at im Genit. Plur. df ieci) Imig ber SRamen Gen. 
Sing. Imienia , Gen. Plur. imidn , Ramig bie ©Coulter, 
rimitoia, ramidn. 

93om Dativo Plurali Neutro. 

2\egeL Dativus Pluralis ge^et regularifer auf eift 
dm au$ : a(* Pole ba$ <$elb , Dat. Plur. poltfm 4>en Sefr 
Jem, Serce bai Jjjerj/ S&cdm ben Jjperjen, SIowo t>d$ 
%ott, Stowdm ben SWrtern, Pidrko ein §ebevd^ew, 
Pidrkdm ben ^berd^em 

^3ottt Accufativo unb Vocativo Plurali Sub>- 
ftantivorum Neutrorum. 

55e9 bem Accufativo unb Vocativo Piuralibus New- 
tris ifl md»t$ fonbecltcfces ju bemerferi: benn fie ftnb tibto* 
$ gtetc^ iijjrem Nomjnativo Plurali. 

^om Inftrumentali un6 Locali Plur. Sub- 

ftantivorum Neutr. 

SDtefe bet)be Cafus Inftrumentalis unb Localis Neu- 
tius Generis formiren i^re Termination tmPlfer. Numero 



4« # ) o ( # 

- fo , wie eg gef<$te§et in Prima imb Secunda Dcclioptiwie, 
auf ami', ach. 

Nomina Defe&iva, 

Me ttUt in Singuiari declinitet Mttotu . 

I; Nomina Propria afler{janb S)inge. 
JanbetSofcanaeS, Jana, Gdaiifk SDattyig, fka^ 

Marya bte SKarie, Maryi. Palilca 9>o^(en> poJUu. 

2. 3Dic ttameri Oe* 2f Iters* ; 

MIodosc t>ie tugenfc, Sci, M$zno& Die SNaroifceit, &L 

Ho to Da5 ©pfo, ztota, Miedz Xk$ #upfer, miedii. 
OIow fca^ SMe^ Olowiu. ielago t>a^ ©fen, iclaza. , 

,4. JDer minttalifcfytn 4£j:&ge»?4cfcfe* 

Siarka ber ©c^iDefel, ki. x Saietra ber ©alpeter, try. 

?♦ Jpet: fl«#genl)mg>. .7 

Miod ber J^nig, du. Ocetbec Q$ig, o&u* 
Woik bad 2Bac&$, flau Swofe ; ba$ tyed), Smoty. 
6* 3De* (Bfotreyftes , <2>emufe un& Saamett* 

Pfzenica ber 2Berfen> ce. Lea bet §(a$£, lmi. 
Jf czmien, tie ©rojfe, emu. Mak ber 9fto§n, mak*. 

7- 2D** <£feu>u«e* 

Cukier ber gurf^ Cukru. Piepra bee 9>fejfer, Fieprm 
Ruta bie SKaufe, ruty. Piolun bet SBernwf^, nu. 

9. JDer £mjen6eii> 

M1I0& bie iiefce, s'«. Wiernctfc bie $reue, &i. 

JjMe^er gefcoren bie Nomina , bie (Wj auf em & ettbi 
gen, ate Syto& bie ©dtfigfefc, <6L Dtogote bie fcmge, £i 

10. JDer gaffe?* 

Zazdros'c bie Sttifjgunff, zazdro&i. 
Nie^icrnoisc bie Unfteue, JuewxtvaoiiL 

1 1. JDer pifttittett* 

Storfce bie ©onne, ca. Jowifz bet ^Jupiter, fi:a. 
M&ycr ber SWonb, ca. Jutrzeuka SWotsenfletn, ki 

12.7(1 



» )Q-( » 47 

12* 2tlfo mid[> Dtefe folgenbe: 

Krew &a$ 2Mut, krwie. Moc bte SRacfc , mocv. 

Wzrck ba$ <5fcfitf>(, ku. Pickto We£6ae,fa. 

SJuch ba$©e£6r, chu. Powietrze 5>eflilettj, trza. 

Smier6 bet %o\>, ci. Czy&iec bag gegfeuer, ca. 

Pokoy bet ^riebe, oiu. . Kwiecie t^te SMufe, cia. / * 

Swiat bte 3Be(t, ta. unb anbere mefnr, fonbet* 

Gtod bet Jjjimger , du. lid) bte Collcdiva No- 

Jad ba$ ©iff, du. minx 

#ie$er ge§6ren bte Stamen bier Wnber , ate : 
Podole 9>obolten , tote Pole. 

Podlafie ^pobfocfytW. 

Slfiko ©deepen, t»ie Stowo. 

RusSXeuflen, Stogtonb, tpte Ko«d 
Litwa ittt^auen, rote Ryba. 

Holandya Jjpottanb, rote Apelqcya. 

Hvfzpariia ©panien, mie Biblia. 
Anglia Snglcwb. 

Wic Nomina auf ya, ate : 

Francya granfretdj, Grecy* ©rtedfjenfanb, Szwecyi 
©cfyroeben, Szkocya ©cfyotttanb , Kurlandya Qlurianb, 
Wenecya QSene^ig, Turcya Sutfep, Indya 3nbien JC* 
SDtefe mermen rote Apelacya decliniret. 

Polika^len Gen. Polfki, Dat.Polfce & Polfzcze. 
Accuf. Polflkfc Voc. o Polfko, Inftrum. Polikg, toe PoMce 
o&er w Polfzcze. 

Nota. 3 m Pativ. i\\ fcejfec Polfzcze unbLoQ* 
w Polfzcze. 

Anomala. 
2)a$ ftno fotc&e porter, Me t&effe nut Singu- 

larem, t&dl* Pluralem &abet!> aW : 

SDaS Piuirale germanicuna bie ieuteLudiie, §af fei* 
ncn Singularem; affo Czlowiek em SWenfdj, §at fefrtert 
agetulidjen Pluralem, fenbem ettflefmef tfcn t>on bmt 

Nomin 



48 



* ) o ( # 



Nomine Lud cm SQbit , Ludzie Me SWenfc&en, unt> roirD 
alfo decliniret : Nom. cztowiek contrade czlek, Genit. 
cztowicka comrade czleka, Dat. ciJowiekowi & cziowie- 
ku contrade czteku, Accuf. czJowieka contract e czteka, 
Voc. o czJowiecze o bu SRenfdj}, Infix, cztowiekiem 
comrade cztekiem, Loc w cztowieku comrade 
w czteku. 

€* ftnb aud^ bid pofaifd^e Nomina Af pellativa, tie 
nut im Pluraligebrauc^Ciwrben, ate: Gody 2Beif)nac$< 
ten o&er due JjSocfoeit, Miefopufty $ajhiac&t, Swi^tki 
^Pfingjien, Drzwi erne Sftfr, Ufta bet SRunb, Widfy ei» 
ne ©abel, Widelki ein ©abddjen, Mary eine ^o&eem 
ba&re, JaglyJ£itfen,Xepy einglegd, Drozdze Jfjefen, 
Chrzciny ein tfmbtaufen, Smiecl /#u$fefjrig, Konopie 
«£empf. 



£etifc&(ant>, 
Nom. * Niemcy 
Gen. Niemiec 
Dat. Nicmcom 
Voc o Niemcy 
Inftr. Niemcami 
Loc. wNicmczech 



Phsralia. 
356£mer(an& 

Czechy 
Czech 
Czcchom 
o Czechy . 
Czechami 
w Czechach 



3Be(f$(<mJ>. 

Wtochy. 
Wloch. 
Wtochom. 
o Wlochy. 
Wlochami. 
w Wto(zech* 



©o au$ $ 

Nom. Wg gry Ungerfanfe, Inflanty iteffcmfe. 

Gen. Wfgier Inflant 

Pat. Wggrom " Iniiantom 

Ace. Wggiy Inflanty 

Voc o Wjgry o Inflanty 

Inftr. Wggrami Inflantami 

Loc. w Wfgrzeoh w Inflapcieh. 

Nota. £ter if! bet Genitivus Niemiec, Czech; 
Wloch &c gletd) bem Nominativo Niemiec ein SDeut 
***t, Czech ein SMfygt, Wloch ein Statiener* €s if! 



is ; o ( *Z 



»— »ll ■ ■!)»■ 



wdtm ^ mh ^ mm ^^ mtttlmm 



t>ieni ? dzy 

Pienigdzom 

Pienigdze 

o Pienif dze 

Pienigdzami 

wPionigdgaek 



4» 

flkr mid) in anbetn ©ptddjen gett>6§nli# , bag oft em 
iant> fur &t* €inn?o^nct o&et Marion bejfelben gewmtmen 

n>irk 

Pluratia. 

N. UftabetSfttmb* Gromnice &ie itc&tmeffe, Pieni^dze bai 

©elk 
G. Ufl Gromnle 

D. Uftom Gromnicom 

AcUfta Groinnice 

V. o Ulla o Gromnice 

Inilr.Uftami.uftmi Gromnicami 
LocwU&iech wGrom&icach 

<8d mtdjt 

Nom. Swijtki ^pfmgjfen. 

Gen* Swi$tek 

Dat. . Swi^tkom 

Ace. Swi§tki 

Voc o Swi?tkl 

• Inrtr. Swi?tkami 

Loc* w Swigtkachi 

$ben fo nefbtn auc^ folgcnte declinirtf, $. <& 

Ada bie Ifctem Grochowiay €tbfen*©tto(^ 

Bobowiny ba$ $3ofmetv Jaslka etn jftrtppleim 

©tro^ Jatki Die $leifcfc&<ittfe. 
Borowki bte Jpeibbetttn* Kucski foubfjuften*Sefh 
C ? gi (obcggi) elite gang*, Lakoci ) ^^j, < rt 
Chufty SBetfoettg. Lakotki ) *««*f?w* 

Cicplice etn watmti SSab* Mydliny ©etffougt 
Czelu&ie bas Offtt(od[>. Noienki efne 3tteffer*6#clb* 
Czernic bie&auem iniXeuf Noiycski eine (Sc&eete. 
Dobra t>4e ©utetr, fen* Okiackiny bie^ejferfc&df* 

Drzwiczki eine f letne t§fir* Pludiy beutfcfte #ofem 
Gacie We ttntttljofetU Pmfy ^teuffen* 

Grabie eine £«tf e« Przcaofiny <$eimfu$fttng* 

2) Rakui 



jo j* ; o ^ ^ 

Rakuzy Otfiettltf). ' Pierfi We 93tufh 

Rf kowiny &$tbcttbMfr f Wi6i We Ionotefcentien. 

Sanki em 3agl>*@djlttten. Wofzczyny &a* ®adf>$ge* 

Taczki) j^&^jl*^ wrf e im Stfenenftoct 
Taki j erne ©c&uMare. Wrota ^^^^ 

Tatry.fca* groffc ©cffneege* Zama We J£an&mu£le. 

bucge in Ungam* Zgrzebie lniane glacfy*$ee&e. 

Wolochy We SBolacfrep* Zgrzebie Konopiane £anf* 
Rupieci &fe iumpen. £eefce* 

©nige burd? t>en©e6raud> ftfjon polonifirfe (ateimffy 
2B&tfer, metc^e im Siagulari indeciinabilia (tub 
Nom* Gymnazium Wotum tin (Belubfce. 
Gen. Gymnasium Wotum 
Dat Gymnaiium Wotum * 

Ace. Gymnasium Wotum 
Vqc. Gymnasium Wotum 
Inftr. Gymnasium Wotum 
Loc. Gymnafium Wotum. ^ 

Pluraliter. 
Nom. Gymna&a Wota 

Gert. Gymnaiiy Wotow 

Dat. Gymuaiiom Wotom 
Ace* Gymnasia Wota 

Voc Gymnasia Wota 

Inftr. z Gvmnaziami z Wotami 
Loc . W Gymna£tach w Wotach 

<So aud) Auditoryum , Refektorium, Sceptnim. 

Species Nominum. 

JDie tfomina, bit *>on anberti §erfommen, fiat 
funferlepi Patronymica, We em SJattrlanb befceuten 
PofFefliva, We dne 33eftgung anjeigen, Denominativa 
We t>on €fn?a^ anbern genennet roer&en, Diminutival J>i 
erne ©erfldnerutig fa&eufen, Verbalia, tie von Verbi 
$<rfammeiu 

Patrony 






W )o.( » . 11 

Patronymica. 

5Diefer 3(rtMafc(iIina '£aben Dietetfei} Ternvnatio- 
nes, ate: Rzymianin ein 55urger Don SKoni Poznai- 
czyk ein 53urger Don ^ofen , Warfzawianin ein 35urgct 
au$ ©arfdxau Krolewic cities $6nig$ @ofm. Niemicc 
ein 3>eitffcfrer. Polak eih $o()ie. Slfiak etn ©cfyeficr. 
Wrociawiaiiin ein burger au£ $5te$lau» Gdanscianu* 
«n Surger au$ 3)anjtg *c* 

5Die Foeminina abet £aben nut 2 <£ni)ungeru 
Wrocfewianka eine 23utgetin t>on 95regtau» 
Krakowianka eme * ~ t>on ^tafau, 

Krolewna be$ $6nig$ Socket. 
Krawcowna be$ ©c&neibet* ^odjtet, 

Poffeffiva. 

• 

Der Poffeffrvorum Mafculinorum fmb bteperiei> <&v 
tomgen, ate: Woiewodiic beg SBoguwben ©o^n* Ce- 
farfki be* $at}fer& Krolewfkt bee £6nige& Oycow 
fc$93ater$* Bratow be* 95tubet$* 2Ufo audjjanow 
be$3o£annte* 

3>et Focmininoram Poffeffiva abet enbigen fid) nur 
«uf etner(et> 5Betfe, ate : Matczyn betSftutfer. Rabczyn bet 
®top*SQ2uteetr« Pannin bet 3ungfet, Ptain bet $tan. 

Denominativa. 

JDetet Adje&iva enbigen (id) auf mandjetlefl 3Beife, 
oto torn Zdrowie ©efunbfjefr , f ommt zdrow gefunb. 95on 
?ok bad $efo, polny bet auf bem §e(be rodcfcfh Z?b 
rin 3afcn,' z?baty ja^ntcfyf* D?b eine ©c&e, Djbowy 
pd)em Rok etn ^^r, roczoy jd^tlidj* Czlowiegey 
^enfc#id>e* Niebieiki bet ^irrtmiif^e. Barauiidm- 
, Zelazny ©fetu KamieniAy j?eini$£» 
SDie Subftanttva Denominativa abet fmb Don Ko- 
tc befc^lagen, Kowal ein @cfrmib,*om Sol @aIj,Solniai 

3) * ein 



f * » ) o ( a©c 

ein ©afjfafj , Klucz ein @d>f iiflel , Klucznic <8cfyliej[er, 
tern bie ©d)luffel am>erfrauet ftnb. Wrota ttn^or, 
Wrotny ein $$ortyilter. Mocny jtarf,hloc &te <8tdrfe :c. 

Diminutiva. 

3nbenDimiautivis ftnb bie 9>o£len fe§r glucffidj imb 
dttcft reicfr r tint) fufjren fie fo roo^l ton ben Adjcdivis al* 

fcoft Subftantivis £ee* 

<23on fceit Adjeftivis, 

Maty ein f(einer,nialuczki, maluchny , maluturny 
gat f (ein :c. ton tlufty fett, toirb ttu&iuchny jiemlidE> fetf. 
$£on dienki bunn, fteniuczki, cieniuchny, ci«niusieniucz- 
ki, cieniu&nki ein gar fe^r btinner* 

33on Den Subftantivis Mafculinis. 

Koii ein$>feifb, konik, koniczck ein f (eine$ ^Pferb* 
gen ; Kami^ ein ©tein, Kamyk, Kamyczek ein fletne* 
©teinleim QSon Jan Jeanne*, ttrirb Janek, Janufzek, 
Ja,<, Jasiek, Jachniczek Jj)an$gen , Jjjdnfet; Adam %i>atn f 
Adamek, Adameczek, Adamulek, Adamuleczek, Ada* 
&ek Hbamtfyen. 

CMop ein SRonn, (ein $erl, chtopij,) chtepi§tko, 
thtopi^teczko ; chlopek, chtopiec, chtopieczek ein £ndb* 

leiit/ SWdnnfcin. Unb NB. ipenn man etn>a t>erdc^eUd> t>en 
einem rebel, fo faget man: chlopaku, co to za chtopifko 
tta$ ifi ba$ fur ein groSer $eti ©o aud> Pies ein £unb , 
Pfifko ein nicfyttwurbiger Jjjunb. 

Brzuch ber Q3aud) / Brzufzek ein Q3ducf>lein. 93on 
Wilk ein 9B©If , n>irb Wikzck , wilcz?, wilcz§tko , WiU 
cz§teczko ein f feme* 2B6(f(ein. 93on prosig ein gerf el, 
profijtko, pros-i§teczko ein flein §erfelgem 

^Olt t>ett Subftantivis Foemihinis. 

GJowabaS^aupt, Gtowka ein tfdpflein. R^ 
bie $anb , R^czka ein JF)dnbgen* Noga ber $ufj , NcJ 
fekaetn §ii#gen. Ryba ein Sif<#, rybka, rybeczka, ry 
his^ i|Hbi$tko ein fctne* $ifd)lem* 



jjt ; o c >? f 3 

Son Haana Me %tne, fommt Hanka, Hanu&a, Ha- 
nusia , Hanuchna , Hanuchniczka , Hanugienka , Ha- 
nufienieczka Me Hr\d)et\. 

93ott' Izba eine ©tube., tommt Izdebka , Izdebeczka 
fin fletncd @fubgem Unb toenn matt eine ©tube t>er 
acfetet, fpric^t man Izbifko. Dom t>at5 <$aud, Domi- 
fto em fd^ted^ted #aud. 

^3t)n Subflantivis Neutris. 

Serce bad J?erj, I>at ferdeczko, ferdufzko, fer- 
Menko &ad £erjgem Drzcwo |t)atf $olj, (©aunt,) 
Drzewko , Drzeweczko , Drzewicnko ein t (dtt Jjp6(jgen* 
93onDzieag etn^inD, n>irb dztecijtko, dzieligteczko, 
dn Reined $mblein* Unb roenn man iibe( baDon rebef, 
Dficcko ba« bSfe , unarrige $tnb* Denn Die 9>o§fen, 
roenn fte eftDad t>erad}ten, brauc&en fte bad fko, a(d; 
pfifto ber unffdttge Jf>unb , Domilko em tlenbci $aud i& 
Senn fie abet (iebfofen, brauc^en fte bad tko, al$; Dzic 
ci^tko bad (iebe Xinblein, Pani^tko fdjdned jungedJjJerr* 
Wn CJunferc&em) 

Verbalia. 
3)fe t>on pen Verbis fcerfommen, 

Qie Verbalia Adjcftiva enbigen ftd> alfo : Zloty gtU* 
tea, t>en Zloto ©olb« Smiaty iii§n, Don hem Verbo 
&niem id) wage ed, id? bin f«^n obet barf ed magetu 
Lakon# em @et|tger Don Lakng id) bin (jungrig. Mo- 
iny ein SRdd^ttger,. Don mog$ id) fan obet Derrnag* Na- 
d{ty anfgeblafett, t>on nadytnam fig id) bfofe mid) auf. 
Strafzliwy fd)tecf (id) , ftkc#erlid) , Don ftrafze id) fdjted e* 

£)tc Subftantiva Mafculina alffl 2! 

Czytclnik ein iefer, Don czytac (efem Sluchac* 
«« 3u|6rer, Don stucham id) §ote jtu Zbawiciel eiti 
^egfonb unfy @eeligmad)e? ,. Don zbawiam xti) mac&e fee* 
% Pifarz ein <8dwreibet, bon pifzg id) fdjreibe, to* 
chlebca ein &dfmcid)Ut , Don pochlebuif id) fc&meicfrefe. 

J> 3 Dochod 



# • 



it ir / ~ \ *v» 



Dochod ba$ ©nf ommen (Die ©nna£me) bon dochodzj 
id) fomme (jinjiu * 

2)it Subftantiva Foeminina <ilfb : . 

\ Proiba eme 33ttte, bon profzg id) bitfe. Krzywda 
badUnredjt,' Don krzywdzg id) t^ue ttnredjt* Wiara bet 
©fau6e ^ bon Wierzg id) glaube* Modlitwa ba$ ©ebef, 
bon modle % id) bete, Bojairi bie Surd)t,bon boi$ £5 id) 
$rdj)fe midj* 

S)lC Subftantiva Neutra alfo: 

Przykry&e eine $De£ e bon przykrywam id) bebecf e< 
Odzienie Die $leibung , bon odficwam id) befleibe. Szy« 
dto ein @dS)ufier4Pfuemen, t>on fzyif id) nd£e* Klamftwq 
tie iugen , bon Mamam id) luge* Czuynosc bie 3Bad)* 
famfeit, bon czuje id) wadje* 

Obfervat. 5umSefd?lufie f!nt> nod? jumei^ 
fell einige jufammen gefe&e 5B6rter* SDenn Da f)at man 

1) Compafita, fo aue 2 Subjtantivis jufammen gefegt 
toorben fmb , j* & Katukopa ein ©afgenbogel* Pqwkn 
sobiegun em @eif tan jcr, &urwyfyn ein Jjjuren * ©bf)n* 
Pfubrat eine J6tmtte<8fcrfe* Mazykafzmat ein grobet SSauer* 
Cfef. Powfmoga ein V«wt)*@fteid^er; 

2) Campofita aUB eittettl AdjeElivo WXit> Subftantiva, 
3* & Bialogtowa ein 3Beib«*95ilb- Ztotogtow ©otb* 
©fu& Drapd'or. ZlotoB% bet golbene flatter (jotv Sre- 
brojfarietny ©ilbergldnjenb*. Ztotoswietny ©efbgltojenb. 
Starodawny j)on 3((£er$ (>erru()ten&e* Gofodupfki ein 
£v.$a(jldatfdj* Gofoledz eme fajtfe tyattt. ZJotylityau* 
®o(b gegojfen :c* • 

3) Campofita one titlfXtX Subftantiva utib Verba. 
§» & Dobrodziey 3Bo()lf£deer, imb Koiodzicy SXabema* 
djer* Niebotyczny was 6t6 an ben Jjpimmel reiser. 

4) Compqfita <M0 titltttt Verba utlfc Sub ft ant iv: 
3- €. Powwnoga einer ber feinen §uf}* Powsinps , etnet 
bet feine SHafe* Powfipalec, einer bet feinen §wget otten* 

fcalbeti 



< # ) o ( # ff 

§d6ftt |iaben mill, ober em SBeijHftafe, em intrigantcr 
SRenfty. Bzdzimiech fcer wtcaua einem<Sacf 6(dfef* Pj- 
dziwiatr em 2Bint>beutet. Uruipolec ober Rzezimiefzek 
dn 23eirtelfd)netDer rc* 

Compqfita <XM etltem Adverbio IW& F*r&> o&er 0ttf 
einer Prapofition tmfr Adje&ivo gufammengefegt , j, ۥ 
Wfzgdobylfki etn J^erumldttfer« JasnoSwietny fydUlmty 
tcn&e* • Czjftobit einer ber oft 9>rugel befommen $af* 
Paeswietny ein burdjlaucfrtiger; Przejawny tpoS allju 
tennbat tfi K. * 

Typus cttt Model!, toit tlt<m Me Nomina 
Adje&iva fod decliniwi: 

Declinationes AdjeBivorum, 

Singular iter. 

Mafc. Ftm, Ncut. 

N. yobeti N. a N. e 

G. ego G. ey G. ega 

D. emu D. cy D. emu 

Ace. egoaS.N. Ace ?&? Ace e 

V. y o&er i V. a V. e 

Mr. ym, im, em In fir. § Inftr. ym, im, em 

Loc. ym, jm, em Loc ey Loc. ym, im, cm. 

Bluraliter* 
N. e frurcfc atte Genera SKann^erfonen §aben y, i. 
G. ych, ich burdj afle Genera. 
D. ym, im burd) afle Genera. 

Ace. ? fcutc^ afle Genera : oon 9Wann$^erf<mm madjen 

(eimge ych, ich. 
V. e tmrdj afle Genera SNann$*f>erfonen fyaben y, i. 
Wl ymi, imi o&er emi. 
Loc. ych, ich obet ech. 

J) 4, Quaeft. i 



f* ^ )0 { J»C 

Qjweft, ju 2Bte »et$en Me Adjefliva 

decliniret? 

fren; i XPer? ofternw*? ^ VOwl i* XX>em? 
4*XX>en? ofcernws? ?♦© wet! owae! <J,ttttt 
*>em? o&er fcwcfy wae? 7, Jn, bty f ofcer «^ 

Singular iter, * 

i f , Dtt/. Mafculinoruw', 2. Detl. Fccmininortm. 

I, N, Dobry feet? ©lite* Dobra feie ©trte* 
2? G. Dobrego feeg ©utem . brey feer ©ufetu 

3, D. Dbbremu feem ©uten f brey feer ©uten* 

4. Ace, Dobrego $en ©irten* . br$ feie ©ute* 
f, Voc, Dobry feit©ufer, bra feu ©ute* 

<>, Inftr. biyromttfeem@tofem tr? nut feer ©ufett* 
7* l^oc w brym in feem ©ute*v brey in feer ©utem 

f Neutromm 
Nom. Dobre tag ©ute* 
Gen, Dobrego fees ©utett. 
Dat, Dobremn feem ©ufen* , ,. , 
Ace, Dobre feas ©ufc f , . • : . v - 
Voe, q Dobre q feu ©ute& 
Inftr, Dobrym mit feem ©ufen* 
Lqc, wDobrym inimt:@vtm». 

Plw alitor* K 
Norn* Dobre We ©ufeu^pcr tri* Genera, 

Dohrzy ^an 9$anng*$erfonenv 

Gen, Dobrych fee? ©Uteu* 
Pat Dobrym feen ©utetl* 

Ace Dobre fete ©uteri* ©nige madfjen tte 

€nfeung ych, 
Voc, oDobre t(jr@uten, Mafe^Dobtay,. 
Inftr. o Dobrymi mit feett ©utett* 
toe, w Dobrych in feen ©uftnu 

Si*£+ 



* )o( A 



f7 





Mafc. 


G. 
D. 

Ace. 
V. 

Inft. 
Loc.^ 


Ubogi atm 

Ubogiego 
Ubogiemii . 
Ubogicgo 
Ubogi 
Ubogim 
bv Ubogim 




ljlom. 




Gen. 




Dat. 




Ace. 



Ncutrum. 

Ubogie 

Ubogiego ' 

Ubogiemu 

Ubogie 

Ubogie 

Ubogim 

Ubogim. 



Voc. 



Singularity. . 

Ftttfu 

Uboga 
Ubogiey - 
Ubogiey 
* Ubog? 
Uboga 
Ubog| 
Ubogiey 

Pluwlitcr, 
ljlom. Ubogie per tria Genera. Ubodzy turn 

9Rann$»9>erjbnen* 

Ubogich 
Ubogim / 

Ubogie t>on SRann* * ^Perfonm ma* 

c6en etfidje ich. 

o Ubogie, Mafc. Ubodzy 
Inftr. Ubogimi. . 
Loc. w Ubogich. 

N. i. <£tlid)e Adjetfiva gefjw in Nominal vo Sin* 
gulari Mafculino auf tin y unb en OU6, alt godny, 
godzien nmrfcig / gtodny glddzien (jungerig, mocny, mo 
cen flatf, pefny, petentooQ, pewny, pewien getttf, 
wdzigczny wdzigczen Danfbar, \yinny, winien fd)irfbig; 
ttlidft auf y unD an, ubiczowany, ubiczowan gegeijfeff, 
ukrzyzowanyVpkrzyzowan gecrtu|tget; etlid^e auf y un& 
on, zgubiony, zgubjon tKrlo^ren, pogrzebiony, po- 
grzebion begraben ; etlid^e auf y unO om, Wiadomy, wia- 
dom fuufcbar, swiadomy, swiadbm er fasten; etUdje auf 
yunb aw, iaflcawy, lafkaw gndDfg, prawy, prawjut 
Stec&ten, ted^t, gecedjf; erii^e auf y un& cw, gdto- 
wy, gotow bemf, fertjg, zdrowy, zdro'w gefunfr ; efr 
tidje auf y imb yt, fyty » fyt faft. ©o faget mm m<fy 
jrzeezy, #ibf<#, f$6lt, rcadtv : fcwfc gmczy t(* 

50 f / inde*' 



f% - ' 3ft ? O ( $ 

indedinabile mtt> be&eutet nic^t fo AttfterltdE?* a(0 
innttlidjt ©d?6nl?ett : grzcczy Pari tin xvadtvtv 

J$ttt f grzcczy Pani tt>acf?ere $t*\\, &uzg grzeczyPanu 

i<£ Ofiene cittern t*>aci:ei:n £>ixtn f widzg grzezzy 
Pauny idj fefcc wacEere ^tingfauitii/ styfzatem tg I 

nowing od grzcczy Panny, id) fyabt btift Settling : 

*wt etner wad; ern jfungfer ge^6ret; 

N. 2, Cafus inftrumentalis Singularis xoixb t>on et* * 
lichen mtcfc alfo formiref, dobtem, ubogiem unb Plura- 
lie dobremi , ubogicmi; Localis mirfj alfo: wdobrem, 
ubogiem, unJ) Pluralis w dobrech, ubogicch. 

N. 3. 5Bann foer Adje&ivorum Nominativi unt) ] 
VocativiPluralcs Mafculini t)on SftmnS^erfonen fcerflan* : 
&en »er&en; fo ifi i^re (lifting nic&t e, fon&ern y ofcer i, : 
alt dobrzy Panowic gutc J^erten, ubodzy Miftrzowie ] 
flrmeSKeifkr, in&Po&owie«nbere©oeen: unfcjroarbie 3 
Cnbung bcS Nam. Singul Mafa dy twrb im Norn. unD 
Voc. Plurali Mafc fcetdnfoert in dzi, gi in dzy; chy in 
fzy; ki in cy; ly in li; ry in rzyj fzy in fi; ty in ci 5 
alt MIody Sung, mlodzi; libogi arttnibodzy; gtuchy 
tau& glufzy ; dziki mil t> dzicy; mafy ffein, malij ma- 
dry toeife, mgdrzy; infzy einanfcer, in£j bogaty rddjj, 
bog£ci. 

N; 4. 35en Accufativnm Pluralem Mafculinum 
toon 3Rann*4>erfonen, formiren einige auf ych ofcet ich, 

4Xld dobrych, ubogich. Jf)Jet>on i|i pag. 27. fe<j. ge» 
^onfcefa 

Qu«ft, a. 2Bie tie( fm& in Den pofoifcfteu 

Adjeftiyis Gradus Comparationis. 

R. Drey. Pqfitivus y Comparative unb 

' Super lativus : Pofitivus ifl, &cr eeroa* fd)led)t |in be* 

fccufee; alfgruby, a,e,gt^,mtody, ayejung; Corrv. 

parativus iji, fccr fiber &en Pbfitivum ge$et; ate gftibfzy, 

&t e, grito, mfodizy, a, e, junker ; Superlative Gradus 

if*, 



9 )0( 7 j 9 

ifi, Der jene frepbe iibettrift , aid nagrubfey, a, e, bet afr 
targwbfle, namlodfzy, a. c, bet ^ungfle. 

N. i. SDie $>o{)(en fagen aud) naygrubfzy, nay*' 
mlodfzy, nayprzewidcbnieyfey^ JJ3od^t)titbtgfier« 

N. 2. SOet Superlativus noitb gemote wm bent 
Comparatively tt)enn toot biefem na obet nay gefeget ifh 
n>ie man aufrlbem 93er§erge£enben fie£ef* 

N. 3. XX)tcwtr&&erCt?wp^r^//w/gcmac^t? 

R. <& f ommt (jet t>on$em Pofitivo , unbjroat 

tomn Me €nbung y if*, nritb fte teroanbefe in fzyj ate 

gruby, grubfzy; mtody, mlodfzy; staby fdjroadv, siabfzy- 
ftyrodd^et, twardy hart, tward(zy fjdtfet* 2Benn after 
bag AdjcAivum auf ein ni auSgehef, ba^ fcetdnbetf md^t^ 
fonbero nimmt ju ftef> eyfey, ate doftatni, a, e, flotflidj 
doftatnieyfzy, a, e, ff attlid^er / przedni, a, e, »orne$m, 
przcdnieyfzy , a,e, ttomegntet, Wefea tfl ou* bemhjtgac* 
ten be* Woyna, mie aucfc, n>a« mcitet folgef, genommen. 

N. 1. SDie AdjcAiva, bte jtcfy enbigen auf etn ly, 
iy, ny, wo fte *><xr bet lefeen Syllabe eweh Confonanfett 
(jabeit,, (t>or bem ny mag dud) etn Vocalis fepn) toetdnbent 
im Comparativo ba* Iy. in leyfey j ry in rzeyfey , ny fat 
nieyfzy 5 ate cicpty, warm ciepleyfzy, byftry f<$nefl, tut* 
9efWm byftrzeyfiyj godny toe^rt, godnieyfzy, hoyny 
u&erflugig, hoynieyizy. 

5Doc£ caly gan$ §at c#fzy* m§dry 2Beife, m^driiy* 
przymjdrlzy, ettoai §u flug» 

N. 2. Die ba au$ge£en auf ein gi, chy, (ki, t>etroan* 
bdn bie lefte Syllabe in iby: ate dlugi (ang dluz&y, 
fucby ftrucf en faifzy \ nifki niebrig nizfcy, audjwyfoki 
$od) fyat wyiCzy , przydtuzfzy efn>a$ )u (ang. 

N. 3. Adjediva, bie t>6c bem ki fein sfyaben t>er* 
manbeln nur bat ki in fzy: ate brzydki greulid) brzydfiy : 
ttnb wenn t>ot bem ki ein Vocalis twfjetgefjef , bet bleu 
Wt im Comparative *u* 5 ate, glfboki tief gJ^fzy, fz«- 
roki 6reiC feerfzy, 

K4 



•N. 4. £tott Gor^ey (jrijj, fatrjmt Gojr?tfzy ; t5on 
ezerwdny rot§ czerwicpfzyj t>oit Taiii n>o£lfeji taiifeyj 
*W glupi t^prk&t glupfzys Dow latwy Ceic^t latwieyfzy. 

N k * f . Czyfty rem, ggfti t>tcf , pipfty g€tab, ttuftj 
feft / softy gelfr, tyrcftftbem Da6 ty in cieyizy; fttegsfty 
gjsfteyfzy. - 5 ' ] 

N. tf> 3fo ten SBdttern biaty, blady, ciafnji 
ezamy, rzadki, fk?py,, &niaty, pczony, w§fky, wefotj 
MKttai,bie Vocales, fo Dor ber <£rttang$ « Syllabe t>or()ej 
gd)en, tm Comparative) ^erdrtbert^ nemtfd) a unO o tn e{ 
§tn$: ate bialy W&$ bielfky, wefoly lujftg wefclfzy 
£k§py fparfam flkgp&y &c. • 

N. 7. ■ SDtefe Diet Adje&iva dobry , maly, wiclki 
rfy 'teefben mcfrf n<K^ bet gemrinen 9lege( compariret : do 
bry gut §dt tmComparativo lepfey, maty f Jem moieyfo 
wiclki grojj wijkfzy, zty- bofe, gorfzy. 

v ^pn ten Adje&ivis Numeralibus. 

j j$den eutefc, jsdna etne, jeduo tint* / n>itt> n>ie bq 
Adje&ivtun Dobry-declinirck 

. . T ; Dualitcr. 

M&fc. Fcsm. , 2JV«fr. 

N; Dwa, dway jroep* Dwie jitto* - Dwoje |me^ 

G. Dwu, dwtich. tylafc. unb Foem. Dwoyga. 

D. Dwiema Mafc. FoenL ' Dwoygu. 

Ace. Dwa, dwu Dwie Dwoje. 

Voc. o Dwa, dway Dwie Dwoje. 

Inftr. Dwiema, dwoma, per tria genera. 

Loc. w Dwu, dwuch Mafc. unb Fcem. we Dwoygu. 

Plwaliter. 

N. Trzy breij}» Mafc. unb Fcem* Troje Neutnm 

CL. Trzech JVfafc* unb Fcem. * Troyga. ]tfeut. 

D. Trzema Mafc. tmbFoem. Jinjb Troygu Neutr. 

Ace. Trzy Mafc. utiO Focm. Troje Neutr, 



* ) O ( 4C *T 

Voc. o Trzy Mafc unb Foem. Troje Neutr. 

Inftr. Trzema Mafc unb Foem. unbNeutrum. 

Loc. weTrzcch Mafc unb Foem. we TroyguNeut.' 

CM »<rt wie fca* Dw$ decliniret: 

Dualiter*. 

N. Obajtefcepbe Foem. Obie Neut. Oboje 
G. Obu Mafc. imb F^em. Neut. Oboyga 

D. Obiema Mafc. unb Foem. Neut. Oboygu 

Ace. Oba, Obu Obie Neut. Oboje 

Voc oOba Obie Neut. Oboje 

Inft. Obiema per tria genera. 

Loc. w Obu Mafc. unb Fcrm. * Neut. w Oboygu. 

N* SWanfagee and) tm Nominativo , Obadwa Pa- 

nowie 6ei>be Jjjcrrau Genit Obudwu P4now bepber 

9la# z>em (Srempt ( fee* SBotte * Trzy decli- 
niret man aucfc Cztery: 

Pluraliter. 

N. Cztery czterey frier Mafc unb Form. Czworo Neut 
G. Cztetech Mafc unb Foem. Czworga Neut. 

D. Czterem^ Mafc. unb Foem. Czworgu Neut. 

Ace. Cztery Mafc unb Fccm. Czworo Neut. 

Voc o Cztery Mafc unb Foem. Czworo Neut. 

Inftr. Czterema Mafc unb Foem. Czworgiem N. 

Loc w Cztereeh Mafc rmt> Foem. we Czworgu N. 

Pluraliter,. 

N- Pig c funf Mafc unb Foem. Pigfioro Neut. 
G. Pigciu u. pi§ci Mafc unb Foem. Pigfiorga Neut. 
D. Pqciom u. pi§ci Mafc u* Foem. Pigfiorgu Neut. 
Ace. Pig6 Mafc unb Foem. Pig&oro Neut. 

Voc o Pi$6 Mafc unl> Foem. Pigcioro Neutr. 

Inft. Pi§ci§ Mafc unb Foem. Pigfiorgiem Neutr. 

Loc. wPiaau Mafc unb Font w Pig6orgu Neutr. 
- . • ■ N.TClf 



O ' # ) O ( )0f 

ww»»»^ — i > i I ■ i ' i ill I l l ^ —— — — — wrt— ■ 

N. 2(lfo decliniref man, n>ie Pigc, pigcioro, am 
£es£ fec&S fzesaoro , &edm fte&en fiedmioro , osm a 
os'mioro, dziewigc neun dziewigcioro, dziesigc je§en dzi 
tigcibro, &c kiika kilkoro ettidje. 

Pkralia. 

N. Kilka', Kil*«lic&e, Kilkoro 

G. Kilku, Kilka, Kilkorga. 

D. Kilku, Kilkorgu, 

Ace Kilka I 

Voc. o Kilka, Kila, Kilkoro i 

Inftr. Kilkf, Kilkicra, Kilfcorgiom, , 

Loc w Kilku w'Kilkorgtt 

Pluraiittr. , 

Maftulin. ttttfr Ffxmifu Ncutr. 

N. Jedenasdie eilfc Jedena&ioro 

G. Jedenaftu & set Jedena&torga 
D. Jedenaftu & aci • Jedena&iorgu 

Ace Jedenascie Jedenascioro 

Vdc o Jedena&ie Jedena&ioro 

Inft. Jedenaft§ Jedena&iorgiem 

Loc w Jedenaftu w Jederai&iorgu. 

Nota. £u i)iefcr Declination gef)6re( Kilkanatfci 
and} dwanascie jto&fe, tcjyna&ie fctetjjdjn bi£ pzt< 
rydziesci Met jig* 

Singtdariter. Pluraliter. 

N. Sto^uubeit N- Sta 

G. StaunfcStu G. Set 

D. Stu D. Storm 

Ace Sto Ace. Sta 

Voc o Sto . Voc a Sta 

Inftr. Stem Inftr. Stami 

Loc w Stu Loc w Sot. 



Stqgui 



# ) O ( $ • S3 

Singularity PJuraliter. 

N. Tysl^c taufenfc N. Tygtgce 

G. TySgca G Ty£fcy 

D. Ty&gcu D. Ty£§com 

Ace Ty#?c Ace. Ty$i§ce . 

Voc oTysi^c Voc oTy&gce 

Inftr. Tysi§cem Iuftr. Ty figcami 

Loc w Ty$i«|cu Loc. w Ty&jcach, 

3n Mefen folgenben Compofitis , Kilkadzie*i§t , KLU 
kafet, Kilkatyjfigcy fcarf 1X16 dzies'i§t, fet unt> tyfigcy nt${ 
decliniret roerDen, fonfcern nur Kilka, offo: 

Pluratittr. 

N. Kilka dzie^t, Kilka fet, KM tyfijcy, 

G. Kilku dzie^igt, Kilku fet, Kilku tyfifcy, 

D. Kilku dzie$i§t, Kilku fet, Kilku tySijcy, 

Ace Kilka dzie&gt, Kilka fet, Kilka tysigcy, 

Voc o Kilka dzie^t, Kilka fet, Kilka tySfcy, 

Infl Kilk§ dziesi^t, Kilk§ fet, Kilk§ tyfi$cy, 

Loc wKilfcudzicsi^w Kilku fet, w Kilku ty&gcy. 

$n Dem Adjedivo Kilkanasdie etltdje fiber je^en, fo 
mieKilka fcbeufet ertid&e untec jefcen, dediniretman nid)£ 
flflcm, fc<t$ "Kilka fonbern audpnatfie, im& Wefe*le$tc 
twefc Dem €jrempe( Jedena&ie. 

Pluraliter. 

; Norn. Kilkana&ie 

Gen. Kilkunaftu & s'fi 

Dat. Kilkanaftom ft Mi 

Ace Kilkana&ie 

Voc o Kilkana&ie 

Infl Kilkjnafts 

Loc. w Kilkunaftu. 

N. i . Dwo je , Troje , Czworo , Pig&orq , fzeadio- 
»i fiedmioro tm& fo wetter, tt>er&en afoNeutra Subftan- 
foa gebraueffet, Da Detro Die Denfelben lugcftflrte Sub/fern- 

tii 



64 • 2JC J O t H 



tiva mujfen tm Genitivo Cafu fle^en : ate, Dwoje Kurcz$i 
jtpep ^eucfyd, Czworo prosit t>iec #erfef. 

N. 2. SDiefe je|e gemel&ee 9leben$-2(rt ijl gcbrducfy 
(icfr, n>enn man w» folcfren Xfyetm, bic jur&5ott£emmen« 
^>ett nod; nidft gtfotnmen, rebet, ate ba finb: Kurcz$ta', 
G^sigta, Ciel{ta,Prosigta: ate Pifcioro Ciclgt, funf $dl« 
bet, o&nioro Gq&iqt ad)t junge ©dnscfjen k. 

N. 3. SWan fagee au<$ Czworo, Pigcioro Chieba 
»ier, fSnf 93rofc 

SBon ten 3aW4ffi6rterm 

j. Numeri Cardinales, ober erjlc nnt) t>orne§mfic 3a§fr 
$B4rtet\ 

I . Jeden? dna, dno, ein$. > 

% Dwa, dwicV dwoje, jroeen, jroo, jrnei}. 

3. Trzy Mafc. imb Fawn. Troje bre^ 

4. Cztery , Afo/c. unb Fern, czworo Mitfr. frier* 
5-. Pig6, pigdioro funfe, 

6. Szesc, fzescioro fec&& 
, 7. &edm , jsiedmioro fteben* 
.8. OSm, o&nioro acfa 

9. D/ieVi^c, d^iewijeioro neun* 
j o. Dziesigc, diies-if cioro je^en. 

1 1 . Jedcnascie, jedena&ioro cilfev 

1 2. Dwana&ie , dwana&ioro jroolfe. 

13. Trzynascie, trzynascioro Dm)jef)n* , 

14. Czternascie, czternas'5ioro t>terje()m 

1 y. Pigtna&ie, pigtria&ioro funfte^n* 

1 6. Szefnascic > feefhascioro fec^je^n* 

1 7. &edmnascie , sledmnascioro jiebenje^m 
18 Osmna^re, o&nna&ioro ad)fje(jn* 

19. Dziewigtna&ie,,d£iewigtna£ciqro neunjefm* 1 

20. Dwadtfiescia, dwadiieScioro jtttanjtg. 

2 r» Dwad&e'scia y jeden em unb jwanjlg *C* | 



30.Trzj| 



3d. Trzydii&Si bretjfjtg. 

40. Czterd2i&*& t>tec jig, : 

50. Pigdd^ie^iat funfiig, . * 

60. Sze&diie&gt fec&Sjtg. 

70. Siedmdii^i?t fiebenjtg, 

go. Ofmdziesi^t ac&ejjg. 

yo. Dzi^wigcdiijesigt neun}(0# , 

100. Stp Jjjunbett. 

200. Dwie'&i^ wet) Jfrmtxtt. 

300. Trzy fte brep J£>imberf* 

400. Cztery fta trier ipun&ert, 

f 00. Pigc £t funf J^unberr* 

too. Sz&£ ftt fed)« J^unberf* 

700. Sicdm ftt fte&m, $unbetf. . 

goo. O&n fe't «dj£ Jfjunberf, 

900. bii^wi?^ fe't neim J£unbert# 

1000. Ty£§c $aufen& 

2000. Dw£ ty%e' jroep 3tauftob# 

3000. Trzy ty£§c^ brep $aufenb* 

4000, Cztery ty&%c6 t>tet Saufetfb', 

fooa Pijc ty&gcy fiinf $aufenb* 

6000. Szi&£ ty$i$cy ftdf* $aufenb* 

7000. Siedm tySigcy ftefren "taufenb. 

8000. 04m tyiifcy adjt "Jaufenfc 

9000. Dzi^wi?^ tys'igcy nam $aufenb« 

1 0000. Dzie^i ty&gcy jef)n Saufenb* 

1 1 000. Jedaa&ie ty&gcy eilf Saufenb, 

12000. Dwana£ie tyfigey jtootf $aufettb« 

1 3000, Trzyna&i^ tyfig cy brettfefjn taufenb ic 

a. Numeri Ordinales, o&Ct tit dttt OtDfflttIS 

txbcuteft. 

Fierwfey, fea^fzej ber,b{e, bctfetffc, 
Wtdry, ra, re, ber , bte, ba$ attbere, 
Trz&i, 6* &«, ,b*r, bic, ba* brittc 



mtm+* 



Czwarty, ta, te, foer, Die, fea* Dtette* " . 

Pi|ty, ta, te, fcer, Die, Da$ funfte :c* 

3. Numeri multiplicativi , ttt CfiUg SMllgCj 

tnelfdlttge Slit befceuttm 

J&nor&ki, ka, kie, einfdlrig* * • ! 

Dwojaki, ka, kie, gmayfaltig* 

Trojaki, ka, kie, Drepfdltig. 

Czworaki, ka, kic, t>terfdltig« 

Pigtioraki, ka, kic, fmtffdlfuj* 

Szes'cioraki, ka, kie, fedjSfdltU}* 

SicdmiorakiVka, kic, fttbenfdlrig* 

Osmioraki, ka, kic, od)ffdltig. 

Dziewifcioraki, ka, kic, neunfdtfig* 

Dziesifcioraki, ka, kic, je^nfdlrig K. 

4. Numeri Diftriburi, fete Uflttt.toicfeil CfM 

qfeicfce ^eiliuig &cMjutcn.'_ 

Po j&nemu, je einer, ein^eln / jutw«itiu\ 

Po dwu, je jroeeru 

Po trzech, je bret). 

Po czterech, je men 

Po pigfr, je funf. 

Po izetfci, je fecft& ' 

Po fiedmi , je ftefcen. 

Po o^mi, je ad)f, 

Po dziewi^i, je neun, 

Po dziesigci, je jcf)cm 

Po jednascie, jc eilfe. 

Pd dwana&i^, je jtt>5ffe. 

Po trzynascie, jc twjje^en. 

;Po external, je t>ietge|ett* 

5. Numeri Adverbiales , Ut Jtt &CH Adverbft 

Raz ober j^dcn raz, einma§(. jedno krgc 

Dwa razy jroei) maty. dwa krofi 

Trzy razy forty ma£(. trzy kro< w Cztcr 



-$ ) o'( & *7 

Czteiy razy wer ma^l* cztery kroc &c 

Pigc razy funf m<*£L 

Sze£ razy fei$a mafjl. 

»edm razy fteben ma§L 

Osm razy ad)t xnahl 

Mewi^c razy neun mafyL 

Dziesiffi razy tftftn maty. 
Jednascie razy eilf mal)l. 
DwanajJcie razy grooff ma^L 
Sto kro£ (juniw mafjl, 
Tys^d kro£ taufen& ma£f« 

6. Numeri Adrerbiales Ordinales, fcte ju t)CIt 

Adverbiis MX OlfomWQ gtfrftKIt 1 

Na przod gum erjfen, 

Po wtdre gum cmbera. 

Po trzecie gum tWftetu 

Po czwarte gum tnerten* 

Po pi§te gum funftem 

Po fzoft* jum fedEjatett- / 

Po siedme jum fie6e.nDerw 

Po ofmc gum adjfen* 

Po dzirfwi§te gum tieuntan 

Po dzie6§te gum ge^cnDen jc. 

7. Numeri Temporis, Me fine 3e(t Detxuten. 

Roczny, na, ne, doroczgy, na, nc, Bom^a^r* 
Gwuletny, na,-ne, oDer Dwuletni, nia, nie, gn>e0J<!§i:ig, 
Trzetfoletny, na, lie, tret)jd()rig/ 
Czterletny, na, ne, t>ierjdf)rig, 
Piediolctny, na 5 ne, funfjdf)ri<j. 
Szeiciolctny, na, ne, fedjsjd^rig. 

58oil few Pronominibus. 

S)tC Pronomina ftnb mawQctltQ: 

1) Demonftrativa , fcamit man etooaS geroifleS an&fli* 
tt, unfc gldcfrfatn mit S* n 9 e ™ i«ft^A als&a-fmfc: p 

<£ a ' t 



/\ 



ty, ten, teiici, fen to, tenze, tenzeto , on, onci, onto, on* 
4c, onieto, ow, owci, &c 

2) Rtlativa, bie ftdj aufetntwr^erge^enbedNomen 6e» 
§ie£en, ©olefye fint> : ktory, on, ow, fam, ten, mit i§ren 
Compofiif. 

3) lieciproca, bte auf eine fc&on fcorgenoefene ober &a* 
bet) jte^enbe $)etfon bet ©ac&e ge&en. @ol$e finb nut 
tfebie unb fwoy. 

4) Interrqgativa , btttcfc tt>eld?e man fragek\ ©iefe 
finb: a kto? aktoi? aktoryi? aczyy? aczyyze? 

f) Pffiffivai womtt man jeiget, tpem eine @ac^e ju« 
gef)Sre. SDtefe ftitt) t moy, twoy, fwoy, nafz, wafz. 

£) Gentilia 9 roeldje anjeigen, t>on roannen ober t>on 
welc&em S8o(fe man ffy. ©oldje fm&: Jtfakyniec unb 

Wafzvniec. i 

Nota u SDie Poffeffiya toerben fcidroeilen imPlurali 
gleidjfam Subltantive genommen* Unb aldbenn (>eij3t : 
Moj Die; SReinigem Twoj bte £>einigen, Swoj bit 
SSReintgen, aud> bit ©einigem Nafi bietlnfrigen* Wa« 
H bie €urtgen, 

Nota 2. JDtefe nadjfolgenbe SSuc&flaben c,s, £, ie, 
pffcgen and) §u ben Pronominibus gefe|f ju merben, aid: 
toe, cos, coi, tegoi, ciz, oniz, roenn ftd),nemltd> bie Pro- 
nomina auf einen Vocalem enbigen. Toe jeft eberi bad 
tjid / cos mi dal, n>ad bu' mtr gege&en Ijaf?* JakiS, JakaS, 
JakieS. Jfriet n>irb ba6 £ t>crad)tungdn>egen §ugefe§jt^ aid : 
jakte zly czlowiek , em geroijfer 336feroicf)f ♦ 5Dad ze a6et 
n>irb an bie Pronomina ^inten gefe|ef , mnn fte ftd) au 
einen Confonantem enbigen , aid : tenze , eben bet, tym 
ie onymze eben mit bem / ocze macum benn? zacz ze 
n>ie t{)euer btnnl nacz ze woju benn? 

Quaeft. 1. SBBfe twt&ett Me Pronomina Sub* 
ftantiva decliniret? R$Ufo: 

SinguU- 



* ) © ( # €9 

. / 

Singtdariter. 
N. Ja, U^ Ty bin 

G. mniemeinet* ciebie brines £4biefebitf» 

Dat. mriie, mi mic. tobie ci, bit* fobie' i£m. 

Ace mig mid^ cicbie, cig bicft f ^iebic, sig ft<$, 

Voc Caret. o ty, o bu» Caret. 

Inftr. mn? mit mir. tob§ mit bin fob? mit ftd|>» 

Loc. we mnie in mir* w tobie' in bin W fobie' in ftcfr* 

s Pluralitcr. 

N. My rove. Wy i$r. 

G. nas unfer. y was eucr* *ieT>i<£ i^ttt. 

Dat. nam un& warn eud). fobie t^nert* 

Ace nas im$. was eudj, Richie fig ftc^« 

Voc. Caret. o wyol^t 

Inftr. nam! mit unl wami mtt eud), fob$ mtt ficfr 

Loc wnas in tin** w was in eucft. w fobie. in ftc$. 

N. Mi njir fan nic&t affetn fle$en, fonbemmff 
bem Verba, ate: dat mi , (nidjt mriie). ©enn man abet 
fraget: 9Bem? antroortet man: mriie, (nic^t mi.) 

Nota. Ja* tfl Prims Perfona?) Ty, Secundae unb 
webie omnis perlbnae. 

Quaeft. 2. SSBie tMftCtt tie Pronomina Adje- 

6Hva decliniwtl R9Ufo: 

Ten btefet, ta, to, ow jenet, owo fam et fel6er fa- 
ma, iamo,czyy meffen, czyja,. czyje, mdy mem, mo. 
ja,moje, fwoyfein, fwoja, fwoje, nalz tmfet, nafza, 
nafze, wafz euet w&fza, wafze, ktdry roe(d)et, ktdra, 
ktdre, ftnb in bet Declination gleidj bem Adjcdivo t)o- 
bry, a, €. 

Nota. 95on bem SBorte Ten tjf bet Nominativus 

Pluralis Mafculinus, menn 2Rann$*9>etfonen fcetflanben 

toerbett, ci; fcondw, owi; fcOttfam, fami; fconmoy; 

twdy, fwdy, nafz, wafz, ktdry, moi, twoi^ fwoi, naifi, 

, ' ,63 wa£ 



70 # )b( 'ifc .,'- _j 



mmmm 



wadi, ktorzj^j t>on on, oni. 0n< dna, dno, declinifj 

mari\alfo; ^ 

Singular iter. \ 

N. On jener , et, dna jene, fie, v dno jene* 
G Onego, diego, jego, go fetn, fewer* oney, niey, jj 

*&*/ i&W"V dnego , rfiego , jego, go fe| 
Dat. Onemu, riiemu, iemu, mu i£m. dney ; niey, jey i( 

dnemu, niemu, jemji, mu il)[ 
Ace. Onego, niego, iego, go, i(jm dn$, j^, jfa dno, je, 
Voc. Caret 

Inftr. Onym, nim, mit i§m, fcurcf) i£n, on? , ni$, mit 

riim butdj fte, dnym, mit i\ 
Loc w Oriym, vr nim, in i£m* wdriey, w niey, in i| 

w dnym, w nim, bartnnei 

Pturhtittr* 
N. Ofii fie, one fie* 

G. Onych, liich ich i£r, i£rer, per tria genera* 
Dat, OnVm, nim, im, t^nen, per tria genera. 
Ace. Onych, ich, one, riiei je, fle, 
Voc. Caret. 

Inftr. Onymi,tiimi, mitffwetvbuedjfte, per tria gen, 
Loc, w Onych, wriich,in i£nen, per tria genera. 

Nota. 1. Onego roirb ge6raud)t, roenn man rootoi 
te&ef, rods roefc if}, afe do dnego Pan* poydg id) roer 
ju jenem J^errri gefjen. 
Niego 5 roenn . roa* ndf>er if} ; afe .mow Panu twcix 

it do iiiego przydg fage beinem J^errn, &og td> 

i$m f ommen roerbe. 
Jego; roenn man auf Die <$tage roefien? antroortef: cz 

to ndz, weflen SReffer iff has? jego feim 
Go ; roenn e$ *on bem Verbo A&ivo regieret mirD ; a 

Ty fzukafz Pana Oyca, a jam go widfiaLnie da^w 
w Kotfciele. J)u fudjefi ben J^ertn SBater, unb id? 
be i§n unldngfl in ber 5?trd)e gefe&en. Wciora go 1 
widziatem. %<fy fyabt i£n geflero nic^e gefejjen. 

Not 



# r . ) • ( <c 



1* 



N. 2. $)a$ tferf er<)e£enbe ifl aud) gu obfervireti 
6fy bent Genere Foeminmo, dncy^ niey, jey wtb Ncu- 
tro dnego, riiego dec: x 

Kto unb Ktokolwiek iff Generis MafcuL Uttb Foeminini ; 
Co unb Cokplwiek generis Neutrius. 

Singularitcr. 

N. Kto n>er Ktokolwiek. Co n>a*. Cokolwiefc, 



G. Kogo weffen. 
Dat. Komuroem. 
Ace, Kogo^em 
Voc. Caret. 

Inft. Kim.mif roem. 
Loc. vr Kim in mm. 



Czego roejfcm 
Czemu menu 
Co was. 

Czym mtt mat. 

w czym tit n>«$* 



Nota. Ktokolwiek, noetc^cr mtr, er fet> Wftdr 
mill, ober rootte, roer ba mir, unb cokolwiek* e$ faj 
«>a$e6 Witt, was ba mir, totrb rote kto, co, declinircf, 
bo$ kolwiek bkibtubtvaVL indeclinabile. 

Singidariter. 

Nom. Moy Jttettu Moia, ma 
Gen. Moiego, mego Moiey,jmey 
Dat. Moiemii, memu Moiey> mey 
Ace Moiego, mego Moig, mg 
Voc. oMoy . Moia, ma 

AM. dd Moiego, mego Moiey, mey 
Inftr. Mpim, mym Moi§, m? 
Loc w Moim, mym Moiey, mey 

' Plur aliter. 



Moie, me 
Miego, mego 
Moiemu , memu 
Moie, me 
Moie, me 
Moiego , meg6 
Moim , mym 
Moim, mym 



Nom. Moi, moie 
Gen. iMoicb, mych 
Dat. Moim, mym 
Ace Moie, me 
Voc. p Moie* moie 



Moie, me Moie, me 
Moich, mych Moich, myck 
Moim, mym Moim, mym 
Mote* me Moie, me 
Moie, me Moie, me 

e 4 



AbL od Moich, mych Moich, mych Moich, mych 
Inftr. Moimi, my mi Moiemi, memi Moiemi, meipi 
Loc. wMplch, mych Moich, mych Moich, mych, 

tflfoau<&: 

^Twoy, ja& trf, *roi e * twe, Mi) yb ^ fc 
Swoy, ja & iwa, ftroie & fye, few ) 

S S'S* *?* } ^ec nut in JXc «fkn €* 
Wafc, Wafea Wafce, ettcp ^^ dJinhtt. 

Czyy, Czyia, Czyie, tpfffen) ^ 

Jaki, ka, kie, rocld) em wag fur cuter , ■ ) j~ & 

liiejaki, ka, kic, ein, einer y%f& 

niejakis, k&?> kid, man met* mcfa n>a$ fut efaer) 8 |* 
Moyflu, ka,. kie, mtr jufidnWge ) $<& 

Twoyfki, ka, kie, Mr jufldnbtge )-g"i* 

Jegoyfki, ka, kie, t§m ju jMnWge ; a, i* 

Ktory, a, c, twicer )£ fr 

StnguUriter,, 
fRltmatti) Unfrige* ' €»rfse* 

Nbm. riikt Nafzyriicc Wafzyidiec 

Gen. ilikogo Nafzynca Waliyiica 

Dat. riikomu Nafzyricowi Wafzyiicowi 

Ace Aikogp . Nafeyrica Wafz^Sca 

Voc Caret * o Nafzyifcze Caret. 

AbL odriikogo od Nafzyiica - odWafeynci 

Inftr. iiikim Nafzyricem Wafzyncem 

Loc* wriikim wNafeydcu wWa&ytfcu 

Singularitcr, Pluraliter. 

Norn. Nic nid)t9. Nafzyricy Wafzyiicy 

Gen. Niczego Nafzyricow Wafzyricow 

Dat. Niczemu N&zyricom Wafzydcom 

Ace Nic Nafeydce Wafzyoco 

Vfcc Caret oNafzyrfcjr Cam 

AbL 



» ) o C * 

m ■ ■ " ■ ' 

Abl. odNiczego odNafzyAcoW . 
Inftr. Niczym Nafzyncami 



■71 



Loc wNitzyra 



w Nafzyricach 
Singulariter. 

mein ©niMger 

Moi&wy 

Moidwego 

Mosdwemu 

Mosdwego 

Moi&wy 

Mosdwego 

Moidwym 

Mosdwym 



od Wifcyricow 
Wafzyricami 
w Wafzyricach. 



moy 

mego 

memu 

mego 

moy 



€tter©na&en 
Nom. Wafzec 
Gen. Walked. 
Dat Wafzedi 
Ace Wafzeci 
Voc o 

Abl. odWa&czymego 
Inftr. Wafzed§ moim 
Loc w Wafted moim 

Pluraliter. 

Nom. Wafzec moi Moidwi 

Gen. Waftedow moich 

Dat Waftedommoim 

Ace. Wifzedow moich 

Voc o moi 

Abl. odWafzedo moich 

Inftr. Wafzedami myrai 

Loc Wa&edach mokh 



Pan 

Panu 
Pana 

Panic 
Pana 
Panem 
Panu. 



Ma/e. 
Nom. Jego Moid 
Gen.- Jego Moid 
Dat. Jego Moid 
Ace Jego Moid v 
Voc Caret 
AbL od Jego Moid 
Inftr. JegoMosd? 
Loc w Jego Moid 



Moidwych 

Mosdwym 

Moidwych 

Moidwi 

Moidwych 

Moidwymi 

Moidwych 

Singdaritcr. 

Fltm. 
JeyMo65 
Jey Moid 
Jey Moid 
Jey M0J6 
Caret 

od Jey Moici 
Jey Moid$ 
w Jey Moid. 



Panow 

Panom 

Panow . 

Panowie 

Panow 

Panami 

Panach. 



Walk Mo# tm1> tote Jego Mow: decliniref, 

€ f PluraUn 



74 # )« C* 

1111 " ■ mm ii ■■■— ^^— . 



Phiratitcr. 

Mom. Ich Md&Ss Voc Carat 

Gen. Ich Mosciow & set Abl. odlch Mo&iow,& &i 
D«t. Ich Mo&iom Inftr. left Mo&iami ' 

Ace. Ich MoSciow & rfdie. Loc. iff Ich Mo&Sach, ■ 

©nige ^o&len braud)en ba* Mo&i in affeh Cafibui 
aH mdeclinabile «n flatt Mo&iwy. 

Watzcc Moy Mosci Pan toM> per Abbreviationem 
gefd)rie&en: W M M Pan. 

<£$ iff midj m Ufu bat Mp* Pan anflatt Mofci ober 
Mosciwy Pan , &a$ Mo£ tfl indeclinabile. Item Mos 
Pariftwo anjfott Mo&i Pariftwo obet Mosciwe PaAftwo. 

^tntge Menlicfte ^rtnnerungenbenen/fo 

tie polmfc&e (fyracfc ay$ tym 

©rtm&e erlernett roofleit 

t?om Urfpnmg btv Nominum Subftantivo* 
rum, fo von anfcem Subfiantivis , A&eQivis uttfc 
Verbis abgeleitet wert)eit 

Quaeft. r. SBie toecten bfc Seamen fcer 
gdn&et trob fcerfelben (Simwfyitt 

abgeleitet 

R. 93on Europe fommt Europeyczyek bet ®uto* 
f det , Dm, Azya Azyiczyk bet2(ftanet , Don Arabia, Arab- 
czyk ber 'XraberJ, Don Sl§fk obet Sl|lko ©cfrlfjten, ^5. 
iak bet ©djlefiet, Don Prufy ^teujfen, Prufak, bet9)reuf* 
fe* Pers ©bet Pcrfyariin bet ^petflanet, Hyfzpan bet 
<5p<miet, Francuz bet §tanjofe, Szwed bet Sdjroebe, 
Niemcc ©eutfcfylanb , Don Niemiec bee 3Deuf fcfte, Tur- 
ki $«rfet>, Don Turek ber $urcfe, Wtochy ^elfdjfanb, 
Don Wloch bet SBetfc^e , Mofkwtein Moflkal tin 9Wo« 
fciwtter, Moflkwa Sftofcau , Polak bet f)o^ei 9Son 

Wroclaw 



* )o(. &' 7 f 

Wroclaw 35refjfau Wroclawianin ber SSteffmier, Don 
Gdaiifk Jtonjtg, Gdarifeczariin einStenjfger, DpnToruri 
$f)orn , Toruriczariin , Don Brzeg SSrceg , Brzezanin, Don 
Jerozolifha ^erufdem Jcroaolimczyck,- wn Hamburk 
Hamburg Hambnrczyk. 

PoiSiatowflci tiner au$ bem ©eftylec&fe Don Poriiat, 
JaMonowfki ei»er au$ bem <&efdj(ed)t Don JaWon , Lubo- 
miriki a\i$ bem Jjjaufe Don Lubomirz, Leizczynflti Don 
Lefixzyn. 

Sfkcfc ten SRamen ber SDidnner rtc&fen fidj We 3Set* 
far. Europeyczyczka Don Europeyczyk, Niemka Don 
Niemiec, Polka, Don Wroclawianin wroclawianka, \>M 
Gdarifzczariin Gdarifzczanka, Don Brzezanin Brzezaiim- 
ka, obet Brzezanka, Hamburczyczka, Norynberczyczka, 

2>ie ©efltlw&W'S wucn *9tamen. , 

Jcy Mo£c Pani Poriiatowfta We $rau Don Poriiat. 
Jey Mcsc Panna Lubomirika, We^rdufetn -Don Lubomirz* 
Jey Mo&Panaa z Slupowa Szembckowna, We Jrdulem 
€M>em&etf en Don Stopow. Kiriienfzteynowna, Dk^ung* 
fer Sftrft&enjleitu 

2)ie Stamen &er <5f)ten ftettter un* 

Profeffionem 

98on Ccfarz bee ^a^fer, Cefarzowa We £a9ferw, 
Ccfarzowna Die ftutferfiefc $>rmjefjtn, Don Krol, Krolo* 
wa unfc Krolewna. 93on Kurfirft ber €£urfftrfl Kurfir. 
flowa unb Kurfirftowna, Don Ochipiflrz ber J^ofmeifJer, 
Ochmiftrzyni unb OchmiftrzowiM , Don Miecznik ber 
©cfcroerbtrdger, Miecznikowa unb Miecznikowna , Don 
Kfigdz ber^riejler, fpfarr^err, kw^dzowa unb fcfigd**. 
wna, Don kupiec, pcowa, pcowua, Don Woiewoda bet 
5Bopn>obe, Woiewodzina We SrauSBo^rooWn, unb Wo- 
iewodiianka eine ©oprooblidje $od)£er, Don Starofta ein 
Janb$*#aujrtmarw St&oitfna, bit $rau ©tarofKnuK 

Su 



7* * ) O ( # 

— ^— — —— «— — ^—— ■ — — — i — ^p ii ii ■ — — i i— «— — — — — — mtmrnt — — — 

Starosclanka bte©farojJtn grdufein, t>on Hrabia fcerOraf 
Hrabina bit ©raftn imi) Hrabianka, tie Comtefle. 93on 
Rayca bet 9tat§$§err Rayczyna l>te Statin, unD Rayczanka, 
t>on Podkanclerzy, bet Vice - £<mj(ec, Podkanclcrzyna, 
Podkanclerzanka, Don Podkomorzy bet Unter*<£dmmtrer, [ 
Pddkomorzyna, Podkomorzanka, t>on Ksig^g, em Siirfi) 
8og,K£$zna, tie Jperjogm, imb Ksijzniczka, bit junge | 
9>rin$ef}ttt, Organifta bet Orgamjle, Orgariiscina bit §rau 
jDcganifien, Orgarii&ianka OUOrgohiflen^od^eer/koicga, | 
owa , owna. 

93on Sultan, ber ©trefHSulf an Sultana, Sultanka, ! 
"Wri Kafztelan btt <&|Man, Kafztelanka, t>on Doktor 
. Doktorka, Don Szlachcic berSbelmanh, Szlachcianka. 

$o{mfd)e tym>%ittl 

i) 2\6lttgL MiniftrL Referendarz Koronny Duch. 
Marfzalck W. Koronny.* ReferendarzWo.Xa. Litto.D. 
Marfzalek Wo. Xa. ^itto. Referendarz, Referendarins. 
Kanclcrz W. Koronny. Podkomorzy,06et*(Edmeren 
Kanclerz W. Wo. Xa. Litto. Podfltarbi Nadworny, J^of* 
Podkanclerzy Koronny. @d)a$meijier. 

Podkanclcrzy Wo. Xa. Litto. Chor§zy, §d£nridj. 
Podikarbi W. Koronny. Mieczny, @d)roerbfrdger. 
Podfkarbi W. Wo. Xa. Litto. Koniufzy,Ober-©fattmeiflet # 
Marfzalek W. Nadworny. Kuchmiftrz, ^ucfcSWeifler. 
* Marfzatek Nadworny. Czesnik, Dber4JKunbfd)enf ♦ 

Wo. Xa. Litto. Krayczy, ^orfdjnetber. 

Hetman W. Koronny. Stolnik, Dbet* < trud)fe& 

Hetman W. Wo. Xal Litto. ^Podftoli, 93ice*$tuc&fe$^ 
Hitman Polny Koronny. Podczafzy,^ice*9ftutit>fdjen6 
Hetman Polny Wo. Xa. Litto txwczy, Ober*3dgm»eiften 

2) Officiates. Pifarz Polny, £Weg**©ecre- 

Sekretarz koronny Du- tartug. 

chowny. * Obozny W. Dfre*iager*9Nei* 

SdUetarz Wo. Xa. Litto. D. fttt. 

Strainik 



fr ) o ( » 77 

Straznik W. Ofcrfl*2Bad>e* Podftarosci;, SSerroefer eine* 
SRetfier. ianbe$-$auptmarin$. 

General-Artyleryi , fikonQin, %$mvaltet ber$a* 
Pifars Litewfki, Notanus. fdguf er eines Detftotbenen 

Regent Kancellaryi W. SBBoproo&ert. 

Regent foncellaryi matey. Skarbnik , em <§d)d£mei|?er» 
Chqrjzy Nadworay , J£o£ Ciun, em SXentmetfier. 

gdljnrtd^ Lantwoyt, ein iantoogt, 

Inftygator, Ober*§ifcaL Budowniczy, em Oberbau* 
Podkoniufzy, ©tafrSKeijier, director* 
Pifarz Dekretowy. Moslowm'czy, ein 93rucfen« 

Vice-Infligator, FifcaL 3 n fP ec ^ r * 

Pifarz fkarbowy, SXenten* Dworzaniu J. Kr. Mfci. tin 

©cftreiber* $6nigf. $o£3unfet\ 

Obozny Polny, §el&*3eug* 3) Militair-Cbargcn bit 

SRrijler. Woyxvobfdtytften. 

Straznik Polny,5elb--S©ad^^Putkownik, ein Oberfter* 
SKeijler, Rotmiftrz, tin SKittmeijfer. 

Lowczy nadworny, J£of*.Porueznik, ein lieutenant. 
©ber*3ager49irijlen Choosey, ein $d£nridj, 

Woiny Wo. Xa. Litto. Ober* Podchor^ein $a$n. 3unf* 
©agen=SKei(leri)ed©rof«HoK)dnik, ) ©d&fofj*J£aupt* 
$erjogt{)iim$ iittbauen. ) manm 

Starofta f§dowy, ein ianbe** Horodniczy) 23urgt>otgt in 
J^auptmamn iittyauem 

Sjd^iagtowny * ) 4) 25ty fceit jfuftllj* 

SgdziaTrybuiialu gtownego) Collegiir. 

tin $ribunal**9latf). Patron, ein Tfofcocaf. 
Sjdiia ziemfki , ein ianfc Agent, eirt Commiflions-St- 

rioter, cretarius* 

Sgdiia Grodzki , ein J$of« Sukolektor, ciner &er Die ©e» 

Stic^ter. ricftt$*@pottuln einforfcert, 

Podfgdek, ein Unter*9iid)ter* Jeneral J. Kr. Msci, ein &&* 
Podwoyewodii98ewefcr6« nigU2(mt$ *5Diener beijro 

SDogwo&en. Tribunal *&er £ofgert*r 

5)f 



f)3n&eriSt&>tettfm& 6) 2fuf&cm£ani>efm& 

Rezydent, em iXcft&ent, Dzierzawcg, em ©cnerai* 
Agent, ein2(gente. % 3>dd)ter. | 

Poczmeyfter, ein .9>ofl» Areiidator, eftt Spdd&fer. 

SSKeificr* Urzgdnik, ein SBerroafter. | 

Skarbuy, tin Obet'£mpj((in* Ciwun, ein €dmmcr. 

get* , Szotty£, cia ©djulje* 

Prezydent, t>et Wrigittnbe Woyt, ein Q3aucc 2Jogt 

^urgewtteijler, Gumiennik, fcerTluffi'fjer auf 

Burmif Irz, ein&urgermefjter. $te ©$eunen. 
Woyt, ein SBegt, Aw^Szafiirz, ein J£augt>enoal£er 

SXic&ter, 3a$l*SRetfler/ 

Rayca, ein Staffer*. . Szafarka, erne 3fa$gebttin* 
Lawnik, ein <8cfydppen§err. Szachmiftrz, ©d)a^9Reijler« 
Poborca, ©d>ofr©rme()mer« Lesnv, ein 5BalbK>art. 
Piiarz mieylki , &tabfc Stroz, ein $£om>dd)tei% 

©djreiber. Odzwierny, $()ur(juter # 

Jencral fgdow mieyikich,j ein Kominiarz^in^cfjovffeinfeg. 

2b|fnx»rtet bep einem Komornik, ein Spliet^smamt 

©ta&egeric&f* ©nrooljner* 

' Celnik, 3oH s ©nne^men Wartownik, Sladftxo&tyttu 

Hiftorya. 

O nagley odmianie Rozkofzy fwiatowych. 

Nauczyciel niejaki, ucznia fwego wyprowadziwfzy 
txad morze wdiieri cichy y pogodnjr, ukazat mu zeglu- 
j§ce po rhorzu, ktorzy fobie na Cytrach y rozmaitych 
inftrumejitach giali y fpytat go Nauczyciel: Coc *ig ci 
Judzie podobai§? cod fig ?da ich dobra my si? odpo- 
wiedziai mu uczennie mog§ mied wigtfzey rozkofzy na 
wiecie. Nauczyciel mu rzeki: Wnetci obaczyfz koniec 
tego wfyftkiego. Jedng raz§ powftaJy wiatry, Nawal 
jio&i , okrgty poczjty fig rozbijac , ' iu(Uie ton§c , y ka 
zawfzy mu poyrzed po morzu, rzeM: a co* wickifz 
uczeii uchwi6wfzy $ig zaglow? rzeki: ach! coze in y 

chwalil 



9 jo^ 9 7*' 

■ ■ ■■ ii i - ' n i - ...i n - ■ ■■ > i ■ ■ ■* ■ — 

chwalfl; o jak jug prgdko one wefele 1 zmieniJo. Po- 
wiediial inu NauczycieL Oto mafz Konterfet wefela to- 
go iwiata, wiedz ze co o nim trzyjnac, jak je fzacowafc 

O odmiahie Szczgsfiia. 

Belifaryufz "Cefarza Juftiniana sfuga wierny, byl 
wtakim kochaniu y pofzanowaniu u Cefarza Pana fw«- 
go, \i Cefarz obraz jego ria monefieznapifem takowym 
wyraiyc kazal: Belifaryufz Rzyinian ozdoba. Leczdtugo 
t{ fzczg&ie nie trwaio, za ztym bowiwn udaniem, ka- 
zal mu Cefarz oczy wylopte. . Zaczym przyfzto mu do 
tego, iz &edz§c y zebrzgc podle drogi czgfto ma wiat: 
Daycie Bellfaryiiizdwi picnijdze (jatmuznf ) ktorego cnotft 
kyta wyniosta, ate zazdrosc ponizyfo , potlumita. 

Qrtn Stmt o&er Profeffion wrwaltf nfce 

33on Kucharz ber ^d) / Kucharka t)ie^6cfttn A attcfr 
Kucharzyna , Don Kaczmarz t)er jfruger, Karczmarka £>ic 
$rugertn,Don Szaibierz ber S&etruger, Szalbierka,,Don 
Opickun ber QSormunb, Opiekunka>DonTkacz$er2Be* 
ber, tkaczka, Don Dobrodiiey.ber 2Bo£ltfcdfer, Dphro- 
dzieyka, Don Kanonik, Dec $£um(jerr, Kanoniczka, Don 
Grzefcnik ber ©iinber, Gize£znka, Don Natoioik Doc 
SJepfdjldfer, ratoznica. 

93on Zdrayca ber 9Serrdt£er . Zdrayczyni We 9Ser* 
rdtfcerin, Don Zboyca bee £Xdu6er Zboyczyni, dor . 
Kfcimciber iugn'er klamczyni^ Don Przedawca ber 93er* 
fdufer Przedawczyni, Don Rz§dca ber SKegente Rz$d* 
czyni, Don Lowczy ber %a$tt Lowczyni, Don Prorok 
bet 9>rop$efe Prorokim, Don Herfzt be? Sidbete^ityrer 
Herlztyni, Don Miftrz,ber SOletftet Miftrzyni, Don Och* 
miftrz, Oduoiftrzyni bie tDurfltdje Jf>ofmeifierin, Don 
Lotr ber iotterbube Lotrygi , Don Wierfeopis ber SGterf* 
fdjreibet Wierizopiizyni, Don Kupiee ber ^aufmatui 
Kupczyni, 

JDi' 



/ ~ \ 



3Die SRomen feet t£iere toon ber>Derfe9 ©efd)(ed>ten, 
ton Kur Der Jjpafw, Kura Die #enne, t>on Kokot* Ko 
' ut Der Jjja^n , Kokofz tie Jjknne. Tibet Wot, bet 
)d)fe, Krowa, tie ^u^, Jelerf bet £"#/ lani DieJjMn* 
Din; Pies ber J$unD, Suka Die Sag*, $upe, Kaczor ber 
€nf ric& , KaczW oDer Kaczyca Die (Snfe, Gol^b Der ^du« 
ber, Golgbica Die ^mibe, $$iefe. Sfaiiec em 2ftdnn- 
(ein , Samica ein ® eibc^em 

7 Nota i. SBon Deft Slamen bet fleinen $inge, fo 
Gen. M. fmb, Rob Die SSofjne, Bobek Da*95o$nlein obet 
bie iorbeer, Bobeczek Da* Heine Q3ofjnlein , CWopiec bee 
lounge, Chtopczyk Der junge 5?nabe, Chlopczyczek bad 
fleine 5?ndblein, Wrzod Dec ©c&rodr, wrzodek, w*zo- 
deczek, Stol Der$tfd>, Stolik Da* Stfctyetn, Stoliczek 
Da* fleme Sifcfrlein, StohK ber @tu&£, Stoteczek bee 
fleme ©djemek Kupiec Der #aufmamt, Kupcsyk ber 
5?aufi)iener, Kupczyczek Der $auf*3unge, 23urf<#. QBon 
4iebe**3Botfero , toon Jan Sfefjann, Janek, Ja£, Jasiek, Ja- 
liczek, Jasineczek, Jach&czek. SBon Pjotr, Piotrek, 
$ie&> Pie&nek, Pie&neczek, Piechnick, Piechniczek, 
toonPawet^toul, Pawlik Pawliczek, P&, Pafinek, Pa- 
fineczek. 

©on etnigen€&ren*9ttt§men, Cefarzyc oDerCc. 
farzawic Der &U}fer(* 9>rinj toon Cefarz, krolewic Don 
Krol Der tfinig, woiewod*ic toon Woiewoda Der 3&og» 
ttooDe, kafztclanic toon Kafztelan Der Qajietan, Starb&ic 
toon Starofta, Krayczyc Der junge ^rucftfe* Don Krayczy, 
Szlachdic Der (EDelmann toon fzMchta. Mtody ksi^zj 
DDer ksigi^ kawaler Der Junge 9>rtnj toon Ksi^zg Der^iirfK 
Nota 2* 95on Den 5B6r tern, fo eben ntdjt* fleine* 
beDeuten , unD jmD Gen* Fcrmin, toon Kfigga Da* Q3uc$ 
f ommf Kii^zka Dad SKidjiein / unD toon Dem Ksiiieczfel 
Dad fleine «ud)ieim «on Miff Die @d>Iiiffd, Miflafi 
mifeczka, toOti Grzefznica Die ©unDerin, grzeszniczkaj 

toon Nttoiuc* Die IBeajtyldfecto, udo2okzki», toon Nic 

bd 

> ■ • I 



bet 5^«/ ^tka nitecka, DonKobiel bet fiobet, iiffitt, 
kobialka, kobiateczka, Don G$s Dfc ©ang, g^Aca, t>on Ka- 
czka DieSnte, Kacz§ Dag jtfhge (Emdjen, Don Przypowiete 
bag ©ptuc^worf,Pr2ypowiaftka,t)onWefofosc We^reube, 
wefoJoftka, Don Ma6 Die 9J?utter, matka, Matusia, Matu&'n- 
ka, Matu&teczka, Matuchna, Matuchniczka, Don Anna oDer 
Hanna Die 2(nna, fagt man Hanka, Hanu&a, Hanu&a, 
HanuSnka , Hanurfmec2ka, Hanuchna, Hanuchniczka. 

N. 3. 93on DenenflBottern, fo Diminutiva genen* 
net nottDen / ttnD ftnO Gen. Ncutrius. 

1 . 9Son Loze Dflg &eut fommt Loiko Dag 23ett« 
i$en, loicczko Dag fleine 93ettc^ert # Don Wiadro Der <&jn 
met wiaderko , wiadereczko,D0nOkno bad^enjlet okien- 
io« okieneczko. 

2« Ttfler jungm tfyittt Stafjmen , Don cicl§ Da* 
#al& f ommt 4Sicl§tko^ ciel§teczko t>a^ £ leirte £dlb(ein, Don 
Ggs bie ©an* Gg&g Dad Junge ©dngfein, unD Don Dan 
g^<i$tko , g^teczko. 

S8on Denen Derdd^ritc^cn Sftafcmen , ton Chfop bet 
$etl Chlopczylko Dag ^erldjen, Don iyd Der 3<tf>e zydzi- 
fleo, Don Dom Dag $aug domifko, domifzezko , Don Ba- 
ba Da* alte ©etb babfko,DOnGrufzka DieQMrnegrufzczy- 
flco, t)On Diiedig Dag $inD diiecko* Don Wino DcrSBettf 
winfko, 

95on Robak Der SBurm robaczyna Dag ©erourme. 



iina, Don Miaflo Die ®tdbt mieSciria< 

950H Den SKa&men Mtdc&tltc&er fperfonen. 

Ojort G$ba Dag Sftaul, Ggbal tin ©togmauf/ Don 
Noga Dct $ug nogal, Don Nos Die 0iafe nofal, Don z$b 

ifbah 

5 *>* 



82 y )Qi y 

JDer ProfeJJion-VlQfymtn, Don Czapka bktyflfyt 
Czapnik bet SKugmacfyet, Don Kapelufz Dec Jputft kape- 
lufztiik bet $ut()madjet, Don Ksi^ga bad 25ud& ksiegarz 
bet 53ud$dnb(et, ebet and) 35ucf>btnbet, Don Karczma 
ber $rug Kagzmarz bet $tuget, Don Mydto Die ©eife, 
Mydlarz tyet©eifenjiebet,Don Noz ba$ SReffet Nozewnik 
SWufccanten^Ra^men j Plalmifta bet ^falmifte , Lutnifta 
bee iautenijle , Organi/ta, Puzanifta bet ^Pofaonenbldfet 
Ewanjelifta Set (Ebangelijle, Don Dom ba$ $aus do- 
moftwo, Don Nos bie SRafe nofowka ba$ ©djnupftud), 
Don Rgka bie Jpanb Rjkawica ber JfMnbfc&iif), DonNoi 
bod SWeffet Noienki bie SDlejfetfd)eibe« 

93on ben9Ra(jmen betAdje&ivorum, bet Sugenbeti 
unb Jajletn, Don ludzki (eutfeelig ludzkotfe, Don krotki 
furj Krotko&'bte 5?urje, Don nabozny anbdc&ftg n* 
bozno& bie Sfceigung jut Tfnbadjt, 2(nbdd)tigf eit , t>oti 
wfzeteczny imjud)tig Wlzeteczno^ bie Un judjtigf eit, Un< 
jitcfyt* 93on wilgotny feutfjte Wilgotno& 5eud)ttg£cif 
boa £lepy bfirtb tflepota, Don chromy la§m chromota, Dor 
gfuchy taub gtuchota, Don dobry gut dobroc, dobrota. 

23on Den Sfttt&men &er <Sfjmi*©tani)e atift 

Profeflion. 
3Son Cefarfki t at>fer(td) CefarAwo bad $a9fettf)utq 
Don krolewlki fonig(id> kroleftwo, Don Pariflu, Paiiftw^ 
bte Jfjertfcfyaft, Don Braterfki btuberlid), Bratcrflwo We SSri} 
berfefraft, Don niedbaty unad)tfmn Niedbalftwo bie Unad)t 
famfeit, Don nabozny anbddjfig nabozenftwo bie nourf 
Iid>e ?(nbad)t, ber ©ottedbten jl , Don wfzeteczny lmjurfj 
tig wfzeteczeriflwo bie m\xt\id)t Unjud)t, Don okrvitn; 
gtaufam okrucieriftwo bie n>utf lic&e ©taufamfeit* 

2>ie ^nnDt^crun^^9^a^men. 

Q5on Kupiecki kupiectwo bte ^aufmannfdjafie, K^ 
fzriierflu knfzhicrftwo bie£urfd)nerjtmft, Don zfotnik t>i 
©olbfdjmicb ztotnictwo. 

2>< 



. £ ) q ( » 8a 

93on dwoy, dwoyka Die jwep, affo audjj troyka, 
czworka, czwartka, diie^tka. 

QSon einem Jtbtn Verbo tfirb i)a6 Subftantivum 
^trgelettetj.fcie meiften aufnie,uon dac ge&en/fommt 
dame ta6 ©eben, t>on pifac fc^ret&en, Piianie t)a^ <§pd>rei* 
ben, Don ieiec liegen, Lezenie bad itegen, DonsiedzieC 
ji|en, fiedzenie Oad ©t^n, Don imu6c betruben, fmu- 
cenie Dad 23etriiben , Don m$czyc martern mgczenie bad 
SRartern, Don zbawif, zbawienie bit ©eeligfeit, Don 
zgiibif , zgubienie bad 93erlteren , Don czyfzczg, czyfzcze- 
nie bie 9teimgung / Don Pragnie er Derlanget pragnienic, 
ton ktadg, dziefz, kteit* Don przemogf, iefz, moc, prze- 
mozenie bod 93ermdgen, Don bijg, Bide ba^ <8>d)lagen, 
t?on ktoc, KJocie bad ©tec&en, Don fzyc ridden Szy&e bM 
Stamen , Don czud emp jinben , Czutie bats $u£len , bit 
(£mp{tabung, Don drzec, drzenic, ton dart Darcie bad 
Sveiffcn, Don zart, zanfie bafi Sroflfen., wm irg, zrzefi, 
zrzed frejfen. 

93on prac, Pranie bad ^Bafcfcen, Don chc& thcelz, 
chciec rooflen, Chcenie ba$ SSBoflen , Don czczg, czcife, 
czcid e$ren, czczenie, Don anie, cmid, Derfinflern, cmie- 
nie ba$ 95erjtn|icrn* 93or grozic broken Grozba bit 
©rolling, Doh haribic fdjanben Hanba bie Sdjanbe, 
©djmad), Don protfic bitten Prozba bit $5ittt. 33on da- 
wac geben Dawca, ber ©eber, Don rz^dzfc regteren 
Rzadzca ber SKegenf e, Don wyznawac hehnnetx Wyznawca 
ber QSefenner* QSon fhyorzyc fdjaffen Stworzyciel bee 
€d)6pfer, Don odknpie erlofen, Odkupiciel ber (Srtofer, 
ton zbawid feligmadjen Zbawiciel ber $ei(anb , @elig* 
QSon or& ad em Gracz ein Hid erdmann , Don 
trzygad tud)fd>ecren Poftpzygacz ber $ud)fd>eerer, Don 
[ac roeben Tkacz ber 5&eber, Don sJpiewac, spiewak ber 
ranger* 

5 % Quaeft 4, 



14 ♦ ) o ( # 



;* 



Quaeft. 4. 2Bo tverfcen Me Adjeftiva §er 

gelrttert 

R. 93on ben 9ia$men ber idnber, 2(emferuni 
Profeflionen, }• <£. Europeyfki au$ (£uropa , Niemieck; 
aug SDeutfdjtonb , Poliki au$ ober in 9>o()(en , Gdanfki 
einer auS ober in ©anjig , cefarfki fa^jjerlid), krolewiki 
finiglid) , k%/ecy furflluf), apoftolflu apojiolifd) , chrzc- 
>ciaiifki e(jriftUcft , kaczmdriki , piekarfki. 

33on &en 9tol>men ber Officianten unJ) Jfpanbroerfer, 
Don Czesnik Det SKunbfcfrenfe czciiiczy bem SWunbfdjen 
fe gef)6rig ober Don t£m £erfommenb, bon Kapeiufznii 
ber Jjputmadjer kapelufzniczyi Don Rzeziiik bee §leifdjet 
rzezniczy , Don Ztotnik ber ©olbfdjmibf ztotiiiczy. S8or 
einjeler9>erfonen, DonOciec, oycow, a. c. bet, Die, tow 
' bem 93afer jugef^orige, Don Brit bet ©ruber bratow,a,e 
ber , bte , t>a$ bem ©ruber juge^orig ijt , Don PaweJ tyan 
Pawtow, a, e, Wn Bog ©Ott Bozy, a, c, Don Cztowiel 
berS&lenfd) czlowieczy, cza, cze. 

Nota. £)iefe bejie^en ftcfy auf Diel 9*er fonen , unJ 
jeigen ntcfyt ein ©gentium, fonbern eihe 7(rt an, alt 
Bofki, ka, kie, gdttlidj, brateriki bruberlitf;, chlopfk 
baurifdf). 

95on Matka bie Sttutter, matczyn ber Sttutter ju 
ge^6rtg, Don sioftra s'ieftrzyn, Don Woiewoda, woi 
wodiin, Don Starofta, fknx<cin, Don wafzec er ober 
wafzecin, Don wafz Mos'c, Wafz Mos'cin, Don fgdzt 
fgdziow, Don Podkomorzy, podkomorzyn , ber, 
t>a$ bem Uneer * (Jdmmerer guge^ioret , Don Chor§zy , 
$d()nrid) chorgzyn, Don Podftoli ber Unter*Xrud) 
Podftolin. 

93on im jungen ^ieren , Don 6elg , cielgcy , 

iagnig, iagnigcy , Don koilg , koilgcy, wot, wolowy , 
bern, Don fikop, lkopowy, Don krowa, krowi, baran, 
rani, kotka, kotczy, kon, koiifki, myiz, myfzy, Don bi 

. ■ ■ 1 



#' ) o ( » ^ 8 f 

fa0©enb, biedny, Don mjz , mg-zny fapfer , mdnnHc^, 
fmak , fin&zny , Don kdsc ba$ Q5etn , ko&iany 33etnert, 
miedz ba5 $upfet, miedziany, (kora bie ^mrt, fkorzany 
lefcem, cyna, cynowy, Don Marmuc ber Sfttarmel, mar- 
nuirowy, d?b, dgbowy zloty golden, srebrny, filbern, 
mo&gzny Don SWefjing, ielazny Don (Irifen, kamienny 
ton ©tern , Don wrzod ber ©cftwdr wrzodowity , obcr 
wrzodzifty Dotter ©cfriodre , fgk , fgkowaty Dofler $nor* 

ten, brozda, brozdzifty, k^mieri kamieiiifly , kosc, kosci- 
' % Dotfcr j?nod)en, Don gnicw, gniewliwy jornig , bojazri 
bojaziiwy furdjtfam, cnota, enotliwy tttgenbfam* 

QJon ben Adjetfivis, i. fo tin ©gentium ber 9>er* 
fori anfreuten, Don oycow, oycowfki Ddferficfy, Don krol, 
iroiewfla, Don krolewicow, krolewicowfki be$ fonigf. 
9>rmjen$, fgd&ow, fgdziowfki ricfcterlidj* QSon tnoy 
mem, moyfki ber metmge, twoyflri ber betmge, nalki 
t>cr unfrige, waflu bet eurtge, fwoyfki bet meinige, beinfc 
ge, femige, jegoyflu ber feimge* 

a. @o etneColeur mibeufen, Don czarny czarnawy 
fymrilid), Don czerwony, czerwonawy vitfyiif), Don 
zielony, zielonawy griinltc&t, aolty, zoltawy gelblidjt, 
okr|gty , okr§gfawy 0Da( ober (dnglidjt runb* 

3» @o e&en bieTtrt im{>6(jern unb mebrigern ©rab 
anbeuten, Don krotki, krodiuchny fe£r ftnrj, Don slodki 
stodziuchny ganj fujfe, nbogi, uboiuchny, fe(>r arm, nc* 
wy, nowiuchny ganj netu 

4. ©ttige ga^^orte, fo t^re Derroanbfe Adj. an 
bie *$anb geben, Don jeden, jedena&ie, jedenafty bet 
eilfte, unb jcdnaki etnerfei;, Dondwa t ommt dwanascie 
dwanafty, dwoiaki. 

^5on feet Sttoettun&fcem Adjeftivorum 

toll Dttt Verbis. 
Quaeft. 5. SSBo^Ct Wet^en^ie ParticipiaPraef. 

uno Paffivi ^ergefeitetT 

S3 R.2>te 



8» JJC } O ( >5C 



-v*< 



R. 5Die Verba geben 2 Adjed. an bte Jjpanb , H^ 
ne6 mit fcer <£nbimg ^cy, gca, ?cc, &en bem Partic. 
PraC ur$ eine* mit bet £nbung ny, na, ne, ober ty, fron 
bem Partic Praet. unb PaflT. (>ergeleitet. 93on cziiif , jefz^ 
czuc, czuyny roadjfam, t>on znofzg, fifz, znos'ny , fcon 
grozg,zifz, grozny bro^enb, Don zwycifzg, iyiz zwy-; 
digzny ftegreidj, uberoinbfidf) , t>cn ofeukac/ofzufcalnjr 1 
betruglid) , t>on czytac , czytelny leferiidj* N ' 

<£$ jmben fid) aud): pieczyfty, a, e bet, bte, M 
|um Qiacfen tauglidbe, obergebatfenifi, rozto&yfly , a, e, 
ber fid? ausbrriten Idjfet, ober ausgebrettet -tfi» 

Quaeft. 6. 2BfC twrfcett Me Adjeftiva toon fcM 

Adverbiis f)tt$tti\ttt1 

R. 95on d&i, dzisia fyeute, fommt dfifieyfcy, 
fton wczorageftemwczorayfey, Don jutro morgen jutrzey- 
£zy , ton niriie je|unb, iiiriieyfzy bet je|ige *c* 

93on einigen mit anbern toermifd)ten Ndmuiibus 
Subft. Powrozobiegun ein ©eiltdnjer Pow&aoga , einer, 
tor gerne im 2>orfe (jerumlduft, ianbffreic&er, Katukopa 
ein ©aigen*>Dieb« 

93on Subftantivjs* fo mit Adjed. ttrfefet ftnb; 
Biatagtowa obec biatogtowa ein 3Beib$bilb , Swawola bet 
SKutfwitt, Ztotogtow ©olbjlucf, Tydiieri, SBoc&e, 
gteid^fom tendzien , tygodnia. 

©nige Subftant. fo mit ftd) cin Verbum fufjeen 
Dobrodziey, kotod£iey, pfdziwiatr ein flucftttger SKenfd; 

€$ ftnben f«f> Adj. b(e mit Subft. unb Adj. t*rfe| 
pnb: niebotyczny bte an ben JMmmel reidjenb, ftaro 
dawny Don Tflter* £er , s'rebro&rietny ksigzyc ber ftlbet 
gldnjenbe SRonb , zJoto£wietne slorice golblid)te @onne 
rfotolifty mit golbenen SMdttern , Czgftobit einet ber of 
gef<$agenu>irb, Wfzgdybyl ein Jjjkrum(dttfe& 



SBot 



fr ) e ( >{r 87 

SonfcemVerbo. 

£)($ Verbum tfl Jtt)et)erlet): Perfonale 
U«D imperfonale. 

Verbum perfonale toixb in alien fcretjen 9>crfonen con* 

jugirer, ale : 

Singulariter. Pluraliter. 

Czytam tcf> lefe* Czytamy mt (efem 

Czytafz £u Itefejh Czytacie t^r fefef. 

Czyta er liefer Czytaij ftc fefeiu 

Verbum imperfonale tt)irfc jwr in'tertia perfona Sin* 
plan conjugiret , ate: 
Grzmi t$ bonnerf. Blylkali? e$ 61if ef* 

(Htei(^^ie beym #001/0* 6 SDtnge angemerftf 
twrben p. i % . alfo ijl aud) bepm Verbo fedjferfcp ju mer* 
fat/ al$: Nunierus, Perfona, Conjugatio, Genus, 
Tempus, Modus. 

Qu«(t i. 2Bfe tofe( ftnt> Numeri to ton 

Verbis? 

R. 3n)ep : Singularis unfo- PJuralis. $)er Dualif 
twrl\ nut t>om gemeinen SWann Qcbxand)ct 

Quaeft. a. <Bie toiel ftnfc Perfonae in &«l 

Verbis? 

R. SDrei} : «n& jwar in Singulari un& Plurali Nu- 

raero. 

Quaeft. 3- 9Bi* Wei ffflfc Conjugationes? 

R. ©nige madyen nur eine Conjugation, weil 
fa Imperativus unfo Infinitivus fo mandate*) ijL 3e* 
&o<!> &at J. C. Woyna t>tet) Conjugationes gefe$t, ate: 

5Die erfte auf em em: rozumiem. 

©ie jwe^te auf ein am: czytam. 

2>ie fct^tte auf dn 5: pifzg. 

$ 4 Quaeft. 4- 



# )*( * 



Quaeft. 4, S8S<c trie! fliifc Genera Verborum? 

R, ©rep: Aftivum, Neutrum unD / Paflivum. 
* SDa$PaflIvum (jabrn bie^o&leneigentlic^ ntc&f, 
fonbern fcefc&reiben r$ burcb* Atfivuni. 

Quaeft. 5, QSBtc t>ief (Int> Tempora ? 

R. Q&er; Prefens, Perfeftum, Plus<juamp$r£ 

imb Futuruih. { 

Quseft, 6. ®e t>ie! ftnDModi ? 

R, SDrep; ladicativus, Imperatives, unb Infini- 
tivtiSt 

SurVwfrereittwtj $» &en JVfar §af man &a« 
#ulf$*Verbum jeftcm id) bin angenommat, 2Mcfe$ ge* 
^dree eigemiicfr jw Uinm Conjugation; tenn *$iftmit 
etn jut Jf)ulfe gemac&tefi Verbumj n>ic au<& Die Verba 
jemicbejfe, wiem id) rorif, ate anomala priro* Con* 
jagationis anjufe&W finb* 

1NDICATIVUS MODUS, 

Pr#fens< 

Singtlarittr Pluralitcr, 

Jtftemicfrbim Jcft&my xoit fink 

JcSft&bubift JdWfi* i&c ftffc ' 

ffl er, fir, « tj!. S| jie finb* 

Praeteritunit 

SingthritGTi 

Ma fa Em, Nmr, 

Bytem, * faro, lom, i$ war, id> bin gemefan 

Byles, (a^ ?os, bu watef?, bu biff gemejht* 

Byl, #, to, er war, er ijl gewefem 

PluraUter, 
Mafc, F<m* wb Neutrum* 

BylKmi noir waren« Byly&ny »ir roaren, 

Byliscie {^r warek Byly&ie i&t roarefc 

$yli ffe warem Byly (ie mem. 



$ ) o ( # 89 

Futurum. 

Singdariter. s Pluralitcr. 

Bjdg id) roer&e fepn. B$d&emy mir werfcen fepn* 

Bjdzi^fz &u tmrjifepn. Ifcdiieae' i(jr merger fepn. 
Bfdiie er, fie, ea n>irl> fepn, Bgd? fie werben ftyn. 

IMPERATIVUS MODUS. 

Siygularitir. Pluralitcr. 

B§dz fet) &u* Bfd^my lafjt wtf ftym 

niech bgdzre fafj er fetpt. Bfdtffle fet>b i§r. 

niech bgd? laffet fie fajn. 

INFINITIVUS MODUS. 

Prsefens un& Praeteritum. 

By*, ftyn. 
Gcrundium. Bgdf c fetjnOe. 
Participium. Bg d§cy, ca, ce, fo &a iff* 

Indcfinitum. Bywfzy, nacfrbem man gewefen if!. 

^auvt^Jtetui$fic^en Det (Sntmrigen cmet jcDcn 

Cpetfbll* Pnefentis. 

Prim* Pert Sing,( ) if! m. 

R i. ©er Sec. PerC Sing. ( Sftetf jetcfan ) if} $ ofrer & 
Tert Perf Sing.( ) if! t 

Prima? Pcrf, Plur/ ) tfHmy, 

$tt Sec Perf Plur. f 2Kerfiei<&en) if! && 
Tert Perf Plur, ( ) iff 9; 

Nota %> SDaS m, £ &ny, &ic fan wn ben Verbis 
abgenommen, unb ju anbem2B6rtern gefefct roerften, a(* 
dobrzrf pifalem ober dobrz^m pifat id) fyabe gut gefefttie* 
6m; Ja pilny j^flem ofcer jam pilny jeft, itfy bin fleifHg; 
wczora rano bytes w Jtot&&4 ober wczdra randi byl w 
Ko£cid^ after wczoraf rano byl w Koftirfll On n>aref!ge* 
ffcrn fw&e in fcer 4?ird)e. N Oycie>afi, Ktory jdte's 
WnieW ofcet Oycz^ nafz, ktdiy* fcft wniAie. ®ater 

85 4lnf 



■ ' i —■—■■«■— ————^i ,11 1,1, ^—w — — — — — m^m^m 

ttnfet bet bu biff tin Jjjimmel My byMny obet My&ny 
byli mit finb gemefen. Wy byliscie obet wyft&'brli. 
3#t fe^b gemefem Pigknie spiewali<my obet pi$knie&ny 
ipiewali, mit §abenfd)6n gefungen, gios'no fpiewal&my 
obet glo&io&ny fpiew&i wit fjaben laut gefungen, prgkto 
bfcgatiftny obet pr$tkosiny bi^gali mit jmb gefc&minb gelau* 
fen; kiedy pifaliscic? obet kiedy&ie pifali? menn ^abe 
ty* S^rieben? wczora byliscie pijahi obet wczoraSdie byli 
pijaiii obet wczora pijarii&ie byli , i(jt matet geftetn trunf eru 
N. 3. ©ie®drte^mu)]enaMfeineriVocalcinau^ 
ge(je« , mo foldjet 3 u f a l (M gefc&egen. 

§lnmetfun&en &en fcer Formatione 

Perfonarum. 

Nota 1. Verba Perfonalia, enbtgen fid) ttttf ein 
am, em, uj?, % : al$ czytam ufr (efe, rozumiem id) ber» 

fie£e , mitujg ic& liebe, Pifzg id) fdf)teibe. 

Nota 2* Verba beret €nbung in Prima Perf. Sing, 
am ttnb em ijl, ixxanbttn in Secunda Perf. &a^ m in fzj 
fo ben Verbis abet, bte auf ein ujg au$gef>en, mufj etfl* 
lid) bad ? Prim* Perf. Sing, in ein fcfjledjtes e betmanbelf, 
unb ju biefem e has fz in Secunda Perfonx Sing. f)inju* 
gefefet metben, ate: Czytam i$ lefe, czytafz bu liefeft, 
Rozumiem id) t>erfle()e, rozumiefe bu t>erf}e^efl / Gotu- 
jf id) bereite, gotujefz bu beteitefh 

Tertia Perfona Sing, regulitef fid) nad> ber anbern, 
nemlid) menn man ba& fz meg lafjt, fo mitb batau* Ter- 
tia Peri! Sing. t>on czytafz, fomntet get czyta etltefet; 
»on rozumiefz, rozumie et t>erfle^et , t?on gotujeiz, go- 
tuj^ et bereitet 

Prima unb Secunda Perfona Pluralis mttb t>on Ter- 
tia Singular* formiret: fe$t man gu bent czyta, rozumi£ 
gotuje t><& my f>tn}U> fo mitb Prima Plur. czytamy n>it j 
lefen, rozumfcmy mit uetjlegen ; gotujAny mit beteiten,! 
fegt man abet ju bem czyta bo* cie £tnju, fomirb Se*| 

.. [ cunda 



$ ) o ( $ 91 



■ _.-* ■ ■ 



cunda PJur. czytacie t§r lefet, rozumieae l8t &erfie§ef, 

gotujecie t(>r beteieee. 

2Bifl man aber Tertiam Pert Plur. f)abeu, fo mu§ 
lto$ m Prima Perf. Sing. fcerdnbert roerben in j? unb bie 
£nt>ung ebenfatte Prima Perf. Sing. ? in 9: ate Czytam 
id) lefe, czyt% fie lefen, rozumiem id) toerfie$e, rozu- 
micj§ fie Derfie&en, gotujg tcft bereiee, gotuj? fie bereiten, 
pifz$ td> fc^reibe, pifz$ fie fdjretben, mdwig id> rebe> 
mdwi? fie reben, uczg id) le&re, ucz§ fie (e(>ren* 

Nota 3. Verba , bie in Prima Perfona Si&g. auf 
em ? ausge^en, enbigen ftcfr afle in Secunda Pert Sing, 
aud) auf ein fz: unb jmar bet) eelic&en fle^et »or tern tz* 
bet QMicftjlabej bet>etlic&eni} bet) enliven yj atepifej, 
pifzcfz, bu fdjretbefi, mdwig, mdwifz bu rebefi, uczjT 
uczylz bu (except; fdfjt mm tonSecundaPerC 1>d* iz f)tn* 
meg / fo §at man Tertiam Peril Sing, ate pifeefi pifze. 
& fcfrreibef, mdwifz mdwi et rebet, uczylz, uczy er le§* 
tee; fe|C man aber ju bet britten ^pe*fon Singularis Nu- 
meri bos my unb 6e (rfnju*, fo n>irb barau*, toit in bett 
torigett, Prima unb Secunda Perfona Pluralist ate pifz* 
er fd^reibet r pifzemy, n>tr fdjreiben, piizecie i^rfdjrei* 
bee, md^i er tebet , mdwimy toit reben, mdwifie i§r re* 
bet, uczy> er le^rrt/ uasymy »ir (e§ren, uczycie t£r 
le&ret / 

Nota 4. SBenn man ju bem Perfe&o in Singula- 
ri Num. ba*2&ort byt, by la, by to, unb in Plur. byli, by* 
ly binju fe|£; fo roirb barau* bag Plusquamperfedum: 
ate czytafem, (am, torn, byl, byla, by to id) §atte ge«» 
lefen, jc. 

Nota ?. KBt Verba Compofita fjabett i§r eigene£ 
Futurum, beflen Termination uberofl if! mie t£re$ Ver» 
bi Pnefentis fimplicis ; ate przeczytam tc^ n>erbe burd)* 
lefen, przeczytafz, ta, tamy, taci^, taj?; zrozumiem 
tcfr roe*$e twfle^en, miefe r mi(^, miemy, mieae, miefo 
napifef itfr metbe f^ret&en, napi&e'fc dec JDa* maren 

^ Compo* 



Compqfita Verba, t(jteSimplicia finb btefe folgenbe: Czy- 
tain , rozumiem , p$zg. v 

Nota 6. SDte meiftc Verba Simplicia fyaben f em 
Formales ober eigenes Futurum, unb muffeueS formi- 
meti t>on fcemPerfo&o mit bem 2Bort bgdg, obec aucfc bi6* 
toeilen &on bem Infinitive* , ate Bgdgczyeal, la, to, id) 
tt>erbe lefen, Bgdf piial, la, to <5cc. tdj roetbe fc&reiben, 
Bgdg,czytac, pifae bgdzie'fz czytac, pifap &c. 2htgg<* 

nommen daj$ tc^ $tbt, dam tc& roerbege&en, ftoj? i# 
fbfyt, ftang ic& rcerbe ffefjem 

Nota 7. 2Beldje$ Verbum ftdj ben Pnefenti Tem- 
pore artfdngt , foa$ §at fein eigene* Futurum , fonbern 
rote N. 6, tfl gele£ret roerben, mufi circumfcribiret met* 
fcm mit bem Fiituro bfdg unb Perfe&o ober Infinitivo; 
ttnb wetted Verbum fein eigen Futurum £af, bem man- 
geft bag Prsefens, jum Sjrempd, pifzf, czytam, rozu- 
miem, uczgj napifzf 9 przeczytam f zrozumiem, nauczg; 
jene ^aben fein rigene$ t Futurum ; biefe abet fyabm fein 
eigeneS Prafens. 8D?an lefe Gregor. Cnapii Tom. I. 
The£ Pol. LatGneci, p. m. 726. beo bem Verba pocier- 
picc. p. 1438* M m zmitowae % 

N* g. Wit Verba Compofita (abet nidjtFreqiien- 
tativa) liabenf einen Gerundium ; autb few Particip. Praf. 
A&ivum, benn man tannity jagen^przeczytaj^c, napi- 
{2:5c, aud) ntd)t przeczytajgey, ca, ce, napifz^cy ca,ce«3cc. 
€« toirb abet an beten flatt bad Gerundium unb Partic, 
Ftefens t£fofc Verbofum Simplicium gebrouc&t : & <£•' 
SDiefe 9teben**'Xrt; 3$ 6in bepm SDuw&lefcn be* 23rte* 
fed eingefc&lafen, gibt man polntfd) a(fo: Ja czytaj^c lift 
zifh§lem, unb btefe, meine ©c&weflet fam ju mir, ate 
tcf> meine* SSruber* ©d)tetben burc&fafe, a(fo: moja SioJ 
ftra przyfzla do m&6 czytaj§cego Piianie Brata mego. I 

N.- 9* Stlic^e Verba Primitiva f fangen ftcb be$ t>ct^ 
§>ohlen Dom Futuro an, unb |ia6en fein Prxfew, alt 
padflf, trafig, tr?c$, wro'cg, icfr-wcrbc faflcil, ireffenj 

iiojfen 



$ ) b C 4t 93 

floflen , notebetf e£ren ; SDenn padam , trafiam , trgcam, 
wracam finb ntd)t Primitiva fonbernFrequentativa Verba. 
N. 10. Nauczg, napilzg &c fint> ntd?tFutura t>on 
Uczf , pifzg, fonbern eigme Verba: fo §at aud) t^rc58e« 
Deutung etro** mefir auf fid) , ate tioetm man fagef, bf d$ 
nczjrl, bjdg pifal, baS bebeufet, idj roerbe fctyed^t Igfn 
etroa$ (e§ren, fdjretben; attein nauczj, napifzg &c. if} fo 
we(, ate id? roerbe nic&t fdjlecfa f>irt efroa* le(>ren, fc^reif 
fen; fonbern n?oh( unb fcottfommen (ehren, fdjreiben: ate 
aucb nauczytem id) ^abe n>ol)l unb fcoOfommen gdehret: 
Uczylem jjl g(eid)fam Imperfe&um, nauczytem Perfe- 
tfum, id) f)ab# gelef>ret: oauczyfem by! Plusquamperf. 
id? ^otte gdef>ret» >Dte Compofition t>erme(jret gemeinig- 
(id> ber Verboram i(jre 23efceufimg. 

2)a$ Verbum czynig bat Me gf!D$$n(<C$C Mo- 
dos wife Tempore, a(£ Da ftltD: 

Indie at. Modus Praf. Sing. Czynig id) t§ue K* 
Per/ Sing. Czynilem id) fyabt Qttfyan JC* 
Plusq. Per/. Sing. Czynilem by! id) fyatte getfjatwc, 
F*r«r. £*»£. B$d?czynil idj roerbe t(jun,riifz, m k. 
Imper. Mod. Pro/. Singul. Czyri f tyxt, bu JC. 
J»jftfif. Mfc/ii/ Praf. utlb Per/. 
Czynic e(jun ober get&an (jaben. 

Gerundium. Particip. Pra/ ABivum. 

Czyni^c t(juenbe* Czyni§cy, ca, ce, fo \>a fyut. 

Per/eSium Indefinitum. 
Czyiiiwfzy, nadjbem man get§an §at. 

Per/eSlum Pafftvum. 
Czyiiidny, na, nc, fo Da ifl geffjan wotben* 
©o ifl audj ebenfate i>a$ Uczynig (nut baf? e* nad) 
ben bot(>€rge$enben 7* unb 8. Obfervation fein eigenPnc- 
fens nod> Qerundium , nod) Particip. Perf. A&ivum §at) 
tin befbnbered Verbum mit feinen Modi* nnt> Tempori- 
kos mo^l in ^d^t iu nef^men: 



94 __ ♦ ) © ( ♦ 

Iridic. Modus Futur. Singttl 

Uczyni$ td> roerbe $inn Uczynifz bu rotrfl t§un *c 
Perfe&um. Sing. Uczynitem id) fyabt gethan *c. 
Plmq. Per/. Sing. Uczynitem byt id) batte gct^an JC* 
Imperative Modus. Ucyzd tjjue bu *c, 

Infinitivus Modus Praf uttt) Perf. 

Uczynic t£un obcr get^an f>aben. 

Gerundium ifl nicfc im ©ebraudj, 

Particip. Perf. ARivum ifl <mcfr nlcfyf tm©e6rauc^; 

PerfeSum Indefinitivum. Uaeydiwfzy nacfybeni 

man e5 getf^an §at. 

Particip. Perf. Paffh. Uczy&dny, na, ne, ber, 
Me/ tag ifl getf>an roorben. 

N. ii. 3Ba« §ter WrtCzynig unb Uczynig gefagf 
ifl; fo Wt§dlt ftcf) auc& mtt atten Verbis Sunplicibus tmb 
Compofitis , toetplidj bafj f ein boppeffe* Futurum roebet 
bep jenen, nod) 6ei> biefeti ifl ju finben: unb bafj bie Com- 
pofita Verba (ausgenommen jMejentgen, bte man Fre- 
quentativa nennef,) fern Gerundium and) Uin Particip. 
Prafens f>aben: & & Futur. Indicat. Zrobi? id) toerbe ar- 
betfen , unb jroar ganj ju @:be madjen* Perfedh Zrobi- 

lem. Plusq. Perf. Zrobilem byt Imperat. Modus Prafens 
zrdb. Iimnit. Modus Prafens unb Perfed. zrobid Gerun- 
dio Caret. Perfect. Indefinitum zrobiwfzy. Participio Pra-« 
fenti Caret. Part. Perf. Paffivum zrobidny, na, nel^SDte 
Urfad) beflen t|l biefe, bag Gerundium unb Prafens Par- 
ticipium fommen t>on Tertia Perfona Pluralis Prafentis 
Indicativi Modi f)er; well nun Die Verba Compofita, 
auffec ben Frequenfativis , n)ie gefaget , ityc eigen Prafens 
Indicativi nidjt f>aben; fo mu$ not£n>enl% folgen, bap 
fie and) t>ai Gerundium unb Prafens Participium, mld)t 
Don Prafenti Indicativo muffen deriviret roerben, nic^f 
fyaben fonnen. @o §at and) Petnis Michael edentate im 
©anjtger Gymnafio Ling. Pol gettefener Le&or ftfcfecbl 
gettojfen, menu er in feinem ju $&ow t>on Joh. Balth. 

• Bresler. 



Bresler, gebnttffen ridjrigen ©eqweifer tm* Perfed. un« 
terfd^te&Hd^er Verborum confundiref : 3* ۥ pag. 249. 
fefet er: Oznaymujg idj beridjte, Perf. oznaymilem ; p. 
435-. Odkupujj tcfr erWfe. Pcrf. Odkupitem; p. 443. 
Przeiikadzam id) £ini>ete, Perf. prze'lkodzitem &c. 

$Da bocb Wefe Verba anbere Perfe&a fyabtn , nenv 
lidj Oznaymuj$ §at oznaymbwatem j Odkupujg odku- 
powatem, Przefzkadzam , przefzkadzatem: Oznaymi- 
lem, Odkupitem, Przefzkodzilem ftn& mof^I auc^ Perfe* 
da; abet t>on anbern Verbis Oznaymitem fommt t>oti 
Futuro Oznaymig, Odkupitem torn Odkupif , tnri) prze- 
izkodzitem t>on przefzkodzg fjer- 

INDICATIVUS MODUS. 

Praefens. 

Czytam, Rozumiem, Gotujfc Pifej, iiedig. 
3$ lefe, tc& *erfk$e, td) bereiee, id) fcbceibe, id> fi$e. 

tafz, miefz, jefz, fze'fz, dzifz. 

J)u Itefejf, feu t>er jfc^ejl, feu bereitetf, $u fcfcretbeff , &u ft^efK 

ta, mie, je, fze, dii. 

€r Hefef, er wrfJe&ef, cr bereitet, er ftyreibet, et fi|efc 

Pluratiter.* 
Czytamy, Rozumiemy, Gotujemy, Pifeemy. 
'38 ir lefen, roir t>er)Je£eri, tmr bereiten, nrir fcfcreibetu 

4e, cie, cie, die. 

3$rlej*f, t&r fcerfiefjet, t£r bercttet, i&r fcbretbet 

6ie lefen, jie t>erfte£en, fte beretfen, fie fdjpeibem 

Perfe&um. 

• SinguUriter. 
Mafc. Fcetn. Neutr. • 
Czytalem, Czytafam, Czytalom, t<b ^obe gefefetu 
te'£ las, , tos, bu §afl gelefetu 

tal, 2a, to, 

€r, ©ie e$ ^ot gelefen* ph ^ 



* 



Pluraliter. 
Mafc. Fosni. unb Neutrum. 

Czyt&iimyxoit fyabm gefcfen. Czytatysmy n>ir fyabtn gelefert 
liscic t$r |a6c gelefea. iy^ci^ i£r £abe geiefen* 

li fie ^aben gelefem ly fie §aben geiefen. 

N. Sben fo canjugiref man, Rozumiatem , Ro 
zumiatam, Rozumiatom , id) fyabe berjfanben JC* 

Piur. Mafc. Kozumic'Ji toy , Fcem. unb Neutr. 
Rozumi&y&ny writ (>aben fcerflanfcen :c« item Gotowatem, 
{am, lorn &c. Pifatem, lam y torn &c. 

Plusquamperfeftum. 

Singularittr. 

Mafc. Fern. Ifcutr. 

Czytatem byt, tatam byla, talom byto ic& fyattt gelefen* 
tea byt, taias byla, tatos byto bu §attejt jelefetu 
tat byt, tata byta, tato byto. 

Ofr, , ©ie, e$ (jatte geiefen* 

Pluraliter. ' ' 

Mi/?. 
Czytalismy byli rote fatten gelefen* 
Czytaliscie byli i(jr fyattct gelefen* 
r ' Czytali byli jTe £a(fen gelefen. : 

Fawfi utlb Neutr. ! 

Czytatytoy byty rote fatten gelefen* j 

Czytaty&ie byty t£ur fyattet gelefen* * 

Czytaty byty fie fatten gelefen* J 

Nota. <J6en fo conjugiret man Rozumiatem by| 

mtatam byta, miatom byto &c. Plur, Mafc Rozumic 

Himy byli, Foem. tmb Ncutr. Rozumiatismy byty &c It©a) 

Gotowatem byt &c. Pifatem byt &fc. 

Futurum. 

* > 

Singularittr. 
Mafc. Foetn. Neutr. 

B?dg czytat,Bsdg czytata, Bgdg ciytafo k& Mtbt tefert* 

B^dzici 



^ ; o l ay 97 

B^dzieTzta], diiefztaia, dzieTz tab tu tt)irf> lefert 
diie tal, dzic tata? d*ie t#o. 

©r, ©ie, es n>irb (efen* 

Pluraliur. 
Mafc. F<gtn. Utlb Ncutr* 

Bjdziemy ezytali xoit roetben lefen* Bgdziemy czytaty 
dziecie tali t()t 8>ec&ef (efen. dzie'ci^ czytaly * 
d§ tali fte roerDen lefen. d§ czytaly. 

Nota i. <8o mad[)t mans mifanbern Verbis: Sing* 
Bjdgrozumial, miala, miafo &c. Bgdg Gotowat, wa- 
la,walo&c Bgd$ pifat, fata, falo. Plur. Mafc. B$» 
dfcemy rozunii^li, Bgdziemy gotowali, Bgd&emy pifali. 
F«m. unO Neut figd£iemy rozumialy* gotowafy, pifa 

* 

N. 2- 9)ton faget au$ Sing. Bgdg, bgdziefz, bg- 
dzie czyrac , fozumicc , gotowac , pifac > Plur. B^dziem y> 
bgdziefie, fc$d§ czytac, rozumiec, gotowad, pifac: frod) 
fciefe* Futumm roirb felten gebraucfyt* 

IMPERATIVUS MODUS. 

Piraefens. 

Si fibular iter. 
Czytay, zozumiey* gotuy, pilz, 

iefe few, t>erfle§e bii, bereite bu, jtyceibe &u* 

Pluratiter. 
Czytaymy, rbzmineymy* gotuymy, pifzmy, 
fo£t uns lefen, lafjt una t>erjM^ (aft una bereft Ia|t una fc^r* 

Czytaydi^ rozumieydie* gotuycie, v pifzcie, 

iefet i§r 4 berfle^ee t§r, bereieee i§r, fdjretbef i(jt* 

Niech czytaj^ rozumi^ , gotuj§ pifzg. 

Jag fie lefen, berfle&en, bereiten, febmbem 

INFINITIVUS MODUS. 

Praefens utt& Perfeft. 

Czytad, rozumiec, gotowad, pifad 

fcfen, gelefeti $af>m, wrjlefcen, bereieen, fc&retben. 



9$ 355 ) O ( JJC 

Gerundiunu 
Czytajgc, Rozumiej^c, Gotuj§c, Pifz^c, 

kfenb, *erfie§enb,\ bereifenb,, fc&reibenb. 

Participium Prafens. 

Czytaj§cy, ca, ce, Rozumiej^cy, Gotuj§cy, Pifz§cy. 
% SDer, Die, ba^ bo fiefef, %L 

Participium Pajivutn. 

Czytany, na, ne, ber, bie, &a^> t>a ifl gefefen werben, 
Rozumiany, na r ne, Gotowany ? na, ne, Pifany, na, ne. 

Not^ i. 33on biefem Participio Perfe&o Paffivo, 
czytany, na, ne, tommt bdg Imperfonale Perfe&um £er, 
czytano man §at gelefem 

Nota % 2(uf fpfc^e Tttt conjugicef man atte anbt* 
re Verba A&iva, unb Neutra, bod> einige Tfamerftmgeti 
mujfert babe^ in Utiji genommen roerbem % - 

SBOtt Formatione Temporam uttfe Mo- 

dorum fcerjemgen Verborum,berer 

Termination am, em, tint) uj§ i jh 
2Bieun& wofcer roetfcen Me Tempora unb 

, Modi Verborum formicct? 

^n ben Verbis berer Termination am, em, unb \\]\ 
ijl , f ommf ba$ Perfe&um , Imperativus unb Infiniti vu] 
Modus, Gerundium unb Praefens Participium t>on Prim^ 
Perfona Prtcfenti |*er : roenn t)a$ m Primae Perf. Pr*f. Sing 
fcerroanbelt ifl in fem linb ujg in owatem , fo §at man bad 
Perfedum formiref: afe Czytam, czytafem, Pytairo 
py tafem , go'tujg , gotowalem id) fyabe gelefen , ge jragef \ 
beteittt 

UBenn abet t>or bem m bag e fid) ftnbet, fo mug ii 
Perfedo ntd)t attein bag m in fern , fonbetn aud} bag < 
bet) bem MafcuJino in Sing, unb bei> bem Form. unbNeuj 
tro in Sing, unb Plurali Numero in a fceranbert mcrben 

ali 



#• ) o ( # 99 

a\$ Rozuniiem Perf. Mafc. in Singulari rozumialem, mia- 
2es, mial, id) fydbe aerjlanben jc. Focm. rozumiaiam, 
rozumiaJas rozumiala, Neutrum rozumtalom &c Plur. 
Mafc Rozumielismy, rozumieliscie, rozumieJi. Foenu 
un&Neutr. rozumiafysmy, rozumialyscie r rozumialy. 

©mn man bad m bertpanbelt in y ; unb Don ujj 
fo$ f roegldjjt , unb j t>erdnbert in y ; fo ^at man ten 
Imperativum; ate, pjrtam, pytay* frage bu, umiem, 
uraiey fonne bu, pfujg, pfuy t>erberbe bu« 

QBenn man bag m fcerwanbelf tr^c unb uj$ in owac, 
fo ifl ber Infinitivus Modus i>a ; ate pytam , pytac fra« 
gen, umiem, Ifmiec fonnen, pfujg, pfowac ttrberben, 
budujf , budowac bauen* 

Uni) mean man ju &er (e|fen€>#* Tertiac Perfonae 
Plur. Prafentis &a6 c §mjufugef , fo fyat man ba^ Geron- 
dium; ate, pyt% , pytajfc , rozumiej§ , rozumiejsc, go- 

tuj§, gotuj§c, pifz^, pifz^c; fegt man abet bzx) ber Ten. 
tia Perf. Plur, ba$ cy, ca, ce, s ^inju , fo roirb barau* Pre- 
fens Partic. ate: pytajg , py tajgcy , ca , ce, rozumiej§cy, 
gotujgcy, pifi^cy, ca, ce. 

S8otv Perfedlo roirb formiref tfyeite Participiiyn la- 
definitum mitQSerroanbetung tern in wfzy: ate, pytatem 
pytawizy, rozumialem rozumiawfzy, gotowatem, go- 
towawfzy, pifatem, pifawfzy; tf)eite aud) Participium 
Paflivum ebenfate mit$8erroanbelung lem in ny : ate, py- 
tatem, pytany , a, e fo Da ifl gefragef roorben, rozumia- 

ny, gotowany , pifauy. 

SBoil Formatione Perf, Secundae Sing. 
Prsef. Verborum, fcerer Termina- 
tion § t|h 

R. i. 3n ben Verbis fo auf ein f au$ge$en, m> 
to}# fid) Secunda Perfona Prxfentis Sing, bait) auf ein 

«£> balt> auf ein ik, balb auf ein y&. 

®Z R. 3. 



IOO 3£ ) O ( X£ 

^^— — ^—1— — ^— ^—— «^—- — — — » I I ■ —»■———— — M^— ■— ^1 

- ' R. a. Verba barer <£nbung**<3t)tfabe ifi c£g, rz& 
fzg, 2g *>erdnbem in Secunda Perfona t)a& g in ifz; ate, 
liczg, iiczyfz bu jef)lej}, uczg, uczyfz bu le^refl, oftrzg 
oftrzyfz bu fdjdrfefl/Wierzg, wierzyfzbu gldubej?, cie'fzg, 
cie'fzyfz bn ttiflefl,- gorfzg, gorfzyfz bu drgerft, wazg, 
waiyfz bu rodgefi, ftuzg, fiuzyfz bu bienefh 

Nota. i. 3lad) biefet anbern ^erfott ridden fid) 
Tertia Perfona , rote in ben fcortgen Verbis Singularis, xou 
and) Prima unb Secunda Pluralis, alfo: liczg , liczyfz« 
liczy. Plur. liczygiy liczycie, fluz$ , fluzyiz fiu£y, Phir 
fluiyniy, fluiycie. 

Nota 2* ©ie aotigeJKegel if! nic^t univerfal, bent 
man §at Verba ba ba& g Don czg, rzg, fzg unb zg, ttoitl 
&ern>anbe(f in efz, ate, gtafzczg, ptaczg, pldczg, fkaczg 
f>at gtafzcze'fzptacze'fz, pldczefz, fkaczdz, bu flreud)e!ft 
t=oeine|t, fpulefl au$, fpringeft, czefzg, fzeTz bu fdmmefl 
* pifzg, efz, bufcftreibefi, Kolyfzg,efz, buroiegefi, mazg 
eTz bu fdjmierejl, Kazg, efz bu befte^left , pirebigejf , liz^j 
efz bu lecfejf , wi§zg id) bthbe, wi|£efz, Karzg, Karzel 
bu (hrafejl , iebrzg , zebrze'iz bu bettelfh 

Nota 3. 3 n & en folgenben Verbis toeroanbefe mai 
czg in cifz, feczg in sdifz, fzg, in filz, zc in ftfz a($ czcz 
czdife bu e^rejl, czyfzczg, czyscifz bu reinigejl, police 
pos&fz bu fajtefi, profzg prosifz bu btttefl, nofzg, notfij 
bu frdgetf, groig grozifz bu brdueft, woig wozifz bu ful 
reft; folc&e 95efdjaffen£eit §at c$ and) mie i§ren Comp< 

fitis ; ate X uczczg , uczcifz , wyczyfzczg , wyczys'cifz , wj 
pofzczg wypo&ifz , zaprofzg , zapro&fz , przywoig , prz 
wozifz, donoizg, donoslfz, pogrozg, pogrozilz,bu n>ii 
efcren, reinigen, ausfafien, bitten, fufcren, jutrage 
brduen. 

R. 3. Verba, fo t>or bem jg einen Confonant 
fyaben, i>ern)ec^feln in Secunda Perfona ba* ig in ilz 4 
grabig, grabifz, rgbig r^bifz, wabig, wabifz, zdob 

zdobifz i^ ^cirfe, ^aue, (ocfe, iiere. 

No 



# ) o ( sjr 101 

Nota. 3 n &#* nadfjfolgenben Verbis after nnrb fead 
( manbett in efz ; ate Chramig icf> ^infe ChramieTz, 
drzemig tcfr fcfylummere drze'miefz, tamig id} 6redje la- 

miefz. 

R. 4. Verba , We Dot bem jg bie Vocales a, e, i, ' 
unb y £aben, Derroanbefn ta$ 5 in efz'; aid bijg id) fc^la* 
ge, bijefz, pijg id) ttinfe, pije'fz, Krajg tc(j fcfcneibc efz, 
la'jgfc&fc&efcelajefz, le'jgid^gjejfelejefz, grzejgtd) roar* 
me grzeiefe, siwiejg id) roerbe grau, fi^ieje'fz, myj§ id> 
tpafc^e, myjefz, zyjg id) (e&e fyje'fz, tajg idj t$aue auf 
tpie ©cfjnee tajtfz, 

Nota. ©cntajgic^ber^Iefommetaifz^er^ alfo 
ouc^ in Compofito zatajg, id) roerbe t>er($jlen zataifz za- 
tai &c. 

R. f. Verba, xoAift t>or bem ig o §aben, fcerdn* 
ton bad jg in jifz ober ifz; ate brojg ic& freibe SWut^mtl* 
Im brojife, ftojg id) jlelje ftojife, doj$ idj mefcfe dojifz* 
dwojg td> boppele dwojifz , bojg sig id) furcate midj bojife 
«?, anbere faaen broifz, ftoifz, dwoifz, boifz &g. 

Rr 6. Tfnbere Verba formiren i^re Perfonam fe- 
cundam em roenig anbers: nemlid) ba* eg rottb beroan* 
kit in cifz, ptacg, id) jo^le placife, krgcg id) bre&e krg- 
ciiz, wrdcg, wro6& 
djind&efz, £gdg, diiefz, w^dz, fi§& {idj nieberfef en, 

kladg idj lege kKdziefe, przgdgidj fpinneprzgdMz, 

Jadg, jediiefz, wiodg, wie'dziefz. 

dzg in dzifz, jedzdzg , diifz, id) reife, jezd&lem bgdg 
jeidzil, jeidziy, jezd#c. Siedzg id) ftge, biedzialem, 
bgdg giediial. sied*, &edziec,bladzg id) itre, W|- 

d£iiz,.budzg idj roecf e auf bud&fe. 

gj in iefz, mogg id) fan, mozefz, ftrzegg idj bmofyxt 
{te&& t lg$id)\&$ttidfa . 

© 3 #k * 



— — «■— 111 ii ' mh. 



ioa $ ) o (' $ 

- kg in czefz , &ekg id) $aue sieczefz. 
Ig in lifz, chwalg chwaMz, mysl? id) gebenfe mysiifz, 
Kolg id) jfcd)e,£aeKolefz, Kafzlg id) $ufle Kafzlefz. 
ng^in riiefz, king id) fludje kMiefz> kradng id) fle^le 

kradniefz. 
nig in riifz , nape! nig , liifz. 
rg in rzefe, drgicf) retfle drzefz, zrg id) ftejfe zrzefz. 
fg in sieiz, pafg-id) meit>e pasitfz, trzgfg id) fdjjuttefe 

trzgsiefz. • 
ptg in eciefz , plotg id) flecf)f e pleciefz , gniotg id) f net e 



N £? * ^* *j 




wg in wiefz , rwg id) reijfe rwiefe* • 

ig in iiefz, grzyzg id) nage grzyziefz, tazgid) friedje, §at 

la/ifz. 
4c in iyfz , blezg icfr foufe biezyfz. 
ozg in eziefz , wiozg ic^ fu§re wieWfz. 

— * 

Nota i. jjMer tt$ttrt fid) tmeberum nac&bermt* 
betn ?)erfon Tertia Sing, note and) Prima unb Secuiida 
Plur. folgenber maaffen: Placg, .placifz, placi Plur. pla- 
cimy, pJacicie, mogg, mozefz, moze> Plur. inoiemy, 
mozecie. 

n Nota 2. Tertia Plur. rotrb fbrmiref ant 93eranbe* 
*iung beSg, Primx Perf. Sing, in $ ait placg, plac& Kta- 
dg> K&dg, blgdzg, bt^dz§ &c 

Nota 3, Verba Compofita unb Simplicia Futura 
rcgulicen ftdj and) nad) ben twr^ecge^enben SKegeln ; po- 
liczg id) werbe ecjefjfen czyfz , czy, Plur. policzymy, czy- 
fie, cz§, pogorfzg id) roerbe argent, fzyfz, fzy, Plur. fzy- 
my,fzyd^, fz?, rofkazg tdf) toerbe 6efef>len, &fz, iL 
Plur. afcemy, iicie, z$; ftang idj roerbe jte§en, niefi, nic- 
Plur. fiemy , &eci6, nj; rozcdrg id) werbe »» einanbec 
tciflen, diiclk,drzc,Plw. diz&ity, (krfdcv «iif. 

Nou 



fc ) o ( jjc . 103 

Nota 4. SBeil Verba Frequentdtiva, fie mogen v 
ftyn Simplicia ober Compofita, fid) bait) auf em am em 
Dtgen, ball) auf em njg , et(id>e auf ein am unfc jg jugleid) ; 
ote if! jn>ifd)en benfelben un» anbern Verbis in Formatio 
nc Temporum f ein Unter j$eib : 3um Sjrempel, 
mijam id) ge§e ober fa£re oft fcorbety, jatem, jay, jac, ja,' 

j§6, j%cy, jawfzy, co, kogo. 
dopeMiatn id) erfuHe, aleiri, ay, ac, aj$c, &c. 
dobijam id) fcfyfoge immer ganj gu^obe, atem, ay, ac&p. 
odrzucam t$ roerfe oft meg, catem, cay, cac, caj§c, jtjcy, 

odrzucawfey. 
Dawam, afz, ober daj$ , dajefz id) gebe, dawatem, way 1 

day, dawac, dac, &c. 
StaJs fif » flawam si$ id> roetbe wafem, ay,'ac &c. 
Dofypujg *d) fc^utte JU dpfypowatem , uy , powac, puj^c, 

dofypujacy, ca, ce, dofypawfky; aofypany, na f 

ne, Przepifujs id) fd)teibe t>or, fbwaJem, fuy, fo- 

wac, przepifujgc, przepifuj§cy, ca, ce, przepifo- 

wawfzy, praepilbwany, na, ne. 
N. 1. • Nofz$ , nos'ifz, Woz$ wozifk* tc& trage ofit, 
id) fu§te tJft, fmb aud) Freqventativa Verba, Perf. no*i- 
Jem; wofilem, Imperativus, no$ wo2, Infinitivus no&5 
wofic 9 Gerund, nofzac, wozgc, Particip. Prxf. nofzacy, 
ca, ce, woiqcy^ ca, ce, Indefuiitum nosiwfzy, woiiwfzy. 
Part. PaiCv. nofzony, na, ne, woiony, na, ne. 

N. 2. Niofg td^ (rage, wiozg id) fft§re nie'siefc, 
vieziefz ftnb bon jenen unterfdjieben , unb bebeuten ntir 
tmenAdhun, Perf. nioftem, widztem, tcfy ^abe getra* 
gen, gefufitee, Imperf. dies trage fcu, wtef fu^re bu, 
Infin. nie^c tragm, wiesc fufcren, Gerund. nioiijc tra* 
flenb, wioz?c filijtettb, Part. Pnef. &o£}cy, ca, ce, fo 
ba trdget, wioz$cy, ca, ce, fc ta fM^tee, £tide£ rfiozfzy, 
vidzfiey nacbbem man getragen, gefu^ret $af, Partfc. 
Paffiv. niifidny, na, ne, fo i)a ift getragen worbeft, we- 
fcony, na, ne, fo btt ijl gefu§ret.tt>otbm, Perfe&uro 

© 4 Imper 



, 104 jqc- )-o.( & 

Impfcrfonale liie&dno man f^at gefragen , wieziono man 
£at gefu^ret, 

QSoti jenen tfrequentativis roerben Wefe folgenbe Per- 
fe$a Irnperfonalia , nofzdno man (jaf oft getragen > wo- 
v zo'no man $at oft gefiifjret* 

SSonFormationePraeteritiAftivi fcerje* 

mgen Verboriim , fo jum 2tu$gang 

S'fta&etu 

; Pnetciritum Aclivum n>iri> fonfJen deriviret ton Pri- 
ma Pcrf. Sing, Pndfentis $ in einigen Verbis a&er fo jum 
Kuggong ba& g (>aben, f ommt ba$ Pnetcsritum $et ton 

. Secunda Pe'rfona Prsefentis Numeri Sijigularis, unb gtt>ar 
man t>erdnbett yfz in ytem , ^iefzyfz, ciefzytem, wierzyfz, 
Mrierzylem, ftpizyfz abec f>at flyfzatem. 

( ifz in item, pla&fc, placitem, czcifz, czditem, wolifz, 

£at wolalem, id) fyabe Kebergetfloft , boifz fif , bo- 
jatem , batem s'ig id) ^abe mtd) gefilrc&tefc 

cfz in alem unt) ba$ toc£evge()enbe £arte fz unb i Ut5ge* 
mrin es unb z, ate czefzefz czefatem, pifiscfz pila- 
rfem, tajefz, tajatem, chramiefz ohramatem ; da- 
jefz aber ^af dafem, drzemiefc drzymalem, Kp- 
tacefz Kotatalem, Izefz tgajem , Kryjtfz $af Krytem. 

rzefz in ratem Karzefz, Karatem, zebrzefz iebr&tem. 
&te le$te ©pHabe aber in Prima Perf. Sing, nemltd) 

dj roirb in Perfedo tott&anbdt in diem; ate ktld|i<$ le* 
ge Kfcidfem, wiodg id) f&fyti wiodtem, bodg id) flofil 
fe tpie mit J^ftrnan diem, unb warn tor bero d^ 
bat % tor£ergef>et, fo* torroecfjfefc man es in $ ate 
przgdg, prz|dtem. Nota toft jadg (ommt (ier ja- 
chafem, ton idg, fzedtem, ton bgdg, bylem. 
przybylem. 

ggin g|tem ? mogg y . mogjtem, ftrzegf, gtem, ftnsyggj 
i<& fc&eere glem. 



^ ^ ) o ( ♦ iof 

_________________ — LJt I _ - — - — ■ — I ■ ill—— ■■————— _J 

k? in Mem, tiukg id) jtoffc note ^>feffer tfukfcm. 

nf in n^teoi, lakng, pragng, takngtem, prngn^cm mid) 

fyattt ge^ungcrf, geWtrflef, Not*, Kradrig, Kradlem, 

padng, padlem. • 
r$ in artem , drg darlcm , £rg 2_ar?em. 
f; in flem unb bag $ Dor frem fg in 3, afc trzgfg trz^flem 

id) fja&e gefcfyuttelt* 
t{i» tlem gniotg, giiiotlem, ptotg, ptdttetn, rwrg rwa- 

Icm, wyrwg wyrwalem. 

3>on Formatione Imperativi berjetu* 
gen Verborum , &te fid) auf ettt £ 

enbtgeiu 

SDer Impcrativus in ben Verbis, roefd)e tmTbt&jan* 
<je ba6 g Ijaben, iff Iciest ju formiten; man barf nut bas 
{Don Prima Perf. Pnef. Sing, meglaffen, ate: Uczg: 
Imp. ucz (ef>re b*, ftojg, ftoj |fc(je bu, p&czg, placz 
roeine bu 7 grabig id) £arfe, grab §atfe &«, gubigicfr 
^erliere , gub tvetliere biu » 

Nota Kg §at Uy] 5 czczg, czcij, noize, notf, pro- 
fzf , prorf , woig Woi , przgdg , przgdi j jem jedz , wiem 
wiedz; kladg, ktadz; ftrzegg, ftrzez, ftrzygg, firzyz, 
piekg, piecz; king kliiij, irg, zrzyi, drgdrzyj, pifg* 
pis plotg, plec; giiiotg, griie^, rwg, rwij, grytfg, 
gryz, wiozg, wie£, wezmg, wez. 

Son Formatione Infinitivi Verborum 

3fn be$ Verbis , Me auf cin g augge§en , formiref 
man bm Infinitivum Modum toom Perfedo , ba man ba J 
lentf t>etn>anMt fore, ate , 
ticzytem Infinit. uczyic le^rem 
fcefzytem — — ciefzyfi trdffen, 

* - , ® y groiile 



ios " )ge ) - o i age 

grozitem —— grozic fcaum* % 

kar^tem — karac {itafen. 

jachatem — jacha6 fasten JC» ~ . 

Nota. SzedJem fyat ig*, padlem pasc, jad(em, 
jesc, wiedziatem , wiecfeiec, wiodtem, wiesc, siwiatem,, 
siwiec, bojalems'i$, bojecsig, bacfig; kladiem ktasd, 
prz^dJem, prz^c; ftrzegteni, ftrzedz; ftrzyg(emftrzydzj 
pieWein, piec; dartem, drzec, zarletn , zrzec , gryriem, 
grysc, wiorfem, wie£& 

§8ott Formatione ? Gerundii, Participii 
x A&ivi un&Paflivi, twe au^Indefiniti 

N in to Verbis, 6eobercr€n^und§ 

ftujjftfceit* 

930ttt Gerundio Uttt) Participio A&ivo* 

3fn Wefen Verbis rotrb bag Gerwidium aud) toon bet 

feften ©tjflbe Terti* Perfonse, Plur. Praefentis, menu 

man jum § bad c J>injufe$et, formiret ; fugec man abet 

§tnju cy , ca, cc, fo §at man Dad Participium A&ivum, 

% afe: gorfz|. 

godzg. Gerund. gorfzge. Part gorfzgey, ca, or. 
waz§ ( wa£§c waz^cy, ca, cc. 

dawajg dawajgc dawaj^cy, ca, ce. 

pragnj : pragn^c pragn?cy, c^, ce. 

-- \ 930ttt Participio Indefinite). 

£)a* Participium Indefinitum biefer Verborum, be* 
ret €nbung % tji voitb gemad&t from Perfedo; unt) float 
wenn *>ot Det @pl6e tern ein Vocalis t>otf>er sef>et, fo 
ttrirb tern t>etmanbe(f in 
W&y; uczylem, uczywizy, plaalem, placiwfzyj pifa- 

km , pifawfzy, wigzafem , wigzawizy dec. iff abet 

*>Qt_bem (em ein Confonans ju fefcen, fo WtdnDett 
man bad (em nut in 



# ) o ( # 107 



by: al$, prz§dtem przfdfzy; KfadJem Ktadfzy; padlem 
padfzy ; ftrzeglem ftrzegfzy ; rozdartem , rozdarfzy, 
pldttem, pldtfzy; gnidtfem griidtfzy, trzfflem 

tjzgzfzy, gryztem gryzfzy &c 

93om Participio Paflivo. 

3fn ben Verbis, bte ouf ein 5 ausgefjen, n>ir& &a* 
Particip. Perf. Pafliv. forpiiret , ntd>t *>om Perfe&o Indi- 
cat. Modi , rote man e$ bet; ben fcorigen §af bemerf et, fon« 
bern t>on Secunda Perfona Singiil. Praefentis Indicativi 
Modi, Da man bmn fcerdnbern mu# bte ©gibe* 

fcieiz in bany , fkubig id) tupfe biefz , fkubany. 
bilz in biony , zdobig idfj Jtere bifz , zdobidny* 

cefz in tany, depcg ic^ treee cefz, dcptany, alfo and) 

Kotacg id) flopfe , lechc$ tc^ fu|ete. 
cicfz in ciony, plotg id) jledjte, pleciefz, plcdiony. 
ci(z in cony j swi$cg, idjjr (>eiltge cifz $ swigcony. 

98on czczg icfy e{jre, czdifz, formiret inan czczdny 

czelz unD 

czyiz in czony, fickg id) §aue tfeczcfz, sieczony , uczg, 

tc& le^re / uczyfz , uczony. JDocf) gfcdzGzeiz, gta- 

ikany. 
dziefz in dziony, wiodg id) fu^te wiediielz-* wiediiony. 
dziiz in dzony, wodzg id) kite oft, wodiifz* wodzo- 

nyj SDodj widze, dzili hat widiiany gefefjen, nic- 

nawidiiany t>erf)ajh 
ajefzunD 
ejeiz in any, dajg id) gebe, dajefz, d^wany, grzejg id) 

voavmc grzany: t)on Krajg id) fdjneibe, fommtKra- 

jany §er; Don bje td) fdjefre, t^jany t>on tajgjabet 

tcfy ttfi^ele, (fcerberge) tajdny. 
Jfjefz un\> 
ijeiz in ity o&er yty v bijg id) fd^Iage bijefi, bky , iyjg idfjf 



io8 # ) o ( # 

lifz in tony, mielg id) ma^le leiz, mieldny, pal? tdE> 

6 tenne palifz , paldny. , 

miefz unD maiiy, lamig id)bttd)C laraiefz, lamany. , 
mik in midny; karmig i<# mafytt, ftttfete, Karmifz, 

karmidny. 
' iiiefz unb 
nifz in riidny j ciggng i<fy jtef^e ci§gdicfz, ciggtiiony, bro- 

nig idj befd)u|e broiiifz , brbnidny. 
picfz in pany ; drapig id) frafe drapiefz, drapany. 
pife in pidny; topig id) fdjmdje, erfdufe topifz, topidny, 
rzcfe in rany, biorg id) nefjme bterzefz, brany, piorg 

id) n>afd)e picrzcfz, prany, trg aber id) tteibe trzefz, 

(jat tarty. ' ' * ' 

rzyfe in rzony , wiirzg-td) glaube wierzyfz, wierzony. 
$ci£z in s'ciony, czyfzczg id) retmge czy&ifz, czysadny; 

mafzczg id) balfamire , fornriret mafzczony , alfo 

and) pufeczg id) roerbe lajfen pufzczony, 
s'iefz.tn fiony , niofg id) trage rfta&tfz, niesiony. 
0k in fzony, nofzg id) trage oft no&fz, nofzony. 
wicfz in 'wany , rwg id) teijfe rwicfz , rwany. 
wifz in widny, trawig id) je£re trawifz, trawidny/ 
iefz in zany, kazg ic& preWge kazcfz, kazany. 
ficfz in ziony, wiozg id) fxi^re wi&fciefz, wie&dny. 
rifc in iony , woig ic^ fuf>re off wofifz, woftmy. 
iyfe in iony, vazg id) rodge wazyfz, wazoriy. 

N. i. TCC^iet fte£et man, baf$ Die Verba, fo auf 
eih g au*ge§en, Die meijie SSBeitlduftigfeif unD grdjjee 
©c^noiertgfdf mac^en* v 

N. 2. SDie Tfamerfungen fmben flatf in alien 

Compofitis Verbis , Prafentis tint) Futuri temporis : ate, 
dodajg id) gebe §tn podajefz, podany, zabjjg id) werbe 

tobt jtyfogen zabijefz , zabity , zakaig tc$ n>erbe aerbteten 

zakaiefz , zakazaay <Jcc, 

N. 3. QSon biefen ttnb alien <inD<rtt PerfeAis Pas- 
fivis formiret matt bat Perfedum Impcrfonalc , mertn 

feat 



$ ) o ( $ ' . IO * 

y berroanbelt ttrirb in o: ate, tarty,' ta, te, gerieben, 
ta'rto man $af gerieben, brdnidny, na, ne, beft>ii£ef, 
brdnidno man $af -bef<$ii$et, czytany, na, ne, gelefen, 
czytano man §at gefefen *€♦ :c. 

SBon etntgrn an&erttModis. 

Quaeft. J^aben *enn Die *fco&fen auflcr tent 

Indicat Imperat UU& Iofinit au$ a'flDttC 

Modos? R.J& 

3(fe ta tfl Modus Conjundivus , Optativus , Poten- 
tialis unb Permiffivus; fie ftnt> abet in ber Termination 
nicf>t unterfdtfeben *>om Modolndicativo: e* fint> mirbo* 
to) geroijfeSBdrter urtb berofelben @af ; bo<# aud> nid)t afle, 
^Sgenommen ben Conjun&ivum , in alien Temporibus 
lint) Perfonis , noelc&e nidjt uberatt fmb in 7(c^t ju nefyuen* 

CONJUNCTIVUS MODUS. 

3ff / roemt ba$ iz ober ie bag, aby ober ieby bo* 
mit, ouf baf Dor bem Indicativo in alien Temporibus 
«nb Perfonis gefegf unb gebraud)t nrirb , ate: 

Praefens. 

ie czytam bap id) lefe. 
ze czytafz bap bu lefejh 
ie czyta bap er (efe* 

PluraliUr. 

it czytamy bap n>ir lefen* 
ze czytacie bap i£r (efet, 
ie czytaj? bap fte (efem 

P e r f e ft u m. 

Singulariter. 

it ober iz czytalem bap ic^ gefefen §a6e* 
ze czytateS bap bu §aji gelefen. , 
ze czytal bap> er ^a( geleferu 

Plurality 



up *& J v \ *& 

Pluratiter. 
\i czytalismy, bag rove gelefen f>a6en. x 
ie czytali^cic b$$ i£r §abt gelefen* ' . - 

ie czytali &af fie, fyaben gelefen.. 
F*m. Wlt> NeutK ze, obet ii czytaty&iiy &c. 

Plusquamperfeftuffl* 

Singtdariter. 

& czytafem byibag td> gelefen fyattt. , - 

ie czytales byl &c. 

Plurality. 

i 

ii czytalismy, byli,,bag wic gelefen (jattetu 

ie czytali^cie byli &c. 

Fam unt> Nmr. ii, ie czyfaly&ny byly &c .. 

Futurum. 

Singulariter. 
ie bgdg czytat bag td> roerbe lefen* 

ie bgdziecie czytali, ie b$d§ czytali. 

GONjUNCTIVUS MODUS. 

Prsefens jnilD Perfeftum. 

Singulariter. 
ieby , aby czytatem bag id) m8ge lefen ober mod)fe gefe 

fen^abem , 

ieby, aby czytali bag bu mogejl lefen ober moc&tejl ge 

lefen fc'aben k* 

Pluraliter. 
ieby, aby czyta'lismy bag oberbdmtf tt)tr migen lefen ober 
modjfen gelefen §aben, unb fo roeiter, 

Perfeflum. 

Singulariter. 

ieby ober aby czytaiem byl, bomif id) gelefen fyattt. 

les'byl, bu gelefen fyattefi. 

tatbyt, er gelefen fyattt. 

• ■ i ' Pluraliter, 



* ),o( • » HI 

, PluraHter. 
Mafc. Form, tint) Ncutr. 

Way obet czytaii&ny byli, czytalysmy byty, Damif ofoet 

auf fcafj n>ir gelejen fatten rc. 
Nota i. SSBenn Dor foem aby czytalem, obetabym 
czytal em Vcrbum Pnefcntis Temporis ftcfr ftn&et, fo §at 
aud) abym czytal l>ie SBefceutung PradTentis 5 wo aber &08 
Perfetfum vorge^ef , fo muf} aud) abym czytal fcurcfc ein 
Perfedum tm ©eutfc&en gegeben roerben , alfo : 

Nauczyciel radii mi, abym tg K&ggg czytal, bee 

ie&rmetfler rat£et mir, fcaf} tc^ fciefe* 95ud> moge lefen ; 
radzil mi, abym tg Kfiggg czytal, §at mir geratjjen, foaf 
idj fctefes 93iid) mdge gelefett §aben : ©0 faget m,an auc^, 

Nauczyciel radiil byl, abym t$ Ksiggf byl czytal, &ec 
ie^rmeiflet $atte ^gerat^en , fcafj id) x Dtefe* 23udj gele- 
fen f)dffo Wie Pan Oy6iec, ie tg K&ggg bgdfiefi: 

czytal , be* #erc Stoter roetjj > frag &u Mefe* 95u<$ wirffc 
iefem ... 

Nota 2. % ©a$ Terfed. unfc Plusquamperf. $at in 
Teem, tmfc Neutro Generc fine anbete Termination* wie 

folgefc 

Perfeftum. 

Singulariter. 

F<m. - Ncutr, 

ieczytalam, las, la, ieczytalora; loi 7 to. 

PluraHter. 
Fein. Ncutr. 

*e czytaly&ny, ly&ie, ly, ie czytaly&ny, ly&ie, ly. 

Plusquamperfe&um. 

: Singularitcr. 
Fam. Ncutr. 

fe czytalam by la, lav by la, la byla, ie czytalom 

bylo &c 

Plural* 



1^1^— 



Pluraliter. « ' 

Fcem. . Neutr. 

ie czytal, yimy byly, lysci'e byly, ly byly, 2e czy tatySmjr 

byly &c. 

Nota 3. 5Bei( ba^ m ein 9Nerfma§( iff, Prim* 
utib £ Secundx Perfonae Sing. Qkid) tt)ie tiny Primx unb 
icie Secundae Perfonae Piur. ijlj fo fan man btefe S5uc^* 
ftabcn fcotf i§ren redden Verbis noegne^rtren , unb jum 
onbetn Verbo £injufefen, ober auc^ gum anbern 3Borf, 
Deffen €nburig$48ud)jlab Vocalis if?: ate 2em czytal, la, 
to, zes* czytat, la, to, ieimy cfcytaii, ly, zescie czytali, 
ly &c. 
ze bytem czytal, ze bylas czytata, ze byto czytato &c. 

an jlatt ie czytalem , £e czytales &c 

MODUS OPTATIVUS. 

'3$/ we ^ tt &*"* Iadieativo 6a8 2Bort oby, ofcer 
bodayby uotgefefet toirb* 

Praefens tttlD Perfeftuiih 

Singular iter. 
Qbyy oDet bodayby pifatem ; lam , to. baft td) moge 

ftftrdben, ober mddjte gefctyrteben £abem 
Obypifales', las, to. baf} bu mdgefl fd^rei^ett , ober 

mocfaeji gefdjrteben §abetn 
Oby pifat, la, to. t>a$ er, fie, e* m6ge fdjrdben, ofcei^ 

raddle gefdjrieben fyabtn. 

Pluraliter. 

Oby pifalisW ; pifatyftny. ba$ n>ir migen f<$ret&c^ 
. ober molten gefc&rteben Ijabem I 

Plusquamperfe&um. 

Singulariter. 
Oby pifaiem byl, lam byla, lorn byto. baf i$ |dtti 

gefdjrieben k* > , 

Nota 1. ©a$ m, 6* fcny, sac, fanner* then fo n>i 
fctetpag. 112. gele§ref ifi, fcerfefetwerben, alfo: 

Praeferii 



fc )o:( fc »3 

*■— 1— fc— — — ^— I ■ — —WW—— 

Praefens uttD Perfeftam. 

Singular iter. 
Oby m pifat, obympifala, obyni pifato. 
Obys pifat &c an fjate, Oby pifates; pifatas, pifato* &c 

Pluraliter. 
Obysmy pifali, obysmy pifaty, in Fam unb Notfn 
Oby&ie pifali, obyscie pifaty, in F«*w. unb Jfctfr. 
Oby pifali, oby pifaty in Fwm. unb Ncutro. 

Plusquamperfeftum. 

Oby bytem pifat, bytas pifata, bytom pifato* 
Oby byte& pifat, bylaws pifala, bytos pifato. 
Oby byl pifat, byta pifata, byto pifalo* 

Pluraliter. 
Mafc. Fcem. unb Neutrtmu 

Oby bytsmy pifali. Oby byiysm^ pifaty. 

Oby byliscie pifali. Oby byty&ie, pifaty. 

Oby byli pifali. Oby byty pifaty. 

3(fo aud) : Bodayby gotowatem , tarn , torn. 
Obet : bodaybym gotowat , la , to &c. 

bodayby bytem, gotowat, ta, to &c 

MODUS POTENTIALIS 

2tfl, »enn t>a^ SBirtlein by (jtntet bero Verba 
(tyet 

Perfeftum. 

Singular iter. 
Ptfemby; Jamby,, tomby id) mtajfe n>o£l ttinfon 
fildby, l&by, tosby bu m&fttefi ftofcl fttnfou 

P%, taby, toby, €r, fie, e* mflefcte n>o$ tcinftn* 

Plurality. 
Mj/?. Form, tint) tftitfr. " ^ 

Pilisrayby pity&nyby n>ir mid)ttn mfy trinfetu 
fclisfieby pitysdieby i§t m6d)tet xoohl ftinfou 
Pilibv, Pityby fte mfcfyfen roofcl ttiwm 

£ Plus* 



ii4 *Z ) 0(9 

Plusquamperfe&um. 

Singular iter. ;"- 

Pitemby byl, lamby byta, tomby byto,i$f)dtfegemmfen* 
Pitea'by byk tasby byta, td% byto, bu §dttej?£emmfeu* 

Pkiraliter. 

Pilitoyby byli , M^/ Pity toyby byty Fo?w. unb Jfcitfn 
Piliscieby byli, Afa/?. Pytyscieby byly. jRhh. U ftj) Mra/v. 
Nota. SDaS m, s, toy; scie, fonnen tnbiefem 
Modo ebert fo, rote in ben anbern Dcvanbert roerben. 

Perfe&um. 

Singularitcr. 

Pitbym , Pitabym , Pitobym ic& mocfcf e rooljl ftf'nf em 
Pitbys, Pitabys, Pitoby*? bu moc&tefl roo£( frinfen. 
Pitby , Pitaby, Pitoby er , fie , eg m&cjjf e n>o^( *ttinf em 

1 Pluratiterl 
PiHbytoy, A&j/£. Pitybytoy Fam. unb 2fr«fr. &c. 

Plusquamperfe&um. 

Singular iter* 

Bytemby pit, bylamby pita , bytomby pilo id) $&tte gfc 

frunfem 
Byte&y pit, bytas%pita, bytomby pilo bu f)dttefi g* 

frunfem 

Bytby pit, byia'by pita, bytoby pito er, jie, tt fyatte gfj 

/ frunfem, 

rluralitcr. ' 
Mafc. F<em. Neutrurn. 
Bylismyby piii, bytytoyby pity xoxt fatten gefrunfem 
Bylisifcby pili , bytyscieby pity f£r pffef gef rwtf em 
Byliby pili, bytyby pity fte fatten gefrunfem 

PERMISSIVUS MODUS 

3fJ, Wnn t>or bem Verbo Indicative ba« SBorl 
riiech , ober riiecbay f?e£ef ♦ ^ •■< 

£rsef< 



• fr )o( fr ' us 

Praefens. 

Singular iter. 
Niech, nicchay fzukam la$ mid) fud^etu 
Niediay fzuka, laj} i£n ober fie fudjetv 

Pluraliur. 
Niech fzukaitiy tege un$ fudjen. 
Niech fzukaj§ (aft fie fucfcn , fie m6gen fudjen. 

Perfe Autn. 

- Singularitcr. 
Niech feukalem , lam , torn \a$ mid) gefudjef fyaben. , 
Niech izukal, la, lolajj et, fie, e$ gefucfrec §a6etn 

Pturaliter. 
Niech (zukalismy, Afo/f. Niech fzukalysmy Form. uttf) 

Neutr. 
Niech fz u kali M*/£. Niech fzukaty JJnw. uriD Mntfr. la$t 

jte ea gefuc^t fjaben. 
Nota. <£t tan and) gefaget merben t 
Niechbym fziikat, la, to, (a§ mid^ gefudjet £a&en *c* 
Item, Niechbym by! izukal, ta 5 to f^atte id& nuc gefud^ef* 

SBott Verbis Neutris. 

Verba Neutra vid)ttn fid) ubetall nad) ten A&ivis. 

SBon Verbis Paffivis. 

Verba Paffiva fyaben and) fein formale o&er etgenf* 
% Conjugation; fie meri)en abet bennodj ouf 6efonbete 
2(rfen conjugiref : bieerfte #rt ij?, roenn Perfona Ter- 
tia Pluralis mit intern Cafu in Singufari uni) Plurali Nu- 
mero gefeget n>ir& ; We anbere befte^et au$ Dem Partici. 
pio Perfedto Paffivo unb Verbo jeftem , jeftes* &a 

Conjugatio Secunda Verbi Paffivi. 

Brat mig moy widzi id) roetbe t>on meinem S3m&et 
flefud^ct; widziat, Bgdzie mi$ widzial &c. 

j£> 2 . Praefens 



"1 . # )o( # 

Prsefens. 

Singulariter. 
Widzj mig ic& werbe gefe^en. 
cig,' bu toirff gefejjen. 
go, jg, to, er , fie , but nrirl? gefefjen. 

Pluraliter, 

Widzg nas nut n>er beri gefe^ert* 
was i£r roerbef gefe(>em 
je fie toerben gefej>en. 

Perfe&um. 

Singular iter. 
Wxdiidli mig t$ bin gefelpen roorben jc 

Pluraliter. 

WidfieJi nasS wit jmb gefe(>en roorben jc. 

Plusquamperfe&um. 

Singulariter. 

Widii&i byli mig ic& war gefe^en roorDen* 

Pluraliter. 

WicUieli byli nas tmr waren gefe^en worben K f 

Fu turum. 

, Singulariter- 

Bgdg mig widfieli id> n>et$e gefe£en roerben jc. 

Pluraliter. 

Bgdj n£s widiieli n>ir merben gefeljen werben k* 

Nota. SWan ftgef mid>, Bgdg mig, dig, go wid&ec, 
czytad &c. Ludzie fzukali Pana Ovca iriego, mein Jjperr 

SCaref ijl t>on ben ieufcn gefuc&ee roorbem 

Conjugatio Prima Verbi Paffivi. 

Perfe&um. 

Prafenti Caret Singulariter. 
Widiiany jeftem obet widiianym jeft id) Silt gefefcen ttOtftem 

Wid^iany jefteiober wid&anyS jeft bu bijl gefe§enroot&etn 
Widfiany jeft er iff gefe&en tporben. 

Plura* 



♦ ) o( ♦ "7 

PluraHter* 
Widziarii jefte&ny wir finD gefe^en morftetu 
Widziadi jefte^cie i(>r fe^b gefefjen roor&etn 
Widziani f§ fte ftnt> gefe^en roor&em 

Plusquamperfe&um. 

Singulariter. 
Widziany bytem o&er widzianym byt tc& roar gefegett 

roorfcetn 

byte* Du roarefl gefe^en worbett* 
- byt ernoat gefe £en roorben. 

Pluraliter. 
Widziani byli&ny, Mafc. bytykny Fcm. tmb Neutrum 
widiiane&c. 

Futurura. 

Singulariter. 

Widfiany bg dg id^ werbe geje^en wcrfcen k. 

Pluraliter. 

Widfjadi bgdiiemy rotr nwben gefe^en roetben k. 

IMPERATIVUS MODUS, 

Praefens. 

Singuiarittr. x 

R§di widziany metbe feu gefefjem 
Niech bjdzie widiiany (a§ et gefe$en merbetn , 

Pluraliter. I 

B^dzmy widziani fojfet un$ gefe^ett feptu 
Niech bgd§ widziani (affet fie gefefcen fegru 

INFINITIVUS. MODUS. 

Praefens UltD Perfeihim. 

Widfianjm by£, M*/£. Widiian^ bye, Faw. Widfia- 
nyra bye, Neutr. gefefcen feptt toorben. 
Nota. $0>etl t>a$ Partidpium PafEvum, widziany 

tt>te aBeoqbere toon btt))ftt$ct Termination ijl, wmlicj) 

widziany, na, ne a (b Genus Ms^culinvin, Famo*. unb 
J> - .** r . ^ y j Neutrum 



V 



1 1 8_ J & ) o ( ajc ; 

Neutrum bebeutet ; afcmu$ man fotcft Genus bet)$ftann$* 
unb ahbern $erfonen n>o£l obferviren : erne §rauen$--?Per* 

fon fpttdjt in Singul Num. widziana jeftem, by{am 9 bg- 

dg id> bin, id) xoat gefe^en morben, id) werbe gefefjen 
tterben ; in Plurali Numero wid£iane jefWmy , by?y£my, 
bgdfiemy n>ir fmb, n>ic waren gefe^en roorben, voit n>cr- 
ben gefe£en toetben: ©ne 9R<mn$ « $Perfon obcr faget, 
widiiany jeftem, bytem, bg dg , in Plur. widiiadi jeftgfmy, 
' bylis'my , bgd&emy &c 

SSoiT fcen Verbis Imperfonalibus. 

Verba Imperfonalia fmb biejenige Verba, roe(tf>e 
jroar in Der <£nbung *on Den Perfonalibus nicfot unterfcfrie* 
ben; fie bebeuten abtx feine gew>iflfe 9>etfon : ate, ddieje 
c* taget, robi &% man avbeifet, robi§ e$ roirb gearbettef. 

Not* r. Vei-ba Imperfonalia fmb brenerler^ Ode* 
tung, enttotbet Neutralis, Adivae obet Paflivac fignifica- 
tionis: Neutralis fignific, fmb r^djt eig(ntlidj Imperfonsu 
• lia, ategrzmi e$ bonnetf, swita eg taget, grzmi#o e$ 
Jot gebonnert, blyfka £ig t$ bh'fet; Adivac figniftc. fml> 
fonjien Verba A&iva unb. toerben nuc ate Imperfonalia^ 
unb jtoar in tertia Perf. Singfllari mit bem 2Bott sig ge* 
braudjet, ate czyta sig nian Uefet, pifze sig man fdjfcei* 
bet; Pa/fiv»figniftcationis Imperfonalia roerben in tertia 
Perfona Plurali gefe|et: ate, ro% e$ totrb geafbettet 
n>erben ; batf Perfetfum aber enbig^ffcfc auf ein o, ra. 
bidno ei ifl gearbeitet roorben, unb toitb formiret toon 
Participio Perf&fo Paffivo , n>enn beffen (Snbung nemltd) 
y iwb fcerdnbert in o: a(fo fommt Don czytany, na, ne, 
caytano £er, eg iff gefefen worben, Don bity, ta, te> 
into e* iff gefc&togen roorbem 

Nota 2. 25ei)bemImperfonaliPerfetfo. f bo$ t>* 
auf ein o ftdj inbiget, tan aud|> pin Accufativus unb anl>e« 
re Cafus fieben: atepfa tnegSBito barzo na ulicy , "matt 

<• " dsmo 



_ i " . * ^ ) o ( #_ 1 19 

dano kiiggg polfk§ wfzkole man $ae meinem 33rubet ein 
polnifd) £5ud) in ber ©d>u(e gegeben, 

Nota 3. Imperfonalia Adiv'x vocis f ommen fcbtt 
alien Adivis Verbis ^er; bod) nidjt Don Denjenigen, n>et* 
d>e o^ne Dos, Dag 2B6rriein s-ig bttf ftd) §aben: *tfo fan 
man nidjf Imperfbnaliter fagen bada sig, dotyka &g, n>et( 
fca$ sig aud) bepra Perfonali Verba jlefjef , badam sig id> 

frage, fetfdje nad) , dotykam fignd) tu(jre an. 

Conjugation Verborum Imperfonalium 

Neutrstfium. 

Prafcns. Swit* es tagef. 
PerfeSum. SwitaJo e$ §ot getaget* 
fksquamperfeSt. SwitaJo bylo e$ fyatte getaglf* 
Futurum. Bgd/ie switato eg rotrt> tagen. 
Imperat. Modus. Niech swita (a# e$ tagen. 
Infinitivus Modus, switac fagen* . 
Pro/ins. Grzmi e$ Donnert 
Pcrftfiufh. Grzmialo e$ §at gebonnert. 
PlusquamperfcBum. Grzmialo bylo t$ fyattt gebonnetf* 
Futurum. Bgdzie grzmi&o e$ nnrb bonnertn 
Impcrativus Modus. Niech grzmi (af; Donnern. 
Infinitivus Modus. Grzmiec Donnerm 

Conjugatio Verborum Imperf. A&ivae 

fignificationis. 

Pntfens. Czyta s*ig man liefet, 
Perfe&um. Czytllo sig man §at gelefen* 
Plusquamperfeft. Czytato sig bylo man fatte gelefen* 
Futurum. Bgdiie fig czytalo man nrirD lefen. 



Prafinr. Pifee sig man fdjteflbek 
PerfcStm Pifiio &g man |at gef^tie^en. 
Plusquamptrf. Pif&b &g bylo man fcattc .gefdjrieben* . 
Futurum. Bed%$e pifafa man n>itb fc&raben; 



ig$$ pifala man n>irb fdjraben; 

£ 4 Conju 



w » ». )o( # - 

Conjugatio Verborum Imperf. Paffivac J 

fignificationis. j 

Prafins. Czytafe eg roirb gelefen, j 

Perfcltum, Czytano eg ijl gelefen toorben. - , * : 

Plusquatnperf. Czytano byto eg toat gelefen roorben* j 
Futurum. Bjdj czytali eg nnrb gelefen toerben* 
Imperat. Modus. Niech czytaj§ lap gelefen fepn* 
Infinit. Modus. Czytac gelefen fcpn. I 

Prafens. Pifz§ eg n>irb gefdmeben* 
Perfettum. Pifano eg ijl gefd&rte&en worben. 
Plusquamperf. Piftno byto eg war gefc&rieben worben, 
Futurum. B$d§ pifali e^ nnrb geffcrieben werbem 
Imperat. Modus. Niech piiz? lap gefc&rteben fer>m 
Jfo/fw*. Afeiux. Pifac gef&rteben feijn. 
/ Nota. 3 U &** Conjugation Vcrborum Imperibna- 
iium Neutralium ge$6ren aud) btefe folgenbe Verba: 
Marzriie eg frteret, taje eg tauet auf, Mierzcha sis eg 
n>irb Hbmt>, <2mi &$ eg wtrb ftnjier, burzy si$ eg wtrb 
ungejWm, dunurzy #$ eg roirb twlfidjt, wyjasnia £5 
rt floret auf, wypogadza £$ eg twrb gut ^Better , wy- 
fiera tff eg toirb £eiter* ' 

v SBotf &ett Advcrbiis. 

JDie Adverbia fint> SSe^rodrter, meld&e fowofcl ten 
©ac^2B6rtern a(g aud> (en QJerric^tungg ^ ® ortern §m« 
|ugefe$et roerben, J>amit baburcb entweber ber Ort, ober 
bie grit, ober Die flnja&l unb ©rSjfe, ober tie 93efd;af* 
fen§eit unb Umfianbe etner ©ac&e ober ®errtdf}tung beflo 
bejfer auggebrilcf t roerben mdgetn ©elbige fyabm ihrc 
©nt^etlung t>on i§rer Qtebeutung fcer, *♦ €♦ 

I Adverbia Loci, bit ti* Tu,tutey, fjter, ofl(>ter, 
nen (Ort befauttn* . tam, b^ baftffrp, bore. 
1) ** Aw, an tintm <Dr* tamfe, eben bafettfl, 
te, }, & < tamo, bttt fcin, 

owczic 



# ) o ( aQc lai 

odwczic, bort, nilko, nizey, nanizey,mebrig* 

blifko) blizey, nablizey, nigdzje, nhgenb*, 

bli?u ) . na£e, naprzefiwko,<jegenuber. 

daleko, fern, abgefegen, pczytouino, obecnie, 3113c* 

doma, baf>etm* getu 

gdzie, k?dy, too, too ba? wfzgd&e, wfzfdy, uberaEL 

gdiiez,kgdyz,roo&emt? 2) <fc Aw, von eittem 
a gd&e, mo betw ? <Dr te* 

gd&ekolwiek, byle gd£ie,zk§d, zdaleka, footer, *on 

& fe^ n>ie e$ rootle, roannen ? 

gdzie^ gdziesci, etroa roo, et* nizk^d, ntfk§d, ftott ntrgcnb* 

ma an einem Orfe, |*r, 

gdiieindziey, anbetfroo, zQd, t>on$ter, ba(jcr, 
leda gd&e, leda kgdy, e* fep zow^d, bottler, *on batmen, 

roo e* roofle, zongd, ftamt§d, bafjer, 

gdfie kolwiek, efroa roo an zkjdin^d, ahberd roofer, 

einem anbern Orte, nie zqd uic "zow^d, roebet 
do izrodka, Jjtnetn, t>on (jier noc& bort, meter 

we fixodku, wnim, wniey, liefer nocft jener Urfadjen 

brinnen, fcalber, 

zefrzodka, t>on tnroenbig, ztego mieyfca, t>on bafelbfl 
we frzediinie, tnmenbig, {#*/ 

wewn§trz,) . f? -., zcwfzjd, twt alien Orten §cr/ 
wn$trz ) mmna )> zkjd&i, efroa too|er, ? « 

zewn§trz 9 dufferltd^, zdaleka, t>on roeiten, Don 

po bokach, po obudwuch feme. 

ftronach auf befim ©ei* zdaleka *k§ds'<5, t>on einem 

ten, roetf endegenen Owe, 

pobocznic , ©eitroerts ab, zdaleka gdzies, ton meic §ct, 
polem, fiber* $e(D, bylezk§d, mofier e$ mode, 

pogotowiu, bereft, zblifka, <ttt£ bet 91%, 

napodworzu, braujfen, *gory, ) *>on often fcerab, 
na dole, unttn, zwierzchu,) ginterroett** 

na gorze, oben, powierzchu, oben §erutvu 

aa wierzchu, oben aitj^ znieba, torn J^immel fcerab, 

- \; J£ f zgnmtr 



■tanpi 



i%% # ) o ( # 

zgrunta,zkrctefzu,fcott©tunb poty, bit £iefjer, 

au$, na gorg, o6en £inauf, 

x korzenia, t>on bet QBurjd, do gory, kugorze, nadj o6en 
jrfolu, zefpodq,) t>on unten §u, mtfroert*/ 
ddefpodf, ) ^eraufv iudol, gemnf^^erahoertt, 
zgosciny, from ©ajlgeber, na dwor, fmiauS, (napo 
. zprzeciwka, t)ori gegen uber* dworze.) 

3) ad hcum^ntintn^DvtVtov^ n>eld)en 3Beg $in, 
£tn* gdzie/roo^ui, 

Dok§d,gd&e, kjdy, n>oF)in ? gdzie kol wiek, kgdy kolwiek, 

tt)o §tnau« ? * efwa titfyxi, 

fam, ^ie^er, tarn y fam, §m dot§d bi$ bie^er, 

tmb her, daleko, daley, nadaley, tt>eif ♦ 

tam, nato mieyfee, bottom, naprzeciw, enfgigen, 
tamze, bafdbfi §trt ,^en przez pole, fibers $t\\>. 

babtn, Z2L miafto, auffet^alb &er 

, dok?d kolwiek, n>o twrtm* ©tabf, auf$ ianb* 

merlin, zawieS, mifler^olb besDotf &. 

' dok?dsci, etwa tt>o£fn, y 4) per locum, $urd)emen 

niedok^d, mrgenbg toofyn, (bit. 

dok§d in§d , antfett n>o£m, Ktorgdy, n)oburc&> tgdjp, t>a* 

na wfzyftkie ftrony attentat* burdj , t§ drog? DeSwegen, 

ben(jin, ongdy,Owsdy, DortDutc^, 

ku prawey ftronie, kuprawey tamtjdy, bett()in burd), 

*?<*» 9*9*n Wt red)fe proft§ drog§, gerabe£roegeg, 

na prawo od jSebie, jut ted)- ktor^dy, totltfye ©trdjfe, n>o» 

tettJjanb, burdfr, 

wlew§, ge<jen Die Hntt £an& gor?, oben $utbur<$, ubet ben 

ju* ©erg, . ] 

; na lew;, k'fobie, jut linttn dotem, unfen, butd> ttefRte- 

Jpanb, ■ toning, 

do frzodka , §metnroert$, borem , btitd> ten 38aH>> 
pazad , wzad, jtfnfcrroertS, ju* Chroftniaczkefci, -burcfyS ©€• 

rfi*e t . bufc$e> 

tfkami, 



#■ * » » 4 - «» *.% 



# ) O ( # 123 

r n i • - 

J^amJ,fianoigciami,i6et&ierano, ftu^e, po£no, fpate, 
©iefen, raniey, naraniey : poiniey, 

l^dem , ju ianbe, napozniey, 

vod?, ju SEBaffer, zrana, fce$ SDtorgen* frfi§e, 

povietrzem, burd) bte iufit, z zanmku , zporanku, 9Hor* 
bit} drogg, gosciiicem , trak- gen$ frfi^, 
tem f auf &er offenf li$en raniuczko, gat fru^e, 
ianbfhrajfe, rychlo, ball), 

nowinami,nowinkanii 9 (dngflwpotudiiie, o poludnie, um 

bem35rad>a<fer, * SRittag&<3eit, 

nek?, auf bent Sfufl*, zpoftujnia, fRad&tmtfag, 
frziorem,u6ereine{anb*@ee, Wieczorem, zwieczora, w 
maijtnosciami , buvtfy 93or* wieczbr , be* TlbettbS, jut 

roerfe, ^(benDjcit, 

fciefzkami, manowcami, uftawnie, uftawicznie, tm- 

torccfc Sufljlelge, merfort, bejlanbig, fir 

II. Tcmporis, t>tc erne un& fStr, 

Sett btbtuttn. jak to, tak to, unb immer 
Dztf, dzhfia, §eute, bajfet&e. 

dawno, zdawna, (dngfi^ tylko co, je|o, nur, f aum, 

) neulicfy, am ned)< bafj er k* 
Biedawno,) fieri , )u nec&jl, niegdy, t>orma£te, niegdyg, 
onegday ) am n erf) fie it jednego razu, pewnego 

) %a$t, czafu, ringma^te, 

tlopiero, ) jj a j e6o nickicdy, czafem , 6teroef tot, 
Jopiruchno,) J ' * * niedawno , niedawn&ii cza- 
lopiruczko,) er ' ' fy, neulicfc, ofjnlangfl, 

frazu, anfdnglid), fcoretfl. odt§d wd£iefif6 lat, Dot 10 
teraz, je^f, tlopiero, nun cqf, Sagrtn, 

atebenntrjl, przedtym, t)or tern, »or We* 

rczora, gefletn. fern, 

fcwoczora, e§egeflern, przedczafy, tot£titett, '» 
x>zawezora, fcor 4 $ogon przed czafemrbor berSetfc 
»?ty d^ied (emu, tot j %& za czafcm, nttt ber pett>- ; - 

$en * ; odt^d, wn nun an, |utfa6»* 

wprzylzfy 



/ 



r. ji 



«4 g )o( g ta _ : 

wprzyfzty czas, §fnfft{)ro* kiedy, »enn, ate, ba, intern, j 
tymidniami,tnbtefen$flgen, % nad)bem, 

efjeflen, kiedykolwiek, eSfepwenne* 

wkrotce, In futjem, mode, betetnjien$, fcer*j 

niebawi§c, ungefdumt, e§ne ma(>(ein& 

23er jug, jefzcze, nocfy, jeizcze nie, nodj 

powoli, pomatu, (angfam, ntcfrt, 
rychlo, rychley, narychiey, jui, jtyott, g(eid), 
czypko, prf dko, pr$dzey,na- wtcdy, na tea czas,, na ow 

pr^dzey, gef$roinbe, &atb, czas, atebenn, bama()(£, 

bejtenbe, pod czas (e> gr; Woyny) in* 

oym nayfrgdzey, auf*ge* ter, md^renbem JMegc, 

fd)rombef?e, kfedyS, jemaf>te, vor &tiuru 

by nayprf dzey , je gef<$n>ttt' nigdy, niema^te, 

bet, je tteber, potym, napotym, na<$ge« 

prgdfiuchno , prgdiiufienko, j>enb$, nad^ero, 

atfo&alb, g(eid^ / fpute Did^/ fkoro, fo Mb, ate, 
wnet/alfobal^foglei^fofort; czafem, podczas, btemeUen, 
wfkok, etlenb*, in&ego czafu , fonjfcn, 

jak na nogach ftoife, fie§en* az, bit, fo fonge fcte, fo fan* 

bed Suffer ge, ate, 

zaraz, gleid) ,. fhracfd, poty, fo kmge, poki, bif, 

tego momenta, tey rninuty, dtugo, dtuzey, naydtuiey- 
tego okamgnienia, ben 2(u» iange, (anger, 

genbiicf , krotko, krodiey, naykrociey, 

wcze&iie, bep 3etten, § ut ' ^ r >/ WfJ*t/ 

ted^fert3^/ dawno, dawniey, nayda 

wfam czas, ) efcen }u tecfc wniey, (dngfl , t>or(dngfi, 
pod fam? porg, j ter 3<fc/ czas nitjaki, ewe %tit tang, 
pqd fam§ porj, eben bamate, trochf poczekawfcy, nad) et 
vwczas, )u gelegner 3dt/ net f (emen 3Bet(e, 

nie waeas,3uunge(egner3at, wednie, wdzieri, bet) Sage, 
nierychlo, ju fpdte,nic&f jeitig wnoc/, jut £Rad&tjeit, 

genug, coroczaie, jd^lid), 

gdyi.afe/ ba, nadjbem, tnbcm, fwego czafu , ju feiner getf, 
r . . - zdawnyc] 



$ ') o( $ iaf 

zdawnych czafew* t>on2flter$ czgfto, caj&iey, nay6$&ey, 

&er, ^ of*,6ftar«, 

co dzieri, codziennie, tdglidj, czg&iuchno,* czf&iu&enko, 

affe Sage, jum ftftern, 

co miefigc, monaflid), Czgfto ggfto, fe(j* oft, 

tandem, enblid), rzadko, fdten, 

pochwili, napochwiiek,uberza,<ie, miefcetumb, 

cine ©die, znowu, oufs neue, 

zawzdy, zawfze, affegrit, im* de nowo, ton neueti* 

merfort, IV. Quaatitatis, bit timn 

natych miaft r t>on ©tunb an, Tlaum, <2> r6ffe, tttenge, 
na chwile, eine f Seine 2Bd(e, ofcer ttatf (Segent^eil 

na koniec, Ha oftatku, julef t beOeitteit* 

111. Numeri, We eine 3*^1 Wiele, wigcey, trief, me$r, 
-• befceuten. malo,mniey,»emg,metiig*r, 

raz, etn ma£l, dwa racy, malo co nie, c$ ftfyUnid)t 

2 m^l k. tad, fo mdre *♦ 

raz wraz, ma(jl ufeer mdjjl, matu&enko, fe§t memg, 

einma^i mie bag anbere. bajrzo, fe£r, 
ni2 na zawzdy, eittma$l fur barzo wiele, fef>r t>ie(, 

aflemaftf, malo wiele, Wl obex memg, 

wide, mie Diet, tyle, fo tnef, tc& mifl* imgefagt laflm, 
wiele kroc, wiele jrazy, mie wiele, silx, aid, 

t>iefma£l, mato, k^Tefe menig, 

tyie kroc, tyle razy, fo t>iel* na^byt, utxrflu^ig, 

mafjf) prawie, re<&t, gait} fcefltdj, 

kilka kroc, kilka razy, etlidje zby t, zby tecznie, afljirtne^afl* 

ma(jl, gufe^r/ (zbyt wiele,) 

kilka krotnie, eritdfje maty, dofyi, do#, genttg, 
jefecze, noc&; nod) mefcr, trochg, etn memg, po trofie, 
y nad to, mtd> adju^iel, jebe$mafj(, etn memg* y 

rzadko , rzadiiey , nayrza- bogato, bogaciey, retd)(i<$, 

dziey, fdten, l i doftatuie, taiey, idem. 

Radftu&enko, fefir feftett, po doftatku, idem. 

pofpoMe, gepidniglt$, nadto, nadcr, uber^ugig, 

dalefe 



126 5£ ) O (, J? 

(daleko, daley, toeit,. fo mid) tjwjako, czworako 

tafc dalece^ze, fo gat baf,apojaluemiiito?tt>ieiji&em 
;' in fo roetf, # bas ? 

blifko, bliiey, nd^e, tak, fo, betgeftoff, 

bynaybliicy, je ndjjer, je lie* potakiemu, po temu, fo in t>e 

ben inaczey, anber$, 

bl&iu&enko,bliziuchno, gan$ opak, opacznie,ganj anbev$ 

v na§t> * gerabe ba^ ©egentfceil 

opodal, totit t>0t&€t, ent* wfpak, nawfpak, rucftingj 

fernt. t>erfe£rt* 

. wyfoko , wyzey , §0C&, dobttfe, lepiey* gut, redtf , 

wyfoce, £od), wyfbku&enko, WJa&iie dobrze, eigeti gut, 

ganj (jod[>, nad to dobrze, nader dobrze 

gijboko, gt?biey, tief, me£t ate ju guf, 

. glgbiusienko , gtgbiuchno, y jakze nie dobrze ? me foft 

ganj tief, bas nuftt gut fepn ? 

dingo, dlnzey, lange, zle; goriey, ube(, 

fzecoko, fzerzey* breif, ' day go kat, zle nie dobrze 
grubo, grubiey, bicfe, bo§ i(jn bet Sfrtntet, bi 

g$fto, gs&iey, btc&t in einan- jSacfre jte£t fcfrtafrt au$, 

ber< mocno, niey, &e|J, jlarf, 

krotko, krociey, fut|, trwale, bauer(jaff, . 

w?zko, w^zey, enge,- flabo, fd?road), matt, 

cigko, cienko a cieniey, bunnt, mgznie, namlid), 

fd)(ed)t, geringe, chwalebnie, lobii<$, 

fubtelnie , idem. bezecnie, fromotnie, fito 

iruernic, miemiey, ma£ig, radnie, ohydliwie, fdjdni 
frzedaie, niey, miftefmdf tg, (id), 
niezmiernie, imermepd). wftydliwie , fcfamfwfeig, 
V. Qiialitatis, bit etrtepo przyjacielfku, freuni 
2$tfctyaffmfytit an$tv fcf>afrticf> r 

gen, J. <& po nieprzyjacielfku , auf eti 

Jak, n>ie, jako, ate wie, fembfelige Utt, 

jednako, etnerUi) 2B*tfe, bez karania, ungefitaft, 
dwojako, auf jweperfepSStafe, uczenie, gele^rf, 
*. dowodni 



* ) o ( Jfc 147 

dowodnie, bemetft^umti^ pilno^iJnie^uc^fTei^jg^e^r, 
doiiadnie, mit Skpfugung, mit 9M>ad[)t, 
I %uiitfyun$; leniwie, wiey, fattl, tragi, 

politjfcznie , (>6jltc&, pigknie, niey, fcftin, 

poufale, toerttauftd), , nadobnie, niey, fein, twftfgc* 
ptocho, bfeho, podio, fd)Ud)t / jfalt, 
mizemie, niey, ebenb, mife- Cudnie, pigknie, fc&flty 

rable, fepetnie, niey, f)ef)(icf>, 

flikczemnie, niey, ttid}ttf* smiato , smieley, tfynliif), 

nmrt% ^$aft, mutjjig, 

niepomiarkowanie , unbe- bojazliwie,' wiey, furdjtfam, 

tatyfam , o^ne Ucberle* rozumnie, niey, fcerfWnfcig, 

gung* fcemunftig, 

Jacao, niey, (etc&t, (facile mfdrze, m$drzey, ftuglid), 

lat.) latwo, wiey, idem mrifo^ 

Latwie, chy trze, trzey , lifltg; 

tmdno, niey, fc&roer, S tu P* » P^» t^ortd^t^ 

toko, lekko, lzey, leic&f, (le- po Mazeiiikiu ndrrifd^, 

viter lat.) darmo, daremno, umjbnj?, 

lekkomydnie, niey, leic^tfin- fcergeben*,. 

nig, wdarowany fpofob, darowa- 

cigzko, zey, ein roenig fdjroer, nym, fpofobem, umfonfi, 
przydfzko j iey, ein roenig ju gefcfrenf t, 

ftytoer, x • pewnie, niey, genrif?, 

wiclce, befonberS §odj»ert£> Wpiecznie, niey, fitter, 
znienacka, *on o(>ngefe§r, niebezpiecznie , unftcfyer, ge* 
nagle, znagla, pl6|Uc(>, fd^rltc^>, 

po malu , fangfam, (poma- fetfzywie, wiey, fdlfc&lttfc, 

ley cogjpar.) Wamliwie, wiey, (ugenf)affig, 

P^dko, dzey, gefftromfc, d&elnie, tapfer, t£dttg, 
typko, pczey, idem. fprawnie, flinf, f)itrtig, 

^iefzno 9 niey, ettfettig^eilen^ odwa£nie,fu(jnlid), <3pfer, 
H)iywczci fd)nell, flug$, in ftrafznie, niey, {(fyxedlitf), 

einem guge, at!* fcm ©te* lagodnie, niey, geltnbe, fonffr 

gereif> mut&ig, 

railczkiem, 



mikakiem, jfiHfcfymeigenb, wniwecz (obrocic) ju nuhtt 
Catkiem, gdnjlicf), Cale, macfren. 

ganjlicfr, ik§po, fk?piey, griftg, 

dufzkiem, fat etrten $rtmf, {zczodrze, drzey, fretjgebtg, 
ukradkiem , t> e r fi o $ I n e r wd^igcznie, iriey, angenefw, 

2Brife, mile, ley, lieblicfr, 

fztyckem, jttd)rorife, miluchao, miltmenko , lieb* 

Cigciem, cinaniem, r^banicm, retcfc , ganj (teb(td), 

fiekaniem, Jjpiebroeife, przykro,ktzey, unangenef)m, 
uftnie, mimMtdj, liftownie, l>evbc r 

fd)rifitUd), zuprzykrzeniem,t>erbric£(id>, 

potajemnie, ^eimltdj, z ur$ganiem, urggaigc &g, 

kryiomno, kiyk>mk$, $eim* fpottroeife, fcoroetfettb, 
• Itdb ttttborgot, po fzyderflui, fzydzjc, fpdfc 

jawnie, pnblicznie, pate- rifdk ftfntfcf), 

tycznie, effenfUtf;, offemgryzliwie, wiey, nagenb, 

bar, kgfaniem, kgfaigc* mit &df« 

oczewifcie, oczewifto, mtgm* fenb, 

fcftditlty, ' po k§flcu, fhtcfmdfe, 

migdzy fob;, uneeremanber, prozno, t>ergebeii$, 
wzajemnie , <£rn>if bmmgS' omacaie , im finfton, 
v weife, oSlep, blinbling*, 

koniecznie, bureau*, frogo t irodze, emffttcf>, 

proflo, pr o&iey, gerabe, fwarliwie, mtt3<w£/ 
po proftu* po proftemu, zgodnie , zgodliwie, etnig, 

fd)fed$)tn, einfdldg, cintrdc&rig, 

fzczyrze, ey, po fzczeremu, piechotg , piefzo, JU §uff, 

aufttdjrig, o^rte foffcfc unb smie&nie, (dcfteriidj, 
< Tttgltfr mocnie, ffatf, 

otrtudnie, falfd), ftfnferftfftg, pufto dom ftoi, £>a$ J$au€ 
zaocznie, (tfnferbemSXftcfcn, fle^t miiffc, 
narokiem, chd|c, mie^eip, VI. Interrogandi, t&ertn 
zuchwale, »errriejfen, m> mm fvaQtt, j- €♦ j 

roegen, Co? nwtf ?* coi tedy? nxu 

chiubijc 8% prafcfenfc, &etm? ^ 

Cczoj 



» • ) 6 ( » ■ I2J 

tzy, ob, czy tez, ob aud), inak, inaczey, attber*, ~ 
przecz, tpie fb? nie inaczey* nufyt anbetS," 

za co, czemu , roorumb ? rownie, eben, 
dJa czego; rcedtecgen, »e* wfzyftko za jcdno, e* gift 

za, za$,) rzkomo, wrzkomo, gieid? ate, 

S > to tarn? ttar # *.)^»fi»««>)»««Xm 

h4 ) manethagegentar 

adokj^mo^in? an&ere perglei* 

**k§d, *on »a«wm? wo* cfcct, j.(t 

{iff? rado, gerne, raczcy, (leber, 

g&e,roo?attipcld^ro£ta6? na raczey, am liebftot, 
Czym fig to dficjc, tt>ie mgznie, flarf, mginiey, flic* 

fommt$? N fee, nafmginiey amfMrf* 

« kiedy , rcmn? *u n>e(c^et jlen, 

3«t? , . wielc,wisccy,nawi5ceyt>iehc; 

a dlugo, n>ie tange ? ( fott$ jefzeze wigcey, nocb mefjr, 

ttauren,) 4 mato, mniey, namnity* me* 

pkbarzo, rofcfefcr?. ntg, meniger, am trtm$» 

jakjjakim fpofobem, *>1e t * jfen, 

roelcfeergejJok? ile, gorzey, nagorzey, 6dfe» 

VII. SimiKtudinis, bit tu drger, ant drgffert, 

ft* <&hid)\}tit btt)tU* bli/ko, blizey, nabliiey, nafjf, 

ten, }♦ 6. nd$et, am nd&ejtai, • 

j^nakfztatt^ie^ieic^ie, krotko, krotcey, nakrotccy, 
jakoby, by, gki^ie, cit fur§, furjec, am tttje^etu 

twin, tak, fo n>o§l, jako, y, <A$ 

, jb, tak tci, alfo au$, aud>, 
tokze, fo, alfo, : mianowific , na§ment\id), 

fern, rndgtdz, £tenebjl, im* zwlafzcza, fon&ertid^, 

gfctcben, barzo, barirey, nabarziey* v 

fcjeft, t>o* if*, o&er^nem^^c/mdjlch^eU*, ornm* 

3 «• In. 



IX. Intendendi, txxmitXl Adfirmandi, tyamit 
manttxoa*x$\:Z>fftvma> man ttxcae Hj*$tt, 
<fytt, j- <£♦ j. & 

fcarzo, barliey, fe£r, gat fe§r, Tak^wfzakiejafler&ingsja, 

y barzo, frepltd^ fe(jr, konieczoie , <> freplid^ , atter* 

y witlce, gat: fel>r, tings, 

2gota, ganj tmb gar, - w&snie tak, then jo, 

owo zgola, fur j runt), mitpewnie, zapcwnie, gen>i£, 

, rinem SBorte, zaifte, traun, ja, 

co wifkfza, roa$ Da* meifle ifl, prawdziwic, in &et QBa$r§ett, 

tak dalece, fo gar, in fo roett, zaprawd?, mafjrUcfy, 

jako, mie fe§t, tak, fo fe(jr, wprawdiic, prawda, ycoat, 

Ate malo, faf}, bez mala, bty XII. Negandi aut prohi- 

no$e, bcndi, Damit man etw^d 

X- Remjttendi , frantic pernemet ofce* vtt* 
. manen#aenad?teftet, * btetet* 
Po maJu, aKmd(jUg, allge*Nie, nid^mein, 
. mad> r ani, aud) nic&t, 

H0g&> za nog§, $u$ ^ or 5 u P/ 2adnlg miar^ zadnym fpofc- 
bcz mala, be»na(>e, bem, feinefroege*, 

tylko co nie, ledwo eojiie, bynaynuiiey, mit nidjfen, 

fidfj, €6 fe&lef nidft \>i4t, darmo, daremnie, twgeben*, 
, fo ware :c darcmniusienko, ganj unb 

ledwo, ledwie, f aum, fdjwer* gar trcrgeben*, 
. lid), nic tylko, tttd^f nur / }U ge- 

polckku, fetn, fa#fe, fcfyroetgeit, 

trochg, po trofze, mit totnu ledwo, faum, 

. $en, jtemiicfr, XIII. Dubltandi, n>enn 

po kefu, po kjflm , jbicf * man tintn Swetfel an 

weife, • ben €<tg Zeget, > &> 

tylko, nie, nur nidjt, Mqie, trieflekfofnad*, ecio*, 

Jjrcydtuiey, epfyte (anger, znad2i,.tf foK ofwgefehr, 
spfcy trophg, efroas beflfer, pono, mo mir redfc iff, 
przynayjiiniey, jum ttenig*podobiio, WeKefcfc, 
(ien &odjj, mcie fyfc «* Iw^ftyty - 



>$e ) o ( # ' 131 

tak ktadg, id) Denf c ja mof)!, patrz go , ober patrzay zc go 
day mi to, td> fefe ben gatt, wafzed (jaki mi to Jego- 
bez w$tpienia, o£ne Strife!/ mo&) jie§e if^rf bodj) ein« 
pow?tpiwai§c, mit3n>eifel, mal on, (n>a$ mic ba* fut 
podwjtpieniemr ic& jroeifle einJf)*rcifl) 
fe§r baron, XVI. Jurandi, werat man 

, ) ztego nic nic bg- fcfytfcdret, J* <£. 

boday ) dzie, fciefleidje Dali Bog, bey ®Ott, roafyc* 
podobno ) wirb borou* £ajfig, 

) nidjtS werben, dali Pan Bog, fo wo&r ®Dtt 

XIV. Affiraiandi , n>enn kbt 

man ett*> a$ bef&tiget* zaprawdg, n>o£rlid>, 

Ale, fa anp, es i ji fo, pod przy£$g$, id> ftyrodre eS, 

ale co, tak, tak jeft, a(fo tjfe, pod furafeniem (powiadam) 

yowfzem, jo, atterbings, id) fage es auf mein ©e* 

jret>l$df>, nnffen, 

pewnie, aifte , gerotf* , w famey, rzeczy, in Dec $£of, 

za prawdg, tt>*§rlidj, ' prawdziwie, furroafjr, 

wprawdiie, in QBft^rjjetf, podpoczdiwofci?, bet) meinec 
poprawdiie, gmf^, filrma^r, (££r> . • 

bez w§tpienia, ) pod parolem Kaw^lerfkim, 

bez pdBhyby, )a^ne3»cifel, ouf Cavallier Parole, 
bezpochyBnie,) jakom poczdiwy, fo xvahvid) 

ifcie, genri£, ein efrrftc&er $erl bin, 

ba, ja audj, tei aucfy, jakom fzlachdic, fo roo^r '{$< 

2wiaizcza> nemlidj, ate nem* em (£belmatm bin, 

lidy ' , jakom cnotliwy, fo n>a§r ate 

XV. peraonftrandi, wtnn id? reblid) bin, beij meinec 
man ttxoae gletd^fam Srett, 

mit 3ttt§ettt jet* jako mi Pan Bog mil, fo XOCfyt 



get, j* €> mir ©Ore lieb iff, 

oto, ) jako Pana Boga kocham, fo 

•wo, ) +£'* - xoaty tdj ®Ott liebe, 

Wc y» ) *™ boday mig zabito, ba| icfc 

weyisA * *r •-'.•,• umfommt, 

3 a XVIL 



13* act ) o c 

XVII. Reftringendi , wo* nui tedy , tp fo, 

tmrd? man-etuxt* nuz zatym, wo^Ian, beama^ 
emfcfyrattfet* nuz fpiefzn©,. mm fo fpub* 

Lcdwo,faum, bid) Demi? 

tylko, nur, * profzg rig, et) Keber, * 

byle tylko, bag nur, flyfz, ober flushay, f>dre, 

poty, fo fern , fo longe, f>6r(l bu! 

poki, ober, a2, bis, daley, fcrf A 

ponickgd, etniger maaffen, leize redy, nun enWid^, ru£* 

poty, dot^d , fo n>eit, btefyfr re bid) bod). 

&er, XX. Congtegandi, aut 

ale, jumafjf, '. fepanrndi, wtnn man 

ile gdy&c. §uma£I, Da *c, XKetyettm fammlet 

XVIII. Optandi , xomn ofccr abfonbtvt. 
man ttxoae xounfctytt. Razemo&erzajedncjugfet^ 

Boday, ©Oft gebe, pofpolu, mif einantet, 

boday by , ober boday zcby Ipolecznie, fpofem, gemein* 

&c. ©Off gebe *c fdjaftlid), befleinonber, 

dal by to B6g, roenn Da$ ftacfcm, ^aufimroeife, 

©Off geben rooHf e, nietozd&elnie , imjerfretm* 

4a Pan Bog , mif ©Otte* lid), untf)etf bar, 

' «&ulfe, bez roztiosci bez rozffcgy, e£ s 

day to Panic Bozc, ba$ gebe " ne Unfeyfdjeib, mtfomre, 

©Off, jcdnym ftowem, mif etnem 

Boie day, ©Oft gebe, 3Borfe, 

uchoway, ober zachoway Bo- wkrotkicy Sumie, in dnet 
ze, bafiir be^ufe ©Off, ©umme, 

Broii Boie, brori Panie Boze, groniad^ , kupami, «$aitfen« 

beroaj)re©Off, roeife, 

©by, mettn, ober o bag,. ogufem, tnSgefamrot, . mit 
obys prawdg mowiJ ! e bag einma^J, 

bu©afjr£eifrebenm6ge|i*ogutnie, jufammeri, 

XIX. Hortandi, tt>enn rozdzielnie , i^fyeilf, etttgg* 
man vttmapntt. t&eilf, v- * - . , • 

Nu 9 nuz,nu£e, nun froofclan, #fobno, ^efiwibet*, ap^efe* . 



# ) o ( # *«3 

ptywatiiie, ingc&eim, poczekawfzy, dn SBcHdjeti 

ofobliwie, uifonbet^ett, barnodj, 

pojedynczo , obtr. pajedyn- naprzod,zapierwfzym razem, 

kiem,einje(n, tylko, mtr juerjt, jum erjlen ma£l, 
ddein, ; za drugiem razem, jum jroe#» 

apscifc t$eif $, wzdy* bennod^ ten mafyk, 

oddomu,dodoiBu,t)OUJ£)<Hl$ za trzecim,czwartym, pi§tym 
.' iu J^au^, razem, jum brttten , trier* 

wfeyfcy zajedno* pber wfzy- ten , funften maty, fctym % 

%; zajednego, ober raz fytttiad}. 

wraz, chlop Wchtopa, prced tym, fcor{>ero, 

SRonn fur yR<mn , einer zatym, (tferauf , barauf, 
nrie ber anber*, daley, potym, ferner, 

od miafta do miafta, fcon nad to, fiber ba$, 
©tafet ju &tat>t, tandem, enbttd), 

XXI. Excludendi/ wo* na oftatck, na koniec, jutef t 

Cmrd? man anfcere s XXIV. EVentus, bit eintn 
miefd^ltefct- Qlue$cm$ beOeuterj. 

procz, krom, 0§ne <W$gc* zprzygody, ) . ' f , 

nommen. przypadkiem, ) ^ii'll 

jednie, ) cinjtg unb «l* zprzypadku, ) au5 # u I au ' 
fzczegulnie, ) lew, trcfunkiem, ztrefunku, ju* 

wlafoie, etgenrtid}/ redjf fo, fdflig, 
precife,gcnau, accurate, (um Von fcen Praepofitio- 
bk unb bte 3ett,) nibus, 

XXII, Corrigendi, wennot)erfo(c^en2B6rterii r Hematt 

man t>ae geffcgte t>*r* if^cer SSebeutung fcalber ben 

be^fert, j. €♦ Nominibus unl> Verbis fror* 

Pofito, gefc|t, ■ fe|et , J* €. przed fsjdnym 

owfzein, y owfzem, ja, }a*lniem,&or bem jungflten^a* 
toofy, aflerbings, -ge, przyj>adek, ein J3ufaff, 

r- czey, trielme^r, rozpadamsig, id> falfe au$etn* 

XXIII Ordinis,fctetturei*anber* 
ne<Dr&ttungan3«geri* Rcgema Gcnitivum* 
Zrazu , attfdngwfy, bet, beze> o|ne, etnanbetv 

3 3 bilfko, 



9* ** J * v^ ^ 



blifko, blizey, na£e, rta^e 6*9, Regenter Accufativum. 
dla, t>or, roegen, f>a(6et, najjum^ur^idauf, o$ngefe§r, 
do, ju,jum,jur,W6, o\ utnb, nadfr, 

krom, okrom, o|ne, anjfer, pp, nadj, gintet, git $ofen, 
koto, okolo, urn, Return, pod, pode, gegen ettoa um6, 
roiafto, flatf, an flatty p&ed, przedc, toot, low 

jnimo, frorbeg, mieber, n>drtt,an, ^ 

od, ode, *on, buxd) , untetr, przez,prze, fcurd^uber^Uyiur, 
podta wedie , neben , neben w, we, in, auf, an, ; 

an; Dfe&e Ixibet), gemaf?, za, bep, att/ anfiatt, gutter,. 

f raft, &erm$ge, t>ori& 

procz, oprocz, idem, Krom, z, ze, ofjngefe^r, efttki, gegen* 

okrom, Regcnter Infirusncntcd$m. 

prze&w, na przeciw, gegen miedzy, unter, jwifdjen, 

u&er, nad, nade, uber, obcr^al6, 

ftrono , bon roe gen, n>a* an* , nicftt weit tx>n, 

langet, pod, pode, unter, tmterfcalb, 

irzod, pofrzod mfcten &rimte, nidjt weit wm, 

u, bet), przed, przedc, &or, 

vzgtedem , in 2(nfe(jung, in z, ze, mft , wiber, unfc* 

sSetrac&tung, au* Urfa* za, (out, ft aft, Derntfge, §u« 

df>en, ; fofge, 

z, ze, au6 , megen , t>on $er< Regenta LoesUnu 

ab, an, na, $uf, in, oh, ju, fbtnel *#tt, 

Regenta Dativum. d, t>on, roegeft, toor, ju, ttntet, 

jfeu 9 ju, jum, jur, in Die ©e* po, nac&, ttuc^jl, fctnten; £i* 

genb tx>n ic, x unt> tirieber, 

* Am fegt &i$wei(en ba*przy, be^nebf!, neben, an, 
a meg , ate k'nam, ju w, we, in, auf,an, bet), 
tins, fut kunam, kW JDtefe f ^abert bulb e£# 
Kmi gefoden, fur ku- mn4ccufativum t balt> 

woli. ' etttett InftrumcntaUtn 

przeciwko, przed w, not&et ju- ginttr fid),nemlid> menn 

tt>it>et, gegen uber, ' man ftaget: w^inl 

po, wie, um&, ju fo wfo fo »ief, •, einm Aceu&t m1> au\ 

fcic 



; y ),»( y « §f 

Me Stage t mo> o&er an nie tylko, ntdjjt ntir, ale y, fon* 
teeldjem Oct : einett In- Dent aud}, 
ftnimentalem. jako to, ate J. & 

miedzy, unto, jrotfdjen, to jeft, nemlt$, jm, je meBr, 
nad, riade, fiber, ubet$oft/ je (anger, tym ze - - §♦<£, 
pod, pode, unter, unterfjalb, jm kto godnieyfzy, tym 
przed, przede, t>or, ma byd pokornieyfzy. ■' 

za, gutter, tak piwo, jako i wino, fotwftf 

attfebenfold^eShrt&a* S5tet .ate ©ein, 
&m ftlgcnde bald y ofiec y macka, fo roofjl fcer ' 
tinm 4ccnf&m balt> SBafet, al* We Gutter/ 
Ucalm, M.JDae ? binbtt mz 

ni,auf,m,an,iu,aum,jur, f$ta$t Me SXefee }u« 

w, we, in, auf, an, fammfn, ta* a a&er, 

d, ton, bas feinbet unO ftagict 

n mirt) aucfc . eUyptice mfc aud) jugleid)- SBatf 
(en Genit. Plur. geberoicfcf, jaget ra&t, y to, y awo, 
j. €♦ to si? ftato za (trwa- bt| unfr jenrt ; man fagt / 
niem) czafow d£iada me- abet nidjt a to, a ow«t 

go, t>a* ge|$a(»e jur Disfuaftire, 6ie 6a twit 
0Dauer)3eiemeine^©to^ eiwmbei? trenrtett* 
toater** Abo, albo, ober, 

tton 6en Conjunttioni- Lub,lubo,to§d£,etttn>e&et,o&et 
bus, ot>erVttbintom$6* znadf , me id) fcite, 
X#drtem,ato&afittb: jeili, ob, fo. 
Copulative , bie eine Kefce czyli, ober ja, 

gleid?pmi verbtnften, podobno, biellefc&f, 
*> y, tm&, y bepDeS fo rt>o^l, ani, wefcer, aud) md>t, ( 

ate aucft, niz, niili, fcenn nur, ofcct 

tcz, audj, ani te-2, and) nic&t, ttimm e$e benw, 
ani, roeber, ani, no<$, takze, aim sig naflroifz, e$e fcenn 

wie au^ ebenfatte, fcu fertig witfi, 

tudziefe, fctenebjl, orar, ju- NB. JDrt* # befceutet 
gleidj, fftrftc£md?t9,abec 

tak, fomo^l, iak, Ate au($, itt free CompofitiM 

34 f**3 f 



fcagfc e* jugleid?, choc, choda chociafz, 06' 
uni> tretttiet *ud) fd^on^ 
aletc^fom die 2tet>6> nierzkjc, ju gefcfrweigm, 
Bogatjrlit folte e* retd) chyba* au*genomm*ti, aus* 
fe^n? uczonily*fo(eeer geftyftffen, 
; t>enngefe$tf ftyn? lubo, o&glei^/ 
Conditionalcs^ 6te eme przecif, ale przefif, atoli 

Se&ngtmg antigen- przecig, bod), 

je<li, jezeli, Jkiedy, in quan- fi^ecig jcidnak, oBftbennod? 
•, * rum, u>enn, toafarn, bafertt, behno$ abet, nu$t* beflo- 

tedy , fo; jetfli kiatzey, fot roenigce, 
s I* e* onbecfc (blfctyafferO'wzdy, prac% j*bed>, 
x . fepn : to, fo, alias fosifl am vfeakie, t>enno<#, 
. ber$* ztym wfzyftkim, wit fcem 

Comparator?, die me^ce* alien* 
uDmgeunter eimxnOerConceffiva:, b*vd) wtU 
f .* wrs(cid?en, t*fc dje matt etroa* gefle^et 
mi, niieli, niili. za* ate, bentn - ober nacfygtct>et> j. €♦ 

Adverfativx, . t>te eine Choc, choiiaTz.'lubo, ace, 

fc ttinvtbe btbpxtm, aczkoiwick^fegfei^mentt 
, ih <& • . • gletdj, 06 f<$on,roenn fdjofl/ 

jlfcz/f^aja^lec^fon&em, obwofjl, 

•. NB. ale > (lat. fed) muf prawda, prawda 2e, float) 

metn*!* in btt IXlit* by 9 unb toenn auc&. 

te etner Seile , jbit' Caufcles, n>elt$e i)ie lie 

dem t>on xx>rne fte f<u$e 6« Ke&e <tn$tj» 

l>eit; z*/, (lat autera) gen, f* €. . 

fan in bit tftltte bo, bowiem, abowietn, berm, 

ffr^en* gdy, gdyi, »eU, bieroeil, 

aczkolwiek,ob wo^za^za-poniewai, poniekfd, fmte* 

fie toieberumb, ma£(, 

atoli , ale jednak , atoli jc- ii> ze, bafj, (latinis quod) 
dnak, jednakze, bettnodjk by, aby, iebyi ba£umfr,(lafc 
lecz miemo^f, ut) 

ftdnak, aBein, dla tego, botum, bwtoegeti) 

dli 



<tta czego, uummt, meto* : J- €. albowiem, pan* 

gm, roatmen^ero, daie, ale- 

iic, Oaf / tomimb, , P$Jlpofitiva , roeicfye trt free 

ie, zeby, auf &o£, 2Ritte fft^en ttmtett/ 

Conelufivar vel ratiocifta- 3, €♦ tei, zas, bowiem, 
tivx , We *i'ne ©cfylufc . piawda.. 

rtfce madden. X)ottbenlnterjetfionftus 
Przet^ przetoi, teroroegen, efrer <B»cmut^6^ 23e*k>e* 
Mtyin, wijc, tcdy, dla tcgo, gunge * X&tatieiit, 
frannenfyero, t>ese£alten, ate ba finb: ;. >. 

bemnacfc, fbfgti^ . i) Vttfagtnbt : aii, «u, 

frzeca, zaczym, ttrtmegett, -wara,e^ 

roamtert^er*, a) €>&lf* ofcer ®et!>*lf 

a przetoi, imt> tXtmtQtn, rufeitbe : rata, ratuy kto 

a tak, -tlttD fo, w Boga wierzy, gwatt, 

Tedy, al6 obet fb, -• gwaltu, hey, hey, zmituy, 

zwlafzcra, tvorne^mftd^, fif a ratuy kto dobry. 
azwtafzcza, jum&orau*, 3) XX>4t3ten&e: ey ey Pa. 

Ordinativat 1. continuati- afekumie* (9/ et> J^etr ©e» 

wr, die ettte <£>rtmum$ cotter, ey*e wara , ey wa* 

vtvfiiQtn, g* €♦ ra; o) be&utfam, oftro- 

procz tcgo, krom tego, . initio ep torji$tig ic 

okrom tego, oufier bem, 4) X&e^Hagett&e: ach bia- 

nad to, ubev ba*, dy! biada nieftetyfe! ach 

potynt, ferner, fjemac^, jaiiiefkzftfliwy! achnie- 

tandem , enbH<#, ftetyfe ! poial 41$ Boze 

dot?d, bte&et, bit bo^itt; ©Ott fet> e$ gef tagt ! 

jefzeze, nod>, przehog* timb ©Of tes nnflen! 

do tcgo, ju bem* otrwoga! dSftot^! 
NB. JDie Gmjun&Unet j) ©eufjeitbe : ach ! ach 

finfrstPeyerfeyv/V*. Boie ad) ! ac^ ©Ok! 

v*, Prdpo/itiv* , Me fce: cha, cha, cha obet 
tmTfofffltgeeiftesCoot- chy, chy, chy, bawey, 

inatis fiegen Hmtn, fie^efl Du ! ^ 

3f 7)^ettt 



i0 g y.c g 

7) ^retrt) * besmgenfee : fut < i n tmmfctftc&et 

j^o, ju, juch, y, y. SfRenfd) iff. 

DKttpttbe: flyfz, &8rc,ia) £tn><» bttttgett&e: 

Umkto flyfzy, $fe$et roer* Wjfeak tak, w&akze, ja u>of)( 
•§ftwf, freptic^, y konitcznie uni> 

5) £iebfofeltt>e: moyko- jmar afletWug* k* 

i chany paniaczku, moy 13.) Utmullett bejetlget* 
; ferdeczny bracifzku, mo- fee : tatri do kata. fiiy bfa- 

jcferc^ferudulenko,mo- zna, poydz do kaduka, 

|a dufzo, dufzyczko, moy . pocatuy mi( w ono» wr. 
. rybenku^mojarybko^moy fuy co to za gtupi. 

bratulu, moja fieftrulen- 14) 2*>6fte XVUnftfytnbt : 

ko , moja Pani Matu&u, boday cig zabito ! 

matgnko, raoy Panic dzia- boday cif licho poiwatoi 
, du&u, moy Panie Wuja- zcby cig paraliz rufzyt! 
, &ku, ftryafzku,/ ficftrulcn- ztbyi ly zdech ! 

ko, bracifzeczkuf iczlis zgiii tu odemnie pnsez B024 
- Brat jczlis poufaly tnoy 9 moc ! 

jczli kochafe honor iila- boday ty O90 zjadt! 

checki &c zcbys ty grzyba zjadl co wza« 

10) 2toftimnterrt&e ; ©to, du roi&c ! 

fie^e Da, rzczwo, ftifc^, if) iDro^VOerte: Nu4 

$urttg, mi, naze, ronton, . tylko, xmi jeno nu, matte 
nuz, zatym, roojjfort fcenn, tm nut ttarte, 
hu, leize, nun rttyre Wd>, poczekay tylko troche, n>or* 
pr^ko, chyio, fnfdj, §ur* te nut ein tt>enig, 

tig* bjdiic tobic bgdzic, toltotrfi 

11) Vttxvunbttun$e> frtegeiu 

3tt?6rtlem: a a, ey ey,bgdzie,tobie<ttnielul>ife,feif 
. a toz kat day go kat dla mitrfl beta Uttfcdl fcfym et« 
Boga, co s'i$ to d£ieje,Pa- fajjtcn, 
ttzayzc Wafzel, patrfcayze day tylko pokoy, fhj nur ju* 

jeno, fe(je &er Jperr nur, jtfe&en, . 

Widiifzgo > Wcy co to b^ck tylko fierpliwym, f>ab< 

za cudak? fte§e ! toa* c| nut eio toeing ©efcult, 

komi 



* ) o fc # 139 

komu ^ijikrupi, a tobie 6{ NB. iTlftft ted^ttet OltC$' 

zmielc, anbem hut e*tted) . $u btft • httayt&ioni- 

fobefomm^abwbuKHtft *«/ folgenfre : Wars, 

tw grofcten ©df>at>*n &o* . : tn^^praik^fiafU^ftu 

t>on tragen* w^,fmyktyk,caplap, 

16) ifiin @tinft^»t Wen chabias grabias, haru, 

m$ciQttlt>t : /Cy*, *V (title haru plalk folk, hup,fiu 

roiitin SRdufeett, ,s .b»foui,puk, ba, tcre 

ani ty fiowa mow Dfccr przc v , fere, farafamfa, lelom 

bekniy, nidjt rin 2Bctt _ poleJom,fikmik.$><*J 

bajmtfti>en obet baroifret *on bie £rf(fcuttg; 

gefrrod)en, - in be* P. GregoriiCna* 

ani fi{ wafced odzjiway^mu* pii Thefauro polon; 

cfe ntdjt dnmafc Tom. L gu fmbeiu > 

SBott Syntaxt ober 3uf«mmenfe|un§ 
fc<£ Shorter/ eimge (general 




JDie 1. 2tege& ©leic^mte bfe Sragen nid^t rfnev* 
kp fmb, alfo muff aueft We ttntmort unterfc^ieDen fet;n ; 
nemfid) e* »irb beantwortet trie Stage: ; 

SBJer ?. miC bem Cafu Nominativo: 5Bet §ot ba$ gefefrie* 

ben? £>er 9>auf, Tllbtefyx Kto to ptfat? Pawd 

.Woy6ech,Qlbrycht 
©eflen? mif bemCafu Gcmtivo: SBejfen if! ba$3Sud>? 

&e« ^errn SJater*, ofoer ber S?<w SWuttee* Czyja 

to K&gga? Kna Oyca, abo Parii Matki ' * 

9Dem? mit bem Dativo: ©em gafi bu t>ai 23u4> gege- 
, ben? Komu-dale* Kfi$g$> $>em Jjjerren Q3ater Pa- 

nu Gycu, ber $rau SKuttet Parii Matce. 
(Sen imb nw$? mit bem Accufativo: roen §<tfl bit gefe* 

$en? KogoS widiial > meinen&rnbetmegoBrata; 

n>4* $aji bu gefe$en? Co? widiiat? unfer J^abn, 

aa&ego KunL 

©omit? 



*♦» * ) o ( , # ', 

I I . ' I I ' I I I III 

f&cmitl ttit bem.'Cafa Inftrumjentaii; ^3)*mie fpat et 
-\* bicfr gefdjlrfgeit? Czym tipbiU tnit bet ^Xut&e 

j&tamnb morinn? xttk bem Locali; too. ift fee* Jjjerr 93a* 
/■.-■. :<tp? Kjdy |eft Pan Ocicc? in feer Stit<f)e, w Ko- 
. . nisaiclc. ^otitm eragefl te^48^8W^?/wczyixi 

;; : anie&cfz mif fa? in bem Qfynet ^Sfrgborku; ,V 
•. ; - • - Die a. Xegei 3Benn in tor. grags t>te*3ttfTc^t 
«ttf fea* Vcrbum gern^tet if?, ^) atKmortet mnn mit bem* 
felben Vcrhoj. Pifate^ juz? $aft feu< fapn gcfj&ri*ten? 
9$ fcofee g*fdjtkben Pifafem dec. $at man a&er W&h* 
ftc&tatif bie 2(tt unb 5Beife be* ©cftei&en*, fo^ffln&or* 
tetm<>n burd) eiri Adverbium v ^#- bu gut geif^riefeen ? 
Pifalic^ dobrze? J^at man bid> gut tra&ttt? czeftowano 
#1 ipbrze ? f nie dobrze mdtf , gufc>. ; , , , . , . . 

- : ' IDtc 3* RegeL Obgieid) We $uj>fkntiva 6*9 den 
JDeutfdjen mit ben Articuli*. Det, tie, ba$ jobe|.efci ou£* 
gefproc&en roetben; fo barf feocfrba* bep ben^^len md)t 
ftyu: ate, bet 23attr ifl gut, iit Wluttet fc&atf , i>a$ 

SBott angenejjm, Ociec dobry, ftfatkaoftra, ftowo 
jptzyjemhe, unb ntd^C ten Odicc dobry , ta Matka oftra, 
to flou o pnsyjemfte. 

Nota. <3» jfy benn bap man Jemanben abet etroas 
glridjfam mit Singern metfef, unb J ein* t>on bem anbern 
^nterfd^eiben n>ifl, fo fefet man ten, ta, to, audbrikfttdj 
$inju: ate, biefet <5olfea* ifi ba gewefen, ten iotnierx 
tarn tyt, biefe §rau §at mtcfr gefe^en, ta Pani mig wi- 
diiata. 5^ &A&e ben 3(pfel fd^on lange gefe£en, to j£. 

Wko juz dawno widiialem. 

©ie 4* HetjeL 5Bemt em Adjedivum ju a Sub 
ftantivi* gefe§et tmrb , fo fie§et folcfces in Wurali , tt rid> 
tet ftc6 mid> ben fcornefjmflen , j* <£• brat y tfoftra uboda y 
fyn y korka chorzy, finb arm, franf, ober eg ticket f&d 
nacb bem nec^flen, atet chdry.fyn y corka, obet fyr\ 
torka chora , bet @o^n unb t>ic Xofittt i|l f rank . S^>j 

Adjcdtix 



Adjediva g<£en in feet fceutfdjen ^pwcfce ben Subftoaty 
vis dot; in bet pobttfcfcn after gilt eggieid?, fte mdgm 
Dor ofcer uad$efef et werfcen , ate fcer grojFeSRettjtfr wict 
ki Czlowiek , Die Heine SRaufj mala Myfz oDer au$ fo 
Cztowiek wielki, myfz mala. 

JDie v» ^eget 23ep Den 9>o&(en werDen atte Vciv 
ba o£ne ja* ty, on, my,*wy, orii gebtaucfjef, ate: pif*. N 
fem i<$ &a6e gefc&rie&en flyfz?, id) fykt^ unD>nid>t ja fly. 
fz(, ja pifatem; n>o e$ aber Die ©ac^e unD 9teDen$art er* 
for&erf/fo fuget man fie^inju: ate, menn em SBater. 
fpricfc : ic^ bete ju ©Ore, unD Du 66fer @o£n fludjefi 

ja s'ig modi; do Boga a ty zly Syau ztorzeczylz, oDer 

menu fid? Die <£fjrt jfcn alfo wrne(jme& 1 affhi , n>ir SfprifJen 
gldu&en an (E£rijhim Den &vfyn ©Ottes, ibt Jfrtfim 
aber giauftet nid)t« My Chrzesciani^ wierzymy ^ Chryi 
ftufa Syna Bozego , a.wy Poganie w niego die wiczycie. 

Rota. 38ei( aHhier e|n merflicfjer UntafcfciD jtx 
feljen ifl unter einem fctenDen 93atermiDfIud)tnDen <5of>n; 
mie aud) unter Den (£$rtflen unD <$etjt)tn; ate merDen Die- 
fe$ UnterfdjeiDt? roegen bit Pronotninaja unD ty, my unD 
wy au*Drutflic& gefeget, unD fonfien, ate menn man faget, 
icft lefe ja ezytam , unD Du fd)lafefi> a ty fpifz, t^fau* 
fet bin unD £er, wy tamy fam birfgaeie, unD toir ar&ei* 
ten , a. jny robimy, : 

Special - SKegei t>ott gufammenfefung 
berjentgen 9&6rter, &te man Subftan- 

tiva imb Adjeftiva rtetmet 

jpie <?♦ J\egeL $)a$ Adjetfivum mu£ fu& ttacfr 
fettiem 'Subftantivo, mie ein Wiener nac& feinem J^errrn 
ridjten , unD mit Demfelben in glei^em Generc , Numero 
jnt> Cafu ftefjen: ate Bog ruitoaciwy Jjer gndDige ©Otf> 
1/L%t1f& iohratl^it% gtfcige QKuttev, unfere §rau SDllKf 



*4* $ ) o ( $ 

<?en. Foeminini, Numcri fingularis, Cafus Nominativi $ 
fd ifl atid> bad Adje<£Kvum Gen. foeminini^ Num. Sing. 
Cafus Nominativi, id) fefce fdjtoa»je $fert>e> ja widzg 
czamc Koiiie. 

Nota i. 5Da8 Adje&ivum mag rin Nomcn ot>et 
Pronomen oDet Participium , fo muffen bennod) afle Adje- 
^Kva mit bent bei$efe$tenSubAantivo in Genfere, Name- 
to urtD Cafu fi&etettifommen: ate, ti R<i?ga nalezy Nau- 
czyciclowi nafzemu miiemu y dobrzc n£uczoneniu bte* 

fed 93udj <je$&et unfcrm Ueben unb n>o£lgela$rtcn ie|>r* 
trieiflet. ^ 

Nota 2. Nomina Subftantiva Calledtiva, ob fte 
gleidj irt Sihgulari Numero mad weleS bebeuten, fo noetv 
tori bennodj benfetben Adjc&iva Sing. Numcri btrfflf&geti 
xA$, tiafza fzlachta, waka Czelad*, nafza mlodi, unfere 
3(belfd)aft, eure $>icnfl&.oten, iinfere ^ugenb, mi&lzy 
fatfzyw§ Braci^; 2 Cor. 1 1. 26. unCet Den fallen 93ru« 
$ern, z ksiff§ gdarfflq mie ben 9>rebi<}ern in £)a«jtg* 

Nota 3. Bradia unb Xi^ia werben aud) conftrui- 
tet mit ben Adje<ftivt3 Mafc. Plur. Numcri: ate, moiY na- 
si Bracia meine, unfere 2Miber, nabofcii Xi$za anbddjrt* 
De ^reOiget, K%2a Gdanfcy, Die ^tebiget in £>an$ig* 

Nota 4. £>ie Subftantivo gefe$f e Adje&itf a Neutra 
toerben auftgefprocfren burdj bte Adjediva Fcrminina (eS 
tpirb aber bad SBBort rzscz babei) t>erf!anben) ozdobna y 
chwalebna za Oyczyzng umrzcc c& ifl fc^on ml) fobltd) 

*pv$ Q&rterlanb ju jlerben, £ier toirb rzccz mie t>et- 
jianbem 

3Dte 7. Kegel* SBenn etn Subftantivum ba* an* 
fcere erfldrec (roefdjed man eine Appofition nennet) fo fe$t 
man fte ebenfate in gleid?em Genere, Numcro unb Cafiis 
ttte ©Oft ein (Stopfer atter ©wge fat X>at get&an, Bog 
Stwoiiydiei wfzjrtiudh rz&zy to najWT; Bog ijl Genu 
Maic. Num. Siag; Cafus Nommatm, ;<tffc4fc *u# Stoo. 
raytfei Gca> M& K«m. Smg^ <?kl^ N^toiua ti^i , Die 



» ) o ( » 143 

€rbe etne €tnd(jrerin J>er 9Kenfd>en unb $£tete if! lang 
tmb breit* Ziemia iywicielka ludfi y zwiexigt dtoga jcfty 
fzeroka. 

Nota. 5Das fcfcte Subftantivum fan matt erfldrett 
mit bem Pron. Relativo Ktory, ra, re,, uni) Vcrbo je- 
ftem &c ate Bog , ktory jeft fiworzy&el wfzyftkich rzc- 
czy, to uczyhil, ©Off dn (ioc&opfer, obet bet &a if! dn 
6d>epfet aOer Dinge, jc. Ziemia , ktora jeft iywifitflka 
Judii y zwi&z§t, diuga jeft y fzeroka. 

2>ie 8. Petrel, 3Benn matt tine $etfon obet dn 
J)ing bittd> em Adje&ivum unbSubftantivum befd>retben 
mil, fa muf? baffdfc Adjedivum unb Subftantivum in 
Genitivo Cafu gefeget roetben: ate Jego fyn pi?knych 
Ohyczajdw.tu byl, fdn @of)n, bet ton fd)onen ©itten, 
Don fd)6ner #uffu£nmg , ijl Wet gooefcn, to Budynek 
wielkjey toboty, ha* if} ein ©ebdu t>on gtojfet Arbeit* 
Sluga y cnoty y wiary doswiadczoney etn ©tenet toon be* 
rodfcrtet $teu unb ©taufcen, wieczney ozdoby wn ewtget 

JDte 9. Regel. SBenn jroty Subftantiva aufatm 
men fommen unb fid) nidjt etf idten , fo mug ba* anbere, 
meUe^n)a6unterfc^iei)((d)eS be&nt(et/ in Genitivo Cafu 
f?ef>en: ate Bog Stwor2y(8el Nieba y Zilmie widii wfzy- 
ftko, ©Ott etn @d)dpfer J£immd* unt) b*t<£tben, ft* 
(>et aUe$ : tych cUi&i Matka ftoi t&n fmntna y iatofiia 
btefet Thibet SWuttet ffe§et ba ttautig unb bettube, k$t 
Chleba ein 93ijfen Q3tob / kawalek Krety m ©tfttfldtt 
tftetbe, kapka Piwa ein $topfen SMefc 

3Die io* Regel. SDie Stage, we#n if? btefe* 
ober jene* ? toitb beantroottee nid)t afletn mit Dent Gcmiti- 
vo 9 (man fe§e ()iet pag. 103.) fonbetn a\xd) mit bem Ad* 
jedivo Paflivo: ate, noi toOyfow, Br£tow, ta* iff bet 
SSater* fdn SRejfet obet ©tubet* fdn SReflfet^ Katf 
ziadl wotowe £aoe bftf f>fei* fy*t be< jD^ ^c» ottf 

9eftejfen» v -*• -'- " /" ^ 

Notr 



14* m : ?«L'; 

Nota i. SBenn after bei> Dent Q3efi$img$*Subftar*. 
tivp per Appofitioncm ein anber Subftaativiim ober Ad- 
jedtivumftd) beftnbef, ,fo muf? nut attein ber Genitivus 
Cafus im ^olmfcfan gebtauc&er wetben: ate, mam ndz 
Pana Oyca (nic^t Panow Oyctfw id) tyibt be* J^ettn 93<v 
let* feine iJJteffer, ta K&$ga Pana wielkiego (nidjt Pano 
wa wiclkiego) fyte ifl tints groffen Jjjercen fein 33u<#. 

Nota 2. Genitivus Cafus ipicb aud) gebraucfrtSub- 
ftantivi Pofleffivi, n>enn Don bemfelGen f em AdjedHvum 
tan deriviref roerben; ate to Czeiadnik Lipinfkiego, Sli- 
winfkiego bat ifi ein Dierjer beg Lipinflu (t>on biefen 
bepben fan feirtAdjedHyum Lipinflci, ika, fkic ? Sli win- 
flu, tfliwinika, sliwinfltie formiref roerben,) man faget 
n?o()l Lipinfka , Sliwinflca, aber Da$ fm» feine Adjedtiva, 
fonbern Subftantiva Appellativa bet? t>origcn if;re <££«• 
ftauenl 

Nota. 3. ©iefebrep^orfer, covnic,trxeT)a,potrr^- 
fca unb zal ne(>men einen Genitivum ju |id): al^> wrzo- 
fzczat, co mial gtofu w fobie er fdjrie, ft> fe£r ec fonte, 
Co* fluchad dobrego? 2Ba$ if} gufS ju f)6ren? Nie do- 
ftato mi £1$ nic wina, td) £abe nitfrW from ©ein befom* 
men, ty nic dobrego bu nidjtef gute£, trzeba ludzidm 
chleba, a Konio'm owf£, ben ieiiten ifi $5rob n&^tg, 
»nb ben ^pferben Jfpaber, ial mi tego Cztowieka id) be» 
f (age biefert SNenfdjen. 

Nota 4. Subftantiva Temporis (ber 3efi> ipifien 
in Genitivo Cafu , <mf bie $rage tpenn? gefc^t ft>ert>£t« 

ate, kiedy %toftaJo? R. dzisicyfzego dn:a am ^euttgen 
5age, tey gocUiny in biefer©tunbe, tego roku tn btc- 
fern 3&fcr. 

Nota ** SWan faget attcb, w tym driiu sis to ft£. 
lo ba^ if* an biefem^age gef$e£en, w Nied&clg 4>e« 
©otintag 1 * , w Porfi6d/iale'k be* SRontagtf , we wtorek 
fee* Si&nlta^/ wc Srzod^: be# »i*C»<fc&$> v W Cftra* 
t*k be*^Donnes«ag*, w Pigte'k bed ^reytagtf^ W So 
1 :.' kotf 



* )<*( # I4f 



botg be* <Sonnaben$$ przydj do A'ebie roerbe ic^ ju bit ' 
fommem Profzg w^fzeci na trz£ci§ Godiing do ficbic 
tdj btfte ben J£>©rrn urn bret> U£r bet) mir ju feijn, Bgdfc 

u Wafzmosci jefzcze przed trzeci? id) tyevbt bty 1>tm 

Jf>errn nod) wit brey fepn* 

Nota 6. 3uf bte$tage, rofe fange? bratidjt mart 
Ik Subftantiva Temporis im Accufativo : ate , d£is caljr 
dzieri pifaiein id) (jabe (jeute ben ganjeh $ag gefcfcrieben, 
eafy rok chorowalem id) bin l)a$ ganje ^faljr franf gt* 
roefem 

Nota 7, SJifjroeilen fefet man au<$ bie Pncpofi. 
tion przcz funju, ate: przezcaly dzicii pifalem td) |abe 
ben ganjen $ag gefcfcrieben , pteez caty rok chorowalem, 
id) bjn bat ganje ^afcr franf getoefen. 

Nota g. Ifof btegrage, mie fonge jufcot? fofgef 

ein Nominatives: ate, jakze dawno % to flalo? tt)ie 
lange iff ba$ gef<#e#en ? R. dtyie godftny temu , trzy 
godziny temu , t>ot a« 3 ©funbert, rok temu, dwa lat£ 
temu, trzy lata temu, borm Staljr, Dor 2, 3, ^a£rem 

JDie 1 1. Kegel, ©er polnifd>e Comparativus tpiv& 
jmtfd^en jroet) Nominibus mtt bem SBort nii gefef t : ate* 
Jepfza Cnota nii Bogadwo bie $ugenb ifi bejfer bentt 
Stadium* 

Nota 1. S5et> bem Comparativo ftnbet man and) 
fctePrapofition nad mff bem Accufativo Cafu gefef f: ate/ 
niektdra Gorki wif kfza bywa nad Matk§ manege Xod)ttt 

pflegee gr6fler j$ fetjn ate bie SMuttet* 

Nota 2. £5i£roet(en fofget nad) bem Comparati- 
vo btr Genitivus: a(6 / Jego flawa wyifza Nieba*, Ko 
chanowlki PfaL 148. feme <f |re iff fytytt ate ber J^immeU 

Nota 3. Jak, jafco nntb bet) bem Gradu Pofitiva 
gefeff, nii be^ bem Comparativo: ate, ten Czlowiel^ 
pigkny j^k Anjot, ale gorfzy jeft niiDiabel biefer SKenfdfr 
if? fo \d)in ate em €ngel, abet drger a(6 qn $euf& E xc * 
tnni^yfiy od Anjotow K g6. Hebr. a, 7. 



Jtf g ) o ( ff " 

3Die 1 2* Hegel, ©etm elne ^eilung unter *io 
Jen Durd) ein Namen oDer Pronomen fofl gefdje{jen ; fo 
mu§ Der Genitivus Plur. mit Der Prapofition z oDer Dec 
Inftrumentalis miCDem 3B$rt miedzy gebraudjet mermen; 
z Kupcdw niewidzg zadncgo id) fehe niemanDen turn Dm 
.Stou jfeuten , z nas, co tu jeft&my, nikttam ni£ byl, 
Don un$, Die roir §ier ftnD, ifi feiner Da geroefen,jeftem 
nawigkfzym z nich icfy but Der ©rofie unfer tynen , oDer 
miedzy nimi ja jeftem nawifkfzy, i(^ bin Der ©r^fle un* 
*er i(jnen , moja Sioftra namnieyfzg miedzy wfzyftkimi 

Pannami meine <3<$n>efier ift Die alktf leinfte unter alien 
Sungfenu 

Nota. ©kPolni^en Superlativi nthmtn bi$wti* 
len tnDer93ergleid;ung einen Accufativum mit DerPrxpoC 
nad juficfr: affo fan id) nidft aflein fagert, mdj dluzriik 
nagorfzy jeft ze wfzyftkich fonDern audj nad wfzyftkie, 
mein ©cbufDner ifi drger Denn afle , nad wfzyftkie rzeczy 
Cnota je'ft naylepfza Die SugenD ifi Das beffe unter alien 
SDingen. 

3Dfe 13* Kegel. $di<$e Adje&iva werDen mtt 
Dent Genitivo Cafu jufammen gefe|et : ate, chciwy jeft 
grofza abo pienifdzy* olfo au<f) Dtefe fofgenDe: gtodny 
oDer gtodiien , godny oDer godzien , pelny ©Der^peten, 
pewny oDer pewien, pilny oDer pifen, potrze'bny* pro- 
iny oDer proien* stoiadomy oDer swiadom, wiadomy 
©Der wiadom, fyty oDer fyt, wart, wdiigczny oDer wdzig- 
czen, wiriien , wiriien jeft krwie przelaney er ijl DeS t>er* 

gojfenen QMuta fcfyulDtg. 

JDie f4» Kegel, fflad) Den SBortem bliflci, da- 
Uki, wolny unD fold)cnAdjedivis, Die erne OrDnung an* 
Deutett, folgef Genitivus mie Der Pnepofition od, nafi 
dom biifki od Ratufza, ale daleki od Kosciola unfer 

J£au$ if! na(>eDem9tot(#aufe, aber entfernet wn Derjttr* 
c&e, woJny jeftem od tego grzechu , i<& bin t>on Dtefet 



♦ ) o ( & 147 

0unbe fcefreijef, dmgi, trze£ od Krdla, bet anbere, 
britte from £6nige. , 

Nota. Bliflri wirt) bigwetfen blo^ mtt bem Geni- 

tivogefeft: afeSg&ad bliflri nafzego domu, em Stacfc* 

bar, ber ntdjf noeit Don urtferm ^aufe rooftnet. 

JDie i?* Kegel. SDiefe Adjediva , gotowy, po* 
pgdliwy , Kwapliwy unt> fpofobny fefet man mtt Gcniti- 
vo jufammen : all , mdy fyn gotowy do vrfzyflkiego y 
fpofobny jcA do Nauk, mein @o§n iff berdt ju alien 
SDtngen tmb gefdjicft gum ©fubum x 

£>ie 1 6. Kegel. #uf Dte^rage ©em? fofget du 
Dativus berjemgen Adje&ivorum, toddle einen 9Ru$en, 
©lei^eie^ceunfcfc^aft tmb guten©itten anbeuten: ate/ 
Ksiggi barzo poiy teczne f§ Studentdm , bte 93u<$er fmb. 
fe§r nu$lidj ben ©fubenten, je'den Cztowiek podobny 
by wa drugicinu j ein SKenfdj pfteget bem anbern d^nli($ 
|u fet^n, ten fluga'wierny j^ft Panu fwemu, biefer ©te* 
net ifl getreu fetnem Jjperrn, ten Czlowiek powinowaty 
mi jeft, bteferSttenfd) tfi mtr t>ern>anbt. 

JDie 1 7* Kegel €tltd)e Adje&iya ne$mep ju, ftcfc 

dnen Accufativum » mtt ber Pracpofition na unb w (we) 
ate, pewny na nogi , ,n>ol)( nnb fnirttg ju guf} , Bogaty 
wpieni?dze', wezloto ret<# an ©elbc, ©olbe , ubogi w 
Cnoty, rttdjt tugenbfjaft, w pigty mu iimno, e$ ijl dn 
fabler unb armer SWenfdj, 

JDie 1 8* Kegel* 3 U &* n Adjedivis,bte eine ©r6f* 
fe,^6^e, J)ttfe, V3tei(e unb $tefe anbeuten , feft man 
einen Accufativum mtt bet Pracpofition na : af$ , wyfoki 
na ftdp?, dnen gu£ 1)0$, gruby na palec, Singer bicf, 
ta materyia na lokied fzeroka, btefeS 3 eu & *$ *? ©k 

fcretf* 

£>te 194 KegeL 2(uf bte Stage, 3Barwn? 3Be*» 
»egen? 3Bot>*n? ©omit? £Bte? 3Boburc$? folgetein 
[nilrumentalis : a\$, dowdpem flawny, wegen- be^ SJer^ 
fjar*be$ berw6mf , isnordowany bicgiem, muOe t>omiau* 

$% fen, 



14* #)<*(# 

II " T ' ' " ' * ' " ' * — ' ■ » ■ ' , » II h i III ■■ ■■■■ 

fen, fmagany rdzgami, mit SRut^en geftricfcen, flow£- 
mi )4& Chrz&cianin, rz£czg Poganin, nad) ben SBerten 
ifl er einQtyrijl, bet Zfyat xtafyabtv ein £tybe, tym fpo 
fobem* kfctalem zrobio'ny, auf bie 3frt gemacfct, wy- 
£rcdl drzwiami , er ging stir 3$ur £inau*. 

JDie ao* Kegel. 33ep bem Cafu Locali muf* afle* 
|eit bie Pnrpofitio w (we) gebraudjet ifrerbat : Szczg&wy 
W Kupic&wi4 glucf ltd) im J^anbel , wicrny we Dworze, 
tteu im #ofe, btfpie'dtay w boju, unerfdjrotfen im 
€5treit, bi^gtyw rzeczach, n>o§l er fasten in ben <Sa* 
d^en, wniem£zech, in 5Deutfd>lanb* 

$)ie 21. Kegel, Unter ben 3a£t*3B,5rtern n>erl>en 

jtden, jedni, jedno, dwa, dwie, dwoje, itrzy, czte- 
ry, xm anbere Adjetfiva mit ifcren Subftantivis t>er&urv 
ben : alt , jeden Koii ein Spfefb , j^dna Krowa eine ^u* 
§e, jedno 6iel? tin $alb, dwa woty jroetj Oc&feri, dwie 
Krowi^, jtt>o j?ti§e, trzy Ko6ii bret> ^Pfabe, trzy Kro- 
wy btet> 5?u§e, cztcry Kodie t>ier ^fcrbe, cztery Krowy 
t>ier ifu&e :c 

iDte 22. Kegel Kilka, KUkanaidie, KilfcaAfcie. 
figt , unb aBe Numeri Cardindles Don pig£ funfe angefan* 
gen, ize&, £edm, o&n, d&ewigc, d&efijc, jedeaa&ie &c* 
role and) btx 3^1 »5B6rtet, Neutra (fie m6gen fcd^ auf 
ein e ober o enbigen) tperben mit bem Genitivo Piurali 
conftruiret: d\$ Kilkl wrdblow eflic&e ©periinge, pijc, 
fzesc, iie'dm Wolow jfunf , frdjS, fieben Odjfen,, dwojcj 
troje, czworo, pisdioro 6cl|t, |n>ei), bte$, frier, funf 
$dtbec, lotow trzy, 3 iof§, dwie fioftr rodzonych by- 
to, e$ Yoaven jroet) letblkfje ©djroejletn je. 

Nota. Kilka bebeuf rt ef f idje , tmb jmor unter je^en, 
Kilkana&ie, eriicfye uber jefjen, kilkad/.iefist, etlid)e uber 
jroanjig; alfb auc& btefe ^feutra, kilkana^cioro etttcfy 
Abet je§ett, kilkadziiiigdoro tlber }tpan}ig 9 



p— — — a— Ow —— *» —————— li— ■■ I — — — — ^— — — »^— — «^— ^ 

Son Sufammcnfc|uttg berer SffiSrteiy 

tie Pronomina (inh 



23. HegeL 5D«* Relativum ktdry, ktdr* x 
ktdre welder, metc^e, roeldje* foil mtt fetnem t>ot£erge« 
fienben Subftantivo ubereth fommen tmGenere unbNu* 
mera; mtt feinem Cafu abet mug es ficfc natfc t>an fot 
genben Nomine eber Verbo, o&a? Pnepofition rk&ten: 
Pan, ktdrego tcji Cztowick jeft ffuga, by! umnie, ber 

Jpm bejfen ©wrier Wefet SDlenfc^ iff, war bep mir: 0<k 
prawiiem dzicwkf , ktdnt u mnie fluiyJa, td) $abe Me 
SKagb abgefdjaffet , We bet) mir gebtenet ^at: Wid#alem 
Konia , ktdregdrf kupiJ , id) $abe ba$ ^3ferD gefe^en , tod* 
6)t6 bu gefaufet £ajh S3 wielkie przyczyny , dk ktorytfi 
fig trzeba zawke modlic, eg fmb gtoffe Urfacben, umb 
»dd)er SBiflen man afljett beten folL 

Nota r. %n jiatt be* Relativi ktdry *, c, pflegen 
We 9>of>fen tint tmeikn bo* 3B6rt(rin co , tnfonber§rit int 
Nominativo Singukri unb Plur. in atten Generifcus jufe* 
fen: ate, Ten Pan, co tu by! widzial to wfeyftko , bet* 
jenige Jjperr, weddjer fjter geroefcn if!, $at has afle* gefe# 
|en: Odprawilem d£iewk$, co u mnicfluiyta: id)$abe 
We SRogb abgefd[K#t/ welc&e bet) mis gebtenet §af , kto 
komu jSiewinnemu zlo&wyrzgdza, co riie ma by£, tea 
vrielce gizefzy, met etnem Unfdjulbtgen wa* ietbe* tfmt, 
totU$)t$ nid)t fet>n faff, bet filnbiget fe§r: Day iebrakdm 
jatmuinf , co tarn ftoj§ gib ben SStttlern ein Ttflmofen, 
rodd^e ba (le^en* 

Nota 2. ©a* Rclativum ktdry , ktdra , ktdre, 
toenn e* jtttfefren jwepen Subftantivis t>on tmterfdjiebltdjen 
Generibus ffefcet, mug mtt bem 33orberffcn imGtnere 
%mt> Numero ubereinf ommen : ate , jeft w Polfecze mi*- 
flo, ktdre sig zowie Lublin, in 9>o£len ifl dne &toX)i, 
n>e(<$e man ittblin nettnet* 4Met fyat man jn?ep Subftan- 
tiva Miaftoj Lublin, jn>ifdE>en totityn ba< Relativtim, 



M" ^ / * v A ^* 

tDe(d)ed mit bem erflen, fo Generis Neutrius, in Ge- 
nere unb Numero iibereinfltmntef, fid) jtnbef , nem(id) 
ktore. N 

• JDte 24* KegeL £adPronomea to »irb fo roo§( 

6e$ beti Subftantivi* unb Adje&ivis aid aud) btx) ben Ver- 
bis in bexjpen Numeris unb aHen Generibus ate $n Parti- 
ciila guten $lang$ (>alben gebrauc&f, ate,Czlowiek to 
dobry, Panito dobia, ober alfo: dobry to Czlowiek 

ba& ijt em gutet 9Kenf$, pi?kna to Pani, bad ifl elite 
fdjorte Srau, poflufzne to Diicci?,, bad ifl tin gefjorfa* 
med&tnb; in Plurali: dobrzy to Ludzie ba$ finb gufc 
ieute, pijkne to Panie, poflufzne to Dzieci ; Juzzes to 
pi&t? J^aft bu fd)on gefefttieben? Juzze to w drogg fif 
wybierafz? wybieracie'? mad$ bu bid) fefcon, madjt t^r 
eu$ jffron auf bie Steife ferttg ? Dabrzez to doraa fie- 
dike, ed ijt ja gut ju J^aufe ju bjeiben* 

jDie 2S> 2UgeL ©ie Pronomma $ebie, fobie, 
ifig, fob& w fobie unb fwoy, ja, je, finb TeFtiaePerfonx, 
unb tonnen boc$ be$ alien bte^ ^etfonen ih Num. Singu- 
Ian unb Plurali gefefet noerben: ate, Kupil fobie ogrdd 
tfjwt ^ & nm ®Wtm gefauft, kupitem fobie, kupiles 
fobie, kupiltfmy fobie, kupiliscie fbbite &c. 7((fo aud): 
Ja mam fwoje Ksiggi, ty mafz fwoje Ksifgi, on ma, ray 
mamy fwoje Ksijgi, wymacie fwoje Kfifgi, onimaj^ 
fwoje KSiggi, id) fyabt metne SMc&er, bu &<$ beineSBu* 
cber, er igat feme, wr fyaben unfere, i^t ^abt eure, fte bcu 
fan i&re SSucfcer, 

Nota. Sftan fagt au$ recftt, ja mam moje K&£gt,i 
id) §aU metne S3uc^et / ty mafz twoje K^jgi, my ma- 
my nafze Ksif gi , wy matie wafze Ksiggi &c, 

JDte 26, KegeL 3>er lef te t>on i>m unterf$teD^ 
lichen Cafibus beg Pronominis on, ona, ono, nemltdj 
go tmrb ate etn Accufativm mit bem Verbo Aftivo gefef^t, 
\kfye p. 7a nimmt abet ba* Verbum etnen Genitivum ju 
fid), fo ifl auc^ bad goG^tivus r me folded in biefet 



# ) O ( # If I 

SAttfcTbt tfl ju f<£en ; ty % uczyfc polfkiego j$zyk&, 
a fa ^ go nieuc^s^ bu (ernejl &ic polnifc^e @prac&e,un& 
id} lerne fie nidjt 

Nota i. ©en ba$ obferviret man tm Foeminino 
Genere: powiadafz o dncy d&ewce, it j§ widfiate*, bit 
fajeji Don jener 5D?agb , bag bu fie §aft gefe^en , Sioftra 
raoja tarn ftoi , a ja jcy fzukam , man fagt nid^t dncy; 
%, fonbern jcy) meine ©t&roeflet fle^et t>a, unb tc& 
We fie. ^ 

Nota 2. Dativiis Cafiis be$ Pronominis on, dna, 
ono iji dnemu , riicmu , jcmu , mu , unb atte fcier Termi- 
nationes n>etben nidjt auf einetlep SSBeife ge6rauc&t; bic 
ffltoe ober rfiemu affejeif mif t>et Pracpofition , siedig 
przeciwko niemn , id) fife iJjm enfgegen, id{ ku nicmu, 
ty <$* ju i§m ; bte britte imb tnertc Termination feft 
wn mie bem Verbo, dav mu grofz, gib tjjm emen©ro* 
ftfli/ poiycz mu twego noza, lei(je t£m bein 58teflfect 
pwaoer; wennman fetn 2C6fe^en ^at nid}t auf bte 9>et> 
K Don roelc&er man rebet, fbnbeth auf tine anbere: 

*/ widzg, ze mojg Kfiggg dates Bratu twemu (fjiet fe» 
toman toon bem SSrtfbet) a nie jemu* ic& fef>e, t>o$ bu 
wan Stodj bdnem 23rubec gegeben $afJ, unb nitfct i§m, t 
(teniae wett bat>on ij^ £ier fan man ntc^t fagen, i nie 
ffl «i dncmu fe|t man , roenn n>afi noett iff* 

Special-SRegeln, n>ie man bteSubftanti- 
va unfc V erba foil jufammtafe&en* 

JDte 27* Kegel* SDerNominativus ge§e(t>or bem 
' f crbo Pcrfonak finko £er, in glektyemNumero unbfter* 
to/ mean man fan fragen met ober was? ate, nafz Pan 
fciec ckoruje , unfet #ett 93afet iff ftanf r Panowie 4y- 
^flugifaroie, bie J^etten erna|teh i^te ©tener, oto! 
An wilk bi<%, j?e§e! ba lauft betSBolf; JjMet fan man 
ty Stage formiren ; 2Bet ifl f raftf ? R. Unfet £err 95a* 

^4 . »; 



1" 



ter ; 2Ba* t§un bie J^erren? R. fte etnd6ten i()te©iencr* 
SBa$ tauft ba? R. ©et 2Bo(f- ^ 

5Benn 2* ober me§t Subftantiva in dnet SXebe »or* 
fmttmen, fb nnrb gat jierfid) nut einem Verbo Terti* 
Perfon* Pluralis gefe|ef , ate : JegoMctfc Dobrodziey, 
JcyMo& Dobrodzieyka , Rodzony, Rodzona, jako fig 

»i%? ©iege§t$ 3£ro©naben bem J£emi QSater, fccr 
$tau SKutter, bem J^ettn 35tuber, bff grau (3[ungfer) 
<5d)n>e|let: ^mgijigulari fagf man: Y iy f y zona y cha- 
lupay wfzyftko twoje jeft rooje, bu, &ein SBJetb, beitie 
$afct>, unb atles ba$ Deine ijt menu 

Note i. SDie Subftantiva Pronomina fe$f man 
ebenfate in gleidjem Numero unb ^erfop mititytn Ver- 
bis: al$, ty ftyfzyfz, ze dzwdnig do Koiciola a dni tu- 
itic nic flyfz?, bu £6tefl , t>a$ man in bie $itc(je fdutef, 
unb jene ieute lyotenS md)f. Ty ijl Numeri Sing. tmJ) 
Secundse Perf- fb if} audj flyfzyfz Num. Sing, unb Sec. 
Pert f>etgegen Ludzie ijlNum.Piur, unb TerL Perf. fo ift 
and) ftyfz$ Num. Plur. unb Tert. Pert Ja spiewam , a 
W| mechcecie tfpiewac, t$ ftnge, unb i£t rnoUt nicfc 
fwgen* 

N. 2. SDet Infinkivus Modus imb eine SXebe bie 
«u£ eflidjen -SBotfen bejlefcet, unb etn Adverbium roirb 
fcep ben $o£len and) an anffafAes Nominative gefeff: 
*fe , pifac jeft dobra (nemfidj rzecz) ©djteiben ijl erne 
guie ©ad)e, Kiedy kto pifze obet kjedy sig kto dobrze 
nczy, jeft chwalelma, noenn einet fefcteibe, toenn etner 
gut ietnt, ifi Idbltd), wiele^ego ftaje &f na swiecie\ e* 
gejc&iefjet bid ^Sofe£,in bet 2Belf. 

N. 3. pffmafe »icb bee Noipinativus nut tttffrm* 
fcenunbmc^rtobmcflic^gefelt^te: pawiadajs* pili^ 
iiczg sr$, fte fo^ety ft&teiben, (ernen (n«roltd[> bie <3rf>u= 
let obet anbete imt) infonber^eif n>itb alfo ge»cbet, »etm 
*in Subftantivum forj t^wr^etogegangen, ««((^e5 tw bent 
; fblgenben Verbo ate ei» Nominativus f«n fl^en obec >>cr« 



* » 



1 



ffanben roetben , pytafem dyfcyputow, gcfeie' tak'dlugo 
byii ? powMdaji , ze w Koscicle byli , id) (jabe Die <3d}ii* 
tar gefragt, t&o fie fo lange genoefen , fie fagen, 1>a$ fie fmb 
in &er $ircfre gemefem 

Nota. 4« 2(Ue Verba Preterit/ Temporis muffen 
mit if>rem Nominativo u&erein fommen, titc^t oflein tit 
ban Numero unb in bee sperfon , fonbern and) im Gene- 
re: ate Brat moj tam byf , mein prober tfl ia gemefen, 
Sidftra to moja uczynila ba$ §at meineScftroefler gef^an, 
y tam byta uttb ijt ba geroefen , dziecij malg tam bylo> 
ein i feineg jftnb tfl ba geroefem 

JDte 28. JvetjeL Jeftem, bywam , ftajg 65, obet 
ftawam sig , zowig £g, §aben fcer imb nacfr ftct> etften No- 
minativurh: ate, tenCztowiek bywa gttipi, btefetSRenfcft 
pflegee ndrttfd) ju fet>n : Ja jeftem Pan id) bin ein J^err : 
ja ftajg sif flug§ Wafz Mosci , id) merbe be$ Jfjerren SDie* 
ner, Naiza dziewka zowie &f Anna, tmfere SDtogb §eljjt 
%mo+ 

Nota i. Tin flaft be« anbernNominativi n>irb gat 
iictlid) Gafus Inftrumentailis gebraudjt: ate, bywajn bi* 
tym> id) pffege gefd^logen ju merben , ten Czlowiek bywa 
glupim, biefet SWenfd) pjlegf nktifd) ju feyn: alfo fagt 
manaud),'}* ftajg &$ flug§, Nafza dziewka zowie fig 
Anng* . 

Nota % SSKan fagf aud^ je'ft z&ego Pan dobry; 
|eft z riiey dobra Gofpodini. gc ijt ein guter J&err, jfe 
tfl doe gate 2Birt§tn* Jeft »icb cfe auggelajfen, ate: 
jiie moia rzecz (ieft; klamac, lugen ifl nidje mein $$utt+ 

SDie 29. Kegel* SBenn man eineu 3Kenfd?en be* 
fdjretbet bwcd) ein Subftantivum unb Adjedivum mit btm 
Verbo jeftem $ fo mirb borfSubft. unb AdjedivumimGe- 
nitivo Cafu gefefet; ate: to diiecig jeft pifknych obycza- 
jdw biefet Sftnt) ifi Wfx fd^onen ©hten ; Ja bgd$c Pannj, 
bylam pifkney twarzy, ba id) erne 3 utl Sf er &n genxjen, 
iwir i^ wk *on %tgejic§fc 



*T4. ft )o{ » .■• , 

JDie 30* Kegel* 9toc& ben Verbis » xoeldftmit 
bet Prapofition do fmb jufammen gefef # , folget em <?e- 

tiitivus : ate f nafz Krdl dobywa miafta wielkiego , Unfer 
#6nig bejWrmet erne grojfe <5tabt , zebrak doftaje chleba, 
ber QJeetfer befommt eftt>aa25tob* 

Not*, gu Dm Verbis, nit bet Pncpofition do, 
Compofitis roirb bijjroetlen bat do §inju get£an : ate, 
Dojezdiam do onego miafta, id) fomme immer ndfiec ju 
jeuet ©fa&e gefa^ren* 

Die 3 1 ♦ 2U<jeL Utif er ben Verbis, Die &a* 2Bdrfc 
Ictn fig immer 6ep fidj ^aben ne(jmen emige einett Geniti- 
vmn ju fid), ate: chronig fig wilka,, id) fe{je micfr *w 
bent 2Bolf fur, ucz^ fig rzemiofla, i<^ lewe Da6 J$<mi>* 
toetf; ©tuge ben Dativum, ate KtariiamfigPaauOycu, 
id) madjelwt bem £erm SJafet ein SXe&erenj, Podobam 
#g Nauczyciejowi id) gefofle bem ieljrmeijter; ©mge 
toetben o^neCafu gefeft, ate: cofam fig id) jucfe }Utucf, 
namy^am^is, i^ bebenfe mtd); Ttnbete toetben tttoa* 
cnbett ge6raud)t; ate, fwarzg % z Bartem moimjd) 
janfe mtd) mie meinem25ruber* Mieiiiam fig na Konia, 
id) t>ertaufd)e bad $ferb* 

Nota. S&lan faget audj, finiejg fig zriiego td^ fa* 
t$e i§n au$ , griiewam fig na CMopca , i$ bin etgdrnee 
«»f t>ert Sungen, modlg fig o Zdrowie, id) bitte um& 
gute ©efunb&etf , drapig fig w glowg, id) txafee ben 
5?opf , frafiijg fig o Kfiggg, id) befummete mid) um Das 
33udj, ftaram fig o fiuibg, id) bemuse midj umb einen 
SDienfJ, pytam fig o co, id) frage wocnadj, hrzydzg % 
ricibrwem, id; ^abe einen (gefel t>or bem 'ita*, opiekam 
^tg kirn, id^ trage t>«nr einen ©orge, litujgfigiwd kiiri^ 
id) erbarme mic^ tintt, ]Paflwig fig nad Hug? Ufy ge^c 
graufam mit btm Wiener umb / kocham fig w Cdrce» ic^ 
lobe&ietbc&tetlieb/ C^ujgfigwtym, ie& binrmir Dep 
fen bewufl , &&% fig z dohrego Zdrowia w&moiii^ id^ 

bin 



■ •» ) o ( » m 

bin etfteut tlber metne* Jjperrn ©efiwb (>eit, OWydf tig 
bcz cicbie, {c^ fan o$ne bid) fe6en, fenru 

Die 32. Kegel* ^riid&e Verba, bte o£ne fig im ' 
©ebtaud) finb , nej>men ben Genitivum ju fid): ate, bor- 
gujg, broriif, czlkam, Kofztujg; nabawiam , nabywanij 
nachylam, nalewam, nasladujg nauczam, ocz&iwam* 
odbiegam, nafypujg, ochrariiam, odftgpujg, odwykam, 
oizczgdzam, placzg, potrzebujg , pilnujg, pozbgdg, po- 
iywam , pragng, probujg, profeg, pytam, flucham, ftrze- 
gg, fzanujj, uczg, ulewam, uymujg , uiywam, w^cham^ 
winfzujg, wolam, z§dam, iaiujg , zamiefzkiwam, zapo- 
minam , zwgzam : a(£,z§damchleba, id) mitt 33rob £a« 
ben, cz&am twego Pifania id) mtie mif brin <3d)tetben, 
pilnuy Powotaiiia fwego matte beine$ 23etufS, potrze- 
bujg pienigdzy, id^ bebatf ©elb :c* 

- Die 3 3. Kegel* 2tuf Die grage mem fofget na$ 
bent Verbo ein Dativus: ate je'ft mi, mu trzydzi^ci 
lat, id) bin, et tfl bre^ig 3a^r ajt, ezyiiig tobirf dobrz£ 
ic^ tfjue bit ®ut$, ffuig Paau, id) biene bent J^erten, f&» 
kocimig? jako fig zowi§? 3Bie (jeijl bu? 9Bie ift brin 
Stofjrae? Jeft mi imig Jan, id) £eijfe 3°f>*M* Zowil 
mig Jan, mein 9to§me ifl 3fof>mm. 

Die 34* Kegel* 2(tte Verba Adiva ne&men einen 
Accufativum }u fid), menn man fan fragen men bbet ma6? 
ate, Widzg mojg Paj£i§Matkg , id> fefje metne 3tatt9Kut« 
Cet, mam grofz, id) fyabe eistm ©rofdjen / budujg ddm, 
%fy baue ein $aM. 

Not 1. SSkmt bet Accufativus Mafculinus Sin* 
gularis Nominis Subftantivi gfeid) ijl feinem Nominative, 
fo roup aujd) bet Accufetivus bed babep gefegfen Adje&ivi 
filetd) fe#t feinem Nomina tivo: ate, mam no'z dobry, 
id) §a&* ein>gut SWeffet, widzg ftot wielki, id) fe§e einen 
#oflen ttfdj, 

Nota i. 2Bemt toot ben Verbis AAivfe batf QB&tt* 

fein £4 defeat miri), (d ne^men fie ni$t einm Accufati. 

VUttJ, 



vum , fonbetn CaCjun Genitivum ju fid) : afe / die widzj 
Parii Matki moiey, id) fe£e meine $tau Wluttet nid)t, 
difo aud) , riiemam grofza id& (jabe f einert ©tofd>en , die 
budujg domu tdj 6auc fein Jj}au6, uub fo t>etfa^tet man 
mit a\kn anbetn A&ivis > t>te o§ne ba^ iiic mir bem Accu- 
fativo conftruitet roerben, daiepi dobie talar, ic& fyabt 
Wt einen Xfyalet gegeben, ifl DaS nie abet ba, fo ^d^M 
riie' datem tobie talara, id) §obe bir f einen $£o(et gege« 
ben, mam pieni^dze, idj £abe ©elb , nie mam pienlj- 
dzy, id) £abe fern ©elb* 

Nota 3. 3Benn abet bp« Ac nid^t jii bem Verho 
fonbetn §um Nomin. Subftantivo obet Adjectivo unb jum 
Pronomine ge(jStef ,fo bkibtt bet Accufativu« a(*,Ncz, 
a iiie Klncz mam id) £abe ein 3)teflfct unb' t ctnen ©tbluf* 
fe( / wiem no wing, ale nie dobrg, nemfidj wiem, td> 
weif} ebie.Seiftmg, bie abet nicfyf gufttfl, widzg czapkfc 
ile ni^ moje, nemltcb widzg icb f$e eine SNufe, biedber 
nid)t mein ift; attein tt>o bie SXeben5*2(rten alfo formiret 
wetben, bap bag riirf ju ben Verbis ge§6tef , fo btaud?t 
man uberafl ben Genitivum Cafum: ate, nie mam Klu- 
cza, nie wiem Nowiny dobrey , iiie widzg czapki mojey. 

Nota 4. QBenn nut eitt tyeil eine* SDinge* oDet 
titttfat}e 3rit$ugebtaud[>en, obetetma* roentgen, t>et* 
flanbm mirb; fo nimmt ba* Verbum A&ivum, (metres 
fonjlen gefd>e{>en folfe nadj biefet 34. SXegel) Mnm Accu- 
j&tivum, fonbetn Genitivum Cafum ju ficft: ate, day 
mi Wa£zt£ Chleba, bet £ett gebe mit ein ©tuefdjet? 
S3rob, fagt man abet day mi WafzeS chleb^ fo mitt man 
Da* ginge 23tob §aben, Profzg wody, id) bitu ein mc« 
jiigSBajfet, day minora, gib mit bo6 SWeflet nemlidj 
<Aif eine furje 3eif ; fagt man abet day mi noi, fo toid 
man e* (ange be^alten obet gat nidjt miebet gebert. 

Nota j, 9iadj bem Verbo flyfef folget em Accu- 
iativus, unb nacb bem flucham Genitivus : al^flyfzj gtoa 
-wxflki, id) §6te eine gtojfe ©timme, flucham flowaBa 



-; £ ) o ( *r . tf7 

ii ^— — ■ i i — — ~- - - m - mi 

iego, tcft £tee ©Otte* SBoct, unb ntc&f flowo Boze^ 
g(eid>nrit man audj nic^t tan fagen , flyfef flawi Bo* 
iego. 

Nota f . SRacfc bem Verbo Ifyfzg fofgef ein Accufa* 
tivus, imD nad) bem flucham Genitivus: ate flyizj gtos 
wielki, tdj (>ore dne grojfe ©rimme, flucham flow£ Boi 
iego 9 id) h6tc ©OtteS 3Bor£, tint) ntcfrt flowo Boze, 
glridj rote m*n auc£ nid)t fan fagen , flyfzj flowa Bo 
iego. ' 

Nota 6. Gram roirb mit bet Prsepofition na un& 
w coiiftruiref, ate gram nl Organach, id) fptdeauf bet 
Orgel, gram w Kr?gle, w Pit?, id) fptde $egd, 33ofl* 

SDte 3 f.JRcgeL &ltd>e Verba Adiva ne(jmen ei« 
nen Genitivum. unD Accufativum ju ftd) , roenn nemli<$ 
Wefer etne $Perfon, jener Cafus abet etn 5Dit\g^pr etnc 
©ac^e bebeutef : aid upz§ c6rkg twojg Polfkiego jjzyka, 
fdj fe£re &eine Softer Die polmfdje ©pradje, wyrzskam 
fi$ diiediidwa, id) f!e&e ab Don ber €rbfd>aff, Cdrkf 
unb £$ finb Accufativi , j{zyk£ unb Dzi&Ui&w£ Genitivi, 
wyfkzegam fif Grzcchu , tcfy §uee m;dj) Dor ber ©unbe, 

£ie 3^ Kegel* ©tele Verba A&iva ne£men §11 
ftdj etnen Dativum, auf We $rage mem ? etnen Accufari* 
rum auf bie §rage roa$? ate, dafem tobie talar, id) £a« 
be btc etnen Scaler gegeben , zlecilem Panu Bogn Iprawf 
mojj , id) fyabt meine ©adjje ®Ott bem JF)(Errn totoefty* 
len, OddalemKfigg^Nauczyfielowi, id) §abt i>a* s 25ud^ 
&em ie£rmeifler roieber gegeben , darowalem H6i\iz6 mo* 
jcy dwa zJote, id) §abt memer ©djroeffer jroep ©tribe* 
fcere^ref. . Oreille ne(jmen jmeen Accufativos mif berPrx. 
pof za §u, jum, ate: Obrali kupea zaBurmiftrza, fie §a* 
oen etnen &wfhmnn gum 95urgermeij}er eroafclef. Bog 
nas przyigt za fyny y corki. 

£)te 37. KegeL S)et Vocativus tm Singulari unb 
Plurali Numero fle^et entmebet blod uab aflein, ate: 
Chtopcze* kjdy f) mo)% noitl %mgtj XPi> ftnt> meine 

SWejfer T 



1ft __ * >J> (_* 

gftejfet? Chlopcy, co tara robici<£?' 3>ungenS , n>a$ ma- 
i)tt tyv ba? O&et fte roerben mit bem Imperative Modo 
}ufammen gefe|et: ate, Chtopcze, id£ do Kotfciote, a ! 
ariodl jfigi Stmge, ge(je in bte^ircfye unb befe, Mbi mi- , 
li Panowie oddaytie mi moje K£ggi, meine liebe 4?et* 
rot, gc&t mir metne SBiid^er roieber. 

2)W 3 8* 'fitQtt Inflrumentalis Cafus tt)ifb <yt* 
Braud)t, xoenn man fragef , roe$ ianbe* man iji, unb n>o 
wan jur ^erberge fte§et? ate, zk^d jeftci rodem? t>on 
tto bijt feu geburtig? jeftem rodem Polak, abo z Polfki, 
id? bin ein $oh( / jeftem rodem z Elbi§ga , ze Gdanfka, 

id) bin t>on ©btng, t>on ©dnjtg burtig, gd£i^ Wafz 
Mote je'fte's (ftoifz) Gofpod2?n>o tjl<u>o jle&ef)DerJ£err 
§nr J^erberge? 

SDie 39. Kegel. 29tit bem Inftrumentali roerben 
fciefofgenbe Verba. gefe$f, .ate ba iff, brakujg, brzydzg 
iig, gardzf mit feinen Conjpofitis, handlujg, kierujg, ki- 
wam , kupczg , ludzg y macham, pachng, rz$dzg, fzafu- 
|g f rfwiadczg , wiadam, zawiadujg: brakujg pieiiigdznii 

id) mecfelebaa ©elb, gardzg tg ofob? icfy Derate fcic 
§>erfon ; brzydzg sig &ierwem id) (>abe einen (£<f ei t>orm 
3fo$, czynig, zowig, nazywam , net>men ju fid) einen Ao 
cufat. utib Inftrum. ate : czynig cMopa miefzezariiem , fie 
niadjen einen $eri jum 33urget, Zowig gbura Panem. 

2>te 40, Kegel. €>en Inftrumentalem braudjt 
man and) in btefen JKebenS * livtm : ten Czlowiek iraic- 
niem.Pawet, idiie'tam, biefev Q&lmfd), \>ec paul §ei$t, 
jefcet bafjin, idgPoftem do Berlina, id) gelj'e ate ein®e* 
fanbfer riadj Berlin, t§ drog§ dobrze jachac, biefen^BBeg 
ifl gut fatjren , trzymam tg wies Arend? , icb fyattt biefev 
JDorf 7teenb*9Beife, gtupim kogo czynic, einen jum 
Blaxtm mod>en, jatmuzn? zyc v t>on 'Hfiihofen !eben / wi- 
tac , przywitac kogo Bifkupem , Staroftg einen ate einen 
©ifc^f/SteroftbeiPittfommen^kucharz giodqniveumrzc^ 



fcer ^odj) roirb nid)t hungers jierben, man fagt aud) Hatr 
manem Woyiko floi. , 

JDie 4 1 ♦ Kegel* 9Sor bem Cafu Local! fle$en fo(* 
genbe Pnepofitiones ; w ober we, n£, przy, (jer; ate, w 
Koscide jeft , er ijl in bet $ird)e, we ziocie *ig Kocha, or 
f)at t)a$ ©olb Iteb, na lawie leiy,. er liegf auf ber ©anf, 
przy Ko&ieie' miefzka, er roo&nct be? ber^irc&e* 

2$<m gufammenfelung jweoer Verbo- 

rum ? n>te aitd) Paffivorum , Gerun- 
diorum, unb Part. A£Hv. imfc 

Paflivorqm. 

3Die 42* Kegel SBenn jwet) Verba jufammen 
fommen,, fo roirb ba$ (e|te imlnfinitivo gefeft; a($, chcg 
robic td) n>id arbeiten, Pan mi pifa£ ro&azuje , ber Jj)err 
befie£f et mir ju fdjreiben , moja Cdtka uczyc sig aiiechce, 
meine $od)£er roitt nidjf lernen* 

Not. 1. SDaS anbere ober feffe Verbum barf ebett 
mdjf gufeft 1 gefeget toerben, fonbern es fan aud) Dem er* 
jfcn toorge(jen, ate xoic in ben toorigen jroeo €jrempeln ge* 
fcfye^ert , ate : rolkazuje ini pifad Pan, &\6 chce &£ uczyf 
moja corka. 

Not. 2. * 35teroei(en braud)f man ben Infinitivum 
Modum aflein ate Imperfonaliter , ate : Ki^dyby to mil- 
czec, roenn man bod) modftfe jftll fdjjroeigen, by mi nie 
j&c , poydg do fzfcoJy , roenn icl) and) nidjf ejfen folfe, fn 
miff id) bod) in bie@d)ule ge$en, riic bylo zi*d&6 man fol» : 
te ntd)t anfgefrejfen §aben* 

Die 43. Kegel* ©leid) n>te , in ber SDeutfdjjeit 
Sprad>e Verba Pafliiva fonnen bntd) bie AdUva ausgcjpro*. 
d)m »ecben , alfo tji* and) befd?affen mie ber ^ofof fd&en. 
Hn flatt , mein SBafer tptrb toon alien SMenfc^en geliebef, % 
4iefe« ^Suc^ ijl toon gek^rten J^dnnem gelefen toorben^ 

mein 



l£* # ^ O ( Jjt 

I I I— ————ill I 9 m ««MMW>HMM— Ml 

ntein ©ruber rotrb t>on gufen greunben gut $otf>jeit gebe* 
tentperben; frmmanfagen, atteSRenfd^n (ieben metnen 
©ate, biefes 95u(fr fjaben ge(e§r*eieute gelefen, meinen 
SSriiber noerben guteftreunbe §urJ£od#efc bitten t mtf J)tc* 
fe leffe 2(rt ! rebet man aiidj in ber polnifcben <$5pradje: 

Wfzyfcy lud£ie mitnj§ mego Oyca: T5 Ks'ifcgg czytali 
uczeiii ludzie, Mego Brata bfd§ dobrzy przyjadiele na 
wefele pro£c. 

. Nota. SJton rebet jroat aud) alfo; Moy Ocfec mi- 

lowany bywa od wfzyftkich ludfi, Ta K&gga czytana 
jeft od uczdnych lud£i, Mdy Brat profzony bgdiie od 
dobrych przyjacibl na wefele': Tibet biefe $U1)en$*')(vtm 
flnb nidjt fo gebrdu<$ttd} mic &te erfiem 

5Dte 44* TitQlL Geruiidium iint) Participium 
Adivum roie aucfy Indefinitum nefjmen ben Cafiim tbrec 
Verborum ju ftdj : ate Bra£ mdy pifisgcy lift (befler pite^c* 
fo em Gerundium tjl) zafngl,. mein SBruber, ba er einen 
23rief fdjrieb , ift emgejfljfafen, Brat moy pifawfzy (bejfet 
napifawfzy fo em Participium Indefinitum Compofittim 
ijl) zaftig, mem ©ruber, nacftbem ec ben 93rief geftfcrte* 
ben§af, ijl eingefdjlafen , &£k%cy trawg, einerber ba« 
(Staff, gauet, riie widz^cy, ca, ce, ftotu, fo Un $ifd> 
idc^t fierce* 

Nota. Napifawfzy unb aubere Compofit* Verba 
tmb Participia bebeuten me^r ate ifjre Simplicia. vid. 
pag.yi. . . ' 

3Die 4f. 2\etjeL Participium Indefinitum tan 

mit alien ^Perfonen in Singul. unb PluraliNumero gefeget 

l&erben , art : Ja napifawfzy f - ty napifawfzy , on napi- 
fawfzy \i(\ &c. Ja uffyfzawfzy to , tu przyfzedtem , nad>* 

fcem id) $a$ gefjoref §ati , bin u$ §ier gegangen* Ty 

ttflyfawfzy &c. > " 

JDtt 46* Kegel* Participium Pafllvum iff em Ad- 
je&ivum , unb nrirD auc& gleidj btn Adjedivis conftrui- 
ttti att: ten lift ju* jeft czytaajr* liefer SBricfij* fc^on 

gele- 



-$ ) o (. $ . . ' M 1 

gdefen ro or ben, Ta Ksigga bgdiie czytana. . ©iefe$ 93uc£ 
rotrfr gdefen t&etfjert, to pifmo jeft czytane* Wefe@<$fij% 
ijt gdefen twr&ert, 

jbk 47* Kegel. Sidcf) &en Verbis Iniperfoaali- 
bus folgen eben fciefelbe Cafus, auggenorttmeri &en Acctifa* 
tivum (fcodj md)t bas Proaomeft %) ri>eld)e Perfonalia 
Verba 311 fid^ rte£men« £$•€• tfetf manPerfonaliter fdgef,pifzg 
tobie wielc* ic$ f$rett4Mc t>ief, ldgdo Szkotyid) ge£e in 
tie<&d)uk:> fo fait man dUd) imperfonaJiter dlfo febert / 
pifze ^ tobiewiele mart fcfrrei&rt Oft Die!/ idsiesigdoSzka- 
ty man g*$tt in &ie ©c&ufe. 

Not*, $)et Accufatitrti^ ttddjeK ttasVerbuiiiPef- 
fonalc? Adivtim ju ftclj nintmt, nrtrl) in Diefem Ball t>et* 
intext in Nomittativum/ gleicfr ate toentt mdrt Petfafiali- 
tertt&efe, K£fg£ jfig czyta * bdg&ud) Hejef man, o&ec 
es n>ir& gefefert/ K^ga % jui Bratu oddafa* fas S5udj 
yat man fdbon &em ©ruber abgegeben , tf irigto si§ w&lki* 
>$dfie sWigciio, ntdn n>it$ ein gr0(f« §ejl feijtm 

£>te 4& JUgeti Participium Impe* fonate f fo fldjj 
Atf-ettt o en&iget, fie(jie p. 98, treble dffe Cafus fdne$ 
Verbi, nemKcfc toeifn man faget ; pilnufe ognia, pifzg lift, 

dajg iebrakdWi fz^$g*ii& tridzg Sioftry itidjey, (Mrara 
%oKsi?g?; fo bldben duc(jl Dieft Cafus beprtl Imperfonali 
Perfedo, alfi, pilnoWtild dgnia, map &dt^iOo* 

§euer TWjftmg gege&en, pifiao lift. SStfdn #<tt einen 
Sritff gefc&ffeben, dana iebrakowi fzelgg* man $df &ent 
Settler tintn ©dotting gegeben, nie mdiiz&o 6oftry 
mojey,^ man §at tndne @d)h>eftetf nic^e gef*$flt/ ftarano 
% o Krfiggg* man gat fJdj urn bai QSxid? bemu§et. 



2>on Sufammenfe^un^ ber Ad- 



\ 



w* 




text 4$< Keget Adverbk (ajfcn ftc^ 6fy' frrtt V«er- 
fcis Unfe Participii* gebrauc^en : Nafz Krai cbwalebaife Kro- 



i62 ^ ;u\ ^ 

luje, tmfer $5mg regieret loblid), Ja dzis odjsdg, id> 
toerbe fceufe roegfafcren, znam ja Doktora, ktory jeU 
wirflce nauczony , id> fenne einen Do&or, ber fe£r ge* 
fo&rt iji, Ten lift pijknie pifany, liefer 93rief ijl fdjon 
gefc&riebem 

Nota, QMsroetten roecben jroty Adverbia jufammen 
gefe£f, al6: NafzKrdl barzo chwalebnie Kro'luje, unfer 
j^6nig regieret fc£r, io&lidj* Ja je'fzcz^ d£tf odjadg, id> 
tt>erbe nod^ (jeute roegreifen, lift iiie pigkni^ pifaay , ber 
SBrief ifl m<f)t jierltcj) gefdjrieben* 

SDie fo. Kegel- Oto, nimmt einen Nominati- 
vum ju fid;: al$, oto! Czlowiek, fte^e einen SWen* 
fc&en* 

SDie f i. Kegel* Adverbia bie eine §uflc ober 
tteberfluf* unb SWongel bebeuten , mujfen mit bem Geni- 
tivo conAruiret t&erben, ate, y w matym Dziecigeiu 
wiele bywa zlego. 2(ud) fat emem f (einen $inbe pfleget 
biel 33ofe$ ju fetjn , a mato rozumu , *mb menig ^Serffrmb, 
mafo dobrego na gwiecie fluchac. SWatt (jdret tioenig ©u« 
tea in ber ©elf, TenKupiec ma dofyc pie'nifdzy, btefer 
jtaufmann §at ©elb genug* lie, tyle, fo tnel, ile wlo- 
fow na glowie, tyle dlugow, fo t>ief Jjiaar auf bem ^o- 
p fe , fo Diel ©cfjulben* 

Nota. ©ie Adv. im, tym, je, toerben ben Com- 
par. unb Superl. toorgefe|t, ate: im gorfcy, tym lepfzy, 
je drger er ifl, je befler, im nagorfzy, tym nalepfzy, je 
ber drgfle, je ber befle, im gorzey,' tym lepiey, je dt* 
ger, je befler, im nagorzey, tym nalepiey, je am after* 
drgjlen , je am atterbejlen. 

3Die fa. ^egel. Adverbia, bie t>on ben Ad je&U! 
vis §erfommen, be§alten i£rer Adje&ivorum Couflru- 
dion, benn roie man'fagt, tea Dyfcyputje'ft naleplzy t4 
wfzyftkich , biefer ©cftuler (Difcipel) ifl ber SJejle unter 
alien , Nafz Krol jeft bpgaty w zioto , unfer £tfmg ifl 
reitf) an ©olbe; -alfo noerben aud^ bie Adverbia eouftnu^ 

• ■ i 



" fc ) O ( # l£| 

*mm*m—ma*—m~*im*t+m^mmfm^mm n i i . . » i ttmtm m*tmm mmimm ttmrnmm u^mmm 

ref , al$; ten Dyfejrpul natepiey 4i$ uczy ze wfzyftkich, 
liefer Difcipel (ernet am feeflen unter alien, Nak Krdl no- 
« % bogato w ztoto, ttnfer $Snig gefcet reicfc *on ©olfee, 

Son 3ufammenfe(3un4 t>er Pr*po- 

fitionum. 

3Di* f 3. Kegel &iePrapofitionesn>erfcen mi tutu 
ferfc^iefclic^en Cafibus conftrui?et: 

SOlit fcem Genitivo, bez, o§ne weniger, krom 9 
okrom, o§ne> wflfer, procz, oprocz, o^ne/auji 
fer, do, m, an, na<f), miaflo, an ffatt, mimo, 
imo, fcotbet?, od, 6on, podle, bep, neben, po 
die, podtug, nacf), tout, przeciwko , entgegen, u, 
fcep, wedle, wedla, wedtug, nad>, (aut, ftermo* 
ge, z, au*, toegen, $etab, koto, okoto, tint/ 
wzglgdem, in 7(nfet)ung , &zod„ posrzod, mitten, 
{Irony, z ftrony , mm feiten, wewnyrz, innoenMg, 
zewnattz, augmenbtg, ate: bez cie'biepoydg, idj 
n>itt o§ne Mcty ge§en , bltfko ciebi^ miefzka , er 
. ttH^net na(je bet) bit, dla fiiebie pofzedl pr&z er 
tjJ beinetroegen, roeggegangen, do Pana Oyca riiech 
przyd^ie (a| if)tt jum J^ectn QSater fommen, do 
Gda&ka, natfy JDanjtg , do boru , do lafa , in beti 
SBalb, do Wrociawia, gen* ober nac& 93rej}lau, 
chory od frafuaku, franf toon Summer, wolea 
ed Ktopotu , frep &on ©orgen , prozen od trwogi, 
fret; t>on Tfngji, mimo Kosciola, Die tfircfre sorbet), 
podle drogi to znajrcUiefz, ba$ rotrfl bu an Dent 
33kge fmfcen, u Sukiennika trzeba Ctukac Sukna, 
man foQ bep Dent $ud)ma$er $udj fucfren / we- 
dlug mego Zdania nad) meinem 25ebunfen, ja mi- 
fujg Pana Boga z catego Se'rca, id) Hebe ©Off betl 

4p£«ro <w< oOet von ganjem J^erjen, za daia, &ep 

. i 4 Sage, 



i«4 A ) o ( $ 



«Mt* 



$age, 2 Phis an* ^reuflen, z.Kurlandyi, *wt (Eur* 
tank 
£Dtf t fcm Dativo , ku }tt , gegen, przefitar, nnbft:, ptoU 
ber, przedwko, enfgegen, ate: ku temuKorico. 
wi* ju feem <£rtb$, idg prflfciqr* przeciwko temu 

Pann, id) ge§e btefem $errn enfgegen, przeciw 
Bogu, roiber ©Otf* 

Sttfc tem Accufativo, pra& burcfc, o, urn, minio t>or* 
bet;, na, auf, an, nad, tiber , po, nad), juf^olen, za, 
t>or, z, etnoann: ate, pies biegt przezddm, bet 
Jjpunb fief burets $ au *> mimo ufey to pofzfo, tag 
gtng bie D(jren Dorbet), na mriie wali, ertodfjet 
auf mid), jadg na Warfzayrg, id) fa£re auf-2Barfc&au, 
tk Cdrka wigkfea jeft nad Matkg, biefe $od)tec ifl 
grdflet a(6 t>te SRutter, kupitem Chleba za trzy 
grofzi, tcf) (w&e t>or brei) ©rofdjen 25rob gefauff, 
Kaleka na nogi , ein ^ruppel an $ujfen, modlic 
fig zaKogoCol. 1, 9. id2 po ksiggg, getje nad) bem 
23ud), cicmny na.oczy, W6be an ben augen, cho- 
ry na zgby y $ledziong, frahf are ben Sd& tten unD 
SKifc 

SWit torn Inftramentali , z mit nad, uber w, in t ate, 
Jam byl z Panem Oycem w Kosciel6, a ty z Pani§ 

•Matk$ zoftafei? doma, tcf) mar mit bem Jjperm 93a- 
fer in ber.£ird)e, unb bu bfiebft mit ber grau 9ttut« 

fer JU Jjfoufe / nad Kosciolem pokazuje , fig Gwiazda 

vielka , uber ber $trdje Id jjt ftd) ein grower ©fern 
fe(jen , . jadg borem , (lafem) polem , morzem, (wo- 
d?) id) reife burd) t>en ©alb, uber $elb , jit ianbe, 
ju 2Baffer, obci§zony Jaty, mit 3[a§ren befdjwe- 
ret, oc&iany w now? fukni?, in etttetrneuen Stotf 
gef feibet* SWandjmal fagt man an jlatt bee Accuf. 
ut^f Gen. in Nom. isc za m$i ffir za meza , einen 
*0lann ^er>raf^en, prze Bog zywy prdslc, fit przez 
Boga 2ywega urn ©Ottes 2BiCen bittern 



ft ) o( ft igj 

SWtf ^em Locali, pray beir, pa, nt$, bar, urn, o, bet), 

tun, ate: Wofciica minfrprzy Koniach Pariikich 

fpac, ber §u(>rf nec&f imif? bey be* J&crrn spferben 

: f$fafen, Paaowie tij byll, a po Panach przyfzty 

Panny, e* toaten £ter tie J^erren, unb nadf> ben 

4?erren famen pie%un$fem, po czcmu wiertelGro- 

chu ? note t§euec em fciertel (Jrbfen ? . po ztotemu, 

urn, doc einm§(« o dwie mile , beg jroep Sfteilen, o 

wtorey,umjwe9U^r* , . 

3Dte f 4* 2?egeL Mtedzy, pod, przed, za, rejjtc* 

ten* balb ben Accufativnm , ba\h .berv Jnftrunu nadj 33e* 

toanbnif? ber $rdge tt>o$m unb n>o? Nauczyciel ivftf pujc 

miedzy Pyfcyputy, siedzi iniedzy dyicypulami , bee 

iefcrmetjler tritt unter bie @d)uler , ft$ unter ben €>c$fi* 

fern: Pies bifey pod taws, lezy pod Iaw§, ber Jpunb 

Jaufe unter bie 93an£ , lieget unter ber$25anf , fluga Kla- 

dzic przed pana cfaleb , ftoi przed , za Panem ber IDtettet 

legt ban Jfretten 33rob &or, jle£rt t>otr, Winter bem J()er« 
ren, Pan Otiec idzie za ftol , siedii za flolem. 3>er «$err 
©aterge^efitn^rben^tfcf), ftget amStfcfc. SDadOefc 
ober ber 2Bert$ etne* SDtnge* , trite ber Prxpo£ za, *or, 
urn, fie£et tm AccuC ate : za co korzec zyta, za trzy zto- 
te. *8Jte fjjeuee em ©c&effel $orn? wm, ober Dor j* 
©ulbem ' 

SDte pf. 2tegel, Na, o, w, w$ rufren ffd^ au<$ 
nad^ ber $rage.n>o()in unb n>o? ober n>ot>on? unb ne§* 
men ju fid) balb ben.Cafum Accufativnm, bait) ben Lo* 
calem, ate: Strdz idzie na wiezf,. tnjbi na wiezy bet 
9Bad>ter gefiet auf bem^urm, bldfet auf bem $(>urm, 
na Wino, ju QBein, na fzfty, jum ^leibe, fyn pro& o 
iybg, mowitez o rybie, ber <So§n bittet umb einengif^ 
rebet and) t>om §>tf$, dal mi w gtowg, bdl mam w gJo- 
wie, er > f)ac mic^ an. ben ^opf gestagen, ic^ b a ^ e 
€d^mer|en ixn ^opf, w Po]6;cz^ in ( 9>olen # w w^i im 

2>orf: 

i | Nott 



Nota i. QKan $Waud) Prxpofitiones, metc^eiii- 
fcparabiles f onnen genennet roerbrti, tmb an unb t>or jtd) 
felbfi nicfrtt bebeuten, aid ba ftnb: ob, roz, s, £, vr, wy» 
wz, z, za, ze, zoj abet in bcr Competition ^aben fie ben* 
noc& eine gewijfe SJebeutong; 

N, 2. "%xd) ted^C eigenfltc&e Prapofitiones, wie» 
wof>( nicf^t afle, metbert in bet Compofition gebtaudft: 
©nen fleinen 95erid)f tmb Uttferfc&db fan man aus Un 
folgenbert Verbis Compofitis erje^en; 

Pr«pofitfones,&ie ittCompofiris Verbis 

gebraucftet merfeett : 

Do , doydj id) roerbe §fngej)em . 

Na , Napoj? id) werb'e ttanl en. 
Nad , Naddam id) n>erbe jugeben* . 
O, Obi&zg ic& roerbe 6etefen, errod^Jen, 6eraubetu * 
Ob , Obd£rz$ id) roerbe befctyenf en. 
Od ? Oddam id) roerbe roieber geben* 
Po , Pogdnig id) roerbe jagen* 
Pod , Podtozg id) ri>erbe unterlegen, 
Prze, przcbJjg id) roerbe burd^fdjlagen, burd>jle$etL 
Przipijg pieni^dzc, id) roerbe hat ©elb burc(> bfe 
©urge! jagen, toerfaufen* 
Przy, Przydam id) roerbe juge6em 

Roz, Rozdam ic& roerbe pon einanber gefan, t$ei(etu 

S, Schovam id) roerbe &erroa(jretu 

s, tfcifng id) roerbe brflcf em 

*U. Uydg id|> roerbe entge^em ■ 

W. Wpufzczg id^ wetbe |inein (aflht. 

Wy. Wypufzczg, id> roerbe (jerau* faffem 

Wz. Wzbijg, id> roerbe in bie $&§t fd)la<jem 

2. Zbijg, id) roerbe fceruneer fc&fagen t 

U Z&ijg, id) roerbe tobt fyfagfr hU r ' '^ ' " 



# ) o f $ 157 

Za. Zapfujf, tdj mcr&e ein raenig fcetbetben. 

Zapifeg, td) merte fretfdjteiben. 
Ze. Zepfujg td|) wetbe ganj t>erbetbett« 
Zo. Zoftang id) werte bleiben* 

Nota. tfladf biefen Verbis unb i§tet Compofition 
fan man fid) jtemlic^er maffen and) in bm anbern ticfctem 

SBon Sufammenfegund &er,£bn- 

jun&ionum. 

5Die f 6, HetteL SDie Conjun&iones i, ober y, £ 
unb abo, lub, b^dz, obet, entroebet?, aiii, roebet, adit 
nod), binben gletcfye Cafus in bett Nominibus , and) in** 
gemein gleidje Modos unb Tempo ra in ben Verbis gufam* 
men , ate : widzg Pawla y £oftrg jego , tdj fe£e ben 9>aul 
imb feme €5djtt>e{Iet, Jan tu czytat a Brit jego pifal 
SDet3fo§ann $at §iet gefefen, unb fein Slfcubet £at ge* 
fefme^en. Kamieri lczy a pies bieiy, bet <2>fein liegf, 
wnb fret Jjpunb Iduft 

Nota i- SDas beutfc&e 5B6rt(eitt unb , roitb in bet 
pofnifc^en ©ptacfye butcft bie bepbe Conjundiones y obet 
a au$ jefptoc&en : bod) nicf>t obne Unfetfcfreib, fonbetn 
ttad)btm bie Steben&'tfrten enfroebet biefes a obet jene* y 
etfotbetm ©ntge $)olen btaudjen bai i, etnige ba$ y. 

Nota 2. 3Benn in ber beutfdjen <Spthd[K an (late 
unb , ba* 2Boti abet fan gefef et wetben / ate in ben »o* 
tigen jroeen (e|ten OEjrempeln ju fe£en: ba btaucfrt man 
bc& a: aid/ Jan tu czytai, a Brat jego pifal: bet 3<>&ann 

$at §iet gdefen unb (abet) fein SStubet §at gefc&tieben w., 
Tttfo iflt in btefet fXeben**3(fe, bet 9Safet f<|t am 
tifefc, unb iffct, unb tttnfef, unb Icw^et, unb fein@o§n 
finget, ba* lefte unb fo t>iel ate abet: ba$ man fagen 
fan, bet SJafet ftgef am %ifyt unb tflfef, unb tttnfet, 
wnb latyt, unb (abet) fein ©o£n fac&et: Ocicc s'iedzi 

i 4 . za 



168 < '$. )o-( $ 

zg ftolem, -y jef, y pij£, y smieje si$v a,Syn jego 
spiewa. 

Not. 3. QBo ^ingegen &a$ $Bo# aber nie&t fen ge* 
fefet roerben, fo fprid;t man bag ©enffcfre unb,biird> bag 

- 9>i>lntfd)e y au$J al$ Qpic£ y MftM'tfpfotiifc & Synowie 
y Corki biegajf , ber Sfofep whb SE^Mtfeir ftngen, unt) We 
€6£ne unb $6cbeer laufen £ernm: Itewu lUmieiiic y 
dr^ewa y wfzyftkte ftwprztfns rceczy pr^oiin§ ? 3 Bog 
niepr^minie^ bag i(I; (©tein wnb 33aume unballeer* 
fcfraffene ©tnge noerbro t>erge&fn, wb ©Ott tpirb nij&t 
twge^en j jjter fan nidbf gefagef wc?0en, ber SJaW abet 
bteSttutter, fonbern *mb biefWytter and) nidjf, bte^pofj* 

>, ne aber bte Soc&fer, fonbern unb Die ^ocjjter, itfib fo mi* 

ttt f barum autf) atC^ter nid# bag a fonbern y ftatt ftnbee t 

. 5Benrt bte Conjuntfiones ; aczkoiwiek * aczci > Ju» 

bo, lubo£, cho£, sboeiaz, nweroof, obroof, obfdjon, ob» 

jroar, pbgCeitly, roenn gleidjj, t>or£er gefjen, fo mug bar* 

* aufalfjeff folgen: Wfzakse, prztfig, jednakge, bo<&,fc* 

Aczkoiwiek to ubogi cztowiek , przecig cnotliwy, 
»tctpo( er arm Iff, bennod) if! er ein e^riic^er SKann, by 
mi y city tfwiat rozgniew& przyfzto, tpenn t$ mtt 
<i«d) folte bie ganje 50e(f jum §embe madden. 

Nota 4, Ale abet: mug mental* in \)tf tylittt einer 
*Jetfe, fonbern tmmer t>otn anjl$ent 

JRadfr ben Verbis, fo eine $urcfa pbet38atmmg be* 
beuten, nwb ba* sbym, byro, i%m, £ebym, bys, by, 
bysmy by^e, by, baf? «&, ober atff ba$ tdj, ba$ bu, 
tamit toir, t(nr, fte, gefefcet, ate ; Bojg #g, bym die, pad*,. 
dla r d!o 7 id) fijtrdjfc m(c&, bag id> nid^f fa0e> 

€* iptu^ aucf> o&ne Conjimtfion gefe$e, ate: Boy 
fig upasc, i, e, bys nie qpadt, fate btd^, baf btt nidjf fat 

lejl, Strzez fig wpstfc wwdfa, nimm bt^tn^t^ ^af 
fci ntc^t in bit ^tinge faflefK 



# ) o ( # ; 169 

Stfe T7* 3$e0ek Ctfic^e Interje&Qaes fef et man 

fdjfed|)f (jin o£neCafu; alS, och, ey, tyze, wey, bawey; 

o»nwunf ju ftd), worn man ftd^ Humbert, Nominativum, 
o jakii to cztowiek , o mid) tin^Slm^d) i]i t>a$. Ach,o, 
roenn man augrufet, toerben mit bem Vocativo gefegt; 
ate, ach! Boze, acfy ®Ott\ O riiecnotliwy czlowiecxe! 
b» letd^cferttgeir Sttenfcfr! Biada, niefUtyfz, mtf bent' 
Dativo; alg , biada n^e ubogiemu Czlowiekowi , H>e§c 
mtrarmen 3Renfdj)en! nieftetyfc mnie opufzczonemu, 
mef)e mjr ©erlqjfenen { A! jakiz to Fnuit? <£j! ma&ifi 
frag fur ein SSogel?* o moy doty DobrodiiejuJ o mew 
cplbener ^patron \ 

Nota, 2$enn bo« 9Borf nifcftctyfz fb *>iel Bebetrtee 
ate lepber, fo roirb* o^ne Cafu gebrauc&f: ate, wiele 
rfego nieftetyfz fluchac na swiecie , man §6ret fajber triel 
$6fe$ in bef 2&e(f> 

SBon Ut SProfo&fo 

SDie 9>olen fjaben ben Accent obetJ^aupf^^on bet 
©#< Wt ber leffen ©fllbe (peoultiimamSyllabanr) tint* 
5Bort$, ate: v 

MiJo&emy , mito&icm^go , bet 33arm$er jtge , be* *e* 

Naymilo^awfeemu, bem 3{flergn$bigjten, 

Wawrzyrfiec, ber Sorenj,. 

flubujg, tc&gelo&e, 

wyprowadjeam , uftfifcreaus; 3hid> in benjemgeft £B6t* 
tern, fo au$ bem iafefnifdjen fcetfommen, nrirb bte @&l- 
be t>ot bem €nbe (an'g ansgefproc&en, ate* Ewanjelia, 
frae €*angelium* 

Kota i f <Sfe$ef abet em einftfotges 9Bort (Mo- 
nofyilabum) babep, fo ftefcef man biefe jwe^ SBorfe fie 
tine* an f tmb roitb bie (e|te ©rjfoe beg rtetfttWgenSBor- 
re* (Polyfyllabi) fang ausgefprodjen, atet 

i y Naymi 



Vf6 $ ) O < # 



amtmmm mmm aw*Wn ...a 



Naymitos'ciwliy Krol, ber attergndbtgfie #6nig, 
Milo&erny Bog, Pan, ber 6arm§er§tge ®Otf , £©*/ 
Wid&afem go, i$ §a&e t§n gefefien, 
Wyprowadzam &$ * id) jte£e au$, ' 
Powiadam mu, ic$ erjefjfe i§nu 

Nota 2. 2>er Accent noirb in folgenben 2JWrtern: ; 
Jaki to 2; kurwy Syn, xoat bat fur ein$urm*@o{>ntjh 

Bodaycig zabito*! bag man blc^ tobt fdjfuge! auf bie 
fcritte (S^lbe t>or ber leftert ©i^lbe (Antepenultimam) t>or 
bem €nbe gefegef* 

Nota. j. SJeg einem pofcfmfc&en ©eW($te mug 
man fefcen auf tie C*fur unb C>dence ober ben SJrim. 

1) SDie Caefur rofrb in ber £elffe bes SBerfe*, 

a) ©ie Cadence ober bee JXetm am <£nbe gefe|f. 

$at ber Q&etf 1 3 <$9i6en , fo ifl bie ?be bie Csefur. 

i» * * «e 
11 - * fte 
10 * « 4te 

9 * * 4te ober ytc 
8 V * , 4te* 
SSty ber Cadence ober Stefan iff ju merfen 
1) ©afj er rein potmfd) fe^^ 
%) SRidjf auf eme, fbnbern auf 2 ©plben faffe. 
j) Compofita nid&f aufSimplicia ober ahbre jufam* 
mengefeffe SBorte reime* 

4) @id> nacfc ber Xusferac&e me§r, ate nacfr ber 

€fcfcei6art4i$fc 

5) 3Hd)t unmittetoar auf emanber fofgen miifle* 

6) 5Der 9teim fan au<& meggeiajfen werben , urie in 

ben Satyren be* Juvenilis redivivi ju fefcetv 

Nota. 4* 



# ) o ( jjt 17* 

Nota 4. SDie ge^ler fret> &en pofaifc&en ©«$• 
tern, fm& 

1) JDaf* fte oftt)a«Scauditrtt ^etgefleri/ un& nut We 

©tffben jdftfem 
a) 3m Ueberfe|en bat Genus ober We Melodie 

nac&a&men, roelc&eg fic& oft niefct fdtfefet 
3) 3n SKacaromfc^en ofcer fcermifefcen SBerfen , fca* 

iatemifcfje nacfr Gem $obttf$en fcandiretu 
J. Kochanowflri fyat berg(eid>en Wele gefc&rieben, 

Die ftd) aber »o§l lefto tajfetu 

Nota f. 2)te befle Sfaletomg jut $)ic&efun{! gcbett 
We polmfd>en $)tc&ter jelbff, roenn man fie fletfjtg Tiefefc 
3. & Mich. Abram Troc, in ber Argenida Poteckiego. 
Twardowfki , in feme? Woyna domowa z Kozaki i Tatary. 
Mat^ufz Raderus unfc Jan Niefms S. J. in quatuor novis- 
fimis hominis, t>on Zygmunt BrudeckiS.J, polntfd) ubet* 

feft, liefer tfi Dottreffic^ im ?(u^ni<f. 

Ctirat fur Me 5tnfatiAer jur Uc&Mt3 

Ktd komu folguie, fam fobie fzkoduie 

Kto grywa w karty miewa tcb ob'darty, \ 

A kto wko£ci, czgfto goscL 
Kto chodii pp nocy fzuka Kijbwey niemocy. 
Karze Bog grzechy w mlodo&i. 
Po naftaniu ftarych kosci. 
. Nie przepicprzay Pietrze wieprza pieprzem. 
Podawala Baba babie, przez piec grabic 
Panna Krakow Jka, Polityka Lwowfka, 
Trzcwik PuAlki, Pismik Toruiifiki, 
Wodka GdaKika , to to rzecz Panflct. 
Ptzelecialy trxy pftre przepierzyce, 






fin 



tmmmmm 



l»» » )'■©( # -j 

Przez trzy pftre kamienice.. 
Chrz^fzczow lccie , pelno na swiccic 
U nafzego Pana ftryia f§ trzy pftrepfy. 
Ofla mafia, przez piec trzafla. ' 

Aenigmata. 

* * ♦ . 

Za czafem, za czafem, 
B$dzie burza za lafem, 
.' Kiedy ci zagraig, . 
Co rogowe nofy*»ai§. 

• # •* 

' Co ja jeft za rzecz zgadniy , kaidego okryi$ 

Niemam r$k ani ggby f przecie iiemig ryi?. 

* * 

Jefzczcm zgota nic umarf, juiem pogrzeblony, 

Ni zlotem ni marmurcm grob moy otoczony, 
Mam rozirm i baczenie, a nicwiem o fobie, 
U zywegom jeft wmocy i woig sig w gcobie. . 

.-'*■ # 

Ni ciala , ni ko&i , tylko zwierzchu oSci : 
• Wpadnie duch cztowieczy , pkrutnie zabeczy. 

# V 

♦ * 

I toe bym iez rad fiyfza! zdcwrcipu twoiego, 
Kto fig pierwey urodzil nad oyca fwoiego. 

SSotl ben Idiotismis Polonicis, ot>CC 

eigetien polntffirn SRefcenfc 

2lrten* 

§♦ i. SDie^>o(en ^afew i^re rigen* $ti*i)tttcfe unb 
9te&cn$<#«w, £♦£ 5Kan fpricfr imSDcutjfyn: &a* &abc 



# )o( # 173 

■ ■* , . " ' 1. ■' " ■ ■ III I I II 1 , 

id) me£r ate rinmdl ge§6ret; abet bee $Pole fptic&f nidjf : 
to wigcey nii xaz flyfzalem > fonbern alfo : torn nic ra« 
flyfzal, nie fto razy widzialem id) §abe e$ melpt ate £un« 
bert mal gefe{jen, jak gtupi i w Paryzu rozumu niekupi, 
tote em fflam and) in 9>ari$ ben SBerftanb nidjtfaufen 
fan. W Londynie bylem zrok, wHolandyi ze dwa* we 
Francyi ze trzy miesi§ce. 3Jn ionbon bin i<$ me$t ate 
ein 3afcr, in J^olfanb me&r ate imepSa^r, m Sranfreidji 
me§r ate brep donate getoefem . 

§. 2« $raget man, tote aft jemanb fep? fo tffc 
htc&t <redjt gefproc&en: a jak ftary ? (benn §iec ftnbef Jufr 
bet spole bdeibiget , afe.fprdc&e man frori i£m, <& fet) alt) 
font) em man fprid^t alfo: a wieJe lat ma? a wide ma 
lat? wide lat liczy fobie? (£6en fo iflte, roenn man fa» 
gen tootte: i>a$ jemanb gto£ fet) Don ©fafur: fo fpric&t 
man nicfyt: wielkiey flatuiyj fonbftn: cztowiek wyfo- 
kiego wzroftu, flufzney ober znacztiey urody, ber grof 
unb fd)6n tji! Qod) fprtc^t man e6 in <£(jren*£ituln ge* 
mo§nltd^ alfo : . .Wielki to Pan ba$ ijl tin grofler J^err, 
Widki Hetraann ©rojj *3elb*$err, Wielki to Juryfta, 
ia& ift ein grofler Jurift, Widki Doktor zniego, er tjl ein 
grojfer SDoctor> SBobep no<# gu merfen bie 2B6rter: 
wftspra frzoda7(fc^er«9Wittn)ocb/ Wielki pi§tek ©bar* 
freptag, Wielka noc Ojlern , Zielone iwi§tki $ftng(!en* 

SDa* 3B6rtlein bod), bod) xoofyl, brweft bee 

Jpote au£ burd) 2e, }♦ <£. Pifz ze W. M. P. zlafki fwey, 
co sig tarn d&eje? berJjjerr fetjfo giitig, unb fdjreibe bod), 
was borten pafjtref ? SDa$ 2Bort &a£, roenn* fo t>fel (>eif« 
fef, ate: feit t>em fpridjt man au$ burcfy jak, |* (J.Jui 

siodmy diien, temu, jakom zaniemogl, eg tfl fc^on ber 
jieben&e $dg; feitbem id} franf toorberi, Trzeda Jui noc, 
jak fpac nie mogf , c$ ifi fd)on bie britte 9lac^t / feitbem 
id) nid)t fc^lafen fan, 

V 

& 4* 



«■* 



$♦4* $a$ SBort feiner, roenn* fo trie! fceijjt, 
a(6 hitl tin$iQtr, roirb tatttftiaden? roenn* abetfo 
t>ie((>ei£t, ate ntemani), butd) nikt au«gefproc$en, a, i 

& zaden teraz czlek od gfodu nie umrze, byle praco- - 

wac chcial, fetn etnjtget 3Kenf<$ nntb je|t J|)unget$ flee* i 
fcen, wenn et nut arbeifen mifiL Co komu doiega, tc- 
go nikt nie wie , n>a* einem bef ummere (mo emen bet 
€?$u$ brucft) bag n>eijj Sliemank 

§♦ y ♦ QBetm man fttt>a6 ftagen tt>tfl, y fo fef f man 
maraud a obet czy. 

i) !Da* a fan attenf()a(bm »oran fJeJjpi, $♦ €, a pra- 
_wda to? a Wamftwo to? !3fJ ba* erne 2Ba§r$eit? 
3(1 J>a* eine iugen obet Unn>a$t&efc 

2) n XX)entt abet bad 2Botf letn frettit baju f ommf , fo 
fefct man |u &en fdlgen&en 3Botten etn ie, % (jmiu, 

3. & a rozlemizc korimi X. Bifkup jachal , czy tez 

podjezdkami ? 3(1 bet ©tfdjof mir gtoffen ober mit 
CBorfpann^ferben gefa^ten? 

3) XCtrm abet bet SRac&btucf bet Stage auf etnent 
Adverbiolnterrogandi betu^rt, fo fan 6a$ czy mc&t 
ge&taut&et roetben, j. <£♦ <£$ ifi untedjf gefptoc&ett: 
czy kiedy W.M.P. tu przybyt, fonbetn man fptid)t: 
a kicdy W. M.P. tu przybytefz, n>enn iff bei; J^etr 
$iet angefommen? * 

4) Witt) We Stage a jeft> czyjeft, negative beanfr 
vooxtet , fo braud)et man ba6 2Bott mam mit tent 
Negativo nie, ). & a jeft J. Kr. Mc Pan nafz mi- 
lofciwy w Warfzawie? ©inb @t. £onigf t SRajefL 
unfet afletgndbtgjtet Jjetr in SBatfc&au? R. nie 
mafz go tarn, @ie ftnb nic^t ba» Czy fg pieni§dzo 
w worku? 3R ba* ©elb tm SJeutel? nie ma£b» 
#* tfl nic&f. 



■ ■■ ' ■ ^ ■ ■ 

§. 6* Defter* mac&e tie blojfe Q3erdnbertmg 
j) time fcon bet PraepofirionregirtenCafus, etnegmt} 
dnbere $>euftmg, }♦ <&P. ftryi ftaral si$ oni§, bet 
#err 93tffer bemu$ete fub, (forgte) fieju^ro* 
t|en; £ingegen ftaral iig o niey fceijfet: <& forgte 
urn i&r ©effe*. 

2) 23iexpetten giebt We 9Berdnberung bet Ortt> art 
rodcfyem We Prapofition tmb i£r Cafus f!e£et, eine 
ganj anbre ISebeutong, 3* €,;jui przyfzyli po 
nas , fte fint> fd^ott nad) un* gefrmmen / (fpdter a(* 
n>ir. ) 

3) !Die ©arte *oi: Allen JDtngen fle§en jroat 

I Tim. 2> i . przed wfyftkiemi rzeczami ; abet man 
liefef je$t gar oft, nad w&yftko, naybaiiiey, nay* 
pr$dzey , nim sig co ftanie. 

§♦ 7« €nWtd> metfe man ft$ bergfeicben SXebenSar* 
ten unb 2Borte, roelc&e from SDeutfc&en gar meif ab$& 
£en, j. €• ■ 

Brat miefeka na rogu, ber ©ruber n>o§nef im €tf§oufe* 
Pfu octy przedal , er ^at roeber ©cfraam nod> ©cbanbe* 
Popadac Konfi&acyi, bem Fiscal in bie J£)dnbe faQetu 
To 3j pokaic, bat roirbffcb auStpetfen. 
Day mu pokoy, (afHf)n jufrieben* : 
Day mi plufk ryby, gib mit bat ©djrodnjgen tnmt Sffcfr* 
Day mu zwono ryby, gib i£m bat ^iftelfhicf fcom^fd^ 
Day mu kgs chleba* gib i§m ein <8tutf (ein SBrob* 

Gdziez niegdzici trochg 6arno, §ie unb ba iff eftoai 

f*n>arj* 
Tcii czlowiek wierutiiy przebieglec, ber 3Renf<$ ffl ein 

Srjbofenoidjt, odpowiedny niaprzyjacicl ein abg* 

fagter$ein& .• •' 

Obl t 



178 ' •# ) o ( * 

II. 

Shirr folgen mm w Stletnung 

bet ^ofotftyen ©prac&e 

Wenlic^e ©efprac^e. 

9 

Pierwfza Rozmo $Da§ i* ©e* 

wa. fprdd)* 

it Czczf^c Boie, Panic f§- if. iSylfitf JU , £err Sfatcfc 

J. D&skujs, wit^y Wafz ft 3$ bank, bet Jfrectfy 
Mo^c, to Goscwd&gczny twKfomptfK/ &<»* ift urf* 
do aas. em angene^mec ©ajh 

£ Jako sis wijc powodzi? 2Bte gefiw fpttflen? 

B. Jefzcze po ftarcmu, a <£$ MetM npd) bcym TCIfen, 

^ Wafzmos'ciPaiii Malzoa- unb rote #e£tt &eS J£crrn 
H jako* si| ma ? $r<au. €(jeliebften ? 

J. z4rowaChwata Bogu,y @ie tj! no# ©Ott, iob! ge* 
pozdrawia Wafz Mpsci. funfo , uttb gruflet ben 

$errtu 

ft.- Profzg jg tez odemnic %<f) bifte fie mid) torn mtr ju 

pozdrowic , a Wa(z M. grufl" en ' un & &* § wr & e * 
racz % dzi*; u mriie za- Iiebc jidj tyute bey mtv |tt 

bawic. aerroeilen. 

A. Tmdno mi. %d) bin befcftdfdgf* 

B. Zariiechay Wafz Mo& £)er #etr rootle fein* ©e« 
takowych fwoich tru- fdjdffe auf fine f utje £txt 
dnosci aa Krotki czas. • • .. - an- Die ©eife legeru 

A. Czas po czasle upiywa, y Sine 3*** Wrgefcct nad) bet 
nte wied£icc, gdiie sig anbern, unb man noetg 
ppd£iewa, a wtzatee na mdjt w fie Weibt : &<X& 

1 . *• Z^damit 



♦ ) ( S}C 179 

Z§danie W. M. zofta- auf Q3ege§ren De$ J£erm 
n$. n>ifl icf> bleiberi. 

B, Ztgd poznawam riifob* J^ierauS er f enne memeS (joc£» 
ludn§ przyjafti W. M. M. gee^rten Jfperrn aufrtdjtige 
M. Pana. §reunbfdjafk , N 

A Juz cz& 4o domu po- (£6 ifl fcfjon geit, *><$ fi# 
wrocic, mialem sif ztaflci micf> nac$ J^aufe tegebe, 
Wafke'3 barzo dobrze, y fd) 6m au£ ©imjt 6e4 
dzi^kuj?. £errn mo^l tradlcet unit 

fcanfe* 

B. Niemafz Waizm. za co ;Der Jjjerr hat nid&t rooffit }U 
d?igkowa& fcanfen. 

WtoraRozmowa. ©ag 2. ®efi>rd& 

ft DobrvWieczdr! B. @uf en 'XbenD ! 

C Tegdi iycz$ W^fceci, C. (Jban &a$ rounfdje bem 
gd&ezetf Wafzec tak dlu- »0crm, too iji bet J^err fa 
gozoftawat? langc geroefen? ' 

JS. U PrzyjadieM n^fzego Sgn) unfetnt guten unb i«* 
dobrego y poufalcgo. itfrfdfHgen $mmbe, 

C. Wfzakz4 ju2 noc naftf- (£$ fcitt ja f<#$n fete Slad^f 
puje. £eran* 

B. Przed wieczorem praw- 9Bor2(benb bin idj jn>at#it 

da z mieyfcam $ij rufzyl; fca au$gefa§ren ; abet im 

ale zt? drogg die mogtem tofen 3Bege fonteic^ nk&t 

poSpiefzyd - fottfommetn 

C To mu&rt wczorayfzy ©06 mu§ ber gejlrige SXeaeii 

dtfzcz uczydid get£an Jjaben* 

B. Y owizem. 3 a f^plicfe. 

C. Byt& tfei y Jey Mo& fa- ©at Denti Me grau frfba: 
roaPaiiidoma? audj juJjjaufe? , 

2*. Byla , alb troch§ nie do- %a, abet fte ijl tttoai iwpafi* 

maga: Pokton od oboy- ({<#, id) fod t>on bfytim 

j;a main oddae. gtufiem 

■■'•'- SW a CBeday 



i8o 4c ) ( $ 



C Boday byli zdrowi, a my ©Ott gebe", ba£ fie nt6gen 
zriimi! gefunb fegn, unbroicmif 

t(jnen! 
B. Zdrowi^ wieJki klcynot. ©efunb(jeit ijl tin g*ojfe$ 

^letjnob. 
C Prawda, cdz Cztowiek SDaS ijl n>a§r, roaS ijl em • 

bez Zdrowia? 4 ^enfd)oj)ne©efunbfjett? 

ft Zdrowy do wfzyftkiego ©n * ©efunber ijl ju o(lm 
fpofobhy, * ©ingen gefd)i<£f, 

B. A choremu rficzego'fif Unb em^rdnf ec (>at nirgenb* 
ni^chce, t toorju iujt 

Trz&fia Rozmo ®a$ 3. ©e* 

C Dfifti, ' C tfinber, ~ . . . 

D. Mosci Pa'iite, coVVafz- D. SWew #ecr, toa* ijl fein 

Mo^c Kaz^fz? "' SSefejjl, 

£ Juz to dhigo na noc, <g$ ijl fcfyonfpft in bieStad)*, 

trz^ba jefzcz^ raz Konie * man mu# noc$ einmal Oie 

opatrzyc. . $ferbe befd)i<fen* 

#. Jui ma'j§Obrok, a uaaa ®ie ^a6en fd^on gutter, unb 

" tez wn& doftang. J^eu roerben fie aud^ bal\> 

C."ft££ Siana j^fzcze wie- 3jl &W n n<K& *W J&eu t>01> 

1c? fjanben? . 

JD. Barzo mate, <8e(jr roenig, 

C A kgdyzsig podiiato? Unb wo ijl e$ s cje&liebett? 

JD. N£ KoiiU ritemat wfzy- Gfcijl fajl aHctf aufbie^fer* 

flko wyfzJo, wolo'n^kro- b-e aufgegangen, ben£)dj- 

upm die. wieU dawano. fen unb J?u$en §<tf man 

" . roenig'gegebem 

C. Czymz£ woly.y Krbwy 3Bomtf £'abt A$v bje&c&feti 
dot|dk^rmiliici^? ; . - * unb £% fci^ero gejfufr 

' v ' '' cert? 

D. Na- 



» >M ♦ l&I 

D. Nawigcey flora? * y fi£- $m meiffen mfHBfrog, unb 
czk| wodipolcwang. -4?ad)fef wif .JBfcjfec be- 

- ; , floffhu ■ ■. 

C. Coi ezyiiic? byU je tyl- 5Ba$ fofl man t$ittftt roenn 
ko do tfiofhy wycho- man fie mrr fart* Bis juro 

. wac. QSorjafjr erfjaffen. 

D; Da Pan Jtog!<fyo&ii& ©Otf n>tr&$ * getf en ! man 
waS &g, ze iima nam ^irtuf} .§offm, ; ' fcaj3 feet 
wnet podzi$kii}& 5ra ^iriferba(birt)irt'MbfdJieO 



C ~ J£fis&£ nig tak whlo. fRocfy nid>t fo bctib. 

Jk Bogftaiy (36fc^^rz^ y ©Oft tfl fcer alfe ^qu&$af 
da££ ma w%ttiag cz£fy • -t^, Uht>'er.fe{ber;^at affe 
tf mocy fWojey; / \ 3^^ ? n T^ n€C ©eroalk 



C. Topewna,%Girz$diiwfzy $Da$ if! SWtfU wwn, i§t 
• Wfeyftkor mcJwQe pa- - iberDef atteflfeef §'an fyabtn, . 



cierz, a idicie fpac, fo Betfjet, un& gfcfjef }U 

£. Stadia if v.]ft6iW r .-NL ©5 foil gef^el&en, roiefce* 
Fan roftazujfcf ' '• r *^ tT ^err &ejte§fet; 






S ,«- t 











XfJ 



« •. »« i 



> i -*-.» 



ftsriti. taget, Sag roirfc 

"Ymrzy. ' ftdumeft. ' 

H.-.&6mt) . '■■ .. 15©ataiwte? - ' '" * 

£.■ Bo )&<M:;Mfra do 5Dene V* ifr ndld} idnge §in, v 
tfwitariia: . nafz . Kkir c§e eg Sag toirb: unfet 

,T :■' N - '"*.»" 8R 3 ' trz' 



trz£a raz j£fzcz£ &f . J^afctt ; |at $um &rftfm 
piai ;. ' mo|( ftae&roritf gefifcj>ec. 

X), Ni^bredz, £l£ wftarimy SRefce md)t fccrgeWid), lajfc 
p$dzey,,i\i£ Jego Mos'c m& tfytv <mffie§tn,<fyt ] 
przyfedfzy nas obudii. bet Jpm tommt unb tint 

/ aufroedt 

£ Moy nyfy woycrfchu. SRein tieber 2(l&red)t, toi 

. dobit£ uczyriites', i& mi , §afl «w>§t get()<m, Da£ 

. fen przei>wrf, bo byBI fcu rot<$, $<# au« beta 

byl ao Biatego daia fgal ©djlaf erroed? f , fort ft §at* 

J5. Ja "flyffsg^.ie jui jego ^§6w>b»gfeer*0ettf4oti 
, Mo& wftat y pv^chacfo if! <wfg? jfanften, un& gc* 

£ Jak naprtjdzey obio- iofjMutS je^er je 6ejfet.<m« 

D. Szc^&il'n&ze, icmja ©a* ip unfec ©turf , ba{Jfcl» 
«$ w czas ocuctf. t , : jettig aufaadtfe* 

£ Diigkujf, ierfymriUobu. 3c^ fage 3>anf ^ frajjfciiittMfr . 
dm <m<$ £aji aufgett>*ft* 

D. D&eri dobiy W, M» P4 ©0« gebe tem£eiTn flpfctt 

£^k&^te^togofp£- Jfrabt i§t fo I<»ige gef$la* 

W , "-- , ' # " i fen? 

X). M^iDobrodifeju.pro.. J$tft mir bttfyft um33ctj*f- 

4im o Wytotczerii* • ; §ung* 
£ Drugi raz £g tegp &i& 2(tiDet ma^( unfctffc^rt eu# 

wt&fc < ..• - / ; ; * to weft N 

Pi$ta Rozmowa. JDa$ s+@eff>r£$» 

£ Namilfzy BracifzKu, ^ E. Wcc\\tb$t$ ©td&ew&ett, 
fr{ kjj, # ; #$ widzj. . . id) fteucmwfr, &afHd>t>i«9 



# ) « ( * It3 

£ To tti y moja rado^c £ $)d* tfl aud> meine §rcu* 
ie&ny fig znfcwu zdrowi ' be, t>a^ roir .untf gefunb 
potkafi, begegnet £aben, 

£ Gd*ie£e$ byl? 9Bo roarefl feu? 

P. W fzkol*, 3n bet ©c&ufc* 

£ Cz6goi %tatniicfyfz* 2Ba$ femefl bu 6a? 

£ Polflriego jstyka. JDte polnifcfce ©prac^e, 

£ Jak& dtugo? SBie fange? 

£ Pol roku. ©n Rafted 3fa§r, 

£ Juz*& fi? wi*U nauczyl? Jjjdfl bu benn fc^ott trfd ge* 

farne(? 

£ J£fzcz£ £i£ wieUr bo SRocfy nid)t t>M, benn Me 
polflu j$zyk 6$fzki do pohufdje @prac$e ijl 
poj?cia. (corner ju (emem 

£ M&£ *ii* trzeba aij byte 3d) ^atte nidjt n6f(tfg Abet 
na £if fkkosc ufkarzac, tie ©d;tt>ierigf eit )U fl* 
bom miai dobrego Nau- ' gen, benn id) fjfatte einen 
czydtela. guten ie^fmeijfer. 

Ts Mozetobyc, dkwfzy- $)a« fan roo§( fepn, nidtf 

^ fey , co dmgich naucza- affe kfmnetff et (jabeiv 

" ]5, rowne dary maj§. g(eid>e ©aben* 

£ Nic w&yfcy tc£, co &% Sliftt atte iernenben $abett 
ucz§ maj$ rowny dowtfp attc^ cinexkt) 93erjlanb 
ypamijd unb ©ebdcftenifj* -. ; 

JF« Ja % taflciBozey wnct po- %(fy tan burcft©Otfeg ©no* 
j§£ mog$, kiedy mi &e De tD0^( ba(b faffen,wenn 
tylko co rzctetai£ powic. man mit nut toa$ beudid; 

wtfagefc 

J£ D£i$kuy t£ to Panu $>afur banf e ©Off* 
B6gu* 

F. Y owfzem flufzna, aby&ny %a ft etjlid) tfl tniKg, bag roir 
nm za wfzyftko diij- i£m toot attes 5Danf fageft 
Kowali. mdgen. 

• 

, «&l 4 SZ0(K 



■■1 ■ inn — ^1 11 I 1 ■■■ ' >«>«(«MMHWM*IMMIM j 

trz^ci xa« j£fzcz£ ii? . J£af)tt.f>at jum brftfm 
pial ' ma§( nuefr rod)* gefri^er. 

X), Ntebredz, al£ wftaiimy SRefce md)t fccrge&Kd), lajjt 
prgdzey , nii Jego Mo& un* e$ar auffief)tn , ejje 
przyfi&l&y nas obudzi. ter «£ew fommt unt> un* 

£ Moy n$y woycrfchu, SRefo liebee 2((&red)t, &u 

, dobit£ uczyriitesS iH mi , §afl nw$l scroti, &a£ 

. fen przfi^al, bo byflfr In rot<$, $<# au« &em 

byt ao Biatego daia fpal ©cftlaf erroed? f , fonjt fyat* 

_ . K •>♦ Kc|tf eh SKotgen ^efc&(afen4 
JX Ja fiyi^, 'ie \\xi jego ^ (jdr«> to# 8>et*£ettfd)oti 

, Mo& wftat y prachadza if* aufgfjfawten, un& $c* 

£ Jak naprtgdzey oblo- iofotm* Je$er je bejfer mi* 

czmy *Sf j jie^em 

2>. Szczgsci* nalze, icmja ©a* ip unfer ®(utf , bafjfcfr 

185 w czas ocucil - ; jettig 6ii$D*d^e> 

£Diiskujf/icsymni4pbu. 3c&fage£>qirf, DajjDiiitlifr ^ 

diit aiK$.$afi aufeetpafk 

D. Dfien dobiy W, M. P* ©Ott $ebc tofm£errn gjtfeti 

nur;> .+. • ? •'-* -%&& - - • • ■• ' 

£ Xaki^^^ to ^tugo ft^- j£abf i§t fefongc gefcgla* 

W ' ^ fen? 

XX Mos6Dobrodzfeju,pro.. Jjfri* q>fc bitten um£ta|*f~ 

-fim o Wyfoczerii& • . §ung+ 

£ Drugi raz £g tegp ft& Ttttott ma$t wtterfitfct eud^ 

wtifi* >; . ,•' / > tort tu(|fet 

• - .- • 1 

Pi|ta Rozmowa,; : 5D«$ 5; &tfov&&+ 

R Namilfzy Bracifzku, &* £ 3(flerKe&f!e« gjrdbew&ew 



>S? ) o (; j5k igf 



wig&y m {ajatfinial.przy. Lf^Iteri fdneUrfaid^ l»e§c 
czyny, ^ (>a&etu 



■ t *'>!,, 4 



Siodma Rozmowa. ©a$ 7; (Sefpriijk 



« | • . ,; I \ 



G. Czemuz to inij^qr. ftb$ G. 20arum6 «eDcti|r|b -feife 

tyiko fzepcecic ? utttetr etnahber? 

K.J80 ^wfekol^takizy^c^ay. H^JDwiNn tec <§$$£ ^ 

ft.Mogli- bysmy^ , 1 $,&jH QBtrf. tfyteit tw^V; totnft 
nam riie zakazano,;. : mans ting md)t Wrbofen 

G. Ktoz to warn zajkazal? 8Bet ^atcuc^ t>er6$ten? 
K N§fe: mily _P$a ; Pr»? Unjb:Mir^errie|tfti#cr* ( 
ceptor. :n> 

G,J**fciz mi to.Mto^cmo- Q&a* i£ fca&twrittt&efce jtf 

fthNi* zakazarf jti^m cale <£x fyat minify $n^Mt 
mow^ , s po eiqbui mdze- 9tel>* tiet&oteti^ n>it . 66h* 
my<& fotf #zm*W& ? * **** n>o£(fadjte rott etian* 

G. Q&ymie w$c;w fokole SBofcen re&et tfpifemtjtiifE 

K O fekcyacfe <na£ycii xzy 91 

je timiemy? . •;/* ; • f 
G, Nie wi^le w^ixihakzy, <g*!i# ro#t wel&atan gefe* 

chocby^cit iah ate'^ieU gen, n>enn t§r fie gleidj 

j*owjad4& ; ir, .< '„ /.-J mdjfcfontet awffagert, 
H Cozby pb nas b^fe w 3Ba$ n>aren mit nu|e-tn bet 

M^4£#tynfoty % die ,*■ Ccfaile, wemt wit nidfc 

G. Wfyftko 5^ aafem; * Weimtptt 3*V ' : 

ft Kto 4*$f&G%9fckse$b w SBertn einet roa$ ©ufe* in 







mjodym wicku dienau- to Sfuijertb tttd$Jetftet, 
czy , potym trudna batnad) ifJ e$ fcfyflctv * 

G. To prawda, Bog warn T>C&i$ tt>a$t, ©Ottfylfe 
4i&:h daky ppinolci eudj meter ! , 

J& Dfiskujemy za to dobre 2Bit battfen bet biefettgufm 



' '•' 




Ofma Rozmdwa. ©a$ 8. ©efi>r4#* 

K.Ca*& ioi+ba eijbito? R9Bat f<$abet Mr? 6to 

bafi bu ©c&ldge bef omen ? 
X Y owfeem^y Aicpo matu- J£ 3a fetyftd), itab im&t roc- 

. nig* 

H. Ach ! ty Nieboraczku ! 3d) ! bu armer Sropf* 
/. Nicwicm, czy miW iafu- 3$ wtfrWdtf, 06 bti mid} 
jefz? czy ^ ze nmic na- beffogefi ? ober ob &u 
smiewafz? micfc auSUcfaji ? 

# Czemuxbym iig nrial ©arumb folfe ic& (adjen? 
smia# cofigtobie'teraz n>a* bit am$o roi&etfafj* 
fti&o^tomnic potym & - ten 7 &a$ f an mir feftjten 
mego potkac moie. hentad) begegneru 

J. To wife bywa. X>a$ pflcget fo |u fei^ 

KPro&g, powicob mi cos 3$ &&*/ (age mir, roomit 

przewiiiiJ? > : . ■ - bn e*tterfcbu(bet §aji? 
I NicVcMom pczyfeccfl do 3$binfp&inbte<3cM get 

fzkoJy, tt> pierwiza. f wnmen , ba* if! ein* ♦ 

K Sfyfz?, £e£ fekolf zflpal, 3$ §6re, bag bu Die ©d>ut 
y coie£ wi?cey uczynit> t^febiaftn §aft, unb roa* 

$*fHu me£r getf>an? . 
J. Lckcyi fwoiey ni^ umia- JJd) fonte meine Leftioa 
lem, tt«$t< 

r . Nie diiw, ze fig Kto, & iff f «n ©unto, t>ag 
coz po nas w fckole, . - man bid) gcftfclagen ^at # 
jdli £5 nie uczymjr. was ftnO u>it m ©tf>u» 

tr»w|/tt>otoirnk^f(emen. 

/. TV 



sjt ) o ( jje iS7 

J. TobJg to dobrze mo ©«* fattfl bu n>o§t ceDeit, 
wic, ty mafz glows do- bu W* ^ ncn 9Uten#Gpf, 
br§ , a ja pamigq jeftem uitb id) bin mfcftedJKeill 
flabey. <Sfcbdd>trof}. ,••,«'* 

■JC Pitoofc We uczfire $M $1*$ tan fctel fgtflt,- ;\ 

raoze. % . • : 

I Spr<Aui§ yja, y pil&ey* 3d>tt>itte auc^t>ecfu(^n>imll 
rm bjdf . t fleif iget fe^m 

• • . • •*• 

> . ... . 





®G$ 9* ®* 



wa. - s fptdd). 



\.»S H 






£ Panic Ntraczycielu, ppz- £ $€tt Pneceptor r 6tt J^etr 
wdlie nam Wafz-Moic, t>€rgdtine tm$ tod?, fcamit 
abysmy ^niadanie 1 nafze n>fr ttttfer §ril$jiiicf ejfm 
jadli. . ^:: ; ntfg<m. . :' 

it. Juz to o sdiadaniu'mo- JC viebettytffionbomftcufy 
wifie?* fhirf? 

£ A w^akie, jui godiiaa 3J* W $** We fiftiritt 

JC Obaczf na tfonecmym %d)tc>iiit><\tan1>tt<&jwnen* 

zegarz*. : ' (t$r^)etn ,:: i 

£ Gdyby rfie piawda fcyfa, ©emt* nk&t roa$* w4*e j fo 

die mo wilibysnvy . . : totfteftttffc nidjttebctv 
JC Wy czgfto powia dafi£> %ty re&ct oft, n>a$ ftem d(fo 

co temu t£k riie jeft. xwfyt iff* 

£ Ale teraz nie iaaczcy, jak %Ut nun ifte nitfyt antiixt, 

mowixay. , . ate rott fageru 

JC Toby rapifaS, ic raz &a* foltt man an^rdbctt^ 

Frawd? od was flyfeg. ' fcafj id> rinmal Me <Sa§r- 

" ) £eit toon eac^ ()&e, 

£ Tak n&barzo Wa&MoA: ©er £ere beftydmet tuts fo > 

zawflydzafz.. ■ fe$r* 

JC To czyilig dia tcgo 5 SDa* tbw i$ fcaroro, Sarnie 
: :A abysfie 



mjodym wicku die nau- ter 3ti<jcrt& rtfcfljuetttee, ^ 
czy, potym trudna barnadj tfj e$ fcfytoctv * 

G. To prawda, Bog warn Dosijl tt>a$t, ©Oet^elfe ;, 

4i&h daky ppfnolc i eu$ mekec ! , i, 

JRt Df iskujcmy za to dobre 3Bic Oanfen feet fricfengufm :( 





3) 
51 



Ofma Rozmowa. ©a$ 8. ©efi>r4#* 

KCozti to?.abo cigbito? f£$Bftt fd^et Nt? etee 

haflt>u@c^(dgebefcmen? ;\ 
X Y owfeem, y rfiepb m&tu- I. 3fa fttyftd), im& nuftt toe- 

mg* • 
U. Ach ! ty Nieboraczku ! 3d) ! tot armet Sropf* ^ 
/. Nicwicm, czymAii iaTu- 2(d) twtf? Wdjf, 06 bti mid) ! 

jeTz? czy &g ze nmie n*. beflagefi ? ofcer ob- Du * 

smicwafz? mid) auSUcfajl? 

{£ Czemitzbym iij miat ©arumb folfe fa$ (adjen? • 

smiac? co fig tobie teraz n>a$ &tr am$o wt&etfa£* , 

ftifcy.tomniepotymfc .. ten, t>a$ f <m mir fe(6£en . 

mego potkac raoie. hentad) begegneru 

/; To wi?c bywa. £a« pff egct fo }u fe9% 

K Profit, powicab mi cot 3$ bittt, (age mir, roomtt . 

przewidil? > ■ . . ^ btt eSttetfd)ufoef §afi? 
I NicrycMom pczyfeccfl do 3ft6fn jpdt in bte<S<$tt( g* 

fzkoly, t6 pierwiia. f tmnten , ba* if! em*. 

K Slyfzf, iei fekolg z*fpal, $<$ §6re, tag Du Die @<^ul 

y coitt wif ccy uczynit* t>a$$(<t{bt §aft, mtf> mat 

£*fl frit mefjr getf><m? k 

£ Lckcyi fwoiey &6 umia- $d> fonte meine Ledio* 

fern, tucfyL 

I Nie diiw, ze 65 bito, €* jft f ettif. ©unDer, tafl 

cdz po nas w fckole, , - mart bid) geftfclagm £at> 

jesli fij nie uczymjr. was ftnO nut fat ©c^u- 

lrn%tt)OtDicnk^fl€mert^ 

1 • J» A 1 



_^ £ ) o( $ 189 

mamtmtmm^^^mm^^^^ ■ i i ■ ♦ i im n ■ — . . iu I 

K. Mti&e dobre mice pio- 3{j.t nwgt ,gufe 3ebern jmb 
ra yinkauft, y pjzypa- * $inte fjabefyuntomoi^d)* 
trowac % literdm, jako tunggeben ^uf t>te93u#* 
f^wyrazone- ffabeii ^ n?ie fte fml> aitj$ge« 

fcrucf ef* 

I. Df igkujemy za tg dQbr§ SSJir fcanfen fur fciffeTgute 
Nauk?. • ". . k§te. ■ 

K. Zaspiewaycie pioffk? , y ©inget tin iiebdjen un& ge* 
id&ie z Bogiem do donui f*et mi( ©Oft nad)$aufc. 

L Day Bozc, abySmy W. ®vt( gebe, &,a£ toir; fren 
ziiowu zdrow^o widftee Rettery mfcber gefimb ft* 
inogli! §en*uogen! ^ ..;; 



• » < 



Jedenafta Rozmo- ©a$ 1 i; ©# 
- wa, fprddj/ 

I. JMzeftol na|uyty? . I. Sfl £er Sifdj fd)wt> ge» 

At mosdi Pariie, jefzeze iiie. M J^err , nocfj nidtf ♦ 

L. Czemuz iig nie spiplzyli SBBarumb fpu&ejl fott J>l$ 

Lotrze? •'*/ /w^feiiSybe? ' * ' 

M. Bo je%ze. file .gbtowe ©enn;ba6^|fmijlpq^ttfc^e v 

jedzeiiie. ... fetrig* 

L, Skorq £g nagotuje, po- ©p W& .ate *$ fcjcrig.fepp 

wiedzmj. tt>irb , fo fage mi rJ\ 

M Dqfyrze Mo&i Panic, Ja, ©ut mete jbetr, ic& biffe, 

proizg Mosciwa Jpaiii o ^odjgee^rteSrauumb.cm 

bi^y Obrus , y ferwety, wt\$$iffi%wf) tthb <Spe* 
* abym wczas ftdl nakryi roietten , fcamtt id) ' 6e^ 

'".-:. Seiten ten tif#-tyc^ 

m6ge, , 

I. Oto-i tain wFzyftkofaay- ©ie£e,i .bd*mirjl Du affe« r ^ 

diSlz, y t^cr^ tyifewe. ; bth) ritiij jinnetne ©^cp 
/ ,.*,•* .■ t Sen* ... 

•eke, 



190 $,)<>.($ | 

delce, sibym je wychf- ©abefa, (©affefn) &afj 
ddiyl. idj fte rem madj>e» 

X. Szukay ich fobie, £chleb ©ucfte fte bir, unD roenn &u 
poleiywfzy naftbleiitacz fSrob auf &en $ffdj §aff 
piwa bialego y czamego, gelegt, fo japfe wrif} unD 
Jiafee t$z dw*6 przynies fc&roarj 2Mer, bringe 
zwincnu aud) jwet; §(afd>en mit 

bem3Befn. 

At Jakiegoiwinamamprzy- 3Baa wrSB'eiit fott i<^ brio? 
riieft? gen? 

!• Francufkicgo at>o w$gei> $canj*obcrttngerfd)en©em^ 
fkiego, ale picrwey we£ nitron aber jum etflen Die 
mif? z Jarmu£em y za- ©duffel mit bent $o£I, 
£tp£ J? na ftol, potym uttb bring fie auf J>en 
miffo^arzone,anaofta. Zifdf^^cvnadfbae^etod}* 
t£k pieczenig wotpjarfc Pa- te SMf<# / Mb jute$t ben 
fctctu d&< rfitf mamy y 9Unta>S3raten; §eute ^a« 
zadnych lakoci. ben toiv feint tyaftet au$ 

!eine $ecfer=93i^eiru 

mUdt& Pantf, jui jcrfc SOlein £ert, ba« Sffett iff 
gotowo , Jcy Mo*c prow fcfron ferfig , bit $od)ge* 
Wafzmo&i do ftqlu. e§tfe gtttu bfflef bin £er* 

ten jwm Sflfem 

X.Wn6tprzydg»cz4kamtyU 3^ ft>^be balb f ommen , ic& 
ko Gos'di. warte nut auf ©fijte 

*M. Kto wic, kirfdy przy- SBer toetfj , wenn fte roetbett 

";.M» ?: l fontmen? 

1. Nie twoje to Star&iie. SDdfut $afl bu nid)t ju for- 

gen* 

M; Jfcc id$. ©ie t ommen fc&otu 



*■ /»:• / 









M.P. 



- • • .* 



fc ) o ( ate *5* 

M: P. zdrowego Pry- f>o4$eef>ttta «$etten $e« 
xcia. funbet lint unfit* 

tf.Chwala Bogu y d%ka ©Ott fe$ icfc unD 5Datf£ Wt 
za zdrowie, bcz malafrny ©efunbbetf, tmt rociten btt) 
doma nie zoftali- naftc ju J^attfe gebfaben* 

M. A to czemu? ttnb roarumb Da6? 

AT. S$&ad nzk barzo fig zle Unfet9ted[>bat ifir fc^cfranf* 
ma. 

Af. To mi nie miio. SDa$ if* tm't nicfc (fcb* * 

N. Nikt m* moze by£ p£. Sliemanbfan fetnet@efunb< 
wien zdrowia fwego. &rft 9 ett>i£ fet>n- 

A£ Diugdi joi choiy? 3$ *fp U»9 ftanf? 

tf.Dftftemudiig^tydiierf. Jjfolte ijl bet jejjejlbe $<#♦ 

Af. Oiyin^zas^ewifcodftiia. Umt&kfe geit pffeget ftctf |tt 

na bywa. dnbetn. 

N. Spod&ewamysif , 2e jSj ©it §aben Jjpofnung, bajj 

ku Zdrowiu odmieiii. bit 2(enbenmg rottb jut 

©efunb^ciffepn* - 
M Day to Boic, iyczg mu JDas gebe ©£>tt, tc§ wfln$e 

dluifzego iycia! i§rn Ktngete* ieben ! 

N. Nie fatwiebyftnytak do- ©it mbd)ttn m<f)t Uitfytf* 
brego ff^iada znowu na- cintn gutm Slac&bat role-* 
byli. bet bef ommen, 

M To pewna, ale profzg ©a* ifl gerolfj/ dflem idjbte 
W. M. M. M. Paiiftwa do * e mrine §oc&gee{)tfe Jjjer* 
ftoiu; tenjiitif& ; ' ' 

tf. St^wiemy iig, bomfi dla ©it rotf&ett tm6 rinfletfett, 
tego tti przyfdi; beijn batumb fmb »it §& 

gefommetu 

M. Zt§d wtelk? laflwWo& J£ietau$etfmnemefnet#oc$* 
M M. tyL Parfftwrf uzna- gee^rtenJ^ertengrcfle©e* 
warn. ; : loi>gen(jrif* 

#. A atiy widfimv urijkfzy Uhb^irfe^imgt^ett®^^ 
df&tW.M.P&t, : N^ - fi 

' Jtf.Ri- 






■qHWfJWW— ■— * ■■■■ *. »■ ' ■ '— p w ' i " ■**■*— — — »w^— a— — — m 



*** # ) © ( $ 

M. Raczcki Waferno^ci za- SKeine (>oc&geel)rte$etTen be* 

iywac, lieben fcod) ju effeit- 

KDobrzeMg mamy zJafki 2Bjr fmfc s^rgnugUud (Jlnmfi 
. W. M. M. Pana. be* $crrert, 

At God&toby %kpiey cze- & gebufctfe wo§( beffer ju 

ftowac tak mite; Go&ie, ' tradiren fold^e Hebe®afle ; 

jaK.ten cza$ ni^-po temu. atfcin . 2>iefe geie feifcet e$ 

md)f* 
2f. Nie «artuy WafcMote * Der^err f$erjentd>t 
2#r Jakteg<5z tnjnku Wa« 2Ba* bdiebee mrineit J&ettn 

fixnoift £§&#?, ; ju ttwferi? 

N. Ja fe^ig biale , a tc& Pah 3$ £obe gern wetf? , unb bier 

. ezarne flwo. fet $ett fc&wwj SBier* 




2>a§ i e 3; €te 
wi fpr dc6- 

&Kg$c2 to Wafzec byl? >T. SBanxn: &er£ert? 

aNaObie'diie. 0. gut SWtttag^SRa^f ♦ 

^.Ufcogo? Set) mem? 

0. UiJ^gpmo^ci P4na N< 58et) fcero.Jjpettn N. .. 

ff. Abo powiiiq^ajy .W. 3(1 et i)em J^errtt etrofrber* 

0. Stryy to mdy/. , (£r ifir mem Q3ette& .. . 

tf. Jatu&g, zetimwigcey ^c& me^Ae^a^ tamest ©a* 

. /wiyto Gosci. „. jle~$fl&flfen fe^n* 

0. Bylo ick nie.malp. ; (£$ xoaun if)tet tttc&t rnemg* 

#.0akjei W.M fpieiisciciz 2Ba£ §aben Oie JgNftyett mtt 

, fobyr^zpiowy? i,,/ „ einanbet?t>i)r©e^ra^ege« 

&abt?- - 

XfMfifypie wl#i^, ; 3^fto»7^ntf»eia9ieIt^2: 
0. teraiiiieyfz^'^qj^te. 93on jeftgem $ftege«*v>' 

i H .U * 0. Nie. 



_, # ) o ( » m 

d Niekto'izy mniemaj§ , \i ©ntge finb ber 9Wet>nung, 

jefzcze dlugo trwac bg. ba^ er nod) lange imri> 

dzie. , n)d£ren, 

tf . Uchoway Boie ! - ©as n>efle ©Oft tauten ! 

0. Niektdrzy powiadaj§, it <£imge fagen, bafj bet $rie<j 

wnet woyny Koniec bg- balb em (Enbe ne^mett 

d^ie«v * roerbe. 

MTegowfzyfcy ludfie -2y- ©a$ witoftfjett afleieute* 

cz§. 
0. Day Boze, aby&ny £ig ©Ott gebe,ba§ tt)ic ben He* 

mitegopokojudoczcKali! ben §fieben erleben m6* 

gen! 

CzternaftaRozmo- £>a$ 14. @e* 
wa. fprad), 

0. Coimriiemafz? cozapo- 0. ©aS mtynef* bu? »a* 
goda diis bgd&e'? fiSir ©etter nnrt> tyutt 

fepn? 

A Stonce prawda pigkni^ p. $)ie Sonne ifZ* jroar fcfrdtt 
wefilo, ale &g potym mifgegangen, ijl abet tj'er» 
zachmurzyto, y jefzcze nad) tt>a$ bunfel gemotv 
dot§d jeft pochmurne. , Jjen , imb bid §tc$er ftiU 

be anjufefjen* r 

0. Radbym byl, gdyby %<fy mb<f)te getne fefcen, 
pigfya byta pogoda. wenn f)A6fd} WkttiCtodxt* 

P. A to czemu? VLtib nxmimb baa? " 

0. Mam drogg przed fob?, %$ f^abe eine DJeife wr mir, 
y dobrzeby ^rzynanuiiey «nb ed wdtc gut, jum toe* 
rii^zed^dzem z domo wy- nigjlen nid)t mit bem 9te* 
jachac. gen /aus bem Ǥaufe }tt 

fofjren. 

P. Dok^d W. M. chc^ii ja- ©ofrtn tmfl ber «#err wr* 
chic? reifen? 

0. 0b Warfzawy, a po- Slad) ©at^ou, unb tnef* 

2ft dobng 



194 £ ) © ( # 

dobno y ' daley a2 do leid)t audj meiter bi$ itt* 

Lublina. fcliru 

P. Kto'rgdyi W. M. p'oje- SBeldjenQBeg rofcb Der^ert 

diidz? fasten? 

O.Jefzcze &g namy&m,czy 3$ Jle£e no<# in ©ebrfmfen, 

Wod§, czy L^dem ? ob )u 2Bajfer ober {u krv 

be? 

JP. Wod? Aie mozcfzW.M. Sti&afttctantMJfrm ttid^C 

by6 tarn prgtko, bo prfce- balb Da feyn, Dernt <je* 

ciwko wodiie figfzko tic. ge» Den ©trom ifl fd>u>et 

|uge§em 

C Bog moze dac Morikg, ©Ott fan ben 3Bmbau$ bet 

tobysmy pod iaglem ©eegeben, fofottfenmu: 

wuet tam byli. unter ©eegef fcolb &a 

jp. Azaibynie Jepicylondem ©are benn td$f fceffer £u 

jacbac? ianbe ju fa£ren? 

0. Zwyczayna to wigc dro- SDaSififonfien mringwofjn* 

ga moja , ale teraz riiebe- ticket abet ani|o €tn <je* 

ipieczna. fa&rltdjer 5Beg* 

P. Dla jaki«y przyczyny ? TLvti w$ f&t Urfadp* 
0. Dla Zabo'ju ftrafznego, tlmb be$ fd>recf lichen Sftotb- 
kto'ry s'ig ftal nie dai&o Wttb $obfc&(agS roiflen, bee 

Cheimzy. nidft writ ton (Eulroenfee 

iff gef<#e(jem 
P. Kiedy flg to ftato ? 2Benn ifl bag gefefcefcen ? 

0. Kilka temu tylko Nie- £Rur tor etlidjett SBacfretn 

dziel. 
P. Dobrze, 2e W. M. tak 9Bo£lget£an, ba$ bet Jjjetc 

oftroznie fobie' poft?pu- fo furftcfyttg (>anbeff» 

jefz, 
0. Nie'ch Pan Bog Wddzem ©Off bet £©* tooUe meitt 

y ftrdiem moim bgd*ie! $ii$rer tmb •Outer fe$n! 

P. Tego fcrdeczdi^ W. M. JDas totinfc&e bem ■frerotm 
iyczfl > t>on£erjen! * 

PiftnaOa 



Pi^triafta Rozmo- <&a$ i?* ©fr 

wa. fprdd). 

P.DobrodiiejuPaiii^Oyczc! P. £err 93ater? 

jg^Czego chcefz? Q. ©as wilt Du? 

P. Spoyrzyj W. M. na mojc £er £err fef>e &oc& meme 
fzatki, jako si? barzo po- ^(eiberc^en an, rote fie 
darty.- fe£t ftn& luriffen/ 

Q^ Przy iwawolis to uczy- £u j>afl &a6 bepm SWuf §rotl» 
nil, iaji dawnomd je fpra- ien get£an, id) (jabe fie Die 
wit. unldngfi madjen (aflfen* 

P. Sukno zlezalc y ni^moc- £)a$ £ud) mat fcerfegen unfr 
ne byto. nidjt flarf ♦ 

Q^ Twojego Rrata z tegoz JDeineS SSmberS fmb ja t>on 
Sukna, i pizecig jefzeze fcemfelben %\\6), unO jtnt) 
cfie. bod) nod} gang. 

P. Mdy Brat zawidy doma 2Wem25ro&erft$ef attejetf ju 

. fied£i a ja y w defzezu tarn Jjpaufe , unt> id) mufj audj 
y fam ibi mufzf. im SXegen (jie un& da ge« 

' feeiu . 

jgJNFa wymdwcec liie fcho- 3(n bet €ntfd)ul&tgtmg fe^fef 

dii, dalbymci nowe uro- Mr niifytt, tmb id)mid)tc 

bic, ale mi teraz o picili§- tic n>of)l neue madjen laf* 

dze trudno. fen , aber t>a$ ©el& ijl an* 

tgo bep mir (nap* 

P. Jako *'ig W. M. P. podo- ©ie es frem Jfjerrn VBattt 

ba, jefzeze wriichpocho- beliebct, id? fan fte nod) 

d£icmog$ ? gdytylkotro- tragen, roenn fte nucetn 

cbg popwwione b$d^ tpentg ausgebejfett wet* 

ben, 
£ W te&gfzkieczafylepiey 3jn fciefen fd)»eren %eltw if! 
by<5 ofeepgdnym tiu ro- ftejfer, baf man etn wentg 
zrzutnym, fparfam ate au$rourftf$ 

P. Wtyd^ijte^ft fccfr 3d) fc&aro* m$ ein tt>epig, 

( 0$ 3 drugich 



\ • 



19s # ) o ( # 

drugich diieci nowe fia- roenn iff) anberec 3?mt)er 
tki widzg , ale coi czyiiic ? neue ^leiberdjen fcf>e, 

afcr teas foU man t^un ? 
^ Nauczay % z mtodu bye Jerne t>on3Eugenl> auf gdHiU 
fierpliwym. Wgjufepn* 

SzefiiaftaRozmo- S)a$ i6, ©e* 
wa. fprd^ 

jg. Kucharko, mamyz j£ g. ^6d^tn , ^abm n>ir no<& 
{zczc wieie bialych chuft ? t>iel Don roeif} 3 eu 9* 

it Ju£ sig wfzyftkie pobru~ R. £$ i(i fcfron aHeg faul ge* 
d#ily. roorfcn* ~ 

j2; To mufinay £unyd& o €?o muflen wit <m We %Ba* 
Praiiiu. fd^e ge&enfen, 

ft Barzo dobrze Mosciwa ©efcr gut, $od[}gee$rte§raii« 

Parii. 

Q. Pozbieray wfzyftko, ale iefe affe jufammeh , abet be* 
ofdbno Obrufy, Scrwety fonfcers We $afd-tafen, 
Rfcziiiki, Kofzule, Far- ©ertt>ietfen, J^an&^u- 
tuchy, Chuftki,y policz c&er, #emM>e, ©djurj* 
ie. ( Sudfcr, @djnupf*tud;er 

un& jd(tfe (ie* 

JR. Jniem pezbieraia y poli- %d) fyabe fie fc&on jufammen 
czyta. gelefen un& gejdftffc 

jg^ Przyriies' dziesigc fiuitow fringe je§en9>ftntb f$n>ar« 
MydK czarnego, trzy jet*, forep roetffet ©eife, 
ftinty biatego a pol fiuita unt> ein (jalb f>jtin& 5?rafi- 
m^czki. ^ me£l. 

/t Juiemprzynioffaramam- 3$ ^ a ^ e f^ on 8<&NK&t/ foil 
ife isc po praczki? id) igt.We 2Bdf($erm §%y» 

len ? 

jg^Azaijefzcieiiieprzyfzty? @w& fte n*c& ni<f)t gefotrt- 
miafy tu \\\i bye, aby men? ©ie foleen fcftotm 
dziv opr%, »: jutro §ie£ fepn, towutjfemie 



fr )<* ( » »*7 

fzaty ptokac y wiefzac ber ©df<#e £eute micfcten 
mogfy. fertfg roerben, unb mor« 

gen fpulen unb auftdngen 

Hittctu 

/I Kiedyi dopicrzecie? 'dla 2Benn roerbet t(jr mfe bet 

Boga was profzj , pofpie- QBdfdje ju Snbe f ommen, 

feaycie, bo wnet Jey Mosc id) bitte eudjj Wttb ©Oft* 

fama przyd&e. M QBttfen, fpubet eudj, 

benn Die ^odfaeefcrfe §rait 

ttnrb bafb fdbet fommetu 

£ Spiefzylybymci sSg, ale SBir mdc^fen un» »o$ fpu* 

lugu oftrego rire mamy, &en , notr (>aben abet fei* 

trzcba wigcey wfvpad po- ne fdjarfe iauge , man 

piotu. mug me§t TCfc^e {jinem 

, fc&fltten. 
A.NatrzyiciejetyIkodobrfc dtetbc fie nut ttatfec mtC 

mydlem. ©eife au«» 

£Owo! \\\& wfzyftkie wy- <8ie§e! fie finb fd&on afle 
prane, a riiekto're jui y rein, unb jum$(jeil audj 
fuche, taltfert, 

R Obrdccii iiiefuche na SDie nod) utcftt tructen (mb, 
drug? ftronj , a potym jc ferret auf We anbere @ei* 
polkladayae. te umb, unb legt fie §ei> 

nadj jufammetL 
Q^h kfdyijcbsdiiemy wal- Unb mo roerben tok fie mam 

kowac? geln? 

fi. Tu w domtu , Jgrter tm £aufe. 

Siedmnafta Ro- $Da$ 17* ©e# 

zmowa. fprac§* 

R. MosciwaPani, na&aCze- ft J£odfoee§rte grau unferS 
i ladi jui dofituiyla. ©efinbe* Stfenfi ijl fum 

' €nbe. v 

& Wiemci ja to lepiey niz ty. 51 3(dj meig bad fcejfer ate bu. 
| 9t 3 & Otrzy- 



i98 # ) o'( ajt 

R. Otrzyma Wafzec fwdje SSMtb Die §ocbgee£tte ^ratt 
d£ewki? ifcte SNdgbe bejjatten? 

5. Jedna mi figpodoba, ale SDie eine gefdflt mit wofjf, 
tirqp pufzczj z Bogieai, abet We anbete will id) in 

©Ottes 9la§men gie^ett 

, R, Profzg o myto moje. %d) bitte umb meinenio^tn 
S. Ja'ka byla Robota, taka 2Bie We Tftbeit gemefen , fo 
tez bigdzie y Zaptata. . nritb aucb bet iofjti fet>m 
/t NiedobrzckicdyCzeladi €s ifl nic&t gut, menn Da* 
, na Pariftwo narzeka. ©ejmbe ilbet bie J£>ett* 

fefcaft »ef)flaget 

5. Nle dobra tci, kiedy <5$ tjl aud) nid^t gut, n>£nn 

Czeladz riie czyrii, co ba$ ©efmbe nic^t t£ut, 

ma ciynid, dam ja cofi to&t e$ tjjun fofl, icfc tt>et* 

bgdzie nalezato. be geben, n>o« bit n>itb 

jufommen* 

JR. Odftafas ty dobrze odPa- 23tj! btt gut wn beinet $tau 
jii twojey? abgefommen? 

5. Nic mozc mi niczym dki @ie Ian mit nidjt* $$5fef 
zaprufzyd nadjfagen, 

JLUmiefzie prz?& y fzyc? ^anjibufpinnenunbndfjen? 

Si Sprobuy W. M. moja @ie ptobite meine §odjgeef)t* 
MosciwaPaiii z&mg tedy te <$tau , fo roitb fee felber 
famaobaczyfkjcoumiein. fe()en, voatid) fan* 

R. Polroku dii d£iefi S c Jat, ©n fcalbes 3fa§t ftnb ntcfc 
oto! mafz Zadatck, jehen 3a£r, ba^afJbu 

ben ^iet&s*g>fenniitg* 

5, Bgdg wiernii W. M. flu- %d) noiH tteu metne* £od)ge- 
iyfa. e£tten §tan btenem 

O^mnafta Rozmo- ©a$ 18* ©e* 
wa. fprd& 

5- Zk§dzc to Wafzmofc 5. £Bo fommt bet #err (>er ? 

idziefz ? 

T. Z. 



, # ) o ( # 199 

T. Z OgrcJda. , r. 2Ctt* &em ©arfetn ' 

i.Coflgtamdiicje? 3Bie j!e£tt ba? 

T. Drzewka jui wfzyftkie £)te SMume fmb fdjon alfc 

zielone y baczo pi^knic grun , unD , bitym fe§r 

kwiin^ ^ fcfydtn 

& To sig za laft§ Bo/4 fpo ©o fan man mit ©Otte* 

diiewac . owoctfa do- ©nabe gute Scucfyte £of* 

brych. fen. 

T. Jcfzczc to wfyftko u Bo- SDas fiefjef nod) afie$ &e$ 

g i ®€>tt 

S. Kwiatdoltfyznak bywra. SDie 2Mut£e pffeget em gu« 

, tes 3 e M>w i u f*9 tt * 

T. Tufzg, it wisriie y Ja- 3$ mepne, tag Die $tr* 

Wka za Bozg pomoc§ bf - f$en urib Htpfeimit ©Of* 

d§; ale o s&wach y grit- ee$ j£u(fe geratjjen wer* 

£duchwatpi$. ten; on ^aumen abet 

unb 03 (men trage 3«*tfeL 
5. A Warzy wo jako fig ma ? Unb note ifJ^ mit tern ©otfen« 

©ef udj befdjoffetu 
X R2*pa y Marchcw ji*2 SXukn unb gelbe SfJtf^ttn 

wefeia. fmb fdjon aufgegongen* 

51 Byfes t*k Wafzefi y w 3fl bet J^etr aud> in tent 

Widdky? 3Bein6erge gewefen? 

T. Nic bylem, flyfzj, ic jc- g$ bin niefct gewefen, i# ' 
izjed ii&ia mkvoaSz. §&e, bag er no<$ n«fr 

grtuiiji 

D^iewi?tnaftaRo- SD<t$ 19- <?* 
zmowa. fprad)* 

T- Ciscmuz toladzic jefecze T. 9Barum6 pflugen bieifc* 

die orzj? te no<& nfc&t? 

tt Radiiby 'orali, ale woldw U. <5ie m6d)ten gerne pflu* 
&£ i*% gen, dbetfie $at>enfei«e 

Ocftfen* 
Sft 4 £Ci* 



200 # ) O ( #^ 

T. Ci?fzka£ima byta na by- Iter SSBittter ifl fd>wet auf , 
dlo. ba$ 9Bie() get&eferu 

U» Wicle u nas Woidw y <£$ ftnb bet> un$ bid Odjfett 
Kro'w poodchodzilo (po- tmb &u()e bArrecff. 
zdychato.) 

T. Coz tu t^raz ubodzy la. 3Ba$ werben benn nun tie 
dzie czyriic bgd§? arme ieute f£tm? 

17, Pan Bog wie nai^piey. ©Ott roeig am bejlem 

T. Czasby jui owies y j§. <£$ ware fcf>on geit benJ£a* 
czmieri&ac, iytoypfze- bee unb ©erfle ju fden, 
liica przed &m$ po&ane ber SXoggen unb 5Bei|eu 
w jesieriL tfi borm ©inter im J^ecb jl 

gefdef. * • j 

U. f6£zcz6 m6 wfzyftko Po- 2((le$ $<lb tji nodj nic^C ge» 
16 poorifoe. pjWgtf^ 

r. To sig tfpiefzyc potrzeba. @o mug man ftc& fitoben ! 

17. Dobrz^by $g spiefzyc, SJRan f onte ftcfo n>o£l fpuben, 
gdyby wfzyftko gotowo roenn atfes fcrtig ware* 
bylo. 

T. Gzegoi warn xiie ftawa? 30aS fe^let eucfy nod»* 

IX Wfzyftkie rfi Anal plugi <£$ fmb faff ate 9>jluge unfc 
y brony popfowane, €ggen berborbtn* 

T. Trzeba nowe kupic, SWan mug neue faufen* 
U. To nalcpfza, $)a$ ijl &a$ aflerbf |le* 

Dwudziefta Ro- 2)a$ 2p r ©e* 
zmowa. fplddj. 

Z7. Widzg 6i$ batzo fmutn| 17. $<$ fe£e, mein <5djwe* 
moja Sieftrzyczko. jtecfien, 6ajj bu fc^t trau» 

tigNfr 

X ZU mi, choruj?. X9Rtr ifl md)t n>o&(,td> &«* 

fwntf. 
U. Na co'2 £$ fka* tiyfe > SSBimiba flagcfl tw ? 
X Gtowa mis boli. SD« £opf fjjuf mirme^ 

I/. Bole- 



$ ) O ( £ 20I 

17. Boleilie GJowy Ae po- $opf ©c&merjen nwd^t Dem 

malu Cztowiekowi do- SERenfdjen mc^t roenig }u 

kucza. fc^affen* 

X Ludzie mi wnet to, tfnet $)ieieute rarfjen mjr 6a(t> &ie« 

owo radzg, a nic poma- fe$ baft jene$, unt> e$ £Uft 

ga. nid)t& 

V. Nie' zrfraz lepiey bywa, <£$ pfleget nicfrt alfobolfc Bef* 

za czafem wiiyAko #5 fer jufepn, mttber3eit 

ftawa. gefd>ie£et afleS* 

I Day Bo*e, abys Prawdg ®6tt gebe, fcu m&jefl Die 

mowila. 5Ba£tfjett re&etu 

(7. Nie trzeba w§tpic o tym 5Wan mufj Daran f etnett 

I PanBo'gLekarz nalepfzy, ©Oft tjl fcet befle 2Crat, tet 

ten pomoie. tmrfc £effetu 

17. Pocierp tez trochg,' Uite aud) em roenig, 

X Kiedy Bdl dtugo trwa, to ®ennj>er ©corner j lange an* 
sig y riiecierpliwosc znay- ^dlf, fo finDet fid; aud^ Un« 

17. Niemamfi za zte, bo$ je- 3$ & a ' te Ntt md>et>otUebe£ 
{zcz6 mtoda. bu bijl nocfr jung* 

X Czafem ftara Ofoba da- SRancfjmal ifl eine affe tytt* 
leko riie&erpliwfza. fon trie! ungeftjifctget* 

Dwudziefta y pier- SDaS ai* ©e* 
wfzaRozmowa. fprdc^- 

X Pokimie te w ialobie X. Sflad^ n>em trawefl feu? . 

chod^ifz? 
r. Po Pani Matce mojey. T. Sftadj iwfaicr %C. ©tuff er« 

X Dawntft umarfa? 2Bie lange ijl e$, Da0 fti ijl 

grfttrben? . 
T. D& temu ofmy diien, £eute ftn&S a$t Sage, a(* 
jak j| pochowano. . town fie §at begrabeut 

sn r xb 



2©* .J $ ) O ( ,# 

anMMMM*«af|ifanMMp i n ' H i ■ m ■— — — — mm 



X Byte #4 pogrz^bne ka- %fb and) eine iricfr *9>te&igt 
zani&> , , gemefen? ^ 

r.Byto. 3a: 

X Kto'z mial kazante? 9Bee £at geprebtget? 

r. Nafz Pari Pteban. Unfec ^ert 9>farr<fo 

X Wicm, & wiele ludii w 3$ **$, &afc \>ielieute$n1> 
Ko&tele byto. in Dec ^itd^e gewefen? 

r. Niektdrzy y mieyfca nie ©nige ha6en audj feinen 
mieli. SXaum ge^abt. 

X Coi za Tekft wykladat? S5ae; |>at et t>oc einen %t 

erfldret? 

•Jfl O Lazarza z martwych- £Jon Ocm iajaro, bet ton 
wfkrzefzonym. N ben^obfentfUuferoetfef, 

X Mu&ato to bye podicfene SDas muf$ eine tt6(Ht^e?hrc- 
kazan& Mgt gewefen few* 

JT. Podech? wielkf flyfc^li ©nert gcoflfen ^tofl ^akrt 
|ako wfzyfey imii , tak gefjocet gleid) wk alfe an* 
ofobliwiemdyPanOciec, fcere, alfo aud^ metn$ttc 
Brat y ji fama. SSafer, ber SQwbet unb 

X Bog was riiech y datey idj felbcr^ 
,&&zy! ©0$$ frSjfe eucfr aucfr 

twiter! > 

r. Dzigkuj$, za tg Zyczli- 3$ banfe tot bte ©eroagen* 
wo&. §eif. 

Dwudf fefta y wto- ©aS^ ©e* 
fa Rozmowa. fprdcfc* 

JT. Wczora utnirl on Czto- F. ©ejtern if! jener SWenfcfr 
ivick, o fctotym vr icfz, gejfor&en,ton ttteldjembu 
jaka jego wiara byta. wet jjf, wte fein ©laube be* 

jdjaffen gewefem 
Z Cpz za kodiec mial? Z2Ba* fut ein <Snbe $qt et 

gefcabt? 
2* Barao nuzwny. ©e&refenb* ' v 

I 2 



, # ) o ( ft' 2$3 

Z Czcmu to taki ? 3Barum &a$ ? 

T. Bo iliechaal wierzyc iz SDenn ern>ofttenfc$t glduben, 

Umarli driia f§dnego bag bie £obten am jung- 

zmartwych wftanj. ffett $age aufetfl$en 

t&erbem 

7. Uchoway Bo4£ kafdego, ©Ott be^ute cinen jeben, 
aby wftopy jegodi^Mfftf- baj? er in feme $uf} jlapf* 
pcwat pfen ntcbt ttete* 

JT, Chi-zescianflcaReligia do £)ie €^rifHtd^e SXeligwn i« 
bra, ale ,co2 pomoie ni& gut, abet tote fylft fie **• 
wiernemu ? nem Unglaubtgen ? 

Z. S*m Paa JEzus tak mo- $)er £€tr 3€fu* fpritfr 
wi : fdbet alfo : 

Jam jeft zmartwychwftanid %d) bin We 2(ufetfle()iin<| 
yZywot, ktowemni^ unb ta* ieben, met an 
wierzy, chocby tez umart, hud) gldubet , ob et gf eicfc 
2yc b?dii^> fhhrbe, mirb febetu 

T. To y ja wierz?. SDa* gfaube icfc aud), 

Z. Protfc Pana Boga, aby- SWan foil ©Ott ten $©TK 
toy w tey wicrzc z tym bitten, ba£ nofc in bieffcnt 
toiatem poiegnad tig ©fauben &on biefe* ©eh 
mogll Hbffykb ne§men m6gen ! 

X Po tym iywo&6 fpodfic- fftatfy biefemJeben^often »ir 
wamy sif drugiego zy- ein anber ieberu 
wota. 

Z Y Radobd Niebicfkiey flnfr wigegwibeTfawt? 
Amen. 



S^abf 



*..)o(- # 



3 up be 

efotger neuer <Sefi>r4(&e* 

JRozmowa o zku- €tn.©efi>rd<(j Mttt 
powaniu zboza &uff aufen t>e$ <Se* 
wT. trc9M.in$(. 

Pifarek z Szlachci- , <£i\\ ^aufgefcO mtt 

cem. fcemQftetoiann* 

P.^luga nayniifzy WMci ?J$&tQebnet ©tenet mefa 
Panu, witayze W. M. P. a £etr, fe$ t>ec $ert wtt- 
coz dobrego W. M. P. fommen, taoas ^aben jie, 
przy wioztefz? gutes gebtadjt ? 

$. Przywioftempfzcmc&Zy- S. 3$ (jabe ge6tad)t ©ef- 
ta, Jgczmienia, owfayr jen, Stolen, ©er jle, $0* 
co kolwiek Grochu. bet unD etoa* €tbfeju 

1>. A jefzczes W. M. P. nie* Jfrat &et Jpert noc& ntd^t Wt* 
przedal ? a poczemt i jak f auff , tw$ tfl Set f)tetf} ? 
W. M. P. cenifz? note (fatuccl 

$. Jefzczemprawdanieprze- %d) §a&ejroat ttyc&nicfttfeer* 
dal ale juz mam kupca f auff , abet ic& $a&e fd&Ott 
mego. metnen ^aufmanru 

P. Pjpfzf M. P. mowze po 3dH&tae, &et jQm fage, 
czemu, bo ja dam to, n>ag bet 9>teif} i|T, benit 
co drugi da. id) gebe, u>a$ em anfcrec 

5. Mam dwie fury pfzenice 3$ §<*&* 2 $u§ten SBetgen, 
po 7 Tynfow korzec, ten ©c&effel ju 7 Sgnf, 
cztery fury po 8 Tynfow, 4 §u$ten ju 8 $9«f« SDet 
zyto po 4 Tynfy. A 9toggep 4 ^tjf , un& Me 
Groch tez po cztery €t&fen au$ 4 $tptf. 
Tynfy. . t 



\ 



f.Zapr* 



$ ) o ( £ aof 

*-■ ' — mmmm mm ^— ^ i ■ ■ . _ ■■ — — — — mm* ' i 

P. Zaprafzam W. M. P. do 3$ bittc ben Jfjerro ju met- 
mego Princypata, ten da nen patron, bet noirb i(j* 
W.Mciecofiufzna. nen geben, n>a$ tec^t tfh 

£ Wfzyftko to dobrze, ale €* ift atte* gut, aber wo* 
}ak|z monet? da W. P? fur@elb gtebf J^er Jjjerr? 

P. Taks, jakiey W. M. P. £g- ©ad bet Jjierr t>eriangef, 
dafz frzebrng, lub zlotem. ©ifber ober ©oib ? 

£ Dobrze, wigepoydg zW. ©ut, foiotK id) mit i(jra ge« 
Panem a jak fig zowie £en 7 aber wie £eijfet fetn 
Wfzecin Princypal ? J^err patron ? 

P. Zowie sig P. Michal ZIo- €r |d|fet £err Michael Zto- 
tnicki. : tnicki. ' 4 

£ To pigkne imig. SDa* if! em £ubfcfjer SKame. 

P. Kiedy W. M. P. drugim $Benn ber Jg)err I unftig fai 
razem przyjad&cfz do We €ftabt fommen n>irt>, 
miaft*, tedy, mozefz fo barf ber Jjierr nur ge- 
profto do niego jachac, robe )U i^m fafjreh, ec 
On da .W. M. P. zawlze rotrb bem Jjjerrn gebetv 

tak , jak jeft w Targu. trie bet ?)ret| if? » 

£ Dobrze, ale obaczg, jak €* tfl gut, aber tc& werbe 
pierwCzy raz bgdg kon- fe(jen, trie fcfr bad erffe 
tent ; wedtug tego napo- mafjl roerbe ftuftieben fe$n, 
tym poftgpowa£ bgdg. barnad) n>erbe micfr funf* 

tigric&fem 

P. Afektiruig W. M. P. ie za- 3$ fcerfttfjere bem 4>erm, 
wfze bgd£iefz z Princy- ba^ fie jebergeit mit mel* 
patem moim kontent, i na nem Principal werben §u- 
miarg bynamniey nie bg- , frteben fepn , unb uber bte 
dziefz fig mogt ufkarzal. 9!)toag nfd^t tmgeringfiito 

.flagem 

£ Takiem tez natozny n ©o bin id) e8 aud) $en>o$nt 
mego przefzfego kupca. bet) meinem torfgen $auf* 

matm* 

P. Ma te& W. M. P. cokol- J$af ber Jfjerr audj efwa* 
wiek welny doing > . S&otte }u £aufe? . 

- - £.Nie 



-£ Niemamiadney 5 alemoy 3$ §abe nic&t, abet meitt 
f^ms&d ma jcy barzo SMacbbat (jat fe$t fciefe* 
wiele. ^ 

P. Toby pifkna rzecz byla ©OS wire eiite ferine ©«* 
kiedybyS W. M. P. zo- c^e , roenn bet Jjjett be* 
chlia! mi go naftrfcic, Kebfe mit benfelben jtiju* 

J. I owfzem, bgdg znim febanjen. 
mowii, je£eli jfy dmgie- 3a, id) mtff mif i(>m fpt<* 
mu nie obieqal. djen, too et fie nic^t etnetn ' 

P. Jeilitakbpfeie, tcdy pro- anbetn l>etfprod^m §aL 
£zf fpytac u JMci P. cho» 2Boe$ aifo fepn nntb, fo bt> 
rgzego podobna on ma tt \§ be\) Dem Jjjetm <£♦ 
te2 wclnf. 8d£ntid>rju fraaen, fctet- 

5. Nie tylko webi$ bgdzie lei4t ^ae et aud)2Bofle v 
mial ale tei i lnif i kopo- €t rottb ntc&t nut ©ode §a* 

> pi dofyc. ben, fonbetn mid) gfladj* 

P. Jabym to wfzyftko rad unb $enf genug. 

, kupit gdyby tylko tu na 3(4> «>ottf e biefeS affe$ gem 
oinieyscu byla f aufen , n>etm e$ nut (nee 

5. Ze fyd£ien to wfzyftko, jut ©telle mate* 

jakiem slylzal, JMC. P. Uebet ad)t $age, wie id) e$ 
cbor^zydazwieecdotnia- gefjotef, twtb bet J^etc 
fta. gdljntidj atte5 nadj bet 

©tabc btingen lajfem 

P. Milo mi o tym flyfzec, a €6 ijl mit foldjieS lieb ju §6* 
nie ma tez on jagie^abo ten, fyxt et micfj ntdjft Jjjiit* 
tatarczaney Kafzy? . fen* obet 23uc$n>ei|en* 

©tu|e? 

A I owfzem ma,i da wizyft- 5te9(i<$ fjaf et, unb mirb 
kie na przyfrfy Jarmark mif ben funftigen 3af)t* 
uradg zawie& do miafta. mattt ju 3Bajfet nad) tee 

€5tabt bttngen laflhu 

P. Upnifzam JMci Podfta- %$ bitte Dtn £ettn Podfta- 
ro&iego pozdrowicj. ty- roft ju gtfijfen, ufc toiln* 
czg fobi* icby te w%- fc^e, r bap et afle Mefe 



fr ) o ( ♦ ao? 

ftkie towary domegoP* $Boare bet) meinem ?>a- 
na pofkfadac raczyl. (ton ablegen mod)t$. 

£ Rad to uczynig dla grze- %d) rotfl Wefe* gem ffyutt, 
ezncy ofoby jego. iimb feiner arftgenftaftti 

roilleru 

Rozmowajakzbo- <Jttt 0efpr&(/ tbte 
ze do Gdaiifka matt &a$ ©etret)!)* 

f*iffet 

Kupiec z Bfarkiem. 2>e* jtottftttmttt ttttt 

tern © efeflen. 

K. Dayfieprzemicrzycwfiy- iC kjfet &a$ ©efte^fce ii&er* 
ftkie zboze 9 bo na fobo- meffen, frenn ©onnabent)* 
tg ie do Gdaiifka fpu&ic tt>ifl tc& e* nadj} Qanjig 
kaie. abfc&iffen, 

P. Juiwfzyftkieprzcmicrio- P. €* ifi fdjon atte$ u&erge* 
ne y jeft go 60 Lafztow meffen , tm& ftnt) 60 iafl 
pfzenice, 100 Lafztow 9Bet$ett/ 100 iajl 9tog* 
iyta, ?o Lafztow ifcznye- gen, f o iaji ©erfle, 20 
iiia, 20 Lafztow owfa, iajl J$abet, 10 iafi (&&« 
10 Lafztow grochu, 2 fen , un& 2 fofl 53ud)n>eu 
Lafzty tatarkl fern 

K. Wc Gdaiifkii przymierzy 3* Stonjuj toirfc mantteber* 
sif Lafztow pig£ alfeo maaf §aben f o&et 6iajk 
fze& 

P. A wfypie fig Lafztow 30 ^an man joo&et 4oiafi In 
lub4o wiedngizkutf? ein ©efa£ anffcfy&tten? 

(aufla&en). 

It Czemu nit? i wi?ccy. SBarumb nk&f ; ami) me§r* 

AJe/ii £g nie wfypie, te» ©o^nic^eange^fomujfet 
dy musiae w£g£ Kozg i * i£tne§menemdtofe,einen 
fcubas (liditaiL) Dubat (otot kic^t £o§n-) 

IC-Wifi 



JC Wijc tylko ftyrnika i fli- ,<Sobe&ingetntttten<Sfeuer* 
fow ztarguy&e. njann utib fete ^tdffer* 

.P. }tfciPanie, juzwfzyftko SReinJ^neSijiatfes bereif. 
gotowo. * 

K. Odfozycie tedy na fobo- ,@o roet&et i^r ©omtabenfc* 
tg z Panem Bogiem. in ©£>tte$ Sftaroen able* 

gem 

!>, Ale jak droso ipam tc Tiber une tfytaet frfl id) &fe* 
zboza zaprzedac? fes ©ettepfce fcetfrwfen ? 

Jt Przedaycie tak* jak jeft $8erfmifetfo,n>tee$ im^Pret* 
w ( targuV pierwfzy targ fe ijt / tor etffe $reig tji 

, naylepfzy. ,, ,-betbefte* ^ 

P. Uczynig wedlii'g iozka- 2$ roifl ettfyim nadj 9Wf)f)« 
ziiWMP. 95cfehL 

K. Tylko mity Pifarku, ie- Sftut lieber ©efefle, Da§ i0r 
by£ mi przyniost gobwe mfc bate ©eft brtngef, 

. picni§dzc bo na borg albo feetmciufSBorg ofcer Jpanfc* 
Cyrograf niechcg prze* fdjrife will idj eg ttid^f t>er* 
dad foufern • ', 

P. Bgdg jbig ftaral jo kupca 3$ n>itt umb etnen $auf* 
ktory gotowc pieni^dzc manu forgen, meldjer 6 aa* 
wyliczy. re3©eli> jaftfen rotrt)* 

K. Jesslizobaczyiz ze dofyc #Bo i£r Q&oafyt noerbef, baft 
okrgtow z Hokadyr, genug ©djiffe aug *£of* 
Szwecyi, a ze zboze do- lanb, @djmei)en gefom* 
brze poptaca tedy. pr^e- mm , unt> bd$ bag ©e* 

* day w iinif Parifkie. ftfybt im Sprafi ffetgef, 

fo aerfaufef in ®Otte$ 
Sftamem 

P. Obaczg jak mojr {ysifiad 3$ ***% ffefc* 11 / .*H* tltewt 
fwoje przeda. $lad)bav feineg fcetfaufen 

toirk 

X Je£li okrgtow nie mafz, 9Bofeine €Sdjtffe fmfr, tm& 
a zboze nie poptaa te- ; # bag ©etrepbe ntcfrt tm 
dy wfyp na Szpichlerz IPrei^jietgefc,, (b fcfr&ttet 

r u kto 



u ktorego znajomego eg auf einen ©petcfret 
kupca* be$ emem bef armteaS?auf* 

mattm 

h Uczynig to rad i zabawif $d> ft>ifl eg gem t§tta Urtb 
wgofpodzie ai ku t)o* tt>crt>emtd) in ber^erbetv 
minikowi, bo czafem o* ge iuf^altett big dn b#t 
kr$ty przychodz^ niz sig SDominic, tenrt ojterg 
kto pofirzeze i zboie f ommen ©djiffe ef>e matt 
zdroicje* ftcfyg wrfteget unb bag ©e* 

twil)^ jleiget tm 9>retfe* 

ItDobrze, fylko pifz do ©uc, nut fcfyreibee offt art 
mni# czgfto jakie targi mid) ttrie bit $Preife fqjit 
bgd?? • n>etr&eti. 

Pifarek z Styrni- 2>et ^rtttfgefell ttlft 

ki^tii. tern ©teurmcmtn 

A Moy Stjrriiikti , m roz- jp. $tetit i. ©teutmamt, 
kaz Princypala mego, nie* auf 25efefjl meirteg Jfrtn* 
cliay ftatek natadowany ' Spattong mdge Dag ©efdjj 
bgdzle, a ludzie odloi$ geldben perbett, uttU bit 
wimi? PaiKkie. ieute in ®Otte* Stafjmen 

ablegett. 

£Nuze (kiedi, do \riofet, A 0iun itmbtt jtt ben 9tu* 
do tazek, gdyiesmy na- beM unb Stangen, wefl 
ladbwali. wit getabett fiabetn 

1>. fcftechay (latek po woli ia§ bag ©tfdff fattgfam g* 

£Powoli£ ptyni^ tak jz <£g ge£rt ja taugfant, bag 
wszyscy i Szybowaci ei§* wit dtte fdjtebett urtb jie* 
gn$c troufimy. £ett mitffetu 

JP. Stymy kubakortowie(na- <2>teute jut tec^tttt / jutfut* 
praw§ ftrong) ku fzym- f en , fott jl fa^rett tok auf 
borkow (na lew| ftrong) etnm ©an&fcafen. 
bo na piafek , na hak wie- 
d&k* ' N . , . : . ., ..." 

S.fr 



2io ^e > o ( 

S.Jui i\c 9 uvi&faiy, ale <£$ ifl ©efafjt ba, n>it finb 
chlopacy wlezciewWodf fcfyon auf eroen ©anbfja* 
t zepchxiiycie ftatek. fen bc^angen , abet btaroe 

/ ^evle fleigee tn$ 5Baff^r 
unb floffee i>a^ ©efag al\ 

P. Ci Flifowie barzo pdwa- SDtefe §l6ffen ftni) fe^r t>ermo* 
iniiewwodgwlazfeyze- genba#ftein$©ajfet ge* 
pchngli ftatek, iz teraz fiiegentmb bag ©efSf3 ab* 
dobrze i prgtko plynie. gejfo jfen , \)a§ e$ jc|e gut 

unb gefefytmnbe ge^et. 

5. Gdyby tak zawsze ptyn§l SJSenn e3 immet Ji> ge£en 
moglibyfaiy jutro byd£ m6djte, fo tm\m toit 
we Gdarisku v ' QWotgen in £)anjtg fet>m 

jftBozedayJ ale jeszcze o&n ©Ott gebees! abec efrfmb- 
mil do Gdariska. nod) 8 2Weitenna$ ©an* 

£Pomoze nam P. Bog, ale ©Ottn>itbun$J)e(ffen, ober 

nie jutro, chyba naSriodgl titc^t SSRotgen, e* fetjf benn 

> Stttttmocfa. 

P. Chwala Bogu ! ototfmy ©Ottlob ! wit ftni) fdj>on naf>e 

)ui blisko miafta, ale on bet ©tabf, a6et td> 

flyfzatem ze dofyc zboza fea6e gef>6tet ta^ gehung 

wdrodze. ©efteibeunfetroegen* fetj* 

£ Tak jeft , idiie dosyc 3fa , e$ gejjef genug ©eeteibe 

zboia z Polski, z Rusi, au$ ^oljlen, Steujfen, 

z Wolynia, tylko ze mala 3Bofi)imen, nut wetl baS' 

Woda , tedy nie moze 5Bojfet f (rin iff> fo fan e£ 

Spiyn§c. nicbt ubetfomroem . 

J*. Spieszcie sig zebysmy prg- <3pubef eud>, bo$ wit g«* 

dzey do miafta (do Szpi- fdjwinbe in btc€>tabt(an 

chierza) dojachali, znay- ben ©peicftet) anfd^ten, 

df ia zaraz Kupca zna- id!) wetbe gletd^ etnen be* 

jomego* fanfen &mfmann jinbetn 

S. Otosmy juz na mieyscu <5tef)e!roirftnban@CeUmti> 

wlzyscy zdrowi 0tfe altegefunb, * 

^ Pifartk 



^ ♦ ) Q ( # an 

Pifarek z Kupcem ©ef flaufaffflie ttlft 

Gdafiskiem, eutem S>an^gec 

P. Jak h1 s W. P. raafz Mci ©iVgefcfg Sfc ^ £ r * Q5o- 
P. Bogacki, akiipifz W. gaffi, mitt ber £r. ton 
M. P. # odemnie zboze? mir ©e(reii)e fouffen* 

ICCzemunie? az czymie 3Barumb nid^f? toomtt iff 
W.P.przyiachai? ber $r* gef ommen ? 

P. Mam Szkutf, koz?, du- 3fc&^abeeinen^a^n(©efd^) 
bas, komiegg zroznym ^ofe, ©u&ad, $omege 
zbozem. tfttf aCecle? ©efretbe. 

JC Dobrze, M. P.- a dfagctf ©trt, SER. Jj?r. tote fange ifl bet 
W. P. byt wdrodze? 4?r-untern>egen$ geroefen? 

JP. Dwie Nied&eli. gn>ei) SBod^en^ 

K. A poczemuilaszt pfzeni- 2JMe f (>eiier l|l em Jajl ©ei« 
ce, iyta , igczmienia - ? §en , JKoggen , ©er fie ? 

/\Jakwtargujertijo.i20. 3Bie e* tm 9>re|fe tfi ifo, 
nozlotych. 120, uo@u(beh. 

JC, Dobrze, byk jeno zboze ©ut, toennmir ba$ ©efretbe 
bylo czyfte, waziie a nic rein, ttridjftg unb nid)t 
wstjchte, to dam W. Panu nmnfyid) fet) , fo xoiU idfr 
tak wiele. 4 bem $rn, fo t>iel gebetu 

P. Akaiefz W. M. P.ze flat- qjejte&ftSR £. £r< mtf bem 
kiemprzcdSzpichlerzza- ©cfd# an ben ©petdjec 
jechai? , $u fa£reh? 

£ Iowfzem profzg wnet to %a f id) bittt foid)t$ halb Jtt 
uczynic. - fyun. 

P. Amasz W.M.P. nador?- JpatWt.fy Jpt.beQbei $ant> 
cm tragarze i mierniki ? bte trdger unb SWdffet? 

JC. S§ po gotowiu wSzpkh- ©tefmb bereit(ferrtg) ouftti 
lerzu. ©peic&et, 

P. Mito mi to barzo , poydg £>a$ tfl mtr fe§r (left, id) totff 
ja tam zaraz y uczynig gletdj $mgefjett tmb roer« 
tak , 2eby sum ranie am be e$ fo macjjen ba^ toe* 



/ 



are # ) o( '» , -.. 

W. M. P. Krzywda nie- &er mir nod) l 9tt. JJ3, Jjprn* 
byla. ©djaDen gefdjefje. 

K. A juzto W. P. wracafz ? $tfmet ber#r, fdjon jurucfe?' 
^ profzg do siebie m obiad %d) biftejtimir jumSKit* 
iiemy pierwey Kgfek tagsmatji, mir woltcn etfl 
Chfeba , potym W. Panu em <8tucftein 93rol>t effen, 
pieni^dze odliczg. tyvnadyMxbeicfytfemQm* 

tm$ ©efl) jaf)fen* 
P. Dzigkuig W. M. P. za tg 3d) fcanfeStt- £♦ Jjprn. fur &ie* 
ofertgradbgdgzW.MP. fen ^nf rag, idj mtflgern 

* jadt miti9t.^^rn.fpctfeiu 

K. Niech W. Panu te potra- ia§ fid) Der J£r. Mefe ©eridjte 

wy ftnakiu§ , a ty chlop- fdjmecf en , un& 6u 3fange 

cze przynicsz Wina, ze r l)ole 5Bein, bamtt id) Die* 

bym mogt go&ia tego , fen ©ajl aufnefjmen 

* ucze.ftowac. H fan. 

P. Wfzyftko mi dobrze I ma- <£$ fdjmecf t mir AtteS mof& 
kuig, dzigkuig za tg taskg %d) banfe fur Wefe ©u« 
W.M. Pana. figf eft 2K,£rm 

JC Gdyie&ny fig najedti, J)a mir fate gemorbert, fo 
tody, podzigkujem P. Bo- molten mir ©Oft fcanfen, 
gu , ja zaraz W. Panu pie- unt) jd) merbe fogleidj bem 
ni|dze wyliczg, ale czy J£rn«fca6 ©elD jaljfen, abet 
zlotem , czyli frebrem ? mit JDucafen, ofcer mit 

. ' @il6erge(b? 

P. Uprafzamwielce,potowg, ^d) bittc fe§r t)ie Jjjelffemit 

, ztotera, a potowg srebrem ' ©oil), unl) We Jjpelfte nut 
odliczyc. ©iiber--©elb ju gagfetu 

JC O to W, P. mafz pient?- SDaftaf ber$r*©eH>,erad&fe 

. dze,przelic je,niebgd^ie es u&er, e$ mirb nid)ttin 
i grosza niedofkwato. ©rl. fe^fcm 

P.Xtfidzg it W. M. P. do- %d) fef>e, 2& £r/$at gut 
brze liczyt, d&gkuig za gejd^lef , id) fcattfe fur 
dobr§ zaptatg. ' gute t8eja£(ung, 

ICProizg M, Panie, gdy %d) bitU 2R. ^r t menn er 
^ ■ " T / drugi 



• fr ) o'( afr ai 3 

drugi raz, przyiedziefz jum anbettt majjl nad 
do Gdariska, zechciy: SDan$tg fommen xoivb, 
zboze fwe nmie radniey fo beliebe et fein ©etrette 
zyczyc , nii komu insze- , lieber mir ju g<5nn en / ate - 
mu; eiftem anbern* 

P. Afekoruif W.MP. ze to $d Uerftdjre 3ttJ£rn.baj} id* 
rad uczynig, tylkoprofzg gerrie t^uti roerbe, nup 
mi pomoc iiakupic Fasg bttte mtr.ju ^elffen ein* 
Wina abo dwie, korzenia gttfauffen, I* ofcer 2 §afj 
kamieni kilka , sledzi trzy v 5Brin, esl. ©Cein ©eroutj, 
BeczkiiSzokfifzu. 3 ^onnen Jjjeeringe tjrtO 

©tocfftfde* 

Jt Poslg zaraz ftugg z W. Pa- 3d mitt gleid ben $>ienet mfc 
nem do poufafego przy- -fcemJjSm. fdicf en ju emern 
jaciela, ktory na imig $erf rauf en <$retmb , n>el* 
moie W.Pami da tfwieie djer auf meinen Stamen 
towary w zwycafcyney fcifd^e 5JBaate tmgen>6(jn* 
cenie. lifynfyhifeQebenioixb* 

PJuiem odebral towary, i 3d §a6e fdjon bteSBaaren 
rozumiem zc Princypal empfangen, unfc meine bajj 
moy zt§ kupi§ konteat mein 9toeren mit Mefem 
bf dzie. . ©nf auf jufrieben fepn 

» ttoirb. 

ICjediie tc4y W.P.wimi? @o reife &er J$r* in ©Otte* 
Panskic do domu a po- Siamen nad Jjjaufe , uttf> 
zdrow odemnie Princy- grufle *>on m(t feinen JjJrw. 
pafa fwego. * tyatton. 

J\ Uczynig wedlug rofckazu 3$ wife f§iun nad SB* •£**• 
W. M. Pana i jmiienie SSefefjl , un& banf e erge« 
diigkui? za wyizwiad- fcenfi fur We mir erjetgte 

CZ0112 mi przyiaiii ^teunfcfdaft. 



3 1IL 



1 
1 



ai4 # ) o ( # 

III. 

A.-' 

j.xlho oyrf, abo day igyntroe&efc 'mac&g auf cirt 

pokoy. gnbe, oter log fegn. 

S.Abo day, abod wydrg. ©i&, ober ic^ ne^me bir* 

mk ©emale meg. 

3, Abo rogina mriewidz§? <Sint> ft* mk ixnn nid)t 

• ■* , ■ gut? 

4. Abo teach, abo met €ntroeber gerootmett, ofcet 

f. Amnio ptfkorz. Unt> id) btfomme bat 

fdtfedjteffe. 
& Ani b£, ani m£ €r tjl ganj fitfk 

7. Ani mriie tarn i ani mriie 3$ bin in ©efa&r, i<f)mi$ 

f&oL noeber au$ riocfc eitu 

S- Aiii do Rady , &i do & iji nirgenM mo>u. 

Zwady, .. . 

9. Ani j&k> ani Dworak. €rtflgan$ ungefd&icff* 

SWatt . fan i$tt nisgenb* 
tt)orju Stouten* 

l©.AptekaGnoykowismier- @ne @au ac&tet feine 
dii Sftufcaferu 

11. Atobicflcoma? Itrib pu roofteji md) gerrte 

B. 

1 2. Ba<? % trzcfta trzfi. gtfmm em Compel t>ott 
«c» gdy dgb wiatr wy- bent, feer gtdjfer ijl &erot 



a? j o i .sgc aif 

13. Barney te rze'czy fma- 9tad) DerSofenen SDthgen, 
kuj§ , ktorych zakazu j?. pflegt man mefcr ju tin- 

14. Barziey to czujcmy, na ©eljen ge$f fur $6ren f 
co patrzymy. 

1 j. Baw figdoma chcefzli 3Btft t>u (jaben ©emac^ 
•miec Gftow? fpokoyn?. 6(etb unter brinem £)ad>* 

16. B?dzic, bgdzie, a nie (£$ ifl nodf) fange §in, e£e« 
wicdziec kie'dy. e$ n>ir& gefd&ejjen, 

17. Bgd§c mlodym pamij- %n ber ^ugenb fbtf man an 
tay na Starorfc. &a$ Ultet gebenfen, 

18- Bgdzie dohrze, "kie'dy SBenn t>a$ SSflfefcorbty iff> 
zte minic./ afebenn nnr&$ beflct 

19. B^dzie tez fforicc przed 2Bir toer&en au<# einma^l 
nafzyftri wroty. wn ©litcf fagen fonnen, 

20. Bgdziefz Pafterzem iiad S£)u noirjl t>id> fefjr in ike 
ywiniami, riie nad du- 4?°ffr un $ fcttugen. 
fzimi, ' / 

21. Bez dolu grobla, biz 3Btt geminnen will, muj* 
naktadu zyfk liic bgd&c. feme Unf often fpatfeii- 

22. Bez miary lekarfhvo TWjubicl 2ttjenet> ijl au<& 
fianie za Tnrcizng. ungeftmb* 

23. 3ez potrziby Wymow- SBer fid) cfynt 9totl(> en£ 
ka,gotoweO/karzenie. fdjulbiget, be* gteM,ftd> 

fifwlblg.; 

24. Bez Prace die' b{d§ ko- 2Bo %rbeitba ^er ©eege«,< 
facie. 2ttufftggang f an mcfrw er* 

t&erben* 

2f . Biada tey kokofey, na 3n ©ef%lic&feit ijl ber 
ktorj Jaftrzf ba zaprawu- er jie jum drgffen bran* 

J* 

26. Biedna Staroscilnofz^c £a$#fterpflegtgemetmglic& 

«S bol§ kos'ci. befd)n>erltc& ju fegiu 

27. Bierze wilk y Jiczonc. SOer 9Bolf ntmmt auc& g* 

ieMjnefc ©djaafe. . 
£) 4 *8- 



ftiS & ) o ( fc 

a$,Bitemn pfu dofyc' kiy ©n twbrennfe* £in& flircfc 

pokazad f et fca$ §ei#r* 

2% Btezeriikie re'czy rych* SKan lernet e§er S&6fes a($ 

ley mi dobre poymuje- ©Ute& ' 

my. 
30, Blizik kofzula riiz ka£ $>a« £emt> if! nd^ct al8 bet 

tan. SRocf* 

% 3 1 , Blogoflawiony Czlo. ©n ©otttftlr cbttger SWenfa/ 

wick, ktorysig Pana Bo* ein flreltger SWenfdj* 

js. Boday cig, 2yd mowi* €inen bofen Snackbar ju 1ja» 
BogztymflwraJS^iadem. bett ijt ber 3u&m Wfa 

SBunfdj, 

Sj^Bogamajicrzekgsmic^ 3jl@Ortbet>mtt, roaSfrdgc 
le, iticdbammco Przy. id) nati) ben §mmben? 



34,Boga wzyway, r$ku 23&e imD arbetfo 
przyktaday* '«:.... 

3 j." Bogadwa teraz wzod* ©e(b pftegt b« Nugent) eChett 

kuj| , a Cnoty un? puj^, ^tfdjub ju t^urt, 
3^.Buczno a Wpigty £m+ ©: pca^lt unb tfl mjttytt 

no, &a ^inttr* 

37* By riie ale, bytoby Sftfemanb if? 6§nc 5aM* 

wfzyftko wcaie/ 
38. By nie Przygody, feyjt- £$ijlntcb« boHfommenrtm 

by sViat jako'Gody* be* 3Beft; . 

39: Chqcemu k&ywii AH SBer fefbft nriff, bem ge« 
bywa, f$fj$t fWn Unrest 

4o,,Chc3cemuiiicnic trud- gg ifi nicbtS )u fc^we^wor* 
no, juech^cemu wfzyfc jumanfofF§at 
ko* 

4i,C|ice > iby s1$ mu Ha- €r ttilfsebefen feyiu * 5 
•friaao, 

4»« 



43. Chcefz sj? ilikogo bac, 2$(ft Ito of^ne $u?<&f fepn, 
b$dz riiewinny, , tmt ji Du and) o(jne @<^u(6 

feiyn* 

43. Chcefz bye Bez jfikiey SWanmufj 8Ut>orfa«eftt,e§C 
wady , nie poczynay £ic ^rtian ttlttfc 

bczrady* . ; 

44. Chleb z Serem zArch $#fhmb2$robt, tjl gut Wt 
wemu lepfzy m2 jarmuz ( Jj)unger$*9ftot(H * 
choremu. 

4?v Chleb z folg zdobr$ SJtynr jtttnMtdfcn < <3tft$i 

dngene^mefi ©eridjft. 

45. Chtop na klaczy jcs?dzi <£t §af $ in Den «$anben, unb 
aklaczg fzuka ; ' ffiSd)fe$; '"' ■ 

47. Chlopa korfcem nie jRliini ieuee finb aud> nid^C 
mietz?. - nidjt yd tteradjfen. 

48. Cfiog iiikt iikS wid# , die ©mtWge nidft ', roenn* gfeid) 
czyn, czym tfi$ Bog femer fte^et- 
brzydii. i ' / 

49. Cho<fei jak • owea, a €r ficAf ft$ fromm / ifl abet 

/tryka jak baran. f efoCScljatf'ba&ty 

yo.Chorego ]5yt% , ' ssdro- ©er roa$ geben rotU, bet 

wemii daj$. ' ; ' fta$*Mbt &t n * i * 

f 1, Choremu fig poprewitje, fye 5?ranf §ett lift nad) *k 

gdy smierc bliiey jtfzy- • bettt^obe* 

ftgpuje. 
f& Choremu Zdratoi dobr$ SBenn mir gefunb ffyn, fo 

Had$daj$. fonnen wtr ben onbem 

rat$en. 
Y3. Choroby imi^rfi uprz^- #tant#et£en fmb W* $obe$ 

dz%. QSorboe^en. 

74. Chude wfzy barfiey *£ungerige §ltegeri unb md* 

k?f% : ' gereUufejfed^eridrger* 

yj.Chudoba Cnoty ^riie Hxxnutfj fdjdnbef mdjft 

tria •.*••♦ .■•"•'' 

- Of f A 



*r8 * )ot,V 

f 6* .Chmtf ■ z wfefeych aft @gm iofe jtinfrt* 

b'mierdzi. <* ■ - -*t .. 
57. Cicha woda b^zegi ©fiffe 5Bajfet ^a^en tieffe 
~ podrywa.*. ■■., %. . ©txtnbe^ , 

j 8- Cnota Naukg pi^e- gcommigfoit ifl 6eflet i)enn 

chodii. ©da$r£$rik 

^9* Cnota z przodkja przy- £# Tfofangsw? $ugen&ifl 

kra, a potym.Iagodna, fcfrroer , Dad ©t&e ange* 

ne(jm. 
fo.Caota, Poko^iiiema 95kij ^ofe Weibc man felren 

; aueyfca u. Dwora- . fromnu 

61. Cnota wPiccuiiielcga. 5Dte $ugen& a$tet ' f eittot 
C. ' tauten 3Beg» : > 

«t. Cnota y w Nfcpczy- 2>ie $ugenb foff man <p# 
: . '-. j^cielw' Pochwaty godnp. an |tan §f in&c labetw 
€3. CnQta w ' Gzynierim ©te Nugent) ge£ec nisfyt tnii 
:j\tiwiB*rfti- w jn*ieiiiu. 2Bprten ,.fon&ern wit tec 

64.Cochclizmiectajemne- 2Ba* fcu afiein »Hj! tpfffen, 
vgo» ( ipicyu«efe^famcga fylg fage f einern* , 
6j. Co aatolubi, toDufz ? 5De* Uibrt 2BoKu)l ifl Dec 
, guHi-r :- %?Un Sfcrfoft 

66. Co dobre znapty, a die 2Btr mtjfennttg gut tff y un& 
; ;j6i&amy. t^m bod) nifyt. 

67. Co dzierf, Czlowiek JDerSMhtag iff &e* wtU 
mgdrfzy. gen fiWetfler- 

«8. Codiis opuiafz, jutra $Ba$ % §eute fasten ld$> 
nie dogdriifz* , bas mitfl &u SMojgen 

ntdjt etjagem 

69. CaGlowa, to Rozum, @* trid ^6pff i fo ; tu4 

©innem 

70. Co jodaegopotkato, y Wjfot rinctjt fcegfcgntf,; (on 
drugiego potkac moic. &em anbern audj toiebet* 

fasten. 

71. Co kogo bofi, otym SDet <8cfcmera Iegr$t re* 
,mowie woli tern 7&* 



& ) o ( ijjt %i9 

- - ■ — ■■-— i ■ . . . - , 

72. Cokomumito, chocna ©asliebjie, fa* fdjonfta 
polyzgriitol * 

73. Co lcpfee zgifcjto, co SDa* 25tf!e ijl n>eg> 1 fat 
gorfze zoftato. <8<$fimmfie tjl gebliebetu 

74. Co ludzie radft flyfq, SBo* pk itnte getne ^oren, 
temu lacno wierz$. Ood glaufen fte baf 6. 

7fXomawi£ec,nieutonie. 2Ba* fwngen fott, fa5 et* 

76.ComaztyPocz$t&,zly ©n bofet 2(nf<mg, eitt6A« 
koliiec wezmie. fe* (Snjfc 

77. Co riie dose, to &4 za 2Ba* nid^t genug ift, fat 
wie'le'. f an vi<f)t 311 Did ftytt 

78. Co fig kupi ta£e% y 2Btf{)lfefle ©petfen .-A^fee 

pfom fl$ doftanie, man toentg. 

79. Co *i$ tyfourodft, lyfo SDfe Sftatut Idfl ft<^ fc^toer 
zgiiiie. dnbetm 

So. Co % odwleczc, to 93etfdjo6en ifi ni$t aufgc* 

liie uciecze. ^obai* \ 

81. Co sieprefko wtfii&i, ©a* balb roirb, tHftge^e'e 

riiedliigo&f £wiecn boib* . . 

82. CoSigiiczyriicrii^ gocUi 2Ba* ©c&anbc tfi ju iftm, 
to tei y mowifi fekodft ; fyri ifl and) jtydrtblid) 

ju wben. > 

83. Co we diiickto wfwey S&amit man be* $age* 

GfowMt warzy* o tym umgeftee, fabon ttfoxmtt 
i\$ mu w nocy many. - . itnem in ber Blatfyt 

84. Co w swi^ro przetra- 5Bet be* ©onttfog* aflju 
wifz, w powfaedne ddi mtfbfebt, bet mu# in bet 
tego przypo&ife Sf&odje batben, 

8 j. Co z Jabtoiii zpactoie, iiii SDet tfpfel f&flt ntcfc »ei>»oru 
daleko upadnie. @famme. . * t 

8<f. Cudze r?ce Jekkic, ale SRitftembet J$onbt$uf man 
nic poiyteczne. lekfjf, mif <{gener t>ie( 

, nu$ltcbet* 

87. Cudze ztc na flojfcu, SDet anbero ifire "SWangel 



' 1 



.220 $ ) 6 ( $ 

fwojg w cieniu ftawia- madjt man ojfenbar, im* 

my. fere eigene Vrbtrgt man* 

8g. Cudzyines wokm oral SDu fcafl mit fremiti Salbe 

89.CudzegG nakywaj§c 2Ber t>em cmbmt tooi mH 

fwoje czgfto tmdim. abjwacfen, t>et tverlte^rct 

oft &a$ <Semige* 
50. Czasprgtkd ucbodii, £ ©ie3*it t>arge§ee gefc&romfc, 

itiy znim. un& wit mit t>tz 3 e ^ * 

91. Czasutracotiyiiigdy fig $)ie t>erfloffene 3eit fommt 

ilie jfrrdcL nimmer n>id)er, 

5a. Caca$ wfiyftkoi wj#- <E« tfl nic&t* fo Rein gefpon* 
: im. i -~ nen, e$ fommt en&lidj 

an fcie©onne. 
313. GzilJrapaywmayin.y €g. Crift mand)maf)lj &en 

&ewinnemu fig daftaaie. Unf<$u(i)igen mit tern 

54.Czafem z Zartu przy* 2fu$ fcem @d)erj »iyD oft 

^d£4oPwwdy- . em firntft 
9f.Czafa Woyny niemalz ^n Sieges * iduften Kegt 
. Rz§du. Da? SXegiment* 

$6. Czafii fefcagscia fcoy fig. $n gufen ©lucf er(je6 fcidj 

riiefzczgscia. ntd)k 

97; Czego barzo jefdamy, 2Ba$ emetgem fjaben tyifl, 

tego sig fpodziewamy, ba* §oft er oucfr. 

$8- Gzcgoiiie znamy v tego 2Bot)on- man nid)t6 roeifj, 

rfieiadamy.. fcatnacfr |at man fein 

83erkmgem : 

99. CzegoQczy tiie widi§, ©ad tote %ige mdjt flefjt, 
tego^efta* ni^ iaL bttt&bet &a$ /Jjperj mc&f* 

100. Czego Panowif na- SS&ejm &ie J^erren ftcfrfcwi' 
ware?, tym fig . Poddarii gen,_ muflen i^ce Unter* 
papnrz?^ t^atxtn We Jpaatt fcarju 

geberu 



101 



- $ ) o ( $ aai 

io r. Cz^go; &$ Aie fpo- Un»er^ofc fommt off* 

dziewafz, to narychley 
przypadriie. 

102. Czego sig nowa (ko- 3 un 9 gwofcht, alt ge* 
rupa napije , tym zawfze t f)an* 

tr^ci. 

103. Czgfto gdy kto chce ©agrinernHfft>erbe{fern&a$ 
poprawic, to jefzcze mad)t tc oft argen 
pogorfzy. 

104. Czgfto Sig fmgt& zwe- greube ifl oft ttfrmiftyt mit 
feicm jpiefza. Sraurigfefc 

iof. CzIoWiek tak, Bog SDer SWenfcf; fcenfcg, ©£>« 

inak. knh*. 

106. Czyrii§£ dobrze', fiie $&ue rec&t tm& fcfceue nfc- 

boy fig riikogo. man&* 

D. 

io7-Daj%c zyflcujc, kto 2Ba« einem ©ufen ©ute< 

godnemn daje. - gefc&tefjef, ba$ befomrnt 

man mie 3Bud>er wiebet. 

io8- Data Bog dary, za- 3Ba$ J>tr©Ott befdjeref, &a* 

iywaymiary. brauc&e md£ig»" 

109. Dar za Dar, a darmo ©ne ©unfi ijt fcer anbew 
liic. n>ert^ 

1 10. Darowanemu koiiiowi ©nemgeftftenften ©aul, fofl 
iiie patrz§ w zgby. man ntcf)t fe£en ins SWauL 

iii.Dk przyjacieJa no- 9Wif neuen §reun&en fan 
wego iiie opufzczay fta- man roo§( teben ; abet 
rego. and) Me ^(fen ftni) gutju 

be(jaffetv 

1 1 2. Dobra fprawa die po- ©ne geredfjte ©adje bebarf 
trzebuje wie'le flow. md>t tnel 2Borf* 

113. Dobra wola za U- ^an mug fcenSBiffentw Me 
czyrie'k ftoi. $§at annefcmen. 

114-Dobr) fpra'wg $l>ie, 2Ba* ©« if}/ &a* gejfcef 

dpaczH 



Via, # ) o ( # 

^—^■A— ■——»——— ■■ ii ■ iwmmtmmmmm* —————— — 

opaczng radft przy- un$, n>a$ SMfe, bat §a» 
' czytywamy ludzionu ben dnbere getjjatu . , 

ii^. Dobre dalekofluchac^ J)a^ ©ute floret man 

a zte jefzcze daley. mit, bat S36fe nocfj 

wetter. 
ll6.Dobre Imi?, Wiara y (£(>re, ©faub unb 2(uge let* 

Oko, i&ttu&e fierpi?. Den f einen ©c$erj. A 
117. Dobre si$ famo chwa- ©ute 2Borte tnufjtn 6ofe 

li, zlemu Zaleceriia po- 2Bodre t>etfaujfen* ' 

trzeba. 
n8.Dobrcmupiwuwicchy ®ut 99iec cuft 0$ feibjl 

fie trzeba. au& 

ii9.Dobro nalepiey po- ©n SOing n>iri> am beften 
zmt , kie'dy go nicftaje. ettatmt , mentis n>eg iff* 

ISO. Dobry, kiedy &s po- 3Benn em grommer gottfo* 
czriie piowac przeydzie tfltrb , fo roirf) ec atgec ait 
nagorfzego. atte anbete* 

I2t. Dobrych fie wie'le. ©ute ieute finb bfitm gefaet 

122. Dqbrym fzkodzi, kto 2Benh t>te 936fen ungefhraft 
zlym odpufzcza. (jmge^en, bad geretdjt 

jam ©djaben bet ©uten. 

123/Dobrzy rofko&y na $romme ieute habenitt bet 
• £wie£ie m&o, Przykro&i 5BeIt me£c b6fe ate gute 
dofydmaj?. 5age* 

124. Dobrze wfzgdy, le- S&att ge§e nad> Offen un& 
piey doma , liizli k$dy. 2Bef2cn , ju Jpaufe iji boc& 

am atferbefien. 

F. 

12^. Frafunki przcdczafem (gorge mocftt aft t>0V bet 
* tiwizng przynofz§* %eiL 

126. FortelnaHardego, die @nen ©foljen roeiji man 

&t dbac na di^go. am beflen ab, menu man 

t§n nidjt ac&tefc 



I2?« 



V $ *) -o ( $ m 

127. Fortyna czgfto Ro- ©lurf ifl oft ber SBetmmff 
zpmowi iprzeczy. jutPtber* 

a 

128. Gadu , Gadu , a p» SKtt ^laubern t>*rfte(>re{ 
wkrupy. man trtd. 

129. Gaiii^c kupic , citwal^c ©er $dufer tobefti, bet 
przedac. * SBetfdufer tpbete* 

1 30. Gardiic sig riikim die 9ft<m >. foU niemanb Wt* 
god*i. acf)ten. 

131. Gdy kota myfzy die 3Benn We $a£e mcfcf ju J£au* 
czujg, befpiecziiie fobie fe iff, tanjen tie Sttdufe 
harcuj?. auf bm Q5dnf en« 

i32^Gdypielkabij§>iue'ch SRan fridge n>of)l auf ben 
&$ lewek boji. ©acf , man met>nt abet 

Den €fel- 

133. Gdy fij drzewo obali, SBer ba faflt, uber £ett 

kazdy wiory zbiera. Iduftatfe SSOklfv . , 

134. Gdy wg V^ co 3n jnoeifelfjaften <Sdd?eti 
w§tpliwego, czyA, co fad man, bag fid^crfJe 
jcft nabefpieczriieyfzego. . ewdljlem 

1 3 ?. Gdy fobie lutlzie pock 2Bilt bu rotjfen , n>et etnet 
pij§, w ten czas pozirac fei), bem bringe emit* 
fantazy?. iXaufd) befl* 

136. Gdy wiatr nie fluiy, ©cfraft mcfrt ber 3B(nb bent 
do wiofei. ©djtjf ben gfog, fo ftnb 

bie SKuber gut genug* 

137. Gdy£ na fwobodzie, SDenf / bajj ber ©ofcljtonfr 
mys'l o przygodzie. fid) fan dnbenu 

138- Gdy* fig naboini^mo- Knbdcfyfig gebetet, iji fjafb 
dliljakbysnapotyzrobil. fceretdtfet* 

139. Gd^ie ciig radfiwidz^, tWan fbtt gute §reunb£ nic^C 
taroiiiecz^rto byway. ju oft d&erfaufetu 



14 



7««nat«M««MMB«MMMM» 



) 



40. Gdiiecienko, tarn #§ ©o t^r gatm am mebttg* 
rwic. flen if}, Da will jeber*- 

mann £inu&er fieigen. 
4i.Gdzie dobrze, tarn 5Bo einem tt>o£lge{jet, Od if! 
' Oyczyzna. feitt SSaferlanb. 

42. Gdzic dwiema na- SBo jjroeen effen , tat fan bee 
gotuj^yti-zedirfif poiywi. briffe audi) faff ttterben* 

43. Gd&e jedz| tarn jedz, 5Bo man iffef , foil mart 
gdzic piedigdzeJicz^, tarn effen, too man ©elb 
riiezawadzay. / jd^lef, fed man &at?ott 

ge£em 

44. Gdzie- kogo ddfega, SBo TOe£e, ba Die Jjpanb. 

tarn y rgka *%ga. 

4f. Gdfte mito,tam oczy, 3Bo ba^ #ngene(>me , ba bte 
gdf&boli, tamrgce. 2(ugen, wo einem n>e£e 

. fjjuf , ba ftnb bieJfjdnbe. 

46. Gd&eriiemafz, y Krol 2Bo nidjfS iff, ba ^af be* 
mi we&nie. $di)fet fein SRetyt *er* 

lo$ren. 

47. Gdiiedicmozefzprze- 3Bo man nic&t fan fiber* 
fkoczyc, tampodle*. fpringen, fofl man untet* 

1 ' friecben. 

48-GdiiePanBogKo^k)l ©o©Offbie $ircfce 6auf, 

baduje, tarn Diabet Ka- ba bauf ber $eufel eme 

plice ftawia. ( (Eapefle* 

49. Gdiif &6 niegodzi o ©0 mm nid)t tan Ka* 

krzywd? domawiac, tam gen, ^a muf} rtan (etp 

Sie god:£i, abo musi ten* 
cierpied 

f o. Gcbfctefwawola pamije, 2Bo bet S9tof{)»ifle regie* 

tarn riiewinnosc fewan- ret/ ba §af Unf^ulb 

kuje. menig @d>uf* . 

f 1. Gd#£ zfe przypadki, $reunbe in bet 9lot£ gefcett 

tarn Przyjacidl rzadki 2 f auf ein {of (j > (bid abet 

ein garter ©fanbfe^n, fo 
jejien yo auf ein&uinflem* 



***» 



1 fr ) Q ( # gay 

If2. Gtod wtele naucasa, ^tmgee tfl toielec tfunffc 

komu dokucsM. fc|rmeiffefc 

1 $ j.Gtdwka byMak6wka,a 3&o(jla,frj!aflfet £o|>f §af .oft 

Rofcumu by naplwat taenia, QSeirfJanb, 

i^4.Gkp$, kiedy miiczy, ©ciafc&nx tgen fie&f am Se< 

2a madrego uyd&e. ften an , fcem bet itidjf lidf* 

' lid) reben fart, 

l f?. Go& liieprofeony nie Una,ebetene ©djfe feft matt 

barsso bywa uczczony. fyntet bie IbM. 

lf6.Gofciuwgofpodarfkie fjftan foO ftd) in ftmbt 

izeczy nie wda- $anbel nid;t mifdjem 

way &$, miey fwe na 

pieczy. 
1 ?7. Gofpodare kazdy w 3« f«rtem^duf« if! etttje^ee 

domu fwoim Pan. eitt »Jpett. 

i^S-GrzechMJodoicikarze 5Bas man in t>er 2( u 3*h& 

PanBdg.gdyikfekofsa. gebraut §at, bad muf? 

man im %m ema,e(fen» 
1?$, Gotowe Nielzez$&* 95&o Wfct 9to6f, U ger»if 

&&»&& , dnltnajfotf 

160. Gotowe Zdrowie,kto #uf o,uk .KennMif bet 

Chorobg powie. tfranf &eif fojgw giite <£ut» 

tt J. 

iSf.Hetmanem woyflcq Ttntinm flueen 5elb§emt 

ftoi. ifi »id gelegen. 

162. Jao c$»uli, ty oczofii- $d) rebe torn (Emm 1Mb tot 
ku. toon ©anfen. 

163. Jaj<£ chec by£ mfdrize £>a« £w mitt fttia,er ftytt «(* 
aii kokofz. bte t$enn& . 

1 64. Jak 61$ widz$tak fl{ ^Biefidj einet ouffBSwf, j<> 
pi%. • 64ft man bon i^m. 

165. Jak po2drowi6, tak 2Btebee©tufHf*, foijlaud) 
6 po<ki$kuja. bet ©egM'/iteuj?. 

r 



1 66. Jak fobie poscielcfz, 3J3tetnan jtd) hettet, foroitfr 
tak sig wyfpifz. man aud) fd>ldffetu 

, 167. Jak to zlodziey, co 5>et Jf}e£(er ifi fp gut al$ 

ki;aclnie , takn ten co tajL bet ©te^er* 

168. Jak z&iejefz', tak bg- 5Bte man fdef , fo roirt) man 
dziefz zniwowat. and) ern&fen* 

169. Ja'k iyl , tak ftoriczyt. 3Bie gekbt , fo gejlorbem 
% 170, Jakapraca;, ta'ka ptaca. 3Bie bie 2(rbeiC, fo bet 

io£n. 
. 171. Jaka fpowicdz, takie ©ie mart betdjtef, fo roivO 

rozgrzefzenie. . : r titim abfolviref ♦ 

172. Jak§ miark§ mierzyfz, $Rkbemtyflaa$ , bqmttmart 
takgc odmierz?. t£ut meffm, nnrfrjetnettt 

v roiebergeraeffen. 

I73,jakie drzewo, taki 2Bie b*t 'Staim, fo bit 

owoc Stticftf.- * 

174. Jakfr Pan, taki krara. 5Bie bet £ert if!, fo tjimicfy 

bet ©tenet, 
17?. Jako cig mogg,xho6 £$ mag red>( ebet unjcecfa 

y przez nogg. fei>n , menu id> nut bet 

•. \ - .Obermann bleibe* 
176. Jako motemy, rfie SBie rott fotmen, nidjt rote 

jako chcemy.' . n>it rooflen* _ 

. i77.Jeden Bfazcn wieln ©n Stott macfyf *>M Storretu 
. paczyiii. ; . 

I7$.jedenglupi co zepfu- £Ba$ em Start t>etbot6en, 

je, tysigc mjdrych nie &a^ f onnen tjjyet ^aufenb 

liaprawi. nid)t etflatten* 

X79- J^den krowg za rogi (£inet \)at ben QSftbtufT, bet 

trzym'A, a drugi >§ doji. anCeteben ©enuj}* * 
I gaje'dcn za o&imas'cie 5 a ©net ifl fo gut aid bet 

drugi za dwadziescia bez anberfc 

dwuch. 

18 f. Jcdnj nogaw Grobie (& ffefjef mtt mem §ujj 
ftoi." tm ©ta6e* 

182. 



# ) o ( i$c * 227 

— — ~ ' "■«■ ■!■■■ . ■ — •— ' ' ■ — — 'K.I > II ■ \ .. ^ 

i8a.Je'dn§ r?k§ glafzczc, <Ec mac&ts rote We $a§ en We 
drugi poiiczkuje* Dome lecfen, unb §intm % 

frafem 

1 8 3- Jednemu feydta gol?, ©net. got totit bejfe* ©(urf 
a drngiemu y brzytwy ate ber anbere, 

die chc$. 

184- Jednemu " nazbyt, a ^inem gtbt man |u trieC. 
dmgiemu i5ic «n& bem anbern md)t& 

igj.Jeidao Lekarftwo nie ©ne #rjenet) tan fur affe 

leczy wfzyftktch Chorob. $ranf fjeifen md)C Wencn* 

ig6. Jedno lydel a motyka ©ie bletbenguteSreunbebif* 

ich rozerwac moie. in ben ^ofc* 

1 87. Jedno Safa, a drugie X)er eine roiH ba , betanb* 

do Lafa- *e f)ter $imm& 

i88-J^ is ' fewiec, patrz 93eurf£ei(e nid>f , road ubet 

fwego kopyta. beinen QJerjtanb iff. 

189. Jefzczc dtfleko wie- <£$ fan nocfr t>or 3(benbg4tt3 
czo'r, riiewidfz, czego antyerS roerben, 
doczekafz. _ 

190. Jefzcz6Pan Bog iyje. £>er alte ©OS$ lebrt no& * 
I9i.jefzcze&{ riie urodii- €* tjl not& nkfrf* baran, 

to , a jui sig ochrzeita unb We iente reben f$o*t 

bafron* 

192. JeTzcze S$ ten iii^ ©ev iji nod& nidjt gebojjren, 
urodfit,--coby tfwiatudo- tec aflm icuten fbft <je» 
godzit. fatten* 

193. Jie kto ma fierpli- $M6 i(T fein fluget Wtam, 
" woici , tyle m;drofci. ber nic^e mag Jeiben t an* 

194. Jm dfley w Las > tym ^e linger man ffc$ lamft |e 
wigcey drew. arger tjl e«* . 

19?. Jm kota barzicj^ gfaCs- 3fe mtfft man tfnem gute 
czeTz , tym barzieyX)gon 8Bort gfbt, je drger ijl 
wznosl . " tr» 

1 96. Jm kto godiiieyfey,tym %t §&§et rmti ifl , je me|r fott 
ma byfi pokorrfieyfay. man ftdj bemut^igen* 

9> » 197* 



I \ 



228 £ ) o ( ft 

$97. Jm kto rii&iczerifzy, '^e ungefc&teffer einerifi, je 

tym Snrie'lfzy. ' freezer pflegt er ju fet>n* 

1^8. Informacya daremna, 0£ne SBerjtanb ge£et*i)aS 

kiedy rozumu riiemafz. iehren tm& iernen fd)led}C 

*on flatten, 
199- Jnaczeymowi,inaczey ©rre&etfo, unb mfytiet ti 
4 myrfli. <mt>er& 

200. Jnfia byd , infza zdac ©n anDereS iff fewv em ant>e* 

fi{ dobrym. . re* ftafut angefe^en fe^n. 

20 1 « Infza czytiic , infza 2Ber mad fau( unb trctge t£ur, 

mitrgzyd bar fcerbirbt bie >Jeik 

2o2.Ju-2 po n&. €* t jl fd)on mtf mtqetfyan. 

203. Ju2 to Glo'd wielki, <j£g mufj dit grojfer •Ounget 
Jucdy Wilk Wilka k^fa. fei)n, wenn eiri ffiolff Den 

anbern frijK 

k. M ; . 

204. Kariinie ifcgo &4 mi- #etn QiWfttWei&tungeflrafif. 

me. 
20f . KazaJPan, nuisial fara. %x§ bet Jjjetten ®efotgt(t 

nid)t allejeif, 

206. Kazda lifzka fwoy ©n jeter lo&ef fetne3Baare, 
Ogon chwali. 

207. Kazdy Btazen fwojem ©nem jeben Sftorren gefdtft 
ftrojem. ' feine tfappe. 

208- Kazdy Cztowiek gaiii ©n jeber (wit feine twt We 

fwoy wiek. drgfie %t\t. 

209. KaidyDudekmafwoy ©n jeber §at feine $ef)(er. 

, czubek. 1 

2 to. Kazdy ma fwego mo- ©n jeber fyatfetn Befonbere* 

Ja , co go gryiiL Tlnliegen* 

2n^Kazdy kur nafwojim ©n jeber J£a§ntjiauffemem 

foiiecifku &niaty* 3Rtfi§6ufen fiijjn. 

2 1 2. Kazdy ptak wedtug ©n jeter SBagel flngt , rote 

nofa fwego spiewa. timber ©cfynabelgeroacfc 

v fen ifh 



& ) O ( & 229 

213. KazdePytariie 16a fwo- 5Bte man fragf , fo anftoort* 
jgOdpbwiedz. & tefntan. < 

214. Kazdemu fwoje mite, ©nem jeben gefaQf fea* 
choc na poly zgriite. (Seine* 

2 1 ? . Kaidemu fwoy krzyz ©n jeber benft, fein <&eu| 
zda % bye nacigfzfzy. ifi ba* grifk. 

216. Kiedy gbur nie mu&, 2Benn ber ©auer ni<$f muf}, 
tedy £ni rgki, arii nogi fo regt er roebet Jgmto 
nie rufzy. nedj 5uf}. 

217. Kiedy gra w nalepfe§, SBenn ba$ ©ptel am beffen 
te'dy przeftac. ifl, fofl man auffcoretu 

2 1 8. Kiedy luk barzo nap* 3Benn man ben 23ogen affju 
nieizi tedy s^g zerwie'. (>odj fpannef, fo briefer er. 

2 1 9.^ Kfamcy dobrey potrze- ©n %net mug em gut ©e* 

ba pamiga. badtfnig fyaben. 

220. Klin Klinem wybic. 236feS mit ©ofemWftetbeiu 
2ai. Kociol gancowi przy. ©n €fe( £etjjt ben anbem 
gania , a oba fmoJ?. iang * 0§r» 

222. Kogo%profz3,tego Ungebeeenen ©afien toeijet 
kijem wynok?. manbie$£iic* 

223. Kogo fumnienfe' nie 2Ber ein gut ©eroiffen §af, 
ftrofuje przed f^d wo& ber ff ettet jt$ jteubig Por« 
ny zartuje. ©eticfc 

224 Komu Bog pomaga, ©OtfeS £ulfe uberirijffc 

ten wfzyftko przemaga. atfeS. 
22 r. Komu Bog rozumu 93erftonb la$t flcfc mit f einem 

Aid dat , kowal mu go Sricfefer eintric&fenn 

hie uRuje. •" " ■ 

226. Koiiie rz§d#£ wgdza* Ocfyfen regteree man mit 
mi , ludiie m jdrjrmi ©frttf en , bie SWenfcfeen 
flowami. abet mit SBorten* 

227. Konie'c to pokaze. * 5DaS ©tbe frdgt Die iafh 
22g. Kiedy fie {yka dr? w SWan mujj bie 3efe *»<$ ** 

ten czas je drzyi. TUfyt ne|metu 

9.9 »*** 



/ 



430 # ) o ( # 

429. Kos na Kofa, Chtop ©n jebet ftn^et feme* 

na CWopa. ** g(rid)en* 

23Q»Ktonic lowny, Chtop SBBer eflen will, muj? ntd^f 

riiemowny,czgfto gfodny. fKtt fdj)n>eigen. 

ftji.Krowa, ktora barzo Q5e» mancften fint t>ie{ 
ryciy, iiic^ welc mleka SBotfe, roentg XfyaL 
dawa. 

S32.KrukKrukowiokanie ©n SKabe §acf f bem anbetn 
wykluje. t><\6 2(uge nfd)t au& 

233. Kto Bogu wiary rii<j 5Ber ©Ott nid^C (ten if?, 
dochowa, ten arii lu- roitb weniget ten Wlen* 
dziom. fcfren tteu fe^n. 

234. Kto brzuch nazbyt 93oHet S3audj ftuditetnid)* 

tuczy , riie barzo sij uczy. gcttte. 

23?. Kto chodii po nocy, $>ie 9ftad)t ifl memanfr 

fzuka kijowey niemocy. fteimb. 

236. Kto co ' czyrii ptzez ©enn man wa$ buxd) cinen 
drugiego, tak wazy jak aribetn t\sxxt, ifl fo trief, 
przez siebte famego. ate roenn man* felbet 

geffian fyttte. 

237. Kto co dobrzc umfc, 2Ba$ etnetgeletnei §at, fra* 
tego ii$ riiech uymie. fofl et tteiben* 

238- Kto cudzc lyczko §tembe ©adfjen mug man 

ftraci , rze'miki&n fwym unmet t()euet bejablen, 
( przypKci. 

239' Kto cz^go nie rozumie, Unn>f jfen£eitmad>t QSetmun* 
temu fig diiwuje. betung* 

240. Kto czego Ai6 wd*i$- ©n Unbanfbaljtet ijl nicfyt 
czen, ten tcgo y iiie wettj), tag man i$m 
godzicn. ©ute8 t|jue* 

241. Kto dal zfby, da y ©Ott gab bie%tyne,fomt1> 
chleb do g$by. , et aud) ©tot gebem 

242.Ktodrugiemuileradzi, SJofet 9to$t fttjft beh am 
tcmu to wprzod ztfwadii. etjlen, bet i§n gegebem 

' 343- 



♦ ) o ( # .231 

243. Ktodwuchzaj^cowgo- 3Ber jufcief £aben will, bent 
ni;zadnegoiiic uchwyci. roitb gememiglicfr nt<$f& 

244. Kto grofz riie ofzcz§- 2Ber baa ©enige nid)t ju 
dza, do Zlotcgo iye SKa^t 6^/ bet fan roa* 
przyd&e'. me§r tfi, n\d)t fyaben. 

24?. Ktokomu dot kopic, 5Bet etnem anbetn eme®ru6e 
fam weii wpadnie. mad)f , faflf felbet §ineim 

246. Kto koriia nie' ma, wol- 2Bet feitt $fetb £af, bet 
no mu picfzo chodzic. mag ju §uj* ge£em 

247. Kto leiiiwo je, lciii- *$etlangfamtjfef, Dec atW* 
wo , tei robi. tef aud) f angfam. 

248-Ktolifawworzekupu- SWan fofl fcine un6efe£ene 
je , Pfa abo kota naydujc. SBaaten f aufen. - 

'249* Kto ma brz§kacze 9 ma 2Bet ba fyat roaS l>a fttngf, 
y (kakacze. bet Bef ommc aud) roas Da 

frtingt 
2fO. KtomaferzChlebem, $dfe unb S5tob ijlgut Dor 

Aif «mrze glodem.' JJ3unger$* 9lof^ 

2 f 1 . Kto maty datek chwali, 5Bet bad SBenige t>orlte6 
■ do wigkfzego zachgca ntmmt , ber bef omntf tea* 
daj^cego'. me£r tfh 

2f2. Kto mieczem wojuj>, 9$er bag <2>djn>erb mmmf, 

ten od miecza giriie. bet rotrb t>om @d)n>erbt 

fatten* 

253. Kto mocriie'yfzy, ten 2Ber ben anbern fcermag, 

lepfzy. ben jlecf e er in ben ©atf . 

2 j 4. Kto mowi, co wie, SBer t>on anbetn ieufen cebef, 

fwych si? wad dowie. ber niuf} audj t>on fidj 

fe(6er §6ren rebem 

2ff. Kto moze bye fwoim ©erfeineigenJ^errfeijnfan, 

Panem , liiech iiie bf dzie ber roerbe feines anbem 

czyjem poddanym. ^Unfert^am 

2y6- Ktoiii^bylpoddanem, 2Ber nid)t gebienet §at, bet 

rzadko bywa dobrem mtrbftd)faumtnbteJJ3err* 

Panera. ftyaft fdfjitfen Wnnen. 

5> 4 W 



25* $- ) o '( 4 • ' 

- 3f7- Ktoiiiecbc^dac, wuct SSte nUfrf gebm wt(I,jtn&tf 
snaydzie Wyradwkjg. •' fralfc eine SntfdjulW* 

gung. 
. 2 J 8. Kto mh ma co da<5, 3J)er "tfrme mufj derail &a* 
mussi u drzwi ftac. ' (jinten flc^en. - 

ay 9. Kjo tfie ma, riieftr&i. SKte nid)W fyat, wiri) mid) 

3$o. Kto liieroapiedifdzjr, #aft tot nid)f ©ety, fojfl 
naaerpi % n$dzy, uM mie Dtr fefWfc 

ttfl.Ktoifeiko&towatzle. tSkc Dfl$ SHttere md)t ge* 
§o,niegod^n dobregor fojief, to tfl &e$ fuffen 

nid)twm{>. 
atfa. Kto pyta , 4i« wd dajc «SJer ba fragt, to gtfa nidjt 

g«n, 
a«3-Ktopo^noprzychodii, $Ba? nidjt fomme ju' redjjfet 
fam fobic fckod& . g«t , to ge§{ Die 9R«$(« 

jeit quit. 
354. Kto rad gra w Karty, £g fpfclen |jdK&ejc&«l<rott, 

miewa lib obdarty, fcenn ein« retc&. 

36f. Kto rano wftaje, temu SSRotgen ■» <8ftmte §af ©ofo 
**<%<% im3Run&e. 

, atf& Kto Rodiicdw £rf <©«f«nm ©frninit^ttpia 
flucha.kataflucbicrau^ fi>lg«n, to tnuj? ton 

J&owftt folgeit, 
• a^.KtoSf bsJrzo^iJi,pr|t. gjjeptoa* ju £i$ig angreift, 
ko ufta'c musi, wirtsbafo wrtget§«nmuf* 

fm (affen. 
358. Kto &g modlic &4 u . %fa nidH toen fan, to 

mie,^echjdJienaraorzc, W( ^e ein ©djifttoantt. 
26* Kto 815 jw fwo'y Rozum $Jer awf fefoe tfiugjjdt fauf, 

lpufewa, pyfeny raczey &« iff me&c floll a(* 
amenity. ff W g, 

a70.Kto^aa'gorgcymfpw. ©ef4$tf($feirt4Kt $<*(?<$• 
«yi, na &mne dmucha. tigfeif, 



271* Kto £g raz pcz^nie- SBJet einma&l gefogen, frem 
wierzy , team potym xiikt gfaubet man rod)f me^t* 
rii£ wierzy. 

272. Kto si$ fam do Uflug 2(nge&ot£enet SDienji t>erfcie* 
wprafza , &*driey d%ki net nid^e triel SDanf* 

riie odnafza, , \ 

273 Ktotfignazbytofiaruje, ®o tnelComplimenten, &a - 

abo juz zdrad&l, abo &g *>iel Fajfimenfern 

zdradzic gotuje. r 
274. Kto % w Ntefzcz* 3Bet in Unglucf ty<$t, tfl 

tfcht forieje, jabym tak nicfyt red)t f(ug% 

rzekt , ze fzaleje. 

2^Kto&lamowi,tetifis ©er t>{et ret>t, fcer fcetrebt 
wymowi. - ftd) baft* 

276. Ktotfla oraz zagarn?c SBer owf einma§t *iel »itt 
chce, maio abo fie xiie faflfen, mug ba$ metfie 
dotrzyma. iaffinu 

277. Ktofinaru)e,ttnjedzie i . SSerba fdjmtert , feet fa£rt* 
278- Kto fobiezfy, komuz Ser i&m felbfl nidjt* ©ute 

b $d#e dobrym ? f§ut , mm nrir t> ex$ t(utt ? 

27?. Kto fluiy, Wolaosc ®et ba bienet, begibt fitfr 

tract, frfnet Sret^eit- 

28P< Kto flii^v s tffld, u 28er auf difcretion t>iene^ 

tegobywaraiefzekpfefU **m to^net man mit 

S3arm(jerjigfelt* 

28 1. Kto fwawolnie *yje, TJaf bofe* iebenfotyei aw& 

faawolni<* gidie. Wfe* €n&e, * 

282.KtotrzymazDwore 1 pi 9 SRit grojfen #erren itf ntc&t 

przyptaci fwym worem. gut Sfirfc&en eflfetu 
283- Kto w ptecu lega, ten Sftiemanb fud)t fcen anbew 

o^ogiem dwgiego maca, §inf erm Ofen , eg fep benn 

bafj et felbet Da gewefen* 
284«Kto zawfee wierzy Q&er feid)t gfaubt, bet rovct) 

kfedenm, cz«fto &£ au<$ leicf;t fcettogeu* 

przychodii k' fweaw. 

9 J *8 



834 ♦ ) ° ( ♦ 1 

■ ■ ■ ■ i ii 1 1 ■■ ■ ' ■ " ■■.■iii !■ i ■ „ i 

ag.f • Kto zawfzejedno pra- 2Ber tmmerju em £)htg I 

wi, nie' barzo sig flawi. ttetbt, o£ne9tu$m bkibt. 

486. Ktoz Bogiem poczyna 3Ber mic ©OttroaS anfangt, 

rzcczy, u riiego bywa na ' fcemfan* nid)t fe^lem 

pic'czy. 
387* Kto z kirn naklada,w ©(etd) gefangen, gfrid> ge* 

rown$ karg wpada. Ixangen, 

5188. Kto zlego ni6 zabra- 3Ber bern SSofen ntdtf ffeu* 

nia, gdy moz^* czynic ret, fo er ftm, ter toiil e$ 

nakazuje. . fyaben. 

389- Kto dote gory obie- 2Ber gulbene SBer&e ber* 

eujc, yolowianych riic fptidft, pffcgt au# 2Meij* 

da. , erne nidjt ju ge&etu 

£90. Kto zlym poblaza, 2Benn bet ©djdfer Den 

dobrych uraza. 2Boljf lo&et, fo Ite&ee er 

fetne ©djaafe mc&f* 
49 1. Kto z Przyipdzeriia ©ne ©anfjflog u6er6 SReer, 
. gtupi, y W/Paryzu fobie etne ©dnf* fam toie&er 

Roziunu nie kupi. §er* 

4£2>Kupilbvm w ies% ile JJcfr f au f* e wo ^ tot* Sdb, 

pieni§dze gd&eS? foenn id)t\nt fcdfte ©elfc 



49 3 . Lacno fobie fk£cu}emy, ©a* eittem nidjt fauer nnrb, 

czego tacno doftajemy* fea$ arfrtef er nidft grojl* 

494.Lakomy, gdy umrze, $8om©ei|£ate$afmanmd}t 

w ten czai nayprzydat- c^er&en 9tu|en ol* no$ 

4ieyfzy Judiiom. fcem £ofo 

»9f. Latwiey innyin po- ffftan t an e&er attietn ieuten 

radiic aiz fobie. rotten ate ftcfr fel&ffen. 

896. Latwiey 6e cz^go na- SWanfan fid) e£er was dtige* 

toiy£, tiiodtoiyc. - t&tynm , ate abgetoi^netu 

297, Lekarftwa die" zawfze #t|enet) fpiljft ui(|t # menu 

pomogfc , ^ man wilt 

25* 



$ ) o (- $ 23f 

298- Lekarftwo czafu po- 2(t|ene0 §i(ftf mk bet geif* 

trzebuje* 

299. Lckarzdw v n£ b-wie&e 3fn Wner 3unft gi&« mefjt 
na wijcey. 35e$n§afen ate untet ben 

TCerjfen* 

300. Lekkomowny l&ko- 5Bet unmlg if! in SBoteen , iff 
czynny. audj unrnif in &er $f)at. 

301. Lekkie roznmy n^po- ieic^tftnnigfeit bant in bet 
wi£trzu budujg, wiatr iuft, unb bet 2Bm& roirft 
ttl to obala. afle* nxebet* 

302. Leiiiwenou ziwzdy 3Ber md)t gem ar&eitef, 
i-wigto. * madtfi&m&albdnen^eg* 

errag. 

303. Upiey rdi zgrzejzyi Sftan fofl tric&t* f&un, n>a« 
A£ pokutowad einen fan gereuen* 

304. Upiey ni£ draftiic, SRic&t erjurnen if! beffet of* 
iiiieli potym gtafkad abbiffen* 

30 f. Upieypodczas fwego %R<m mug mandjmafcl &re$ 
uft^pic. gera&e fepn faflan 

306. Upiey w cz&, iiii po €* if! Beffet *ot, ate nae& 
czasie. &et 3d*. 

307. Upiey wprzdd up* 33efler if! ftd^ mo&lMtfegeit, 
trowac, . riii potym iato- dte na(fcfe£en, 

wac; 

308. Upfza trocha w po- £in wenige* if! mit $rie* 
koju, iii£ wtelka hoy- ben 6effev, ate fcidrtim 
nose w Niepokoju. Unftiefcem 

305>.Upfza Zgoda lycza'- <& if! beflet ftc& gtWicfc t>er» 

na, rfiz Prawo zelaznc Kagen, ate t>or« SXec&f 

ge£em 

3io.Upfec Woyflco J& #n dnem guten 2(nfǤrer 

JeAiowpod Lwein Het- if! im, RxieQe fejjt tfid 

maneni , mi Lwdw pod gdegen* 

Jeleniertu 

3 j 1. tepfzy Goljb w ganf- SJejfer dtt ©periing in ^ 



2 16 $ ) O ( $ 

ci, niz Kuropatwa w Chro «#anD ate eine $aube auf 
vcie. tern £a<#e* 

3 1 2. Lgarze Pan Bog Karze. ifigner cntge^m ©Off e* 

©ftaffe nic&fc 

313. Lisie\ j>omkniy gig, 5Bte enter gefleibet ijl, fo 
kuno prz^d fto't, fobolu ein 2Cnfe£en got er v 

za ftot, Baranie za piec 
314.LiK.zie zaVfze radii ©ieieufe belujtigen fid) tm- 
v co i^owcgo flucfrajg. met on toat netted 

1 1 f . Lutos<5 dobrych ludii ©ute ieute erbarmen ftc£ 

przymiot* leic^t. 

M. 

/ • r 

316. M§drey to Gtowy SJJer toat t&im fott imfr tfnrts 
przymioty, co muiifi: gern, ber fcanbelt (lug* 

■ czyriic z Ochoty. 

j 1 7. Mgdrosc przychodii g(5et|lan& f ommf gemeimg* 

zlaty , acz nie kazdymj. [[§ ntd^C WV ^afcren. 
dry, kto brodaty. 

318. M|droh'c nawigkfza <&id) felbfl (ennen ifl Die 
kaidego, znac dobrz^ grojie tiBtityeit* 

fie'bie famego. 

319. Male parta poyd§ do Uebet gemon^en, ubel jer« 
Czarta. ronnen. 

320. Malowanie proflakom ©em&£ltni|$ btenet ben Un« 
ftoi za czy tame, gela^rten an "flatt bee 

©cfcrifc 

321. Mato v tymDobroli, ©0 (eine @d)am ijl, Da i(I 

kto przedat pfu oczy. and) (eine €(>re» 

322* MaChlebrogi, a njd- 2Benn Die SJtouS fate ifi, fo 

za nogi. if} Da6 SRe&t bitter* 

323. Mam fi$ jako groch @n jeber pflutfee mfafc 

przy drodze , kto fig nie 
lerii ten go rwie. 

324* MaM spiewa£ z fcrca Das muffin f<f>6ner©efang 

ipievay, 



# ) o ( jjc 237 

ipieway, Boga y siebie fepn, roemt J^etj im& 

riie zdradzay. SRttnb fHmmt ubereim 

335. MgiEhra dqbywad przy- 3m Unglucf §db em itooett* 

flojr, gdy Przeciwno&S SWufJ), torn ©Oft, e* 

w Oczach Aoji. n>iri> noct) tt>er&en gufc 

326.Miedzy ztemi nayprg- 936fe ietife : nei&en &en, &et 

tfza nienayri&o Cnotg. $ugen&§afi ijl. 
3 27. Miedzy zwasnionemi !©te fid) fd>eel dnfe§en , f em» 

y dobrc zawadzi. men bali) an einant)er> 

328 Milczenie Glupiego ©nSRarr roenn etfHUfd?n>et« 

aida za m§drcgo. get, paffiret Dot eirten 

$lu<}em 

329. Milczeniem wi&4 #g SOltt <SttUfc^metgert iyctanU 
zbvwa. wotf et man triel* 

330. Mituymy fig jako bra- 3Bfc n>oden mte einanber 
cia , a rachuymy s'ig jako recfynen, uni> bod) gutc 
iyd^L §reunbe Weiben* 

33i.MIode Lata, Rozum ^utig t>on ^afcren, o(t Mtt 

flary. 93erjlan& 

332. Mtedii^igodftarfzych 3Bie Die When fungen, fa 
ties?. jttfd)ern Die 3;ungem 

333. Mus naylcpfzy Nau- 9iot£ fan einen fdjon lejjren, 
czyciel Me grofie Sftoffc txeibt 

mand>en fere* 
334.My^lidoWdy^^i^ S)ie ©ebanf en fmb SoOftet). 

y 

33?. Na cd wigkfza a&£ ©fe metjle <Sftmmen get 

pozwoli, toptaci. fen* 

336. Na dobry towar trafi ©ute 3Baaren ftnben boH> 
sigkiipiec. cinen ^aufmanm 

337. Na dwcje babka wro- •€* ijl nod) imgen»£, 
iyla* 

338. Na'dyma £g jako ro- 6r tfl fe^r ^oct)mut^ 
pucha, , 

33! 



»38 . $' ) o ( $ 



■taMiai 



'339. Nad Moinosc rfikogo Ueber OSetmogen u>«$ Site 
4ie podi§gaj§^ mani> gejumngem 

340. Na fi&unek* dobry ©roffe ©otgen, 58eriangeri 
trunek. gttfe gedje, 

341* Nagla Rada rzadkotfg ©djnelfer 9{o^t Sringe &m 
nadawa. nad^ tev Xfyat 

342. Najadowitfk pod @n ^euc^krif^et gmml> 
klitaltenx Przyjazrii Nie- . ijl arger alSein $eint>* 
przyjafii. , 

343. Na jcdnego .kara, a 5Benn man cinen ffraff, fb 
Poftrach na wfeyftkich. mujfw ftc£ atte fiitdjfen. 

344. M infzych Przymow- €r ta&elt anfcere, uufc ftefjje 
ka , na sfie'bie ni flowka. . feine rigene §4^ n M>** 

34V . Nateptf Ptywacze nay- J)te befte ©c^n>immer ec* 

pierwcy uton§. faufen am 4fferer(Jen. 

-346. Natog drug* jeft Na- (betoofynfycit iff: We anfceve 

v tiira. Sftalur* 

347, Napifano u bialego groeen burfita auf tintn nufyt 

Lwa , die czekaj} na jed- marten* 

nego dwa. 

348* Napominanic pier- SKan foil e(>et emen warnm 

wfze ma bye, nii ka- ol$ {frafetu 



ranie. 



349. Na' tym fai&i« v zte $n Det 9Belf if! 936fes un& 

tfg z dc>brym plccic. © U fW bet> dnanfret . 

3yoJJa tobic Niebozc, co SSas mir ntd^c fan roetfcen, 

mnie bye nie moze. &a$ f an j! t)U ne§men, 

Sjr.Natuhi wilka. wied£e Jtfe £<tfe Idf! Ifyr fSlaufen 

doLaia. ni^f/ 

3f2 : Na Updr Lekarftwa q&em nic&t- ifl ju raf£en, 

niemafz. &emijUud>nfc§fau$elfem 
3*3. Na wefele czgfton^- g^ac^ $reu& fommf oft 

sladuje fmgte'k. Jetyfc* 

374. Nawifkfzarntrata ofz- ©parfrntfefc ifl &a*,atd#C 

czgdno&c. ©nfomroen* 



$ ) o ( # • 33T9 

m i ii - .in ■ — ■ - - -" — " — * — .^_^^__ . . 1 

3f f. Na wielkie Graechy #ufgroffe ©finben fol^o* 

wiclkie naftf puje k&ranie groffe ©frafen. 

356. Na wyfokie gory, do- 3fe f>6f>er ©fanb, je wenfc 
my v cz$fto pad% grdmy. gee ©icfterfjetf- 

357. Na Wytrwaoiu wiele ©tie (jaJ6e Unje ©ebtrftfrm 
zalezy.. , emen (Efnfner Ungemacfr 

frerfiijferi. 
3 ?8, Na zleMiftrz^iiirftrze- 5Da$ 256fe fern m<m twificfr 
ba. felbft ; 

3 j9. Ni6 budz Biedy, kiedy SDiacfc btr fel&er fern (Ereuf* 

ipi. 

3 60. Kfic cz?fte widariie, go- ©elf en 3ufprcc$ett modfc 
towe nieznank; lauKc&e S^wnbfc^aft 

361. Nie frafuy fobie Frzy- $a£ ©Oft benQSafer forgen, 
ja6cluGlowy,bocosigma fommfS nfdjt £euf, fo 
ftad, juiDekret gotowy. fommt* Sttorgetv 

362. Nie ga*V gdy 6ig riie SWif^e fctd^ nidfff in fcembe 
% ugara. J^dnbeL 
3^3.Niegraykotk6zNiedf SOtad^ bi$ mft gtoflen ie«* 

wiedziem. fen ntcfrf gemein* 

364. Nie jcdn?d^iurf krolik @$ tfi eine orme SRatt*, He 

ma do Jamy. \ nur ein iocfr £af. 

36 f. Nie kaidego to izczg- 2Bir ftnrien nidjf atte glefcfc 

scic potka. - rod), ober f)odf) fepn. 

366. Nie' kazdy k§fa, co w$- SWan barf md>£ alfobalb fur 
fern trz§fa. jemanb erfd&recfen, 

367. Nie'Hadipalca'miedzy 95egi& btd> feibfl niefct irt 
drzwi, bye % nie ufkrzy- ©efafjt, 

368-Niektorym cuefze zte ©ne$ Unglucf iff be$ anbertk 

w Pozytek sag obraca* ©(ucf* 

369, Nie lay* a oieprze- ©djeffemcfc, fb trarffl nic^f 

prafzayl ab&itten. 

3 7a Ni£ kto &h umie » ale Sfttcfrt bee f ft gef a£rt , ber fctef, 

kto co potrzebna, dote fonbern ber nxtiknfttgfg 

mgdiy* ij?, fain 371 



»■ i i i— WlW(WWWWf>. ■»■■ ■■ ■ »^ ■ !■ t ^ |>)Mt|MiM|W|tM ^ >MaMM||M>||t|a||||||iiit 

371. Nie ma Chleb o&i>gdy Jjpunget mad&t ro§e 93o$nen 

&gkto przeposci* - fu{$; 

$72. Niemafz t^k potgine- ^eitte <5tabt tfi fo fefJ, 
go mum, ktoregobv rio* woelc&e busd) giHben* $u* 
tym nicprzelamai tara- Q/tlA niifyt Hntt etrobett 

> nem. v wetbetu 

373. Nie placi Bogaty, ale <£* ja&Iee ntc&t bet SRetcfce, 
, , Winowsity; fonbem tt>et ftyufbig if!. 

374. Nie pomoie kmkowi ©nem Sobfett (jtlft bat 
, Mydlo , »m umattana 0tdttd}etrt mdjt. 

kadzidlo. 
♦37 j. Nie ponx)ze Doktdr SBtbet ben Sobfctlft nidjtf 

arii pieiiigdzy wor, ani in bet S&elf. 
, lisia Izubi , tylko ty podi 

KubadoWoyta; 

376. Kiefpodiiewatem - £ig $<tf ijl feme^fug^tDenn 
tcgo, jeft flowo Czteka man fpticftf, i# t>ad)U 
gtupiego. e$ nic&t* # 

377. Nie trceba go tngc?y<5, €t befonnet fteflntfflijj* 

fam &g wydaje. 

378.NietrzebaGtapich^iac, Stouten wetben tm fid) feb 

famine rodzfc bet , o£ne iejjtmeijlet* 

379. Nietrzebalekce wa£yc #uc(> ben getttigffenftdnb jbfl 

Nieprzyjacielaytiamtriey. man nid;t gettttg astern 

fzego. * 
'380. Nie wad/i sig uciefzyc 5&eitte 9!Wu$ tmb ©*tgmit 

ypodczasRoboty,Przez gfceufc *ctmifd>, tie btcfc 

to do dalfzey pracy na* jut 2(r6ek macfc ftijfy 

bgd2iefz Ochoty. 
381/ttiewieietego, cojeft Wat fojl6a£t ijJ, ba* ift 

drogiego. feftfam* 

g8& Nie wotay Wilka 2 S&ton lajfe bdfe ietrte ju 

Lafa. frtebett, 

383- Niewftyd, ale Cnota ©icfc bejfetrt ijl feine 

2aiowa£ztegoypopr£w& v ©cfyartbe. 

*84* 



# ; o ( # ^4* 

384* Nie w%fcy Swiga by- <£$ finb md)C 'offe Jpetfigen 
waj§, co do Koscioia fcie in oHetJjpeiltgen^irdje 
chadzajg. ge^en* 

38?. Nifc wlzyftkim jedno 9lid>f febermann frekc ofle* , 
przyftoji. an* 

386. Nie' wfzyitko je'dney ©ner fan md)f afle* mij* 
Gtowieumicc dano,Dru- fen* 

gim tei nieco zoftawic 
kazano. • 

387. Niew%flko.2toto,' co €* ifi-tiicfc afleSf&ofo, ma* 
sig swieci. Da glanjet* 

388- Nie zawfzd farigtego 9lfd>t ein jefcet $ag iflettl 

Jana. v §et)erfag. 

389- Nie zawize uderzy, 9Ran trift nid)£ atfejeit ma 

gdiie kto zmierzy. man f)injidt, 

390. Nie z kazdego Zaka %lid)t am je&em J£of) fart 

b?dzie k^i§dz. man eitx SMlb madden. 

39i.Nie'zka£deyr$kiprzy- Sfttdjf etn jebes Opfer gefdQC 

jemria Bogu ofiara* (SOtt mo()fl 

392. Nieznamy, comamy, ©ernts meg tfi, fo etfemtett 

ai poftradamy. mir aderetfl mad mit ge» 

$abt ^abem 
593. Nie n&Uilg. $lid)t ju t>ief tji ebett red)f. 

394. Niebaza pienijdz^ nie JDetJ^immelfan mit feincm 

kupifz. ©el& erfaufet mer&etu 

39^.Ni^Vfpieczcuftwa u- 3fo>f§ fefceet SSetetu 

cz^Naboiedftwa, . 

396. Niech Pan Bog radii ©a laf? id) ©Off fur forgeiu 
ofweyCzeladzi* 

397. Niedfwied* jefzeze w 3>u rnac&ji eg ganj wrf e$rt 

Le&e, a Ikorf jego prz£ 
dajefz. t ; 

398- Ni^ maczym pfa zdo- Qt tyit mebtr ju Betjfen nod) 

, muwywabid *u 6red)en. 

399 v Ni^ malaM^droscm?- £fuge SSBorfc fu^ten ifi fe&t 



dnicitiowi^lccz naywig- gut, n>enn man abet in 
kfea m^drze cxydic. , fcer $§at fid) f (tig bejeu- 

, gee , iji &a* atterbefle; , 
4C0. Niemafz riic fro^fzego, S?«n SBlefler ijl 0a$ fd)arffer 
jak Pan z ubogiego, f($nrf,*aten>ennrin58aw 

'em~5unfer n>it& 

401. Nikt nie wie, co ko- SRtemanb nwjj beffer, too 
mu dolegsi. etnen bet <8cf>u() .fcrucff, 

ate &er i(jn an l}txt A 

402. Nikt £( nie zbogici Wliffiefawfylmeinttanbetft 
cudze pi&igdzcliczgc* mtrD man nid)t retd), 

.403. Niwto, diwowo. Q* iji/n>efcer gt$au*n nodfr 

gejfadjeit 
404. Nowc tztczy przy- SBon roa* neue« ^dlt man 
jemuieyfze cbo6a£ cza- immer . me$r« 
, lem {3 podleyfze. - 

401. l*aW fitko na kolku gjeue ©at&en pflegtmanju 

wiefz% fiftoncn. 

496. Nowln zawfz^ iudiie ©i e ieute tegen gemeintgKc^ 
j>rzyczyii%, gdy jc po- tttoa* gu, menn ffe root 
wiadaji, erjdfcletu 

o. 

407. Obcowfntffnadiii* da- 3u totm man ftd) gefefo, tan 
je ale y dobre Obyczaje. f ofgf man aucfr ftcrodnia* 

408. Obietmcaza Dlugftoi. gufagen madjf ©dn»R>. 
469- Obmawiac riie'przy- ©twnTtfnpefen&en fdjmd^m 

tomnego rowiiie jak bid if| fo t> jel a(* wexm mon «* 
iimartego. nem totim. mat iq>be* 

lufugte. 
410. OdBqgawlzyAkoDQ. gfon ©0« tommt dktf 

brfe pochodAL <Bu(e$. 



41 1. 



411. Od zfego Dtoziiika y QJom bcfen ©c^ufbner m*tf 
plewy bi&z. man aud) ©preit artffe£* 

1 - » men, 

41a. Odnriana datekich kti- 3fn &er grembe roirb man 
joiv rite naprawi Oby- felten bejfet. 
czijow. 

4i3.0dpufzczcniai5ieotr2y«. ©o, tonge man frembe 
*niafz 7 poki cudzego co @ad)en inwen bef)<i(f , mir t> 
trzymalz. * bte ©tmbe nfafrt fcergebetu 

414. Odwfoka pod czaspo- JDec ^uffc&nb gemdjt big* 
iytcczna, jpeilert jum beftem 

4iy. Oko Parifkie. tuczy SBtfl fret Jjjrerr im «£mife 
Koriia. $aben rec&f , mug er fefbcfr 

feyn em 5?ned>f. 
, 416. Ogl?day A( n£ po- 3n aflem was bu f§ufl, be* 
' slcddic kola, bertfe Da* ©ibe. 

4i7»Ogtofnfila^rzeczyniflo. SSiel ©efdjtetj roenig SSBofle. 

418. Oftatni wKo&i&teby- 3>ie leffen pflegen in Dec 
wajg, co pod dzwondicf .fttttbe. au jtyn, bie 4nt 
mielzk% nad)ffen n>o$nen, 

4i9,Oftrzy Fwiomc rii£ ©rofie ©eroaltroirb fefcen oft; 

dfugopaiiuj?. 
420.O teydobiek&dyfo- ©n je&er forget fur fk$« 

bie. . s ,. 

42 1 . Owcejwrfzyw? odlfcz ©n reuWge* ©cfjaaf foil 
od Stada, bo wnet we man Sep getten W>n be* 
wfzyftkich tii bfdtii J$eirbe meg ffcutu 
wada. 

R 

422. Pan Bog ftary gofpo^ ©Otte* $8ot$d)ti§Uit regie* 

darz. tef atfe& 

423. Pan cz&owi , ktomj- SDer tfl Aug unb miffftwc 
da£ &m.fytfu}e, bte Sritmeif} wefelicfc JU 

gebwwc^ent 



844 g ) o ( g j _ 

4*4. Pan Bog ftoiprzyfpra- ®Ott jle(jct t>cm &cxcd)tcn 

- wiedliwym. bet}*- 

4a y. Pan si? na fluge zaiy- SDer $<to befjdlt fein 9ted)f, 
wot£ jeiy -> po^mierfi ro* ev mod)* fcen J^erten gleicfr 
wno 2 ilim w Kosiiicy fccm ^nec^t 

lezy. ' ' "V 

426/Panowic jako chc?, ©n Slddjetroie er n>ifl,ettt 

Ubodzy, jako mog?. 2(rmer tote etr fan. 

427.ParifkaChoroba Ubo- ©eg SKric&en Rtantfcit tfl 
. giego Zdrowie. t>e$ Airmen ® efunb^eit^ 

428. Parifka riecz obieco- 3^f a 9 en $ *&errtfc^ , 3 u f a S* 

wac, Chtopfka dawad fatten if* SSdimfc^ 

429* Patrz na wierzch,jafcim Qa^uftoenbige jeugef toon 

kto wewngtrz. / / fcem SnroenMgetu 
4&0. Patrzy k$dy tig z ko- <£r beftflfe ftd> . roie etnc 

minakurzy. SOtouf} , in einem fremOen 

43l.Patrzycariiczazyc,ma- <5e§*n uni) nic^t gettteflett, 
: ia Obrada. fca$ mag emen mo^l *er* 

bruflen* 
432. Pewiiieyizc oko, niz @e(>en gefct ffiref J£6ren, 
Ucho. 

433-Pi«knitfmowiiz, aile SDu benffi d* be* ©aft* 
my&k. fc^mieW 3unge, 

434. Pija'tiftwo dobrowolne $runfen&ett ijl eme fteprofo 
fzalciiftwo. Hge Stofere^ 

4?f. Pies fzcz&a a Dwo- @cbmd& * SSBorte fotf man 

rzaninjed^ie. nic^t adjtem x - 

436.Pijanyiilcniezataji. "Srunfen SRimb re&t a\x$ 

£erjen * ©nmb. 
437-PiInuy fam zawfz* <Hto*bufe!bert£un£an#/tot* 

lwego, Niefpuizczayjfig befe§(e frinem anberit. 

nadrngiego. 

438 Poci|g% *i s fam z* 3u$e Mc^ felbfi fa? tec 
no V SRafiv 

43* 



. $ ) o ( $ 24? 

439. Po mahi dalev zay- SBer fejjt: fauft wfcb 6alt> 
diitfi ' mube- @le mtt 2Bei(e, 

440. PoObi&nicg trz^bana' 3«^foHman ntd^t alf tpet« 
prftkimkoriiujaehac. ben laflfen', fonfl itoitb fit 

fepn twgeflfen. 

441. Po Pracy 6x6 wad£i *Sg Sfeacb t>etrtd^tefer Htbtit fan 
u6£fzy& man fic& em werng etrgfr 

|eiu 

442. Po Robocte mify Od- SRacfr ge$aner?(t&eif if! gut 
„poczyn£k. fei>ren* 

443. Po bkodiii m$dry. ©dfoaben (e$tet £higf)efc 
444 Pociefene ffowo fmu# $r6flttd) ©orf tjl eine* 6e* 

tnemu ferca Lckarftwo. teubten J&etftn* Tfcje nei^ 
44f ♦ Pocz?t^k dobxy Poto- Sfltmm bid} be* 2)mge8 Kn> 

wicaRoboty. , fang* tocl^l an , fo iflbte 

<5a<$e £alb get^an* 
446 Pocz$tek dobry K6- ^f dnmgutm^nfangfbfgt 

jii^c miewa podobny. tin girte* (£nbe* 

447. Pocz|tkic2gfto gorgce SfmBnfangpflegt man§iftg 
byw% , ale rzadko korf- }U fepn / barnadj (apt mat! 
ca dotrwaif. ~ nad) unb nacfr afo 

448. Podarki oczy z&tepia- 93erbfenbimg unb ©tunf^eif 
J9 > js^yk wi§z^. madden tie ©efd)enfe. 

449 Pokcrnfey Gtowy miccz 2Ber fHfl unb frieb(td> lebt fan 
ni^ &6cz6. mlt f;ei(er Jgtout ju SJktte 

ge£en* 
450. Pokuta pdzna, cz$fto ©pate 9teu £dlt fefcen $reu» 

pro£na. 

4? f. Poradj kaidy da, &£ JRaffcen fan em jebet^ •£<& 
Pomoc raadki. fe f ommt felten. ♦ 

4J2. Pofag banco prjkiiy gudjf t unb tugenb iff Dec 
Panriie jeft Cnotliwc Wy- ' &efie 5$raut * @d^a|* 
^chowaiiie. 

473. PoSle&li 4<> Paiyia €fete * £*pf bfeifo fo ge- 
Osie&a gljupiego , jesli tu flalt tfteratf unb t>er« 

' fit 3 ^ 



*4* £ ) o ( # 

i.i i ii ■- — — i— — — i — ■« 

byl Oflem, tarn &6 b{- s Anbert jidj au$ in bet 
, dzil Koii z jiiego. §retnbe Jtic^t. 

4*4. Potrz&ie.UftaVy yfl* SRotb; &<rt few @e&rt(j. 

puja. ; 

4??. Poznafi Murzyna z ©en tSKofcren f cnnef man am 

Twarzy. ©eficbt. 

476. Poznac z Mowy jakiey @ne ©djeae am £fong , ben 

ktoGtowy. QSogd am ©efarig, ben 

-. " Sftann am ©art, erfennet 

man an jebem Ort - 
4J7.Pracuj3cymBogpom£. ©Dtt fctlft ben XrbeUfa* 

?*• ' men. 

4f8-Prawdawoczykol4. ©a&rbjek tfi»ber(jafjf. 
4fS>. Prawdy v dla Preyjadte- 2Ba^eitfottmann)eifme§t 

la £14 odftgpuy. adjten ate gtetwbfdjafe. 

460. Proiba Paiiflca rowno J^crren ^Si«e i|igletd;t&cem 
« Nakazem chodtfi. ' ©eb&f, \ 

461. Prdaiowaijueto diierf SOMfJIggong ttetbit&et man* 
g» n & <&en $ag. 

4«2. Prz^d Obiadem tarfiec fBcr bem €flen gefd)td>t 
ni4 foremny. fetn $onj. 

463. Prz^d Upadkiem przy- ,£oflf»rt fommt t»r bem 
•• chodzi pychi ^fl. . 

464, Pra^klfty, ktdry Dia. a&rftodjtifl, berbie QMfif&e 
Wu kwiat foojey Mto- femec3»»g«nbbem$eufef, 
do&i ofiaruje » a Bogu unb bte -$efen be* Tfltert 
drozdz* Stared. ®Qtt dufopffert. 

46y.TrzefidzonapIonkani^ @ne oft *>erfe$te$jlartje§al 
fporonrtck fdjfedjt ©ebeijen. 

466. Prziftawad na fwym ®ec i&m gettugen ti$t , tjt 
. napewdieyfze Bogadw>.~ bee retd^fle. 

467. Przfc Pofly Wilk m SBp einee fel&et nidjf s foiht, 
*$«• ^ nwrb i(jro bet £opf ntd)f 

gewafdjen. 



— wwi — —^— — »■ ! 1 1 ii 1 ■ ■ — — 1 1 i* —i — mm mmmm »i « ■» 

468. Pfzydato mu fig jak (Et (j<rt$ n>te erne blinbe 
tftepey Kokofty Ziarito. J^enne ein 5?ern gefim* 

469. Przyjadi^la jawnil ten. 

chwal, tajcnuii^ napomi* ©ntn $rtunb foCf man Fieim* 
nay. ~ lid) (hraffm, dffentlid^ 

470. Przyjaa^la • ma j|c pa- lobetu 

mijtay i£ moii by* Ni& 2)er nun <in 5rom& l|T, foil 
przyjatilletn. 6alb roerfcen b*m Semb, 

471. Przypadki przeynrifne ©orgefe^ene fpfefle fcfyaten 
l^pfzc riiz iii£fpodziane. minber* 

472. Frzyfzfe rz&ay trudno 3«f unfetgc SDtnge (tnt> nid&f 
agadngd leic^t ju crt^e^en. 

473. Przy zlym micfzka SQet) t>er Jfteflfel ffefrf eft 
czjfto dobry. ewe Stofc* 

R. % v 

474,R{kar5k5umywa,no ©net fbfl &«U anbetH 

ga nog$ wfpiera, bienem 

47?. Robota iiikomu rife Zxbdttn ifl f one ©djan&e . 

irotnota, • 

476. Roflcofzy przemijaja, QieiuftM<$t,t>k%u$erit) 
Cnoty trw% bejle^t 

477. Rri wno& Matka przy- ©leid&Mt maefcet §rc«nN 
ja&Ji. fd>aft* 

478 Rdwny z rownego &% ©leicf) imt> gfetc^ gefeflet ficfr 
w^feli. genu 

479. Rozchod m^ ma by6 2RanmugMetftt*ga&tn«<id> 
vi^kfzy mi DochocL &er (Einnafcme abme£ 

fen* 

480. Rozumny prz&Lczi- @n QJerfldnbtger fierce &a* 
fern z!e uwaia* > ttebel toorcm*. 

48 f. Ryby y ptaki pfuj§ gtf# fangen ttnt> SSogef fief* 
JkkolneZaki. (en, «ertadtat Dtam$e 

junge ©efeflen. 



N. 



f — 



*u 



348 # ) © ( fr 

s. 

482. Sam fobte fzkpd&en, SDep tjl tf>m fe(6er n\d)t guf, 

kto sig zc zfym w rz^cz toer mit etnem 236fen 

wdaje. toa$ fdjaffen tfyut 

483- S§ ts &ie oczy, co rii£ €$ fdjlafmmdjtafle, bie Die 

fpi§ w nocy. 2(iigen ju fjaben, 

484. Sita Ludzi za rfych Sftandjer tt)icb oot 66fe tmb 

maj§, ie'tak o uich ro- gottfog gefctyolten, abet 

xumiej§. un6itttg* 

48 j, Sita zly na Dbbrego 2)en ©uftn pflegt man ofe( 
zmysli. aufouburben* 

486. S{epy stepego prowa- ©net tjl fo gut tote bet 
dzi. anbt£ • 

487. Stomy da Ognia ni£ SWan foQ nt<ft @tto(> jum 
trz£ba pr^yktadac, §euer legem 

488- SIowo raz wyrz&zo'ne $ein ©ore, fb $etau« tjt, 
riigdy ilie powrocdnc. fan totebetf e^tetu 

489- Stowo ptakiem wyUfi, ©n SBort fleugf tote em 
a wotem go die powro- QSogel bafjin, unb rinOc&S 

- cife. fan e* nic&f suttkf jie&em 

490. Slyfz wi^le, mow roato, j^Jre t>ief , rebe toentg* 

491. Smicrc co lcpfze bfer- ©ufdeute jierben gemrinig* 
zc. ltd>e&er,al$&6fe* 

492. Smieitf muft miec j^ J)er tot) toitt <tne Utfadj 
k§pteyczyng, (jabftu 

49 j- Smietfutrapionympo* tftme unb elenbe ietite f$en 
iidinz^ getn ben $ob. 

494. Smierc y Zona od Bo- SDie €&en toetben in bent 
ga naznacibna. <$tmmd gefltffet 

49 f , Sowakiedy zjaftrzgbie- SBtoncljer tfcut fid) me$t (jet* 
je wyiey lata iliz Sokot twr, ate fetn @tanb mtt* 

&rmgf* 
496 Spiewak do Partcfow, 3Ba* btc& nic&f onge^et, ba 
^ a gnojek do gaoju. ffecf e brine 9tafe ni$t ritu 



> _ 



# ) o ( » 249 

497. Siz6dne Szczgi&e pa- 2RittelmdjHge«©ffitf tfibatf 
lepfze. 1 bejie ©liicf- 

498. Stare Uftawy, fcrieie 20fc ©efefce unfc ftiftyetfofl 
potrawy , f^ halepfze. ' ftrtD We beften* 

499. Staro& riie fama przy- Sepm Xlter fmben ftc$ t>ie| 
chodzi, kupc Chorob z j?ranf£etfem 
fob§wodzL 

foo. Staroia pragflemy, £a*Xlfflrwir&me$rge»iin* 

gdy przyd&e, t$fkriimy. fc^et al* geltebef. 
f 01. Starycb tnhrikdw Hie ®erfc Den alten ;9locf ntdjt 

\iryrzuc*y, poki nowych e&cr n>eg, bijj fcu dncn 

die mafz. neuen §afh 

f 02. Strachy na Lachy. £)a$ ftnD ©d>t*tfenbarger. 
ft>3. Strata Rozumu uczy. sjru ©d>a&en n>iri> man Aug* 
504. Stroyno chodgtodno. 5Ranc&er §unger*,; n>enn tt 

nut tan prdc&rig gefjeru 
jof. Sumnienie z twarzy Die fR&fyt fcc* ©eftc&ttif! 

poznac. ** eine ©tfrdtjjerm &e* 

£ergen& 
jo6. Swidia kwiczy, a wdr gRoiufynr ffagf , tag i^mWe 

<kz& # ieute gram ftnfo , ec t£u« 

abet barnad)* 
J07. Szata wydaje Czteka ©ie fraajfleibtf^fo tj!au# 

Obyczaje. fret ©inn* 

jo8- Szklo y Fortuna jrfden ©Mtf mtb ©la* toie baft 

przymiotmaji, Swiec? jSj brtc^t t>aS ? '- 

v oczach, a riie dtugo 

trwajg. 

509. Szczfscia wie'Jte, Rozu- SSftandjer Siatr $at (in grof* 
mumafo. fe$ ©lucf. 

510. Takd dudkitowi?. ©o muji man trie SRartett i 

mit &often (aufcn. 



•To # ) o ( fc 

11. Tak si ? tego boji, jak ©: hat fbkfje gurtfct battor 
Zebrak izelgga. mte em ^Settler t>bf 2(ft» 

fooferu 

1 2. Tak wide fkor wo- & t omntcn fo bief Dcfyfen* 
towych, jak cieljcych £dute al* £alb$'$etten \ 
przychodii na rynek. auf ben SRarf U 

13/Takim b?d£, za ja- SDumufl in ber Xfyat fan, 
kicgo chcefi bye miany. roofut bu n>ilfl dngefef>en 

14. Ten bogaty, co liic 3BeV o£ne ©c&uty iff, bet 

wiriien. tfl teic&. v x ! 

1 f ♦ Ten mi$ wnet naroo- 5Bet mit gutem (Ejrempef 
wi, ktory czyrii to , co tootge(jet, bet f an kitfyt ben 
mowi. >anbern tobrju bentagetu* 

16. Tenmtody, cozdrow* ©efunb^eit fte(je%bot junge 

17* Ten fig rfie boji, eo ©er nidjtg 356fe« ffjuf barf 

ztego riiebroji. fidj fur niemanb filrc&tem 

ig. Titulbez rzeczy, jak Q3on ^itcln tpirb man mcfyt 

wiechabespiwa, faff. 

19. TJuftcgo potcia die ©n fetter Q3rafen barf mit 

trzeba mazad §ett ntdjt begojfen roerben. 

»o. To krewny * co Przy- ©utet$reunb jie^et bor einen 

jadieL SMuf«bertoanbten* - 

21. Tonjcy y baytwy fig <£&* man foff erfaufen greift 
chwyta. man aud) nadj bero 

©djeermeffer, 

22. Trafil jak kula wplot ©: fcdt e* f$ed)f geftoffetu 
23.Trafita Kofi na Ka- ©n ©^alf i|Hbcr ben on- 

mieiL bern* 

24. Tmdna zgoctf,Ogierf, $euet unb ©affer betttagen 

Woda. . ■ c ■ ftd^ nic&t gerne* 

2y. Trudniey&axzecajeft ^ba$rig®etm ifif$roero 

naboiaic &% modlic, nii oto pfttgetu ^ 

orad 



*)<>(*.•' an 



26. Trudno Naturj od- 2Ba* Don SRatur frofe i|!,&a* 
mieriic. b(eibttt>o{jl Wfe. 

27. Trudnofc uft§ pi , gdy JDa« iff ntd^t ffyaer, worju 
ch^c przyfl§pi. man iufl $at 

28 Trzeba wiedzief, j&o SDton mu$be$utfam mtf gtl« 

Przyjaciele fzanow^c. . ten greunben umbgefjletfc 

25). Trzymay jfzyfc xa Jgtolte fca$ SRauL 
zjboma. 

30. Tu ile ? a tarn jefzcze 3$ fan nitgenfc* fwfac fe^tu 
gorzey. 

u 

3i.UBoga refpektu die 95et> ©Dtt ifl fefti 7(nfe§eM 
mafz. ' bet 9>etfetu 

32. Ubogicimi wiell nie* ©em 2(rmen gebridjf t*ef, 
dqftawa , Sk§peniu wfiy- tym ©eifcigctt oUetf* 

ftkiego. 

3 3! Ubogiemu - wfi^dy £« Tfonett at^fet man 
pilkdrz. uberatt n>enig« 

34«Uciec die iromota, g* tji beflfer flie^ien / dfeijt 
co &&iuje Zywota, l)er @4>foti>f Mriben* 

3f . Ucz #$ mores od fta- 3(imge ieutefoflenftd) bteTffr 
rych kwitngca Mtodo&i. ten jum^empel&orjMem 

36. Ucx§cy drugich fam SBBer anDe?e lefctet, &et let* 
fijuczy* net aucfc felber* 

37. Uczeni Ludiie zwykli ©eto§rteieuee pffegen fd&liift 
ile pifac* ju fcfaeiben, 

38;Uczonym nie totwie gur ©elafirtfceit ifl nicfyf 
zoftac. * ' fetc&t ju fommem 

39. Umier^jgc Cztowiek 2Ber feelig fh'rbt, tertirto 
niegirfie. nit&f* 

40. Urodaaccziiie trwafa. ©dj)6ne ©eftdlt mdfwt nid)t 

tang; 
4 1 .. Urody do# » Rozumu €>d><to£rit utib gferffcmfc flnfr 
jfikjiK nidjtje&erjritbeitfammen. 

54* 



ar» ajc ) o ( # 

f 42. Uftawiczne Obcowtf- SWac&e J)i# nicfct ju gemeftt, 
nie czyiii lekkie powa- fortfl uurjt fcu gering* 
iaiiic. . • ($408 ftyK* 

f43.Uftawiczno&i$ rzeczy J)utc^ianfl^eitl)er3^fomt 
pow!zediiiej§. , t>tel m Ttbrfe^mem i 

544.Uzfego Robotiiika iih ©n bofer 2frbeiterma<$ttue(~ 
trzafiku { roboty malo« 2Bt>rte, t&enia in (er $6at« 

w. ■ 

5 4f. Wedtog flawugrobla. «9ten mug ftdj flrwfen nadj 

bet SDecfe. 
545. Wet za wet. SRtdjtt umbfonjfc 

747. Wieeey ich toiiie w Bachus tvtfoM me(jt berth 

Kuflu , niz w iMorzu. Neptunus. - 

548. Wieeey * na fwiefie <£g ifi fo bet ©eft me§t 
' zfego iiiz dobrego. <86frt al6 ©ute*. 

f49- Wigcey tan Bog ma @0« 6>f meb> ate a ge» 

ni£ rozdal qeben. 

jfo. Wieeey Prayklad w ©fe «9fenfd)m folgen meb> 

Lud&ach,nizRofluzanie feet Xfyat ate Shorten. 

moze. 

j f 1. Wiecwtt* hoyna noc UeberfuWeranagen (dgt niift 

Aefpokoyna. fiftafto. 

f ya. Wieczeraa fcrdmna sjRagige 9Wd6>it ma<fy 

daje fpokoyae w nocy cine ru&tge 9lac&t. 

fpanie. 

TT3- Wiedz§ SaSedzi,jako ©en 9fo»d)bam fart tti<6> 

kto&edzi. twrborgm fetjn. 

|f4.Wiedz| to y Baby © a $ if! alien befanne. 

w Szpitalu. 

Tff- Wiele zlego, dwa na gjtel #unbe ifl be< £oafen 
jedn«go. $„&. 

5 f 6 Wielomowny rzadko «©et t>ief t>erfi»id>t, ber t)aft 

flowny. ' . ba$ wemgjle. 

f f 7. . Wielu grzefznych £cr 256fen SWenge mad)t fcfe 
- liczba die broni. @ a( ^ e nicbt gut. 



* ) o ( Jje a?; 

^8- Wiclka bole^c, kledy SDer £imger tfjut fe^r mefj, 

sig chce je$d 

?9. Wielka roznofc umiec Sto&f ein geringe* tjl e«, 
natyc, a umiec dotrzy- mttitmm etfyaltm itnO 
mad ' hthaltetu 

60. Wielka rozno& zacza£ SRtcfrt etn geringe* iftrt, roaS 
dobrze, a umiec do- ttnneri anfangeti un& 
koiiczyd totteit&en. 

6 1. Wielkie rzeczy po- ©n gut ©ing mitt gufe 
mahi rofta. ©etle fjaben. 

62. Wielkie raeki cicho ©rojfe SBajfet madjen ^etn 
ptynf. ©erdufck 

63. Wilk chowany, Zyd ©ieffn alien Ian man 1001(9 

chrzczoay, Przyjacielpo- ttauetu 
jednany nie pewny. 

64. Wilka do Obory ©• &at l>en SJotf jum ©drt» 
wpu&ii net gemacftt* 

6?, Wfafne wyznanie, , ©gen 53efdnnfm§ 1ft 'Me 
nalepfze przekonanie. be|ie Ueberjeugimg* 

66. W mtodych leaeeh ^unge iettfe £aben oft fcet 
Rozum bywa ftaiey. TUten ©i|* 

67. W gocy kazdy kot 3fn tet 9fctd)f ftnfc afle 
bury. $a&n gratu 

68- Wfpomniec mifa, co 2Ba* ubetfJanften iff, bat 
przed tym trapito. beflrubet nic&t mefjr* 

69. Wf^ak y to liie La- ©nem @et$igen mangel fo 

komego, co wtoiyl do tOO§lm$ ttfyat, (At VMS 
ikarbu fwego. ec nic&e §afc 

70. Wfzgdiic na btazna ©n Sftarr rnirt) affenfgaften 
kapie. gejroacf (♦ 

71. Wfeyftek Swiat Oy- SWetermamt* €rbe Kegf in 
czyzna Cnotliwego. ' alien ianbetu 

72. Wfeyftko fig diieje ©J gefc^icftt nicfttt mefcr af* 
vedlug woli Boiey, ©0tt fra&en »i& 



f73 



af4 $ ) o ( £ ' 

T7> Wfzyftko utr&ivrizy 3$ affeS t>er|ob>ett, fb (afj gu» 
flawy dochoway . tec 9k{)me unt>erb$rm 

fq>ru 
■ 574. W-takiey wodfie' takie 3n foldjem 2Bafi« fdngt 
fowij iyby. man foldje Sifdje.' 

f 75 . Wydarte-rzeczy w Sy- ©eroubft* (But fafctt 
tp»c tue id?. nicbjf. . 

1 $76. Wyrwal sSf jak Filip a ©: madjt e* (ddjetltdj ,' « 
Konopi. re&tf nidjf $ jut <3acb>. j 

z. 

577. Z poczatku trzeba <$<»$ $eu*t mu^ man 6ej 

zabiegfc ztemu. geften |$fc^e«u 

f 78. Za c*aTem wfeyftko £$ t>«rdnDer( ftd) cSiti mit 

<igmieAL ^ 3^ 

., 179- 7* %™ *«> Bolkiudaja, •&# «9?mfd)«n. 9teDe fog 
co wfeyfcy zgodiiie ttzy- m<m t> c ©Oftea @tfot« 

- "*% me §aft«t, 

f8o.2a S*cz$&ia Przyja- tj5^ m gutttl @f uc f mflc ^ 

6ela uczy&d, w Nie- man gteunbe, im Ung^tf 

izczf£iu doznad roerten fte gepftifef. 

f 8 r. Zaden Zbytek iiie ^ u »tct tfl ungejunfc. 

obraca £$ w Poiytek. , ' 

582. Zadne Lekarftwo ftoi gjjf nj^en tpitb man o§n< 

czafem za Lekarftwo. Tixymt) gefun&. 

^83. Zapbmiiiy Go&iir flBog b>m Stunf gefd)e§en, 

porsbu, co fle. dziato po &»$ foa man ntdjf auf« 

pijanu. mufen.. 

584. Zartem pod- czas 2Rfc @<$er§ fait man oft 

v ryefaiey zbjdziefz &z meb> ottfridjtth, ate mtt 

prawd* €rn(i. 

J8f. Zazdro& nawi$kfza 9ftfegunfHf! Meg*fdb>ltd)jl< 

Qhoroba. . 5?ranfb>if. 

f 86. Zbyteczttt ztowarzy. ©at ga gwffe ©anrin* 

fze^ic.fij wzf&dfprzj'- f^ofk foingf Steady 

dofi. ding, 

* ,587. 



. Jfr ) © ( # , • a yy 

87. Zebraka £igdy ilie ©er ©ettelfacf §at Uinm 
nafycifz. 33o&e*u 

88. Zebrakowi ludii trze- ©n QMinbcr fpridjf, matt 
b£ / fujjremidj.uneer&tefcute. 

&9. Zdechlypies liienk^i. Sobte $unbe beiffm nidjk 

90. Ze dwoyga zJegona- %u$ jroep Uebdrt foK man 
mnifyfze obicray. fcaS ©eringjte ^rtpdfjletn 

91. Ze ztey g(by riic dobra 555fc ieute reben nicfyto 
mowa. ' gufeS. 

92. Zgodabuduje,Niezgo- §riefce erua§rt, Unfirfe&e 
da f ruinuje. fcerje^rk 

93.4Uatfiekierariiezgi&e. ttnfautt t*rgef>ef mcftt. 

94, Zle dalcko omul €inem bofen SKenjften foK 

man mft etnem §utar £*tt 
au$ bem 2Bege twdjeru 

9^. Zle fumaicriie ftoi tik ©n bofe* ©emijfen iji i^itt 
Kat£ fefbfl etn $en£ et* 

96. Zle czyrii£fi§ iiiego- SKon foil nid^tt fciftt-'tgmt; 
dzi , choc fig co dobrcgo &a* mad fluted fytxaut 
ztgd urodzL f omme* 

97. ZJegoiiic fzukayfamo SKart barf beni/ Unglucf 
tfig nagod& feinm SJoben fdjicfen, 

e* fomiirt *dn pcfr fdbetv 
98* Zletn zlego ppzbyd f&ofomit SBpfett torttestan 
99- Zlyin poto2eniem do- ©degen^eit mac&t ©c&aU 
bry.jfig popfuje* ' ' fe, (©iebe.) 

600. ZIy kiedy dobrj n&* 2Betm • ein SSdfer fic& 
ftroi cerg, wtcn czas by- fromm jieflt, fo §at CT 
wa nagorfzym; nid)t$ gufe* im ©inn. 

Sou-Z Fraritem abo pofraii- Sfttf iijiigen mup mart 
towflai, abo go zanie- lifKg ttm6ge§en, obec 
chay, inaczey lie fpar- fie fasten iaflfen r fonfl 
zyfz. muf} man* entgeitau 

602. Zna % na tym j& €r tjt baritw ganj unge» 



af* $ ) o C $ 



, ; .... i.i. — -• . _ .. ■ i ii ^^^^^^^ 

603. Znac piwo po Occie. $Ran tan kid)t etad)ten, 

tote it t>or bem gele&et. 

604. Znaj? go jak zty <®ft t$n fennt, bee fouff 
pieili§dz. t(jn mcfcf. 

60 f. Znaj? &j jak Ztod&eje ®n @d>al£ fenht ben an* 
w Jarmark. beta* > 

606. Zuiczcgo nic ilie 3u6 ntc^ts toirb nic$t& 
bedzie. 

607* Zdn$ obicray ftanu 2Bi(t bu (jefltatljen, fo fe§e 
rownego , chcefzli go- btdj nad) befneg ®kiibm 
monu uyjJd codziennego* umfc. ^ 

608. Zwielu rjk wifkfza QSiel J^dnbe bringeif cttt 
pomoc. » SBec! balb gum €nbe* 

609. Zywot dworiki zlota JJ3off4e&en tfi anfef>nlid> unD 
Niewola. bod) mit ©enb t>er£ nupff ♦ 

61 o. Zywot Krdtki wide Unfec ie&en tjlfurj, unb 
potrzebuje. gefjoret bocfj t)ie( baryt. 

61 1. Zywot n&z na wtd* Unfec ie&en ^dngt nut an 
Iku wi&l emem ^aare. 

612. Zywot y ffawa w jed- ©n e^rlid^er SRafimf iji 
1 ney cenic chodz§. g(eid) . bem ieben ju 

(Vfrdfen* • 

613. Zwierz w sSedi nay* QBennS *|ur Defperation 
iro&fey. fommt, fo wage man 

• ' • ba« dujferjle. 




vi, ©eufc 




- * ) O ( J$C 3f 7 

IV. 

£>eitffdje$ utib spofmf^ 

§( # yLb&rrwfy, zas, zaSie, znowu. 

TtbenM^gtupi, a, e, iiie 
, a(, Wjgdrz, a. wfzego Rozumu. , 

Tlaltaupe, Wfgorzyca. Ttbfalten, Odpasc, F. Od- 
2ta$, scierw, u. padng, liiefz Fr. odpa- 

TCbbtf Oen ^ Wyraiia F. wy- dam* ac. 

iaij, iifz. Fr. wyraiam. 2fcferftgen, Odprawic, F* 
Tlbbtibung, wyrazenie, a, Odprawi?, wifz. Fr. 
3tt>bitten, przeprosic, F. Odprawiam. 

przeprofzg, &fz 9 Fr. 'Jtbfmigimg, odprawa, jr. 

przeprafzam. 7tbfu§ren ^ odwozic. 

fyrt A b c'fBttcft, 5ie6c(, %b$an& Odbyt, Rozchod, u. 

Obi$cadto, a. 'JCbgebranf , pogorzaty,a,e.t>ie 

jum 2ttp$abet 8e{j6rig, Qtambfldte, Zgorzeiifko. 

Obiecadtowy, a, e. HbcpkQenfyeit , Odleglo^c, I 

2(ben&, wiegsor, a* £bj|efan&ter, Pof$,fla. 

JjX 7(6enl), wibia, e. , Tibgewdnten, odzwy&ajad 
TftenbbamerutfS , zmierzeh, ^bQwe^nemir^, odktadam 

u. sig c£ego , odfadzac od- 

^benDma^, 7(benl)ma§ljeif, piejrsi, jto* $ttiD a6ge« 

wieczerza, y. n>e§rtetu . 

3ben&£, na wieczor z wic- Tfbgott, Batwan, a.Bozek, 

czora. Tlb&ottecty, BalwochwaJU 

7C6ent> * ©tew > Gwiazda ftwo , a. , 

wieczorna, dy, ney. Ttbgnwfc, przepasc, L 
Ufa, Ucz, ale. $b(Hmttt, &i$£, F. z^tng- 

$b(rg(aiibe, zaboboit, \u rfieft,Fr. Scinara* 
Tfberglmibifdj, zabobaaoy, Tfbfaufert, Sciec > R sacks, 

?, e* czllz, Fr, Sctekam. 

91 Wfofiht, 



2?8 •• - $ ) o ( $ - 

Qlblafleu, Spu&tf,F. Spu* ^bfdjlagen, Odbic, zbicF. 

fzczg, &dfz, Fr. Spufi> Odbijg, zbijg v jefz, Fr. 

czam. Odbijam, zbijam. 

3(blobneit , ^a$ QSolf , wy- #bfeif$ ge^eh , na uftroriie, 

placic czeladi, Fr. eg. isd 

2(bmatten, zroordowac, F. 2(bfeitg jle^en , na uftroriiu 
% *mordujg, jefz Fr- Mor. ftac.. 

dujg. y TCbfdjrift / Przepis , u. 

Qlbmeffen, odmier^ac, Fr. Tfbfcfyuppen, oczofn§6 

odmierzyc, F. rzg. 7(bf rageti , odriiesc, F. o 

fcas Tlbneftmen be$ S)ten?>e*, dniofg, Praef. odnofzgt 

ubywanie k%Ayci 2(bfbnberti , Od^czyc, F. 

T&pflucfen, Obrywac, am, Odtjczg, czyfz Fr. Odl$- 

Fn • czam roztjczam. 

2(brofe, odjazd, u. ttbfonberltdj , jwar, zwla« 

3lbreiffervzedrzcc, F. zedrg; fzcza , ofobliwie, ofobno. 

drzeiz, Fr. zdzieram. Ttbfierben, Obumierac. 
QCbrt#, Konterfet, u. Itbtfyikii, oddzielic, F. 

Bbfcfaben , oftrobac, F.big, Oddfielg, lifz, Fr. Od- 

Fr. olkrobuig, flcrobig. dzielam. 

$bfd>affeii, Odprawic, F. %bt§eUun$ , OdcbSelenie r ju 

Odprawig, wifz, Fn 0<t ftbfreibert, odganiad 

prdwujg.^ Tlbctefen, Odftfpic, F.Od. 

Sbfcbaumen, fzumujjpiaag ft^pig, Fr. OdAgpujg, 

zbieraiTL owac. 

2Cbfd>eu , Obrzy4Jiwo6S , i BbfcerWenen , odflugowa^ 
2(bfd)eulid) , Rrzydki, a, e. iyt, F. ig. 
Tlbfcbeulicbfeie, Obfzydli- 'X&tritonfgw, Gdfccze- 

wo&, ii Brzydferfc, L pienicc, pieiica. 

2G>fd)tcfen, odfylac, am. F. #broecbfdung, Odmiana, y 

odeslg , odeflad przemiaa£. 

3Cbf#ieffe», wy*Mlii, F. Sfbroeicben, Odft§pic, F. 

wyftra$g, Ufz, Fr.wy- , ^Odfl^pig/pUGc, Fr, Od* 

Arsclam, %£*# ■ ^ 



# ) o ( jQc %w 

— fM—WM—l H I ■ I ■■!■ — — ■ i " H 

ttbroenfcen, Oddalic, F. 2flfl>a, tam. 

Oddalg, lifz, Fr. Od- 7(UDiemei( , gdyi ponie^al 

dalam. Tflle 3<t£r , rocznie, do kaz- 

2(6tt>erfert , zrzu&c > F. dego roku , na kazdy 

zrzucg, difz, Fr. Zrzu- rok. 

cam. TCQe SKonat, co mie&gc. 

3tbtt>cfenb, iWprzytomny, 'tftfr^age, codiiciinie > kai* 

a, e. N dod&ennie. 

'Jtbmefen^eif, iii^przyto- Ktfe 3Bod>e, co tydfieri, 

mnosd kaidego tygoduia. 

2ftm>if<$en, otrzec, F. Otr;, TCHein, o&ec, nut/ aJe, lccz, 

otrzefz. Fr« Ocieratn. jeno, jedno. 

TfcaWmie , Akademia , y. %Mn , befent>er$ , ofobno, 

2(d)! ach! zewfz§d. 

TC^fe^ os% i. ' %Mn f einfig, jedynie. 

3d)fel, Pacha, y. 3(f(e msgefammf, wfeyfcy 

2(d)t,o&n. wefpol, pofpotu, it, 

^dtfen, powazad ogolem. 

2tcfer, Rola, i. %Utmafyl, coraz, zawlze, 

7(cf ermann / Rdliiik , a. zawidy. 

Tfoer, iyM , y. TtHemo^l ein onfcer, coraz 

fyfcericfa, iytowaty, a, e. to infzy. 

2fofcr,Orza, or& TCflentljalben , dGer Drten, 

7(t>t>enf , Adwept, u. wfefdy, wfzgdiie. 

2Cef)te, ktoi, i, * 'Jffler roegeni, na kaidyn* 

5tffe, Malpa, y. v mieyfciu 

%ftmtben, obmowte, ob* Ttffer, wfzyftek, tka,tko. 

moTOg, ifz. Fr. Obma- 2Weri)ing£ , y owfeem. 

wiam. 3(((ererft, dopiero, teraznie 

%[<xnb t Oman, u. dawno. 

H\a\\n . H&un , u. TCHerlet) , rozmaity , a , e* 

W^er,Alabaftr, u. TlUermdnmgKd) , wfzyfcy. 

Ttlbern, Glnpi, a,e. Ttttermaffen , poniewaz. 

$Hberet t r f(fyon , jui. ^Wetmetft , nawigcey. 

Wbtttit, fertig, pogotowiu. ^((ejeit^zawize'^^aw^dy. 



i6o # ) o ( # ,' 

TMgemacfy , zwolna, powoli. %ibet> , przyczym, przytym. 
2Wf)ier, tu. 2(nfer,Kotwica,e. 

2(Hmacf)(, wlzechmocno^ TCn&adjt/Naboicriftwo, £ 

i. h Tfnfcdc&rig, nabozny, a, e, 

1 #ltmdd) tiger, wfzechmo- Tfober, dragi, a, e, 

cny v a,«. "J&l&erS, inaczey. 

Qffl memiebenlang, pokim %nbevm&, indiiey, gd£i£ 

iyw, zywa, a, a, do indzi£ 
« rfmierci. ftnfcetS wobytdj, ingdy. 

^Mdmofen, JaJmuzna, y. 'KnDerS roofer , zkadin$d. 
3fi*baH>> ziraz, za'razem, 2Cnfcer$ mohtn , dokadin^d. 

wnet. #nt)ertl)alb , poltora. 

TCtefcann, liii, iiizeli, nizli, Tfnbeutimg, Oznaymienie, 

pad, zaczynu 2(nfatt, napasfi, 1. 

2(f gfcmt , tedy , w , ria ten 2(nf<mg , Pocz?tck , tku. 

czas. 2(nfangen, pocz§c F. poczng , 

%t& nuT/ jedno, jena nieTz, fr. poczynam. 

2U$tt>enn, jakoby, jakby. ^nfdnglid), z razu, z po* 
2fifo, tak. cz§tku, napoczgtku. 

2flfoauc& / takzc. 7Lnfe$ten,ku&c.VrxCkdz& 

2flf , ftary , a , e. <• &fz. F. lkufzg. 

Mtav, Qftarz, a. TCnfedjfung , Pokufzenie, a. 

2(lf er , Starosc 9 i. Ttnf&fyttt / ten co przodku je, 

2fe(eermann , Starfzy. herft. 

3((ffficf er, Partacz , a. Tfhgegeben , odnie&ony: 

Bfljufcod), za wyfoko. 2(ngcl , Wgda, y. 

2((()umal , wfzyfcy 7(tigene^m , pilzyjemny, a, c^ 

2(m erflen, napierwey. 2(ngeftdtf , Oblicze, a. 

%nbo§ , Kowadto , a. Ttngrdn jen , d graniczg z kim 

Tfmetf), Mrowka, i. miefzk £, z kim gra- 

mme, Urz^d, Urzgdu. niczyd 

Hmttyalbct roegen, z u- #ngfl/Ufifk, u. Udifiiicnic 

rzgdu. #engflen , Uciflc czynte 

Ttrnfmann, Urzgdnik, 1 #n()alten, nalegais, am. 
**mfe(, Kos, a. fcas^nfcoWt}, Nategame, a. 

Tfa&ong 



£ ) o ( 4c ssi 

" T i ' - i n 

$tt(jkuig, Przydatefc , tkn. %nfd)\aq , Przedtf^wzipie, 
Hvk lager , Oflkarzyciel , a. ' Poftanowienic , a. 
Tfrtftagen, Ofl^rzyc, F. ^nfc&aaeti, Ktnyd Prat 

Ofkarig, iyh Fr. O- Patrzg, ttzyikF. uyrzg, 

fkarzam. 7(n|e^n{tc& , okazaty, a,e. 

Untkben, przylepid, F. 'Xnfe^nli^dt, Okazato^cJ. 

przylepig, piiz.Fr.przy- 2fa$ ittftt, an Xag , na fa. wo. 

lepiam. 2(n$att, miafto. 

Qdtf dmmlmg, PrzychodbtieiS, 3(nfttfifer,Aator, a. 

ibia. < ^ntreffen, Natrafic,F. Na- 

3(nf unirigen , Oznaymic , F. trafif, fifc, Fr. Natri- 

Oznaymig, miiz. Fr. flam. 

Oznaymujj. Tbtiroortett , Odpowicdfied, 

Tfofunft, Przy&ie, a. F. Odpowiem, wicfz.Fr. 

Xnlegcn, Przylozyc, F. Odpowiadam. 

przyioif, zyiz, Fr. Ptzy- $ntn>ort, Odpowicdf , L 

Madam, ^nfecrroantt/ Pokrewny, 

ta*3Miegen,dolegliwo& a, e. 
Tfamafwen, Upomnie*. F. ttnmenben, na co wydaje, 

Upomng, niefz.Fr. Upo- F. \ry dam. 

minam. 2tnjeigeri, Oznaymtf, F. 

2fane£men, Przyj?cF. przyy-. Oinaymif, mifz. Fr. 

ing, mieiz, Fr. przyy- Oznaymujj. 

rnujj. TCnytittat, zapalil, F. za- 

ta*3foie$men,Pj2yimow*» pal?, lifz. Fr. apalam. 

nie. TCpfel, Jabtko, a. 

Eni*, Anii, xl 3fofdbaum, Ja Wonka, 1 

3Cttrei3ltitg / Pobudka, L Ttpof^ecfer', Aptekarz, a. 
3m^en, Sprawic,F,Sprai Tt&f.Opatr, a. 

wig* wife, FnSprawujg.. 3C6ti{£ut, Kfierfi, i. Prrco* 
$nrufta,wzyw&, Prac£wzy- ryfta, y* fbioritt. 

waita. y 3M(/ Kwicficd, kwietn& 

3nnl()Wt, dotkngtiig F. Ttr&eit, Robota, y. 

dottai«, Ft.-dotykam. TCrfcettt -tWain, Robot- 

3 3tfcttttt. 



S63 $ ) O ( # 

%befceti, robic,' Pnef. #ufeinm$runf, 3ug, dufz- 

Rohif. x kiem, o raz, na raz. 

TCcbdffam, pracowity, a, e. Tfof einer(et) 3Betfe> jedno- 
2frg, zty, a, e. ' rako, na jednoraki'fpo 

%ergerrii§ , Pogorfzcnie, a. fob, jednorakiem fpo- 
2(rglifHg, Chytry, a, e. ibbenn , 

Qfrgroofm, Podcyrzenie, a. #ufein miter maf>(, na dru- 
3(tgn>6()ncti , w podeyrzeniu gi raz, dnigiem razem. 

miec. fc ttuferrowfen, Zmartwych 

2trm Subft. Rimi$, nuenia. wfkrzeGsyd 

Adi. Ubogi , a , c. 2tuf erjtef^en , *wrychowa£, 

3(rmut§ , Ubdftwo , a. , F. t Wychowam Fr. Wy- 

2bt,spofob, u. chowujf. 

%#, Lckarz, a. Tfufgattg, Wfchod, u. 

2fogenet> , Lekarftwo , a. Kufgehen , wznijsc , F. wzni- 
^C($e , Popiol , u. dg , ,dz}c£z, Fr. Wfchodzj. 

Bfcfcfatb, 2tfd$tau, popie- %\tyalten, zatrzym&, F. 

lafty, a, e. zatrzymam. Fr. zatrzy- 

2(fi, S(k, a. imijg. 

. 2(fHg, S?fa>waty., a,* e. Buf&ebm, Zcbrac, F. Zbio 
Qttf^em, Dech, tchu, rg, rzeli.Fi; Zbieram. 

2(uc^ r tez* takfc, y Mftka ^(tfrtgfcit, Zawiefic po 

tcz. '.• wijesic, F. zaViefzg, &fz, 

2(ud^ nid^t , monger, ani. Fr. ZaViefzam. : 

2(uf , na. 2(iif ()drett , yrrertac , F. prze- 

2faf bep&m ©ettert, z obu ftang, riiefz Fr. Prseftajg. 

ftron. 7 / 7(uf feinc SBBeife, 2adn$ 

3Cuf fco£, aby zch?, iiby. miargv zladnera fpofo 

2(ttf &em 9tocf eit> wznak. bem , na iaden fpofob. 
2Ctff Xkt £elfte> na poly, na TfofWrt&igen > . Wypowie- 

polowkg, potowg. . deiec, F. Wypowism, 

2(iif SS6mifd^ , pocafcflyi; . : Wz , Fr. Wypowiadaro. 
^ufSeutf^^poniemiecktt. TCuf^/TOzfcijzi^-Firoz- 
3uf to'tejntfcfr, pdlatfrfie. wMs» i*k E&:Jtaewie- 

; : .'; 2(ufmac$ett, 



*««*»«p 



$ ) o ( <t a«te 

Xufmadjen, Otworzyc, F. Huf pfcletlett ^SBeife / wiefo. 

Otworz? , - rzy(z Fn Ofc rako , wieiorakiem fpoib- 

Varzam. bem. 

*2(uf mandjrcrta} SBeife, Tfoffodr*/ ku gorze, wzgorj, 

rozriie* rozmaidip, na do gory. 

roiny, rozmaity fpofob. %Mboxteti Don bee ©onncn, 
2(ufmerfcn, baczenie mice, wygorzec odftericX 

dad ttudgabe, wydatek, tku, 

^uftitutlf em ^ Z<jch$ti<5, F. rozchdd. 

Ziehen, cifz.Fr. Zaehg- 2&i*getot, wvdac, F. wy- 

earn. Dodawam ochoty. dam, wydaj?, wydawam 
Tfufno^me, Przyj$cie, a. Fr. 

Xufhe^mett, Przyfcl, F. Xu*$arrett, tow, Dotrwa. 

przyimg, Fn przyimujg. nie. 
^fhefcmenWelb, pienigdzy 7CuSt6fc^en r mi*$e$en, zg£- 
. naborg brie > nabieram fn?e, F. zagafzf, izyc , g£» 

zyto, ne^me aaf, taffe fzfcgafnj, id)ge£e au$. 

auf, $otn, 3u*reufpern, wyehrachn^ 

^(uft i<^ten, wzgdr? portawic F.Wychrach&$, xiie& 

F. pofta^ig, wifz. ?(u£retlten, wykorzeriic, F. 

2Cufrtct>rtg , Szczery , a , e. Wykorzedi$ , . ntik Fir 

Huftid)ti$eit,<.Szcztroic 9 i Wykorzcniam. • • 
3ufhi$r,Rozruch, u. %u6xtii)ttn , Sprawte, F- 
2(uffagen , p<^wiadad . Sprawij, wilz, Fr* Sprawiam. 

7tuf6e^jle r nJ5iycycy» na- Ttuftufen, Wy*«>i&, R 

prfdzey, jak x& rydblcy. ..- Wywotam , Fr. \frywolj^ 
Qiufc; genauejle, qa t^niey. wain* 
2(uf$ Idngjfe, nadaley, rift- IfotSrtjfa:,, Wywolywacfc 

dtiiiey. 2(udfa$, Trgd*; u».. 

2(uf« Iffte , na oflatek, ku, Xutffdiig , Trgdowaty ♦ a,e. 

w oftatku. SMtagfl*/ WyflKd R' 

^uf^ nd^c im ^au^, na* Wyflfe, fsicJi. FctC&j. 

taniey. Ibtftftnnen, Wjppyflic ,- F. 

.3tnf* neue> n£ nowe. . Wymydg, ibtik Fr. 

^uf*rowifljk,pr^oamniey. .- : dam. 

31 4 3fo*f$taa€i 



a«4 # ) o ( # 



^gfdjfagen,' Wybi£, F. zucattu ' 

. Wybijf, jefz. Fr. Wy- au6»itfeto, Wyplatad, F. 

bijam. Wyplatam. 

&»${tbktffm, Wyfpac jsig,F; Ttuqatyen, wyptacg, F.tid, 

Wyfpig fig, piiz.Pra;£ wyplacam dtogi. 

%«?• £u6jte(>ett, Wyciagna<5, F. 

HuSfcfcliefim, Wylaczyc. F. Wydagng, ■ niefz. Fr. 

WylfczgvCzyikFr. Wy. Wyciagam. 

laczam. Kutfjie^cn and tern «£auf«r, 

3u3fpted?m, Wymowid, F. wyprowadzid fig z domu 

Wymowig, wifzFr.Wy- F. Wyprowadzg fig. Fr. 

oiawiam; Wyprowadzam fig. 

%«frtiic& A Wyrok, ti. 3frf, Siekiera, y, 
&a*#u$fiatten, Corki.wy- a* 

danie. *0*, 

3Mtoet#m,WyfinagadF. $8a<rc©<0>, 'Gotowc pi& 

Wyfmagairu r niadze* 

1fy$t&Mi t -.Wydiieltf, R 93adj, Potok, u. rzekl 

Wydzi«tg, life. Fr, Wy- 8a{fcw,piec, Pnef. pi&g. 

diielanu* . '. $8a^ Ofm, piec chlebowy. 

ataftqgat,, Wynie&, F. <8a«f«$rag, Dzieia^e. 

wyniofg, niefidz Fr. $Bob , iAznia. 
»ud»mtJig^ewnstfznyai^ S3abec , Laziebnik , a. 

n* p&hifii » fSalblerer/Cyralik, £ 

3uSn>a«Utfad)?D]aczego, fcofo ,-\wtt!fVfearaz. 

czenio/'dla.jafcfoy przy- IBoll, pi«i ^ 

czyny,zjakieyprzyczyny? g$«itf , *iwa\ y.- 

*uawrten> tc& roa&t, do- «<m&,Zwiazka\ i. 

trwaiw F. : fdapfi, Papiez, a. 

wmbig, zewnatrz, z*. a, e. 
wn^toaaie, powimchdic, &<U3rt$«r§igftie, Mitosfoiv 
zwicrzGhu,jxwicrzchu^ dzie. m«osierno& 
tttfwofcr, Wyrjufts F, ©art, Broda% > 
Wyrzucg, fife. FfV< Wyr- ©<Ng , BrO&fcy, a , e. 

•* ' . S3audj, 



jgt j o c agr *s* 

23aud), Branch, a. ^mennm, mianow^c, ujgi 

Staucr, Gbur, a. Chfop, a. co, kogo. 

S5aum, Drzewo, a. t>d& 25enettnen, Mianow£ 

Saunwofle , Bawefau , y. nie , a. 

95au , Budowanic , a. 33equem, Rainy, a, e> 

33auen , Budowac. 23ere&f, Wymowny, a, e> 

93aumeijfcc, Budowrficzy, 33erefefhmfrtt, Wymo 

Ciesla. wno& 

53erf)cr , Kubek , KubfaL Sereitroiltfgfde, Powot 
53ecfet, Piekarz, a. no&, L 

SBetfmmt, Piekarka, i 33erg, Gora, y. 
95efe^(, Roflcazanie, a.' SSetidjt, oznayniicnie. 
^feJKgung, Umocnienie, 23etic^fen,pmaymi4oznay- 

a. mowic fv Fr* ' 

93efctd)igeit, ufpokoid 93erud>riget, ottgege&ot, od- 
53efrietugtmg, ufpokoienie. riiefiony, 
23egtert>e, Chawo^s L SSentymt, Stawny, a, e. 
Segierig, Chciwy, a, c SMi#, ein $tfc&, Okurf, 
S&egleifen, Odprow^dzac, nil 

am. Fr. Fiit. &$» : . SStttif, Fowotanie, a. 

33egrd6nij? , Pogrzeb ; xl Qfefdpiitat , Skrdmny v a, c* 
^fjaufung, Miefikanre,*. ©ejcfatoenfcrit, Skrdmno^d 
©ridjjt, Spowicdi, Is Sefdjlfeffe, macfje fpi|ig; 

S$em, Ko&, i„ / •;, Konczf. 

©eimtm, Kosdany,a,;e 2te#)ltlf}, Zamknisnie, i 
25djfen, K?&d P«£ Kgftnu 23efd^neil)ung , Obrzezka , j? 
SJcfe^rung, Nawrocecie, a. Qkf$reftung , Opifa^,i 
Sefanntni^ Wyznanie^ su idxbefcfe, ofadzam, ad 
93tfiefoen, Prcyodiia**' F. 93^ung, Ofiadtosd, £< 

przyodiiejs, je(z 9 Fr. S5efonter$, zdfobna v ofbV 

przyodiiewam. ^ no. 

Sefilmmetrof?, Frafuuek, 33efMrtWg, Stateczny, a* c. 

ktopot* SJfftdoDigfett^tatecznos^i, 

QMdgmmg, Obtafeoie, a, SejMttgwtg, Potwierdze* 
%t\oty\WQ,llagu>d&> y* nic : ' - 

fX y 9tfHitf 



Qonffanffa , Koftusia. $)egen / Kord , a. Spadl y. 

Gopep, Kopia, L SDemant, Dyament, u. 

(Eoratfen, Korale, PL ©emmetung, Zmierzch, u. 

€ra<fau, Krakow, a. ©emutfj, Pokora, y. 

<Ereu$, Krzyz, a. SDemutf>tg, Pokorny, a, e. 

<Ereu|tgen, Krzyzowad Pne£ Qenneramf , Duriflca zieraia. 

krzyzuj{.F. ukrzyiujf. SDeputtrfer, Pofet, Tribu- 
€reu|igung, Uknyzowidie* nalifta. 

GtyjM, Kryfztal, u; SDIcf, g^fty,* gruby, a, c. 

^fid&e^Kryrztalov^y^e. Qic6, ZJodziey, ja. 

€tir , Leczenie , a. S^ieNfc^ , Ztod£iey(ki, a , c 

Ggmbel , Cymbal , a. SDic&jla&l , Zlodfleyftwo, a. 

Cppreflfenkum, Cyprys. ©ien€r,Sluga, i. 

^ SDfenerm, Stuiebnica, e. 

3)a<(*,e{nZbik,a. . Qipg, Rzecz, y. 

Domoft, Adamafiek, fzku. 3M(M, Ofet, Oftu. 
SDampf, Para, y* SDolroetfcfren , przetluina* 

&dne, etn Duriczyk v a. czyc, F. czf.Pra£ rtuma- 

SDanf , Dzijka, i. cz§. 

SDanftat/ Wdfifcmy, a,c $olmetf$er, Ttonjacz, a. 
SDanttatf est / Wd&g- SDomier, Grdm, u. 

<3KnoAS, i ' SDwmetftag, Czwartck, u. 

S)anffagung^)zigkowaaic^ ©onnerf!ra§I,Btylkavica,e. 
3^ttSig,Gdanlk,a. ■ JDorf, Wics% w^i. 

©onjig/^Gdanflaya* e. &om, Ciernie, a, . . 
eitt ^Dattjige^Gdaiiliczaiiin* ©omicfct, Gieraifty, a, c 
3)mitt, trwa&rfc, nnaxtv &r<)d>, Smok. a. - 

bott. SDred^Ier, Tokarz, a. 

ba&S}a\xtm , trwinic. £rcfd>en, Mtodfc PraC 

©auet^aft, trwa/y,a,e- mtocg,6ife 

SDaum, Falcc ^idfcL. &ref#ffe9d,Cepy,Pi 

SDecfe, Nafcry£e, a, <♦ - SDrep, Trzy. 
JDerf 'SfitU, Fie&yx&mier* 2)repf tg; TnydiidS. ,.-. 

zchna. ; ©re^^e/TiseyAjicOyva,^ 

* JDreyfofc 



» ) o C » *3» 

JDre^fofcigf eit , Troyca. We jur €§e tterfprodjen , *et« 
JDre^unfcert , Trzyfta. §etffen , zrgkowana. 

JDrep&im&erjJe, Trzyfetny, €£e&recfrer, Cpckotosinik, a. 
a 9 e. (£§e6red>ertti, Cudzotoi- 

SDre^ma^/ Trzy razy. nica, c. 

£)ret) jefen , Trzyna&ie. G$e&rudE>, CudzoJoftwo, a. 
©repjef^tt mahj, Trzy- d^efrau, Maiionka, i, 

na&ie razy* €(>e(ofer, Bczzcniecx - 

jDucaten, czerwony zloty. €$etnatut, Malzonefc, 
©unfel, Chmura, y. €£er, Picnrcy. 

SDimfef^eft, Zaemienie, a. €$ern, Miedfiany, a,c- 
©win, Cienki, rzadki, a,e. <£()fiattt>, Malzeiiftwo. 
©ur^auS, KoAiecaiie* €|eroetb : , Zona, y., 
£)urd)touf, Biegunka. i. Qfyte, Chwala, y. 
SDutc#dudj>f tg , Przezro* €&rgeif , Chciwosc Chwafy, 

czyfly, a, e. Zuchwalftwo, a- 

©urc&fc&lag , Durfidak. €()rgei$%, Zuchwaly , a , * 
©wfrig,Ubogi, a, e. ©gen, Wfafiiy, a, c 
5Ducr, Suchy, a, e. ©genfd)afe r Wla£ao<c,i. 

SDurre , Sucholc , Suiza. ©genfmhig , Uporny, a , e* 
SDurff, Pragnienie, a. ©genfmn, Updr, vu 

JDurfien, Pragn^d ©Ife, Jedcnas'Sc. 

jDurjfig, Pragngcy, a,c ©ffhM$f, Jedena&& razy. 
SDtfle, Kdpr, u. ein Sbrnt. ©jmer, W{bortk, rk£ 
ff ©ndugtg , Jednooki , a , e* 

C* ©nbtftimg , Fantazya , y* 

€6en, Rdwny, a, e. ©iter, efoe, efae*, jeden, 

• €benbc(t> ©OtteS, Wyo- j&na, jedno. 

brazenie Bo*e. ©nfalf, Proftosc, L Pro 

(Ecfe, Rdg, n. ftota. 

€Mgefiefo,DrogiKamitil ©nfdlfig, Profty, a,* 
©tetotann, Szlachcic, a. ©ngen>efte,Wnctrzno&i. 
£gge, Brdna, y, ©n^orn , Jednoroiec, 

€ggeu, Brdhowa& < id, 

€&e, &*, aim. ©niflfefe, J&foofc, L 

, ©tif om» 



©nfommen, Sobft. Do* ©tgeftmti), Angieiika ate- 

chdd, u. mia, Anglia. 

©nfommovjm&c, F. Wtri- gngctttiDtt, Angielotyk, a. 

d? r dzitfz.Fr, Wchodz$, PL czycy. 

cliifz* gngeldnbtfcf}, Angiellki, a, c* 

©mnafjl, Raz. €ntt>e<fe, Wyjawiam. 

©nno^me^ Intrata, y. ,©tfe, Kaczka, i./ 
©nfaor, Samotny , a , e. ©tftpe^mmg , Odzwycza* 
©nfegmmg, Poswigcenie, jeoie. 

a. ©it&etfigaiig, Niefwigceijic, 

©wtwtrf, Zarzut, u* a. 

©fen, Zelazo, a- . ©ufe^nen, .Poiyezyd, F. 

<£ifem,i:elazny, a, e* poiyczf* czyfz* *Fr. • Po» 

©bmg , Elbj§g , a. zyczam. 

©ttmnt, iywioi, u. Snefdjju&tgung, Wyrao- 

©enfr,StiWt N?dza,e. wka, i. * « 

Cgferri), Adj. Nfdzny, a, c. (Jtrtroe^ne, odkladamfcogo, 
@enb,los, losia. «Sg. 

©ep(jant, Sloii r a. (&be, Dziediic , ca , Diic- 

©epftatTtetv&em, Sfo&owa dziczka. 

kofc ©:ben, D&edziczyc. Pr. 

€fle, Lokied, kcia. Dzied&czg, czyfz, Qzam» 

@#rn, Rodgice; com (Erbat, Uczciwy,a, e # 
€mpfdngnt^ , Pocz$cie , a. ©rbdtfdt, Uezpiwo&, i., 
<Jnt)e, Koriiec, rica. (£rbeten, uprofzony. 

€ntt<je, tfoffenbe, kotfczg. £rbfdf)af£, D/ie'dzi&wo* 
€6 cnfcigeC fid) , Koriciysig, (Erbfun&e, Grzech przy- 

Fr. Pokonywam. rodnyi 

(Enbtgwig, dokoriczeriie, <£t&e, Ztetnia, e. 

dokonanie. &t$beben, Trzfsienii Zit- 

(Enbflnwg, Odmiana, y. mie. 

<Eng* W^fld, a, c. (5rl>foerett,Po£emki. PL 

(Jngbriifhgfeit, duJtznoid^L ©r&enfen, zmy&c. Fu. % 
<EngeI,Anjot,a, id[> erbfc&tc, zmytflac. 

€ngli j$ , Anjeiflci, , ©fcftreig, Okrgg zicmic. 



$. ) o ( $ *7» 

€r&id;tef, zmytflony* a, e. (&£*4te|og, Arcy-K^g, 
€rfaf>ren , Dowied&ed % iefii ••'•••/ 

F. Dowiem sig. Fr D& <£r$«^Prtef&r, Arcydiakon* 

wiadujg tfig. £r| *93ater, Arcy-Patriar- 

(^n&ung,WynaIc£ieiiie,a. cha, y. 
<&frie(jren, Zmarzngd. F. ^rjehlea, Powied£ie£, F. Po* 

Zmarzog, niefk wiem,wieiz^r.Powiadauv 

(Ergernif) / Pogorfzenie* a. <Efd , -O ^iet , OlM. 
<£rgefung, Uciefzenie,a. €felin, Oslica, c. 
€rgdnmg, Wyfluchanie, a. (£f}tg, Ocet, O&u. 
Srfld^rung , Wy ktad , u. 6n>ig , Wieczay , a , * 
Crlaubruf, Pozwolcnie* a* ©mgfefc, Wiecznote, i 
€rfe, €rlen*£o($; ©ofe, ©9, Jajf* a. 

Olfza, Olfzynl obgerufcrete Qtytt, jajecxiiidJ. 

€Hetn , Olfzowy , a t e* <3tybam , Zig<5 , a. 
©rmnecung, Napommenie, S^bfcfyrotr , Przyfigga, i 

a. •©$, Ltfd, u. 

<Erldfer,wykupi#eI,a.od- <2fyfer, Ropa, y. . 
€d6fung, Wykupieuie, a. intern, Ropifty, a, c 

0d - & 

€rmeI,R$kaw, a; »♦ 

ern(l(icf) , bez zartu* 5^1/ Pochod&a, i , 

<&6ffnen,Otworzy£,F. Ot- §a&en, Nic, L 

worzg, rzyfz. Fr. Otwar- Safjne, Chor§giew, gwi 

zara. gdf>nric&,Chor3zy,ego. 

©rflarren, Zdrf twice. & Salf, Sokrit, a. 

Zdrgtwiejg,jefz. ' §aH,. Upadek, dku. 

CrWnge, PiemiaftH Sa'fc&, Falfzywy, a, c 

grfler, fte, fks, pierwfzy, a,c §olfd)£eit , FatfzywoSc , i, 
<&(j, Mied*, i- Sangim, Uchwyfit F.Uclh 

turn €r|, 5?upffer, Mied££ wycg, 6fz. Fr. Chwytam. 

ny, a,e. S^/ Farba, y. 

€r|'©ifd)oflf, Arcy-Biikup, gajhwdj*, Zapufty; Pi. 

a# - gafhwt4>t fatten, Pofifid 

€r$*€nad, Arch&jol Prs&Poiiczg, pofcik 

Sauf 



«7* :# ( )o(,^ 

f ill i . i a—+tmmmmmmmi 

gaul, Leniwy; a, e, 5i»rf , Zigba, y. 

gaul&etf, Leniftwo, a. $inger> Paicc,ica. 

§<«#/ R^c, i. . ginger^ Naparflek, ftka* 

§ecf}tir, Szermierz, a. Sinjler, Ciemny, a, e»- 

geber , Pioro , 4 Piorfco. S<njlermp , CiemnOJsc , i. 

§a)eirmeffer>Tempocilik,a. $f$, j&yha; y. 

.Skrypturalik. ".- $if$c*/ Rybak, a. 

gegfeuer > Cfcytffioc * icia. $ifcfar • 2B<Sb , Rybaczka , L 

5e(jr, Przewdz, iu; ^if&erep, Lowienie ryb. 

getge, Ega, L , 5^2R^*/ R ybnyRyneiu 

gei«& , Kfieprzyjadiel , a. §la# , plafki, a , c. y 

§ewt>f$aft, Ntfprzyjafri, $<*(&* £anb, Dtoa, i 

$efr/Pole, a. t>on Slac&S, Lniany,a,* 

ge(g,Skata, y« : . SfommeyPtomieii, a. 

§clp^C^Skalifty,a,e. S&tj$€, Fla&a. 

gend)el , Kopr wtofltL $Iafcfymfutter , Puzdro , £ 

§enjier , Okno y a. glecfrfm, plesc. Pr*£ plotg, 

ger6er,Fart>ierz, a, ple&efz. F, uplotg. 

geff, Mocny,a,e, Sfecfim, Zmaza, y. 

geflung, Forteca, e. glebermau*, Nietopenc,a. 

§eft> £ufty, a, c; ' . Gacek, a. x 

gmtgfett,Tlufto&,i. §leif(f / Mi?fo . £ 

$eiKf>t , Mokry , a , e. §lctf<$ * ©dmf e, #tki 

SttidjtfStet / Mokro&S. iiii^-ne. 

geuer, OgieiS , Ogriia. ^ifcfcr , Rze&iik , a. 

geuerfldn, Krzemieri r riia. §leif}, Pilnosc, i. 

§euet}eug, Krzcsiwo, a. mif $tof}> SSefcadjjf, umy- 

Set^erfag, Swigtp, a. &iie, zumyfltu 

gWjfe, Choyka, i. Sofiia. Stajng, Pifoy,a,e< 

f~tc&fert> Sofnowy, a, c gltege,.Mucha, y. 

tMer, Skrzypek, pka. SKejfen, Cicc, Pr*£ Ci&f, 

gieber, Febra,y.Ogra2ka. SieaSSfc .A 

Sitftg , forger §Hf , ikfpy- gfteffenb 3Baflir , v ciek|ca 

' Pf tgfett,.Skg>ftwo, a, . .Wfida. ; 



§(o^Pc!itf, y. ^minDfe^aft, Przyjaciei. 

§toren ; ZIoty 5 ego. % ftwo, L , / 

ftlofjfe&er, Ptetwa, y. $reut>e, Rado& , I 
glttCf), Przektg&o, a. §mei>e, Poktfy, ju. 

glud)f , Ucteczka , L' §r tebferttg , Spokoyny , a e.' 

glugs , zarass rychlo > pr$d- gttfd^^ Swifafcy * a > e. 

ko , wfkok. • , grlfl , Fryfzt , u. 

§lu&\, Skrcydto, a* , Stolid) , Wefoty, a, e. 

g(u| 7 Rzeka, i., r %xpmtn f cichy, Pobozny^e* 

§(ut, Powod#>i. grontmigfeit, Poboiho^ *• 

gor&eremid), uwijam. &$ ticko& t 

; goiter, Mgka, i ^roftf), zaba, y, 

§oteU,Pftr?g,a, §rofi, Mroz, u. 

gotiie, wprzod, na przodkti. §rud)(, Owoc> u* 
$orf , tt>eg, precz* §rud>tbar, iyiny* a, e, 

%va$e, Pytanie, a. $urber, barnatfy, potym* 

^rrtnftreid^, FranctilkaZiemia napotym. ' 
§rdmofe; Francuz^a. $ytQttoi§, zapewne* pew- 

§rdff/ ier, in nie, zaifte. 

i §remD , cudzy * a , e. $urnemltd;, z wtafzcza, ofob 

trembling , Cudzoikmiec* llwie. 
§t*9/ Wolny.a, e* gitjl, Maz$, ciaV 

grc^gebig, Szczodrpbliwy, gurffcmfjum, K&jftwoi *. 
a, e.' $urn)i§, GiekawoscS, L _ 

Sre^bigfetf, Szczodrobli- Surroiftq,. Ciekawy, *, «* 
wo&, u v gu^ Noga, i. - 

i §tet)$ek , WolnoSc , i. $u§ fur gufj , noga ?a nogf* 

^re^lic^, owfzem, pewnie, $afcfd>emel, Podnoiek. ' 
yowfzenv 'ij^foj^en, Podefzwa, y* 

Sreptag, Pi#ek,tku. gu^ftcig, Sdi^fzka, i. 

gteunfe, Przyjadiel, a. -^ 

greunWt4> lndzkiy-t, e. ©♦ 

Adv.ludzko. ©abe, Dar> m 

greiftibiic&We,?^)©^^^ ©abel, 'Widelca. PJ. ce. 
L Ludzko#, i. .</,■■« ©algcrt, Szubieaica, cv 

i ^ © ©aK< 

* - . • i 



,2?4 # ) © ( & 



■»W»«»_4«» 



©atte, idtc, i. ' 7 Qtourt* - £ag', Dzieri Na- 

©ang, Chdd, u. rodzenia. 

©ang, Gp% i. . ©eDac^tw^faai^/i. 

©angtein, G#a\ i. ©e&drm, Kifiki, PL 

©an), Caty, a* e. ©e&idjt, Rzedfc zmytflona. 

©anj unt) <jar, gdnjlicfc, ©efcult, Cierp4wo&, i. 

wcate, wfzcz?t, do&czf tu. ©e&ufoig , Cierpliwy , a , a. 
v ©or, zgoJa, wcale. ©efa^i> Ni^befpieczenftwO, 

©ar au6 ijl e$ , jui powlzyft- a. 

kim.' ©epa^rlid), Niebefpieczny, 

®at ftu^e, barzo rana, ra- a, c. ( * ^ 

riiuczko. ©efdngnig , Wigzienie , a, 

©arf ud), Kucbnia nueyfka. ©egeni) , Strdna , y. 
©arn, przjdza, Sieci, P. ©egenpaitf, Przcawna ftro- 
©arten , Ogrdd , Ogroda. na. 

©drtner, Ogrodnicz?. ©egemtfor, prz$ciwko» na 

"©ar ju fe()tr, za barzo. / przeciwkb. 

©arjuMel, zawielc, nazbyt, &egenn>art, Przytbmno&, i. 

wj^le ©egenwdrtig, Przytdtnny, 

©ajfe, Ulica, e. a, e. 

©af?, Gq46; €\L ©eijctm, Potajemnie, 

©ajlfre?, Go&inny, *,e. ©elcimnig, Tajcmnica» c. 
©aftfrei^ett, Goscinnosc. @e§eif? , Rozkaz, u. 
©ancf(er,.Kiiglarz, &. ©efteul, Wydic, a. 
©aucflerm, Kuglarka. , ©4lmg, nagle, znagta. 
©autfetavrf, KuglarAwo. ©e&6t,Sluch, u. 
©auefdet?, Kuglowanie. ©eforfam, Poflafzny. 
©aitmert, Podniebieaie, a. ©eil } Jurny , a , c. 
©ebdu&e, ftudynek, nku. ©eityett, JurnoSc, i 
©e&d&rer, Rodfifiel, a. ©d(l, Duch, a. ; 
©ebd|rerm, Rodtfieielka , i. ©etfHfcl), Duchowny, a, c. 
©ebefg, Modlitwa, y. We ©eiffel, Bicz, a. 

©ebif? , Wfd^idto , a. tie ©eiffe(ung.Biczowaaie, a. 

©ebot, Rofoazanie, a. ©etjHtiWt / Duchowieiv 
©eburt, Narddzcnie, a. flwo. 



•fc ) o ( # «7f 

©ei|, L^kdmftwo, a. ©toOeate, wlasnie, jakoby* 

©ci^ig , Lakdmy , a , e. ©erafce ©el& # z pctna pie- 

©elacfytcv, Smiech, u. Szy- ni§dze. 

dcrftwo , a. ©erdufd) , Huk , u. 

©elbc , iuhy ,8,0. ©eraDe o&er ungetafce, cetno 

©elbc &ud)t, ixAta Chorobl czy licho. 

baar ©eft, pieni§dze goto- ©eraum, przeftronny. 

we. - ©erber, GarbaFz, a. 

©el& genug, picnigdzy do- ©erbert, Garbowad PrasC 

ftatek. garbujg. 

©degert^efe, Okazya, yi. ©credit, Spraw#dliwy,3,e. 

©efa^rt , Nau&ony . a i e. ©etrtfyeigf eif , Spta wie'dii- 

©ela|rr^ett,Nauka 9 j. wo&. 

©eknf , Staw w cie'lc. ©ering , Podly , a, e. „ 

©cKnb , Lagodny, a, e. ©ering, lekce, licho. 

©dmDigfeif., Lagodno^, L ©ecn, rad, Adv. rado,ch{t- 

©cma^ mad^K^, pomatu, nie, z <£hp%, chc^c 

zwoltia. * ©erjlen , Jgczmieri * ni& 

©emetn, Pofpolity, a,e. ©mjdj, Zapacb, u. 

©eniriniglid), wi$c, pofpo- ©efan&fet, Pofel, fla. 

iicie. ©efmig, Pi&ri, j. 

©enmnfc&aft , SpdfccznoSc, ©efcfjflfeig , ruft&, id) bin, 

i. zobopolnosd uwijam j>% 

©emeinfcfoafriid), zobopol- ©cfdjfcntf , Podarek* rku. 

ny. nie, adv. ©e|<$id)t * <&d)teibtt , Dzie- 

©emutf), Umyff, u. jopis, a. 

©enauoberfireng, Surowie. ©efdjitff, Spofobny, a, e. 
©cnmi, Adj. Surowy, a, ev ©cfd>tcf(id)f eif , Spofok 

©emigt, przychylny. nose, i. 

©enieflf rt , zazyd F. zaxyjg. ©efd)(ecf)f, Rodzay, ju. "> 

©enug, dd&, doSfi, dofyd> ©efdjmatf / Smak, u. 

doftftnie. ©eftyroetge , nierzk§c. 

©eprdng, /Wfpanifloic* L ©efdfairit), Adj Prgtki,a, c. 

©€ta&> profty, a, e. Adv. Prftko, z prftka, 

©ero^gWcfyrcwnoprofto, rychlo, wikofc 

• €5 a • ' ©efcMi 



a7« $ ),o ( '$ .; 

©e1d>tt>iit Wgf eit f Prgtko$£i. ©ero6lb,~Sklepiehie, a. 
©efc^njult^ Piichlina ; y. , ©eroicfc , W%a, L 
©efef(> Towarzyfz, fza. ©en>i£> pewnie, 
©efettfd^afft ; Towarzyftwo, ©croijtycit , pewnoste. 

a* •' ©ett>o(jn|)eif) Zwyczay, ju. 

©efc| , Zakon , m ©en>ut j ; : Korzenie. 

©efe$geber^konodawca^. ©eper/'&jp, a. 
©eftd)f, Oblicze, a. ©ejeJt, Namiot, u. 

©efm& , Czeladz, , i. . ©id)C \ Podagra , y. 
©cfprdd); Rozmowa, y. ©ic#t6vud)tgcv 9Jtenfd?,Po- 
©eftalf, Ppftac-, i. dagrykv a. 

©etlalfm, roeil, gdyz, po- ©iff, Tru#zn£> y* 
liiew^z. ©ipffef, Wicrzch, u, 

©eflanf , Smrod, ii. ©tfter, Krata, y. 

©eflern/ wuora. !• ©frnij, Qlanc, u. 

©<#irn , Gwazdy. @la£, Szkto* a. 

©efunb, Z4npwy, a, c. ©Idfern/ Szklany, a, e. . 
©efunbfjetf/ Zdro^ie,-a. '.- ©latf , Gfadki, a, e. 
®tttetf\>, Zboie, a. ©laube , Wiara > y. 

©efummel, Trzaik, u. ©lauben/wierzyd , wierzg. 
©ettaftet, Kum, a, Kmotr. ©Iridj, rowny, a, e, row* 
©efratteriit/ kmofzka,^ no, profto* Adv. * ' 

kfflot^. ©(eicl), atebdft, zaraz,wnet 

JU ©efcaf terffefjttt, w Kumy ©letc&fol^^gletc^fam, rfiby, 
ftac^ J^err ©et>atfer, Panic jakby, j&oby, wta&iie 
Kumie , §rau ©e^aftetin, jakoby , tt gilt mic gleid^, 
Paiii Kumo. Voc zarbwno mi. 

©ttoflmdc&tigttr, SSoIt ©lekbergefialt , gfeicfrfate, 
mddjtiger , Plenypotent, takze , tymie fpofobem, 

•©enw§, pewny, a,e, Idfbin rowncm fpdfobem. ' 
toffcrt geroif? , pewieaiem ©letd^eit, Rownorfc, £ 
tego. ©leidjnij} , Podobiedftwo^ i 

©ertripd), prawd&wie, za- ©Icife, Koley, i 

c prawd$* wpraWcfeie* po- ©feicforoot, przefig , w<dy. 

prawd&e* z&fc* • ©leicfotf/ geraOrju, profltf 
• / . . ©Het>, 



» ) o- C_#. * T7 

@liefr, ©Ite&mag, Czldnek, ©6|en«X)ien^ Batwochwal* 

nka. J: ca* 

©liefretwetfe ge$en, fzerc- ©o^en^ienjl, Batwochwal. 

giem ite. {top. 

©totfe, Dzwott, i ®xab, Grob, u. ' 

©lutf, 52c^cie,a: . "• ©t-abftf>riflft, Na'grdbek, bk£ 
©lucf felig , Szcz^'liwy. ©ra&, Stopieii* pnia. 

©lucffdigfrif , Szczf<liwo& ©raf,Grof, Grabia. 
©luenb, zarzyfty, a, e. ©wffdidftt , Gr^bftwo, ai 
©nafce, Laika, i. . ®top$opf, gtowacz, £ 

©ndMg,laikawy,a, e, ©ro^fopftg, gtowiafty,a,e. 
©eriugfamf eir , Kontento- ©rap, Trawa, y. 

wanie'&g.Doftatecznosc,n ©Cft^'grun, Ziekmy, a,e* 
©enugfam, doftateczny, ©rap- SKurfe, Piegza* 

a, e, ©raufam, Okmtny, a, e, tnie. 

©enugfamHcf)! doftatectaie. ©wufamf ett, Okrucieiiftwa 
©olfc, Ztoto, a. < ©WU/Szary, a, e. 

©oitytymto, Ztotnik, i ^ ©reiff, Grpf, a. , 

©Oft, Bog, a. ©ron^, Graaica, e- 

©OftfeQ geftofltf, ial,pozal ©reulufc, Szpetny, a, c. 

*'igBo2e. ©rted), Grek,& 

©Ott Xiaut, Bog Qdiec ©fled)if#, Grccki* a, *• 
®6tt @o(>n , Bog Syn. ©rinb , Parch, u. 
©Otr^dL ©eifl, Bog Duch @rpb , Gruby , a f c 

toi^y. , ©cobljefr, Grubofc, i\ 

©ottegacfer, Cmentarz , 1 ©roll, Niechfi, Nxeznaika, i. 
©otte$furd)f, Pobo£no&, I ©rofdfren, Grofz, a. 
©Off&ettjBoftwo,**. ©roj}, WielkM,c* 

©6rriic& , Bolki , a , e. % ©roftmuttg, Wielfcomydnjtf 

©'oftlojj/Niczboiny^e. a, c 

©fftlojigfeie, Niezboznofc ^tojjmiif&igfett, Widk* 

©Orfe^idftercr, Bluinicrca. mytflnosc, 

©Oetef « idjfcrung, Blui- ©roffrater,, D2iad, *» 

nierftwo. N ©rcfmuttir, Baba. 

©6$/ ttbgott, Batwan, £ ©rummet, Fotrav, u. 

, @ 3 ©nwb, 



278 $ )'0H $ - . - * 

^ — ^■■■i»«^^*«"***»^»M^^- aml—wi iii i ■■ ■■■■■ ■» ■ i ■■ ii "i .i> ■ ^— — *»^^^^— — » 

©hint), GruiSt, n.' 'J Jjpalb, Adv.^dK napoty,na 

©ucfug, Gz^gzotka, r. : . polowic*. 
<*WltW, zloty,a,e. > J^alfr ^>fun!> > Potftmta. , 

©imf!, Przvjaiii, lafta; 1/ ~ Effect , Ogfdwka , I 
©iwjKg, Przyja*liwy Sfl*; •JttO / D^Iyii; 
wy, a; e/ ' J£a(m, ZazMo^. 

©urgel,G*rdfa> * • JPtolf? / Szyja. 

©flrte(>-Ffe*'a. ; ■ ^d^«an^/H^zbnnt, a 

©iff f^at , Dobrodfieyftwo. ^afsftatrig, Upomy, a, e. 
©uttfjdter, DobrodiUy. . v" j^algffarrtggerr, Updr, u. 
©u£t|dfig/ Dobroczyany, jfcamiticf, Mlat, i 

a, e. • ~ J^an&ef, Handel, dlu. 

©utt^dftgfett, DebjwSzyn* jjW&fcab , R?ko}&5 ; i. 
note.-* ; -* JPjanfc r SRu^le , Zarna. . 

©utttoiflrg^obrowolny^^c £anbfd)riff , Cyrograf. 
J©vittt>i(iigltd& , dobrowokiid J^anbtwfl, Gante, gar&i. 
©umnlftgf dt, DobroW- j£anbn>er£ , Rzemioflfo, a. 

no£c. ; ; i ' J^attbwfctf 6 --^ann , , Rze- 

©9PS, GipsVa, Wipira;*.* micslnik. ' 

<1 \ J^anff, Kanopie,PL 
v» J^dnfftn, Kohopiany, a, e. 

#aa6ttnb©Ht,Majgtnot$M. J^dnffltng , Ko&opka, i. , 
$aar, Wtos, a. J^arf > Twardy, a, e. 

J^aatig / Wlo&iny, a f c. Jpdrttgfctf ^.TwardojJe , i. 
Jjaajj, Zafed, a. ^ Jjbartndcf ig , Upomy, a,'e, 

' J^aber, Owie*, owfa. krn^brriy, a, e. 

Jjiabern, -Owfifayv** e. " Jfjartttdef Jgf eit , * ISrn^br- 
J^abkf)t/Jpftrz|b,ftrz?ba/ ^ no*:, i. 
J^acf, Hak, a. J£ar|, zywica, c. 

We Jpade , Motyka, Jf}aj>lfut£n f Jarzgbek i a. 

4$atf * SJfaffer , Siekacz * a. Jg>ofe1rm§ , Orzcch lafkowy, 
^Jagel, Grad, n. J^a jelfltmitf), Lcfzczyna, y, 

«£fi,^a, cha, cha. JPtofpel , MotowicHo , a. 

jjbnftn, Knr, a. ' J^a§^Njcnawij?c, L 

J^oib, PcHowicav c; $au&e, Czepiec, a. 

- -Oaufit, 



4. 



^ t ■ ■ ■ ■ > 

J$auffe, Gtt>mada,y. JP)enfcr ; Rat, a. 
J^auffen * ibdfe , gtflmad? Jjjerab , t>on obwi, z gory , 

gromadno, w kupie, hur- dot. 

mem. Jj)erau£, na^dwor, 

Jjtaupt, Gtowa, y. J^erb, Cierpki, a, e. 

J^auptmann, Rotmiftrz , a. ^etbfi, Ietfieii, L 

$au f? , Ddm ,u. . Jjberbji * SWonaC^ , Wrze& 
$ati£*©efmb , Czekd&, £ rfnia. 

J^au5f>alfer A S/afarz T a. JjJerD, Ognilko, a. 

jjjaugfjakimg, Szafarftwo. J^eretn, (in$Jf3ou$)dosie 
J£>au£cath , Sprzgt doraowy. (in We ©tube, ) do izl 

J£tauf;mutter, Gofpodyni. ^erfu^tct r Wod? , dza. 

^auffcafer, Gofpodarz* Jf)ergegcn, z pizediwn 
*£>edjt, Szczupak, a. (Irony, z drugiey ftronv 

J^pbe, Poganin, a. J^er, fern>dtt$, fim.' 

J^epMn, Poganka. Jeering , Sled£ , a. 

J^etyDcmfciim , Pogariftwo. Jjfcrnad) , potym, na potyi 

^tyttotfcf) , Pogaittki , a a c. %#err , Pan , a- 

•Oetftg, Swifty, a e. Jjberrifd) , Paiiiki, a, e. 

£etligfeit, Swi?tobli wosc, i. J^errfc^afr # Pariftwo, a. I 

J^eH igung # Potfwipreriie,' a. nowanie, panujgverb. 

J$eim, juJjjaufe, doma. «£erj, Serce, a. 

$eimge£en, do domu iic. J^erjogtl) urn , K&'eftwo. 

ibeimfu^rung, Przeno&ny. J^erum , okoto , w koto , 
Jf)eimlid), ()eitnlid)er ©eife, okoto, do kola, kotei 

kryiomo, pok^triie, po? J^ecuntec, nidot, zgory. 

taiemiiic, ikrycie. > J^evunf ermdrtS , 2 wicrzd 
JJ5dfj, Gor|cy, a, c. 2 gory. 

^elD , Bohatyr , a. $erjufu£ren , przywo^yd 

«£e(f enbein , Stoniowa kosc. £e£ltd), Szpetnyybrzydki, 

J^dffenbemcn 9 Stoniowy, J^eJHic&feit, Brzydkofo 

a, ft Jjbeutfjlcr, Pochlebca. 

J^eH, Jafny,a,e,gtosny,a,e. j£eud)e(et), Pochlebftwo, 
J?etm, Przylbica, e. - obtuda, y. 

$?m& ; Koknia. #euer , 4£to$ , tcgo rokiu 

© 4 -8 



2bO ^. |Q^ ^ __ 

— "— ■ a m i i»^p— — — — — »— — " ■ ii i i m i i h i immmmmmm «^— ^w*— mmm wmmmm 

$eu * SKonatf) , Jul, Lipieq J^immejfarf, Wnicbowftf^ 
pea, , pienic, a, l ^ 

J&eu s $auffen , KupaSiana. J^immlif(& / Niebieski , a, e, 

J^epDucfe, Hayduk, & $tnaufrt>drt$, wzgorg, ku 

J^e^rat^en, Qzenic/% F. gc>rze, 

Ozeni$ &$ Fr, Qzeniam %&tnatfg , / na dwor, 

v % j|ittf>erfici), id> bin im 2Be* 

^eufcferecfe/ Skaczek, Konik ge, $tnfcaK, zawadzam. N 

robak. $int>wt f fcurd), tarn tfdy. 

$eutige$ Sages, £euie jn #infcurc&,oitpiy, tarotsdy* 
$dge, teraz, dzisieyfzego JjMnfotf,, fcarwuft, pdtjrm, 
, driia , podzis diied , po napotym; 

dztfieyfzy diieri, $ingegen ; z drugiey , z 

J^cye, Czafowuica v e. prie&wney ftrony, 

jjbejrerep, Czary PL Jfrin geJ&e idfr, idj tanu 

J^teb, Cigcie, $inten ge§«n, w. tyl ifc, 

J^iebinicb/ owom, pozad, wzad. 

lie Diefet / oto ten* J^int^rlifl # zafcdzki 

)kt>wc4), tfdy* Jointer (U&, wzad /pozad, 

j£ie,£ier, tu, JJMnter^ir, tylae drzwn 

^icmit/tym^^ejuwjfeit, $meewarte, ztylu, 

daj? znac- , j^in unb £er, tam y fam, 

J^iemif Der^arre , *atym zo* €r ifl f^on (> in , jui& po 

ftajf. jiim, 

$ie unb bar , tu y owdzi* ^irtunbmieber, tarn y (am. 
jjbierauf, nato* ^tnimtec, na dol 

JJMeraitf, M>on> ^tefcon,* .Oiropeg, precz, " 

tego, ,. Jgjiiwiebetr, (jimMefcetrum, 

J^ierinnett, w tjrm, wtcy wz£cm,zaovra,2&£ade, 

ttiierze, J£irn# Mozg, u. 

J&tecju, do tego, #i r f#/ JkleA, ia. 

J^iec nmi> . bovt , tarn y £aro t J&itfd^orn , Rog Jeleai, 
Jgriemwrfc, fam, haywo. J^itfe , Profo, a. 

JjMroroei, Niebo, a. ' 4 ir f Cs ® rfi $> #gfy. 



#.)o( * 



4*1 



MOT 



Jfritt, Paftcrz, a. £uge(, Pa'gorck, *k£ 

J^trten^un^ Pi& pafteriki, J^ulffe^ Pomoc, y. 
J^i|e, Gor$co, gorfcotfc, J^ummd, Trjd jobak. , 
4>i$tg> Gor^cy, a,e, J£un , J^ettRe , Kokofer,j* 

•£obel, Hebcl, bla, tc& §o* #unD, Pi&,p& 

frde, heblujf. $mp<tt., Sto r a*. s 

$obeM5pdnc, Heblowiny, JjMinberffc, Scwy,a, t. 

gefcobdt, heblowany,. ^un&ertfaljig # ftokrotny. / 
#oc&, Wyfoki, a, e. JjWberc ma§l, Sto r&cy. 
$6d# fcanfe icfy, wiclce J&URbprrtaujai^Stotysiecf-i 

dzi$kuj?. J^unt)elein ; Pi^fek, fki. 

£c<foeit, Weiele, a, J&ungery Gldd T u. 

J^oc^jeit^a^Goscwcf^Iny, Jf)urigerig>GJodny,a, e. . 
J$off, Dwdr, u, JjWe, Kurwa,y. / 

|)ofraum , Podworzc. J^uren*©*^, z Kurwy Syiu 

^ojfdr^ ; Pycha v y. j£ura, Kurewnik,£ . ; 

£offartig, pyfzny, a,e. ' ^rere9 r Kuceftwo f > \Z r 
$6ffUcfr, Dbyczayny, a, c. J^uften, Ka£$ r izliw 
J^offjrgfcit,Obycz^yno^i. J^en, kafzlrf,,!* 
#offro<HW, Dworzauin, a, Jjjujlen h kafzl?cy. 
$offnung /Nad&eja, Jgmf, Kapclufz^au , 

J^o^e, Wyfokosc, i. J^urm<jd)er # Kapelufzriik. 



&\%i Drcwno, a. 
jpoila, holi 
J&onigs Miod, u. 



Huta sklana. 
gutter, Stroi, a. 



#omgfeim, pfaftr miodi*, #ut 3«<*tt> g fow * cukra, 

#opffen, ChmieU u. J&qacintfy, Jacek, it. Ma*. 

£orn, Rog, u* 

^offen, Pludry, PL • 

J^ofpital, Szpital, i 

J&oflte, Hoftya. / 

£ubfd), pi$kny,a, e* 

J$ufeifen, Podkowa»y, 

J^ufnagel , Hufnal 

£uf*,Biodra, PJ, 



cowy kwiat, 

3tt, takjift. 

rozjulzeaie. 
Sacfaotmg, tffaliQi pop^i 
<Uiwy> a, ft. 



*&* # ) 6 ( # 






3ac&6/ Jakob; 4 •-. ^ ^eberaeif # zawfee, zaw£dy. 

3<*fwKd)} y owfaero, pe- 3 e &°$/ fcterowcfr, w*dy, 
wn&: €r fogi biW \a, jeditak, jednikie, prze- 
<V«dyc, ofcer wfcakci czze, przecig, wfzak, 
powiada. ' ' 3 •' '- wfzakze. 

3<*S cn / ba$, Jowieiiid, go- 3 ee l w * jc bejffrt , iin, afeer 

ritenit. czym rychlcy,tymlepiey. 

36get', Mysliwitt,' wca, 3emo^l^ kiedys, riiekiedyg, 

towiec ; lowczyi •* • kiedai?. 

$%j^$<5rtt, Rdg^owczy. 3emrnib, Ktos. 
3ag±i$nc # ' Leyczyki, PI. 3 enu 1? run & *n*$*/ <*> ra * 
Sag^Mrt 9>fet$, Lcycowy to wigcey. v 

MWf. . Sinner > Styczeri, nia. 

3<K$t/ MysHftwo, -a, * Polo- 3enfeif, z oney ftrony, na, 
T wsffiie. - 6ber p© oney ftronie. 

%a&m, lowid, $, ^onic. 3erufa(em f Jcruzalcut 
3agt'^uhfr|*GWfrtj & 3^>tf, Jezuita, \ 
3a(), p^&«ty a, *. S^f"*/ JEzus, a. 
3a|ltng> fdjCeunig, nagty, 3e$mitt / Jaimin, SSfome, 

a,e, Adv. narglc. y 0ete ^ jaiminowy, fiolek, 

3a^t, „Rx&, u. i *** olejek. 

%cfy * €M& , jurgfelt , : ft 3egf > J e l° / tcraz » doptero, 
^d|rfi(^^ Dorocznyay c. ninie. v 

Adv. co rok, rocznie. 3fۤige , ninieyfzv, a, c* 
Sa&rmarfcjjarma'rk,*. * 3gel, Pijawka,i.$Blwfr€gel. 
3$t^ad#,Uit)dzay, jh. ^(ti6 , Tcho'rz. a. 

3tt$r)fit * Q5ud>, Minucye, 3*1* 3(itfang, z razu, na 
it Kroriika. pocz§tku. 

3<unmer,Nfdzas c, ufilk, u. %m ©tmcfef, ftnfler / oma- 
3a nid)t gerne, ale niechc§c. cnic, w pociemku. 
3a red)tfd)affen , ba prawie. %m <&rnjl, po prawdiic 
3&eu{m©artett, plc^pielg. 3*** getmgffcn jiic&t, byn£- 
3d)> J*. miiSiey,bykrty*wcaleiSi6 

3efctf , jetera<mn, k&dy,a,eL SmJ^er&fi*, Jefiaii. 
3efcccmdnnigfic^ f wobec; 3^ ftw|eii> w krotcc^ 



Smmer, tmnwforf, zawfz£, SfaWen, Indya. *•'.;' 

«awzdy. 3n Ne£it>eer # popripc»; 

Smmer, immetbar, tmrtwt* 3n We SRunbe, w fcot<v*£ 

fort f zawfze , zawzdy, okolo , do kola, 

ujftftwicznie. 3 n ^ wet ' ©turiDe, za gg4 

3mmcr(jiu , riiechie. <tein?; 

Smmewd^rcnO, uftaviczny r Reiner ©umma, Sumo* 

a, e. . - wnie. 

SmSc&erj, zartera. %n e * nfm 3 U S «u*frfcifcw r " " 

3m ©*mmer,> lefle. dufzktem wypid 

3m ©prung, fkokiem. %ti<&od$, w czym. 
3m SBinttt;, funic ^jtciren, zar&ic, % Fr. 

3n# w> we. Sam; 

3» acfyrtagen , w tydficil Snftcirt, starazony. 
3ndtnarion, &ie, Inklynacya, ^nformfren , informowa^ 

SMonriWc. uj{. 

3«t>em , gdyi , gdy. fca* 3nfotmiren # Informa- 

3rtfcer (illC; na prgtcc, w cya, uczenie kogo* 

pr?tkos'ci, z prjtka. 3n $e&rim, flattie ,prywat- 
3»&cv ©o^eit, popraw- die, bef<mt>cr$, ofobno, 

diie. , ofobnie, zoibbna, re&en, 

3«^er ©ttfle/ wcifzy, w 6cho , po cichu mowid. ^ 

cicho&i. Ingeaium, Dow6p, u. 

3nbc^, tn&ejfen, zatym,tyra Sngefcmrt, wobcc» fpoteny 

czaiem. IpoMie, pofpoiu, ogolem. 

3«Dianer , Indyarfczyk. * JJngetim&e 9 ©ngettoctfte, 
3r$iatiifd[>et J£a$n , Indyk, Wngtrznosi, i, Trzewa. 

a. 3ngn*f , Imbier, ti. 

Snfrid}, Iridych. Sn^aben^ef^n^Dzicrzeca 

3n bie SSreite, w fzerz, na Snfca&er, D&erzawca, «. 

fzerz. 3n()alt, kontenta, fumma. 

3« Die $%/ w zwyi, n* Snjjah einrt SJw&e, Napis, 

zwyl ^ R^jcfti*. 

3n t>te idnge, w dtoi, -na ^ttgalt t()W, nfkramiad 

dlui. ^ . ,. am, hamujg. . • 



a** t oca 



3nner§aI6 einer ©mttbe, 3cgen& einer # Ktokolwiek. 

ZfeSgadiing. ' i - , 3w&&* > ind&ey. 
^nnert, inncrlic^, wewi^tr^ 3r^erri>dn>o ; Gdiies% Gdzie 

wewngtrzriie. , kolwiek. 

Ipguifition, fca* geric&dicfc 3rcen,B^dzic,Prc£bt3dz& 

iSefragen, Inkwizycya, dzilz. 
3M&) Wyfpa. ' 2fnren , |t$ Dcrfefjen,; myli6 

SttSgemem, Pofpoltei*. fig, omylictfig. 

;tt$f unftige , napotym* ^rrgarten^Matnia, labirynt 
Jnfon&er(jefc , Oiobliwic.. Srru}/ Bigdiiwy, a, e. 
Snjwcrtoit, Infpekcya* Do- 3 rr f<W/ inrenb, Btgdny. 
► Hov: 3nrt^um 7 Bt{d 9 ii. 

Sfnfpecf or , 3(uffc§er , Po- ^f*P / bop , u. 

zorca , e , Infppktor. 3(ali4n6r,c9Balfc^er, Wtoch, 
3MJanj, pat 2fafie$ert, a. grou, Wtofka. 

Naleganic JJfalien, Wtofka hernia, 

Inftigatd^Infygator^i. Wlochy. 

fn%ire,inftygujg. 3#t, je|o, jc|un&, teraz, 

%nftiumm, Inftrument d^piero* rilriie. 

3fft ©umma, krojko mo. 3ubet = S a ^ / Jubileufz , a. 
4 wi$c . jedneni ftowcgi. 3ubt(irer, Jubiler. 
Intention , Intencya. ^ 3fad)f , iebcr , Juchta , y. 
IntecfTe, Die, Intcres , Pozy* %ul>a$ , Judafz. 
, tefc . 3u&e, zyd, £ 

Intraden, We, Intrata, y. %ubtn*<5d)u\ f Boinica, e. 
Inventarium , Rejcflr . in Sufcent J)um , Zydowft wo, i. 

Inwcntarz, a. 3u0tn, iydowka, i. 

3tt©a^«t,: po prawdfic 3$Wfd) , Zydowflri, a, e. 
3«n>en0i9 r wcwn^tr^, wc- ^ugcnt), MJpdi* i. Mto- 

Wnftrzuic. do&, i. 

3foC&, Jartfno, a. ^ 3ulep , Julepek. . 

3<$HWn / Jan / t, 3unfcr , Pan , Dobfodft'ey. 

3to|anms^rauben $ 3fo£an* 3 un & mtodjf , 4 c fe(» jung, 

,ju** 33>eerte» > Porzeaki, . mtpdi iuchay. 

fwigtojaakit 3 un 8*5 raU / Ptarlritak* 

Sunge 



ifr ) o< # ««f 






3unge#err, Panic, t Pan #am<ref)WtelbI§dv ? «. »t& m 

mloiy. ^amm , GrzebieiS* *4^* i 

3unfte Sfu&e, Jalowka, c. Jfpelffentetnen , toaiqtf*, 
^linger, Uczeii,cznia. bidjttf, ggfty, HWtt*, 

>ngfer , Panna , y. ' • rzadki* - • '4 , , -■ :. ^ 

3ungitng,Mtod&eniafz&,& Mmn/. Ci^&r' icBoC 
3ungjle,mtodfzy 5 a,e. Cztfzg, fzefz. . t-S' " r 

Sungfle^ag, f?dny dtfieil » ^ammlein^a^QGarfii* 
3ung tperfcen, Urodzie % u Kmt/czuh. -^ '.'< * 
F.Urodzjfi?. hammer, Komoii , a T 

Jupiter, Jowifz, a. Samm * fytm ; {6rzfbi& 

>rtft, Prokuritor JuryAi ' ttfarz. ( f !; i:#£ 
Sofua/Jozue.cgo. tfammacfcr, Grzebiemiik. 

jC# Krdlewflu. Podkomojrijv 

ftacfct , Kafl& , Rachel, chl£. , JfammerDiener , Pokoptvy. 
^dfer f Chrz§{zcz, & ^aihiTKtjimfec , toims^. 

faty, Gofy>a 9 e 9 e y gol9»Adv. ^ammerjungfer, Pokojow a . 
S?af)!fopf , Lyfy. Sttiumtrlctn ; Komorecdtf, 

fta^n, Czotn, a, h&k* £ i, Komorkk 
tfa&rfregtafy Wfelki Pijtek. tfompf , Boy, ju. ,-:"-. 
$alb, Ciel§, (gcil #dmpfen, Bojowid . , *. 

£atlf etfd), fielf&A £ampfet> Wojbwiiik*. W*» 

$albsbraten,$*pf, fielgca, lecznik , zap&foik. .- - 

Pieczehia , Glowki ^ampfer,.Kimfor4 if 'Ay!wrkfc 

#a!f , Wapno, £. it. &ele* 

tfalfbrerwer, Wapiennik,*; £ampf } ©pie!/ 2>*pt&k 
StalhJfr&ttttyOftn/ Wttpien- - Szermierfka. ; h 

nfa,. Kaikowiec, wck #anarten=9Sogef, K&rorcfc 

Wapionny pi&. ' '. $amd)f , Splesniiify^* , * 

tfalefufftyer Jj3a$?V Indyto- Samrid^w / Krolik* Ai ,>-:•. /;. 
folf, Ad). Z,imay> a^&Adv* ^flwne^ Kdn^W, i.^r ,.t 

Zimno; , 3i ^arme^6(aerne r ,Kon^iiwj f 

£dlfe A Zfmno 5 ; & ' ,^ ' ' tfanntegtfcfftfy Hoftwifef« 

,SV tfarmlein, 



^ontOefo;, Koii^c^kA, i. Jtitujfeu, Kitpic. F.Kopif , pifz. 

Dz&UxuG»k, {zkL Fr.Kuptijg. ' 

<£ap<tott , KApten ,4. . $aufefy Kupuj|cy, a. 
,Sbapittii, K£pary.FL ' f oufgiertg , kupowania 

^appe / Kaptur,Kapturek. , chciwy. 

3^(eii^l^;X orb ^^ Shrift ®cffi ©tetter, Ku- 

$apufe, Kaptur. pczyk. & 3fMttfl# kupczy- 

iRatmrf^Kara^ sra. czek. 

jforbatfcfce / Karicaik; £, f titfUcfr* fa'( , kupny ,- a, c. 

tfarbobettefrtam^Oftropelt. przedayny. 

ferg; lkapy, adv. lk?po. - ^aufmaon/Kiiptec, pea. Sa- 

jfargljete, . Sk§po$4 . Sk$p- ; i^Kupicc.&erafldn^arv 

tfarpfy Karp. - ^oufmarinf(^ofr,Kupiedwo. 

£taffe, Kfari, woe o &ru ^aufmannfe^afttteiben/kup- 

\ kctfach. , c£y& 

^a«c> ^faff^aptet/ ^- Me £aaf=©aaten, Kupuu 

ta,/y. v ifauov Ledwie, ledwo, za- 

JS^tcttfpie^Grakartow^kar- ledwie* , 

tykofterow* titftiim, feijmen, ktypufz- 

^arfenfpteler, Kartownik* a. czac, f. wyrafta. 

$4fe, Scr ? a. Naming, fdueh, zucie. 

Sti{ehinm$tf#Quf#, Ser- .ftfyfer, Ccfarz,a. 

hik. -: jb&tfAt&iim, Cefarftwo. 

JWf«WtV Serek, rka. $eb$v>tib, Nfibiriica', zalo- 
^dftdjen, Skrzynka, i. i znica. 

££PKetn, Iktzyneczka, L fecf, Aniaty, a, e.nielgkliwy. 

£ater, Kot,i $ege(, Kr?gtet, gl£ 

#afo Kotk£, i. . £*&le, Gardziel,i. 

^d£le*n, Koci$ cia* $e£r*$3eji?tti, Miotic yi 

^a^lein att t>en J^afd-©tau* tfe^Bflrjle, Szczotka, i. 

JUfia teficayno- fe&rett,, roai&en, kieruie, 



*&. ., owac. 



tt«eti> io£, ityft ,*ip£ r W&ew, fegft, tuniati^ am. 
itatif, to& Kujwft * .^i f dort^ift^ dor, dig^ 

feinma&l, 



«< *. «%» 



£ ) o ( $ a*? 

f etnma^l, nigdy, , t epmen , . My ptifzczad . ? . ': , 

femegtwgeg, zadiq imarg, $ie$, D&arftwo, a, ' — > 

zadnem fpofobcm. ^iefe^gni^ypiafck^^nf^ 

deleft, Kielich, a, . tadunek okrftpwy- 1 1 ' 

fetter, Piwiiica, e. tie*itc$t, grubopiafzci^Sy, 

SMJernififfrr, Piwriiczy. a, c~ 

jfrter, Praia winna. . £in&, Dfiefift gdia; Dat. 

5Cerbftocf> Karbowa lalka, ciu. 

karb, u. ^tnMSeff, Pbtog, u.. - 

Herbert, tfc$ Naczynani* $tnfc4Bette*tn, Pel o&ifea, e» 
5?erfer, Wlfficnie, a. $inDet, Dzied, PL Potoiu* 

Sferf ermeijler , T&afowy, ftwo. , ! \ — 

wif&tiow ftrai SDiefr*, Dzicciokradca, 

tfcrl, Chtop, I ^in^erfu&rer^cdagdgJM^ 

^tm irt bet $ujj, @fetti,J§- fiowooz, a. 

dro, Jgdrko, Dom ©ettdifc, — geba§r*n, tote, Rodzenie* 

iiarno. - ptodu wydanie. 

ferment, jgdrzyfty. , — • <$an$ f Szpital, miefzka- 

Uvm<f)t f ziarnifty, a, c. nie s'ierot 

&rjm, Satfel, Pochodnla. — iefjr, Nauka ctei&inna, 
£&}(ein, £wieca Woikowa, chrze&iariifka. 

gwieczka, * « — lefper, Miftrz fzkolny. 

5?ejfe1,Ko£ielKotl£ — SHort, zabdy Ptodu. 

$Cttt, Laitcucb, a. Mfodzianki. 

£etteti*J&tmt>, t&icuchowy — SJMtfcet, Dii&ioboyd 

Pies. — SWueter^ Potoinica, Ma- 

Rtttk\nt>oneinem&fen,lin. tka diiatek. 

cufzek zelazny. — $<>PPC/ Latka d&ianna. 

^efjer, Kacerz, aHeretyk* a. , — marten, Da*, Piaftowamc 
^eu^^H^Ietn^Kurcz^ ^inD^it, Dziecuiftwo. . 
tfeuc&en, Dychad, dyliec.Pr. ftnbifcf), dzieci^ilki, a, e. 

dyfz&fzyfc. ftofcifc&e tfnfc&lage, diiefiiS* 

$eule, Klin, a. . n (kiezamyfly. 

feufefc, Czyfty, a, e. — SBetS, dii&innote 

fleujty&efe, Czyftofc, i tfmWeirt, dfetittk* L 



» / 



# >*< * 



#tni>$*@4£nldn;f Wnnk/ &(cpper> Stgpak , jojlri&eho- 

— %od)ttt, Wflticateu dnik,& 

**** SBStter , in J Pi&ton, Alette/ * SryGdk* toptfiiowa. 

Piafttpika, i* - .Rlepen, Otr$by> PL 

$&ro, Fodbrodek, &e* ejtt ^Hnfe; Klamk*. 

grojfes $inn £at ; Gai?dfc* ^linger, Brz£k£cfc. 
t.iraty-; * .'••■ #linge/ sfcelafkp* fiingert, 

jftlrdK, Kosciof, a, ;brz§k&4 anfy e$ fimgcf, 

— (>of, Cmentarz. . brzmi. eg Rang* brzmi&to. 
*^;fpid, Parafia; id) Uotfe art Die t&ur, ko& 
^ir^tt ^Sami, Kl{tyr&- eg w dtzwi 

— S3ud>, PontyfikaK v ^iofler, Klafztor* a. 
— (SKaai, *wi?t6krttda&two^. ^fof , Kloc, k 
$ufd?e, Wi&iia* , < ' :-.'.. flug, roftropny, a> e. _.' 

— SBaum, Wi&L ^lug^rit, Roftropno£4 >• 
r-t iSdumleirt, * WifionkA, dwocip, u. 

wis'niowe drzewo $ttabe, Chtbpie^ pc** . 

jtiffe, iabe, Skrzynii. ' ^nabenfdjdnfcer, Sodom* 
^iflletn p Skrzynldi, I tzyk. 

Slaftttf. S§ieil, £ni*. n>ie ^nartt^Skrzypicc^P^&rzy* 

t>iel kiaftet fcmt, §aftem* pig, pifz. 

:^0lj?Wielef^aiiutitow, $nebdbarf, W^s/i. 
t Ipi^tow drew? *■ • * . $netf)f, PArobek, bkl 
$fage, Sk^rga, i &et ^ueif, Giiyp. 

ftagtn, Skirzyc,; Prae£ Ski- '&nte>' bafy Kolino 9 a, 
. rz&zyfz. t : ■. ;- .ftnicbanb, Podwi?(k£. 

ffdglidj, /itosnie, ny, a, c. ^nofrtatid), Czofnek, nku, • 
Stammer, KlamfVy #v • '- ^ttocbert/ Ko<fc $ i. 
^fang, dzwigk. Atiftcftleiny Kofteczka. 

$Iaue, P4zur, L $nopf, galk£, gu£ik, L 

$let?$&attr Szcziwik troy, ifctipfe, <5u*iki. 
v* iiftny. . ^netten, Gnie&, Pnrf. gnio- 

,$1ei& A Sz£t£,.y.. tg, gniecieGs. 

^letfrung, odiic&e. ^norpel, Chrzgftk^l 

flettyMirfy^e.. * jfober,lfabiei, i. . 



• # ) o ( fr , agg 

&)€&/ KucKarz, i S?6 jlticfy, Zacny, a, e. 

fodjen, Waryd, PfseC kof#otynie, iwietno. 

War??, rzyli $otdjen»(Spid, Kutdw gra. 

$6djer, Sayd'ak, 5. £ot(), Bloto, a. 

$dd)m, Kuchdrka, 1. - $raft, Sib, y, 

^ocfoftmjl, Kudi&itwp, &. &aftme£l, wet jfe <&taxfc, 

$ocf)l6ffd, Warzoehew. , Krocfimal, u. 

$o£I,Kapufta, y, Jarmuz,u, $rd£e, Wrdna, y. 

$o()ie, Wjgiet, a. $ram, Kraal, u. 

$o£lp flan je , Rofada, y* $rdmer, Kr&narz, a. % 

belief e, Kolka. $rammet$--9Sogd , Jemiolu 

hotter, Kolnierz. cha,y. 

f ottern, fzalec. $rampf, Kurcz. 

f ommen , Przysc. R Przydg, t ranf , Chory, a, e. 

diiefz. Fr. Przychodzg. ^ranffjdf, Choroba, y. 

$om§o(j, Gurnet, Chom§- Sfranid), Zdraw, jvia. 

to, a. fivani, Wienicc, nca. 

£om)}, $va\\t, Kapufta , y, 5?rd$e, Swierzbi§czka, 

$6nfg, Krdl, a. Swierzb. 

5?6mgtn , Krolowa. , ^ frafen, Drapac, Prx£ <Jra« 

$dniglid)et ^rinj, Krole- pi&piek. 

wic,a. ifraufeJ^aar'iorfen, 

SpntyLufye $tinit$in , Kro- Kigdzieriawe wtofy. 

lewna. $raufemunje, Migtka., 

$6ntgmd>, Kroleftwo , a. iRvaut, Ziele, a. 

$opf, Glow& y. $rdutriegddjen , SWcfm, 

$opff<#o# , Poglowne. XJoidiiki, PL 

$opfgdb , Glowne, Pogto- $refc$, Rak, a. 

wne. Scribe, Kreta, y. 

borate, Me, Paciorek,Koral. Jtteig, Okr§g, a* 

$or&,Kofz,a. $re£, Rzezucha, y. 

^orfelfrauf, Trzcbula. gtetftl, Kr$fy I cygi 

$orn, Ziarno, a, zytcy f riedjen, Lazte, Ptdf laife Ie- 

&ortuneffer, Mierrfik, a, zieik Fr, laig, 
floji/Strawa, y. ' v 

$ tfriej, 



mm^* «*■*■*■ 



ajo jfc ,) o ( # 

5Weg, Woyna, y. ^iinfltet, Miftrz Kun&to- 

jfriegS-©^, Szereg. wny. 

^riegfr^eer , Wojtfko, a. ttnf!Iid>, Sztticznie. 
$ticgS«@d[>aac , £graja. 5?wpfer, Micdl . 
Grippe, Ztdb, u. fupfem, miedf iaoy* 

Stone, Kordna, y. JfttpferftymieD , Kotlarz, £ 

frown, Kordnowad ^uppef, SJant), Zwijzek 

JfaSmtng, Koronacy% wiezy, wfzel. 

'ifr&e, Me, iabif, y. tfuppefa, Zljczad, am, wit* 

5?rug, ©ajlfjof, K&xzma, y. sac, ig, 
^riiger, Karczmarz, a. Suppler, in, Jednicz, Nierzg* 

^rum^oljer , Krzywki. dniczy ffuga. Jednaczka, 

$mme ©rofc , Os'rzddjek, Rufianka. 

dka. 5Mr6fe, Ba'nia, e. 

fmmm, Kitywyi a, e. if urfcfrner , Ku&iierz , & 

j?iidje, Kuchnia. fur}, Krdtki. a, e. 

^uc&en, Kolacz, a. 5?urje, Die, Krotko&, i. 
^ , ud>lem / Kurcze,Kurcz5tko. furjer SJegriff, Krdtkie 
^uc^meifler, Kuchmiflrz, i Ogarnienie. \ 

^ ^tlfiftt, Kadi. f urjlidj, krotko, krociuohnA 

$ugd,Kula. $urjroei(, Krotofila, zart, 
5?iij#e,&ie, Chtod,u. u. 

^ityfen, Chlodfld Prsef. f urjwetOg, zirtowny, t, c 

Chtodzg, d^ifz. Stiffen , Cafowac. 

fii&n, Smiafy, a, e. Stiffen, totf, Podufzka i. 

^ufin^ei^ Smiatos(5 > t. ^ujfenbd^t, Pofzewka. 

JJummef, Kmin, u. buffer, Dzwonnik, a, ko. 
futtfcig, ftriadomy, a, e. scielny , Zakryftan. 

tfunfcfdjaffer, Wiadomotf , i. $il§gen , Calowanie. 

Ifun&fc&aff, Szpicg, a. £up(em , Podu&eczka. 

5?ut$, Kunfzt, n. ^utfc&et , Wognica. 

Jfomfl (Eonjobtat ju agireti, #u£f($e, Woz,Rydw*a, a. 

KnglMwo, £. $uf fdfcn , fa{) rtn , Powo- 

i?unfJerfa$ren, \ft«nflrric(j, £r£ , £$ konmi. * 

Sz^uczjiy, a, t, ftitttf, itmim&ittd, Letirik, 

Pare* 



# ) o ( . aCe %9i 



■»■«■ 
a/ 



Parcianki, par&ana, Inii- wony, wofk do pieczg- 
na fuknia. towania. 

Jftrtfc, Die, lattgcr flERitncfcn* Jafert> $ut& bag, fukno* £ 

SKotf, Kapica, kut, i. Jafen, tud^dnbler, Sukien- 
£u$efn, Da*, lech&wy, nik, Suknem handlufocy. 

fecht&iie* ia&e, Skraynia. 

fu$dn, lechtac, fechcfc We iabe be$*$Bim&e$, Skrzy- 

techtalem. nia Przymlerza. 

^u|(d^au$(etn / Puhacz,a. kfren, Pozwad F. pozwg, 
wiefz. Fr. Pozywam. 

& ioben, fca« ©cn>ef)r, oabid, 

$a&, Serzyfko, 4 nabijam. 

iaban , Der , Laban , a. kbgen , Skrzyncczka. 

Jaben, crqutcfeti, Poiilid, F. iat>ung&e$©d>iff$, £afjn<, 

If , Pr. Posilam, ad, labenb, ladunek okrgtowy , fzkut- 

po£lny, a, e. ny, ladujf. 

$afefa{,OcModa,y iabung, Citation* pozew, 

iabung, Posilenie. zwu. 

iabytintj Labirynt, u. Jabung gut SRagfjeif , wqr- 
iad^eti , Smiac fig PlrapC wanie na obiad. 

Smi% &i$> i&QCtj Obdz» u. 

lafyn, ba$, &niech, it, (a§m, Chrdtny, a,e. > 

i<fd> * Slarv, sraicfzA, idfimung, Die, Chromota. y. 

fzka, Adj. fcnieizny* iaf ri$en * J^olg , Lakrycya. 
Idcfydn , usmicchac % N kmmflctfd} , Baranina. 

Jddjeln &a$, us'mieckanie, iamrtt, idnjriilrin; Jagnifc 

a. gniC&a > Baranek , nka. 

lafyevlid), Adv. Smiefznie. iampe, Lamp4, y. 
$adj$, Lpfoi, £& . ianbbete, Pofetpowiattwy, 

Jad^fa^r, Pftrgg, a. ianfc'CEharce, Majpi krajopi- 

idcfomfc* pragnjcy, fubft. four. 

Pragriienie. ia\\t> f t>a3 , L$d, u , ziemia, 

iacf , rqlp^ afcifftpj^tt, ianbfu&r, ^osfpawi/ Pod- 
JUk^SUge(^ico(k o&r- wodi . i •• . 



29* $' ) O ( fe 

$anD*©ut, Majgtuosc, i, iajter, Niecnota, y. 

ian&frug. idjterer , Bhucnierca. 

Janfc, ianbfdjaff, Kray, ju, idjierroaul, zlorz&zliwy, 
, kraina , y, Powiat. ufzczypliwy. 

iattf>£*3Rann , £iomek,mka, {djlern , Bluznid Praf. bluf- 
ianteStrajfe, Gotfciniec,iica. nig , nifz. 
ianbffreidjer, ianblaufer, Bie- idffcrrebe , Potwarz , zfe. 

gun , a , wfkgdybyk rzeczenie , kalumnia. 

iong, Dtugi, a, e. idffcrung, zelzywe fajanie. 

idnge, Dlugote, L Wfler ©orf, fzkalowanie, a. 

Jange, (bet 3eft n ^ ) da- iaterne, Laternia,!. 

wno. f aub , L&cie > a. 

Idnglid), Podfogowaty, a, c. iauber^utte, Kuczka, Jata. 
fongfam, fac^te, po maiu, $auberf>uftenǤefJ, Kuczek* 

powoli. ftawianie. 

langfam, fpo^f, poino, riie idufer, Kurfor, a. 

ryehlo. lauf , Bieg , 11. | 

(dngjien£,pa dJuzey t nada- laufe, Bie2e£, Pr. biegg. 

ley. bieig, iyfz. Fr. Biegam. 

Jangroiertgfeif/Dawno&,i. fattfen, t>a$, Bieganie, a, 
ianje, Kopija, ' bee J^unbtn, Biftwienie 

iaqtuty, Lokay, ja. tfig. - ' 

idrm,Halas, fu f fduft<} r biegfy, a, e. 

— blofen , do potykania fauftg , tteibig fepn , beftwtf 

tr§bic, sig. 

— SMafer , Trgbacz. Jauge , Die , Lug , u. 
(dtmeriy zgielk, rozruchczy- Idugbar, zapierajgey, a, e. 

nig , buritujg. laulidjt , Letni , a, e. 

idrmen, totf, Ttwogi wo- Jauf?, Wefz* wfzy. 

ienna, $<* u f et / Sknera. - 

*-* SWadjer, Buntownijk, touftcbr, WfzaWy , a; e; 
iarbe, Larva, mafzkara. lauf, glosno, przegtosnie, 
iaffen, puscid, R pu&cze, gtofem, w|lor, 

&ifz Fr. puizczgin. * I tout, Glodny , a f «, 
lap, Cigfcr, u. % .-■<- -totfe> We, Ltftnia. « 

^ ■*• idp j 



- & ) O (• tt 293 

td) faufe, dzwonig, ic.' ie£n$ * JjXtr/ Dfied&czny 

iauf en , ba$ , Dzwodienic fan. 

iaufenij?, LutniAa. $e§njhi^f, krzeflo, a. 

lauter , Czyfty * a, e. lef)ren , Uczyd PneC uczf , 

letett, £yd, Prae£ Zyjj, jeiz. uczyfz/ * 

kbm , D<*$ , Zywot r a. le£tf)aft, unuej#ny ,a, e, lck- 

lebgn&ig, zywy, a, e, Adv. ki, a, e. 

iywo, zywem. ie^rjunge/Uczcn, cznia. 

iebeng(ang,dozywotnie,jak ie^rmeijter, Nanczyeiel,a., 

iywo, poki £ywo r da ieib,Ciato, a. 

s'mierei- leidjbegdnqmjj, proccs fu- 

itbct, W?troba, y. neralny* 

lebfof, bezdulzny. . $eid>n<np, Cialo zmarle* 

lecfen,, Lizac. Ptx£ liif, Tr^up. 

zefe. ieiStigener, Niewolnik. 

lecfen,fcte$oruiefecfc,Beczka fctbeS^rud^Ptod, u, 

ciecze, Prx£ 6$ke, cie- ici6e^ » ©trafe , Karanic ill 

czefz. dele* 

ietferWjjtew, takoiSiPJL Jctbfdrbtg, cielifty,a,e. 
iecfnodn; winneukapki. leibltd>et Q3mi>er, Btatto* 
lection , Lekcya. dzony. 

Jeter, rzemie£,nia, Acorn. £efcf)e, Cijtozmarlc.it. Po. 
kbernet, fkdrzany, rze- , grzeb. 

mienny, a,e. ieid^ptebtgf, pogrzebne ka- 

ledger SWenf^ , Bczzeiiiec, zanic. 

fcer fefcige ©fanfyBezzeri- lefc&e, (etdjttt, lekki, let 
1 ftwo, kgiren, odkazo- deyfzy. 
i wac, ujf to komu. leic&t, nid^t fdjroet, lekko, 

* fcer, Prdzny, a, e. liie ciffzka 

iegel , Lagiew , gwi. (eidjf, fcidjtltd), Kcno, tatwie* 

i (egen , Poioiyd , F. if. leid^f er, lzey,lacniey, latwiey. 

fca$ ie£n , ltnne prawo. |etd>tferttg , Rofpuftny , a, e. 
ie^ne , hit , Porgczf PL iddjtfmigf eitr Kofpufta , y* 
i4nguf,Mariflwo. 'Pfota. v 

iefcnmann, Man. teic^tigfeit/lekkoicK 

$ 3 — ■*#*&«, 



— i)erubett , 9>4jfen fpielcn, n&ifzey fl§pac. 

Ps'ikus Dpyrz§dzic. (eife^timme,llaby glos, 

Mc^tjinmg, lekkom^lnjr- , letffcn, fpeWc, F. ni£, Pn 
iridfrtfmnigf eit , lekkomys- fpclniam , petoig. 

lnote ieiten , bflg, Prowadzenic. 

ieib , tort , zal * > u , Zalciba, ieiter , Drabina , y. 

y, Ngdza. iriterleitt, Drabka,L 

ieifcen, t>a5, M$ka*Paffya, iettfett; SKiemfttl, Lee* 4 

fierpienie* leyc* 

leiben , Cierpiei, Pr»f. 6er- ieitung 6e< ©aflettf, Cug 

pif, pifz. '■ wody* 

ieiber, niefletyi. lenfen, ntfginad, am, Na- 

tei&et ©Oteei , zal fig Boic, chylanie. 
lei£en,Po:£yczyd, F. Pofy- Jenfren / Lgdfwie. 

czg, czyfk Er* Pozyczam. lent)ert*3Bel)<^ Scyatyk*. 
fca$ Ici^cn , Poxyczani*. fcnj, fyty'tytyt Vtf iafna. 
ietm , Glina , y. iepplem, iappc&en, Pfatifc* 

idnty ^tfc^lcr- Klcy^u. tka. 

ieimen; GJiniany , a, c. lerdjje, SkownSnek, nka. 
ietne We , Una , ." . ; ierm, fJdrmeu, Rozruch. 

iein^fett, Ieycowy kojt lernen, Uczyc wg, Praef. Uezg 
iemfdmen, Lnianft jSenjif. ! #9, czyfz, $ig. 
ieifleanbetSBan^Liftwa^y, Semen, fca*, uaenie £9 
. im ieibe, /Btona poprzc- czego. 

czna. lefcri, czytad, Prse£ czytanu 

<3<#ujfcrieijfc / Kopyto , a. iefen , fca$ , Czytsmie* 
ieitwanl), Ptotno., a, t>on iefer, Czytelriik, a* 
. ieiMD4n&, ptorienny,a,e. leferlicfo fealtd) , czyt&ny. 

parciany. lefe mid) , iegnam si$. 

ictotoefeer, in, Pto&eniiik. le£{idj,le$ten$, na oftatek, 

Tkacz , tkaczka. . na koniec. . 

ietpjtg , Lipfk , a. , i*$te> Ofbtgczny , a, e. 

(eife $ef>en, po tfch u itf» teftegiigen, Me, konanie, 

dybac, big, teben, fze- fcud^te, Latcraia. , 

ptac. auffe leifeflc trefen, 



ieube, PodSenic, Przcd- iid)tet'lo£, plomicniAy, p*. 

Sionck* Wyftawa. la'j§cy, a, e. 

leudjten, swie&e, j^matt^ • iic^tme^, SWar. Sleimgung^f. 

leu(&tm,po<wie6ckoijui, iid()fpu£e, ©cfcer, Noiycki 
Jeucfyter, Swiecznik,Lichtarz. do rfwiec, fzczypce* 
fcugnen, Idugnen, zapierad iidK'SDJenfd^en'f^cu, Po- 
st* kjtny. 
ieugner, Zapieracz. ii4^irm,UmbraI,tmti($t 
taignung, Zapieritnie, prze- ftehen , zacimiao komn 

nie <ig. ifc^tfd)nup , Spu| , Knot. 

ieoiatan , Lewiatan. iib 7 ©lift , Cztonek, nka. 

icbfcc, Lcwita^ ieroirifd), (fc6,«Ngenef)ro, tnita 

Lewirfki, a, e. iieSc, Mitos'd* L 

ieurount) , Obmowa. , iiebtn,t>a$, kochanie, i. 

icnttf Lndzie, PL Ueben&rourSjg , nvtolhy. 

ttuffelig, id), ludzki, a, c, ftebcr, tnitey. it. raczey* 

ludzko. Itterefl, BArwa, Liberya. 

itutfetligttit, Ludzkotfc, I iiebgen, Kochanek. 
Lexicon, SSWrter * 2toc$, Ue&^aben tttoa$ , kochac rfij 

Stownik. wczyta, €* iff mlt liefy 

itytten , Lugdiui. mito mi. 

Jcp&, ie9D«efen,Bdl, iaL ' ite6&a&er, Mifo&iik, a. 
fcyer, Lira, y. itcfBf ofen ^ PoWafed 

liberal, fmjgcbig, fzczodro- iiebfefenfcer, Pochlebujjcy- 

bliwy, rozrzutny. ifebfojin/ ba$, Pochleb- 

Liberalite, Szczodrobliwosc, ftwo, a. 

rozrzutnosc. (teblid), Mity, a, e, przy- 

$id)t, $age$* Swiatloac* i, jetmiy, a, c. 
i&faieca, 5Bacfa« woiko- liebltd>e SBorte, lagodnc 

wa, $aldS>, 3nfelt4u&f, ftowa. 
-lojowa. ikb\id)teitj Vrzy)tmno%c % h> 

il&)t * "Arbeit , ttocna robota. . Lagodnoid 
be^iic^tarbdtcn/przy^wiccy iiebjle, Kochanki . 

robid IteDerUd) , Yozwi^zany. 

ii^fc^af^Jafay, a, c iie&erfMjtot, Rofpufla, po 

t 4 por 



2?* , . # ) © ( # __ ' 

!>orffowny, Rozwi^zanie, iinie, Liiiia , auf ttntett, po 
eKkomyi${nos<S* liniach. 

iicbkin , Piofnka , pi&i. lintre , id> , linu jf. 
Kefern, Wydad, jg, warn, iimrung, Lini jowanie , a. 

podajg. Lion , Lugdun. 

iieferung , po-wydawanie. iinfe, Soczewica, e. 
iteftonfc, Inflanty, Inflantfka itppen, Wargi,PL frergrejfe 
- &emia. if ppen fyat , Wargaty. 

JUjtanber, Inflanczyk, a, ftfdjfe, Kofzalka. 
/ liegen , Ii£e£ Pnef, lezj, 'iifc&f enf tnb , $unMing, 
$Mz, . Podrzutek. 

w _ 

: fie iff ju Uegen gefemmen, lifpefa , Szipiunic. Pr*f.Sz& 

slegla, F. zlegg, ic& liecje plunig, nifz., 

lezj, itfpeht, bad/ fzeplunienie. 

Hegen auf blojfet €rben, Jiff, Chytrosc, L 

leiec na gotey iiemi. itffe, 'Kuffaf , Kartelufe 
lieutenant , Porucziiik , £ Rejeftr, popis. 
itlte, Lilia! mit itfl befqmmen, wym* 

iHknOcl , Lilijowy OUj &. chlovac , F. ufc. 
iimonie, Limonia. - HfKg, Chytry, a, c. 
Jinfe Jjiattf), Lewica, lewa iitanct), Litania. 

r{ka,ftrona. iitt$atten, Litwa, y. 

Hrif$,Lewy, a, e. iitt^auet, in, litwin, a, 

Knf* unt> ttd)t$, oborf. Litwinka. 
t czriy, , e. iif tfmuifd) , Litewiki, a, e. 

Kitb, Migkki, a,,e. iob,Chwata, y„ 

Jin^iinben^aum/Lipiy. tobm, Chwalic, PraC 
linbew, Ulzywac. chwalg,, lifz. 

Unbent, ttatf «&orte, zmij- H6(td^, Chwalebfcy,a,e. 

kczyc twarde, iobnm&;Danf«0pfer, D£sk 

iinbetung, migkczenic, it czynteme. 

ukenie." $od), Dziura, y. 

JinMgfdf, (kromnosc, & Wcfcetfcfct, d£iurawy,a, e. 

chose. Loci Communes, ksiafzki 

Jinial, Prawictto, a. zbierainc, • 



$ ) o (' $ *97 

m ■ ^"i ■ i i ii ■ ii m ii .i ■ ■■ i ' m .. . — 

iocfeit, wabic,.big, tow, i6fd)*'Papier> Papier prz* 
Wabienie. ' bijaj§c$r. 

lorf et , Dec , wabrfik. iofe * ©elfc , Okup. 

iocf fpeife, zdb, ngta,pokarfn, 16fen , o-wykwpic, F. pig, Fr. 
iocf uwj , Przyluda. wykupujg zaftawg. 

iocffcogel, Wab,arabnyptak* (ofen ftdj) , okupil &$. 
iobtt * TCf^e , Perzyna. lagmactyen > losbinfcen , cd* 

lobern , tlec , gorg , plomieri wi?za6, F. zf , Fr. rozwij- 

wydajf. zujj.. 

i6ffc( / Lyfzka, 1. fosretflen, odrywac, aro,od- 

ioffefdjen , ein , Lyfzeczka, diiefcm 
ttfftf'Qtan*, Czapla biala, lo^teffen, wyftrzcb'dF. lj. 

plafkonos. ioSfprec&en, Tftfbfofamg, 

i6ffel*$an$, Kortezyan, Rozgrzefzenic, i t wyzwo- 

milo&iik. Icnie* 

i6ffel*9tdme,.Lyfznik,a. Wfung, okupmy. 
Logiren , miefzkac , Logia, ioftmg , 8Bort , Haflo, ' 

mieizkanie. log roetben, pozby£ , E. bf df r 

$o§*SRiifj{, Folnfz, a. Fr.pozbywam. 

iofyn , Zaplata , y. $otter&ube,Ofziift,Szalbieiz,a. 

lo§nen , ptaac. iotterbubif^Szalbieriki, a,e. 

io§f, Lot, a. iou>e, Lew,lwa. 

Itytm f Jitowac , uj$. i6roin , Lwica , e. 

Soften, ba$, Litowanie. iublin, Lublin, a. 
W^tSWetal , Lit. iubetf , Lubefc, i , Adj. hi* 

ionfcen , Londyn. beeki, a, c. 

iofdjbran^Gf ownia gafzona. iucaS, Lukafz, a. 
Ufamti, gafz§cy. iuc&S, Oftrowidz, L 

$prbeet*S3aum, Bobkowe iudf c , Dziura, rpzwalin4 " 

Drz&vo. Suber, Sdierw. 

Jorbeeren , Bobkowe jagody. iuft, powi&rze, a* 
iorbeet * ^ranj, bobkowy lugen, tgad, Pne£ igs tsceJGs; 

wieniec v iugen , Stibft. Mamftwo, 

fog, wolny. lugen^affig, klamliwy, 9,0, 

la$ log , Los r v. . iugner , k&mca , Igarz. 



&9& J^t- ) o ( 

H i - iiMiiii—— ■— 1 1 i ■ i i 'n i. ... . i - iwwwwwwtn^i. 

$unge.>Phrca, e; Nfoculatur-9>aj)ttt, Papier 

iujt, SSegierbe, 0hgc v f§- gmby, kuoiccki. 

dofc, it SWtitfc, Mfil. : Scatter, Jedaacz ^ kupca, 
$u#amiecf en , focfen, rci|cn r ©eit>* Od^nicniacz pie- 

zachgdic, F. c£ . nifdzy. 

t i luflete ifjm , zichcialo tira SjRdfce , Mdl , a „ robak. 
:$$.. nt6 tjl mtr afltf lufl' 9Kdt)et, kotfiarz, ko&iik, a. 
* fcergangett, tir{zyAkiego $fc$ro|e, Materac. 

mi % odechfiato. SRagajin , 3 eu 9§4 u $/ Zrhro- 

Suflgattfen, Ray,.jtu jownia. 

lufHg, ufiefzny, wcfoly. Sftagb, D^iewka, i. 

infiigfeii, Wcfoloifc; ucie- 5Wagt)efeurg / Mayd^!>wk,a. 
inflate/ 'iGby-i pt" Nictzfdnifc. 

w* J koj«.v 

fJRaaf jat^m , Znarai?, nia. SRdgfoeWn > tfffdDflf n , DiaV 
£9faa§V Miara, y, : ofjne we'czka, diiewczg. 

Sttaap , bez-mezmierny, Sftag&t, iol&dck, dkl 

■*/«> hie. i ' , ; SRaaen^HJwji, M»&& ©& 
SRaafJgefeuruj , okrefzenie; -. cfiiewany. 
5Wdagffob, miemicka lafka. m$tt, Chudy, a, e. 
macfctt; Czynid JPraf. Czy* SKagerfjeit Ufchnienit. 

ni$, nife. SW<$ftrfeit, Chydo&, i* 

^D?arf)en y ft**, Dii&uue, MagiAer, Magifter, Ara. 

fprawowaaic* » " tOZufe , Biret. 

SWac&er , 5pra*d[, SRagtfieat , Rida , unyL 

50toc&#fo(w, Zipiata od ro- SWagnaten, Paaowie' pized- 

hoty. >ni* wielmoini. 

Machine, ( SRofc&itte, ) SNagHetjtein, Magnet, Mag- 

Bafzta* Taran, baba. nctowy kamieri. 

f8Jad)f,Moc, y. . SRajjen, kp&S, ko&s, totf, 

3ttdd)ttg , Mdcny , a , c. koizenie. 

Snafcl^lerf^maziplama. 2»a£l, Bankiet^ (bie£iad% 
fPJafronw, Makaroa. gfcl/kwi, u. 

>/:• tna&l, 



# ) o ( & a$9 

ttw£f, raz. od kogo, upominid u 

marten, Malowad kogo. 

Malowaaie , a. obiad , . wieczerza. 

fcaS ^afjfen , mielenie, ba$ 9tta£nen, wyci^ginie, 
2Kaf>l€n 9)ic^i in bee SKu&fe, upominanie % 

xnlec wc mtynie, Pr. 5Dfo(mct , ©nma£ncr , Wjr- 

tniilfy miolkm, mieL . tigglcz, pozyczilnik. 
SKal^ler, MaJarz, a. SRdfjtr&e, Mi$fz*nin*, dro- 

jum 50Z<i^ler gefcorig/ Ma- biank*. 

larfki, a, e. SEWd^riettt - tracer , Piotk*, 

®Met>$arbe, Farba malar- pletliwy* bWmut. 

flea, QRafcrlocfoi, SBid^feljopf, 

SRafrlet*© ef*ff , Malarczyk. Koltucu 
SWalerin , Maiarka, Wta^it , MijeAat , u. 

SDtolerftmfi, Malarftwo, a. nraintiiureri, &e(jaupten, wr-» 
©toiler *iatf,Lak£ f&eiWgen, zichowujf, 

— ■ f)offet , Krg£ek malar- obniniam , fzezyeg. 

fki. SSttnjotan , M&j{ran , u. 

Stopfer *©tucf, 2Bttf, Maitr, Miflrz. 

Malowanie , a , Sztuka. Maitrefle , Natoitiici. 
SRafrfer * 3eua, Malarika — eine* €§em<tmt«, Cu» 

fzkatuli dzoloznicL 

2Ra&l * €fef , ©taffefefl, MaJeficapt, Malcfiz^erfon, 

wfchodek. Ztoczyrici 

md£lid) , pomatiu Mafefiz-$§<tt, Zloczyrfft- 

SJta()l*@di>a$, zaditek, upo- wo , & 

minek. Malheur, Uagttcf , Niciz- 

Strin, ©rdn£jTein, , cz$&ic, a 

Giinioi , miedz* y mic- malhonct , unanfldntug, ni»» 

dzny, granicznykamiejt poczdiwy, ni<^>rzyftoyny. 
SRa&ljetc&en,. SBranfcmarf, Sftalter, Maldr. 

Pi}tno, i SRalj, Slod, u. 

SRd&ne, gtfywi* SKalienbraucr , Piwowar. 

mo^nen^mar^,wy6^icco ^dl^t^Miclcaa, n** 
. ^ ■ - SWaff 




-too # ) o ( # 

ffflaitfeaut, Miclcuch, 4 SEfamgel, SRoOe, Magiel,g}e, 

59toljfhibe , Stodownia. WatkownidL 

dRateafter, MaMzyai SBangel , S e &k*/ ^di, 
SWamefucf, Apoftiti, Od- Skdienie. 

ftgpca, Zbieg. mangel -bar, §afttg, niedo- 

SRammon, Mammon^ ftateczny, a, e, flciiony, 
' mand) , niektory, a , q , dru- wad$ majgcy. 

gi. mangeln, me miec, fcho 

fo mari<& ©orf , fb mancfct dzic na czym. x 

$rug, cowies,to karcz- c$ mongelt, niedoftaje, irie- 

mfc 'dofttwa , fchod^i , alieg, 

mandjet, iiiektbry. na wfzyftkiem. 

tnancfyerity, rozmaity. SDZanier, PoAjpek, Spofob. 

Manchetten, .^cm&Mdtter, nwnicrfid) , ar tig , g&iant, 

M*nkiety, wytworny, a, e, 

fflandjmaf)!, podczis, nie- SJtamfeji, Edykt, Mandat, 

« gdy, niekiedy. Wyrok. 

Mandat, S$efe§f, Mandat, SRann , Czlowiek , M§2« 

u, roflkaz, wflcazanie, Sttamta, ©cj&nwbengruf, 

rolkaz&nie. Manna*. 

5DZan&e(^aum / Migdalowe mamtbar, dorofifc, Mefcw, 

Drzewo. z&aft|j§cy, zarofly , a, e. 

Mantel ^em / Migdal ^annbarfcif , Z&aftinie, 

SJtanM, SDriifc im £a(fe, DoOatosd 

Ghiczot. SOlannbegierig^ Mgiachcgcx 

Me9Kanbelnftnb btm£tt$e 9Kann§afe, M$zny. 

gefaflen, Haki'diie6gciu QKanrt^aftigfeit, Mgflwo, a. 

- fp£dty. S&ann&ettjMgftwoAinfr 

- 3a£I toon I f • Mfdel, ino& 

dla. mdnnlid), Mgfny, mocny. 

*CM/Migdatowyolcjek. SWonnigfaltigfek, Rozmai- 

SRoitgef, bet, SKangetyaf- tosc, Roznpsd 

tigfeie , QJe&wrfntj}, manmgfarbi.q, Rozny, pftry* 

Niedoft&tek, artOrtrep* SNdtuun, MgtttttL . 

to, zboii . tylfawkia, Skntec. 

> 3Kamt*> 



$ ) O ( ' $ ' ' ' 301 

«»'^— — — — — — — — ■"■pi 1 1 « 1 ■»- - — — — — ^— ■ — — n 

SWannaba&^erfon, OJolf, SRarftfc&retjer , Ciartfcan, 

M$ fzczyznA. lekarz j&rm&rKowy. 

95ruber, Dziewierz. SRar&er, Kuni y, 
©lieb, Cztonek n^fki. Margaret , Malgorz&tL 
Sttannfc&aff, Woyiko, iol- SRarggraf , Mirgrabid, 

nierftwcx Manage , £et;ra()t, Malze& 

3Rann$fdng'e, wzroftzu- flwo. 

p&iy. ,3Rarienburg,M£lbork,£. 

SWann^^ScftmefJer^i^d Sttarienwerbfr, Kwidzyn,fc 
j^ann*t>eft, mgfny^mocny. SDZarioneftenfpiel, Ljtki Ku- 
manquirot , fe^len , nie do- gl&rikie. 

ftawa, fchodzi nj czym. — -©piefcT/Lykarz. 
man fagef , powiddaj^ 9Karmd ftein , Marmur, n. 

SRantet, Pfafzcz, 4. marquire, left, za^k Wddg. 

SWdrtf elgen , Plafzczyk, Mjt- Marquiren, &a$, znkzenie. 

lik, i Sfarfcfcatt, in, Mdrlzalek, 

man m\i nidjf, nie wiediied !k£ , Mdrfzdlkowa , (£von* 
9Karct!6,Marek,rka. Koronny. 

March , 9Ratf#, 3«9 , &3g» SRartdr, Mjczeriftwo , £• 

Drogi martcrn, M^czyl, Pr*£ 

Marchiren, ift, idf. M$czg, czyfe 

Sttarctpan / M^rcepan , u. SRart ecn , baS , Mgczenie, 4. 
— SJecfer, Mirce'pahifik. Smarter * ©eule, Boia Mf kfc 
SSJlarf, GrzywnMt. Szpik. , krzyi 
Sftarfetenter, ChaiafW,ba- *Dtortcr*9Boc$e, Tydzictf, 

zicnik. Niediieli mfczenia Fao* 

Sttarf erenfcerep , Kupczenie. ikiego. 
SWatPfdjct&cr, ©rdngabmef* SSRdrftn, Mar&n. 

fer, GrAnicznik, Okresi- Sttdrtirer, .Mjczendik. 
.6el, Mterriiczy, Martius , M^rzec , rc& 

Sttarf * ©dittoing, ziroz- SHofcfre, \m 9Re$e, Oko w 

rni£rz6nie, okrefzenie. sieci. 

SRatf ma(jl , ©teitv Kamfeii f^af$#erfaum , Grab, 

nriadzny. ,v ju. /*, 

SDtarfc, Ryodc, rtrgowiiko. SKafot)ien, Mazowfze. 
..V SWa$quc> 



SRaSque, M*fzkara, Larwa, 2Rmi(*€ft(*tn, $§fcr,Mu|, 

zafloni. ' mtilfci . 

ffltatybktet , Mifzkfrnik, — — $teiber, Mutnik, % Mu- 

pcrfoni w mA&kfcze. larz. 

inaflacriren, me&ermodjim, SRaulforb, Ogldwkft, Kfg4- 

zftbic , zibijam. niec , a. 

fftotffefo, SWafern, Odra. SBan(f<#efle, Policzek, 
Maflette, mafette, umuifer -*— etnemgeben, Policzko 

$eri , Nikczemnik. wAc r njg kogo« 

mdfHg , miemy , a, c. WlavAtvunmel, Dremlf. 

IRafjigfett, Mierno^ •— 2Burf, Kr#. 
masfig feben, aiiernie £yc> 3Rauetr, Mur, u. 
iwteftge ieben, bas, mierny tauten/ Murowfc, uj^ 

Zywot* 3)Iaurcr,MiiJarz, a t • 

Wta jlbaum , Mafet , u. SRauS , Myfz , y. 
©laflbaum* SRttfe, Ma'fztu — Safle.Upici^Uptci- 
SRaferfe, Materya. Sfttai>, SHonat^t.gr&ieSXtt- 
SWaterioIijl , M£tcry4liftfi tl)en, May, tozgi £clokc. 

Adj. Mitcryilny. SWatjbfume, Konwafii. 

Sttaf^ematf cud, Ntttcmatyk. SWdtjnj, Moguncyt 
irtaff, ffiby,a, e. | SSReer , Morze ; i. 
QRatte, it. @tto$*Rogo£a, SJteer *9teuber, Rozboynik 

Mftta z flomy. mor/ki. . 

Stottfgfcfe/Sttbofc, i. Wlefy, M 9 ki, L 
9ftaul , Ggbi , pafzczf k& me(jrent{jd($ , me#rma(>te, 
SRaulaffe, Rozdziaw, £ cze&iey. 

fra* Stfatttaffen, RozdzJe- mei&en, wyftrzeg&d % 

wianic gfby. l v fBtetfe, Mili, L 

©toulbme, Morwfc owoc. SReilroegrt, Mill drogi. 
25eccbaum >4 Morwa metrc, moy, ja, je. 

drzewo. mcmeeroegen , £abm,. dla 

@ajfc,Sokmorwowyr muia, kwoli mnie. 
SRaul » (£§rt ji , Chwe&iinin 2KeinepI> , Krzywoprzy- 

#♦ • -'" /••'.."' .o- ~%%d; £.,?, ,-•• v ;-.. ; . 



$ ) o ( # v &m 

SRetnepWg* ., Ktzywoprzy- SPfcnf$$ett, Czlowieczeii- 

iigzct, e. ftwo. 

mein kbfage, iefanSlang, mcrf en , baczy c, Pne£ bica^* 

doiywotnie. czyfz, zmiarkowac, 

€0?eifi^ / Brzeczk 6 merflid), zoiczny, Adv. ri\i> 

gfteiffel, Dfoto, i* zn|komity t 

torn 9R#tr ge&ocfg, Mi- fSRerffamfeit, Oftro*notf$, 

ftrzovrflct, portneginie^ilnowimt. 

SReifiain, tie,Miftrzowa. mtitm ®eib be? jemant), 
md|fcr!id), Sztucznit. Adj. au^ czujg pieni$dze u 

ay, a, «. kogo. <g* tfi an ten %n* 

IfReifltrfdptff , miflrzoftwa gen ju mar fen, znic pa 
SWelanc^oIet), Melankolia^i. oczfch. v 
SRelanc&oHfc&er, Melinko- merfourto'g, Pamigtny. 

iik, Adj. Melaokoliczny, 9Ret3ef , Crbe, U, Siletrfi. 

a, e. !9tef$, Marzec, rci - 

Sttdfen, doic, Pratf. dojg> jifz. ^erfc.$5fer,M4rcowe prwo* 
SRefofcei^Melodya, 1 SDiejfe, Mfza, mizy. 
SRefonen, Melony, EL gWefle^Mierzy^PncTinicr- 
SRemorial, em, Memoiyal, zf , rzyfz. 

Memory alik. SWefiet, Noz,noi4- 

SRenge, Groraad*, y # Do- SRefjer, 3uteg*No£, fklfr 

(tttek , tku. diny. 

flRengen, M&zid, Pra£ 9Refrer,^m*Mieriiik. 

miefzam. tylefittftyit>e,}ioienkL ) ?l 

mengenflc&em, wraiic &c> — — $mteb, Noiownik, fc 

am. Snejfetidn, Nofyczek. 

SRenfdj, Czlowiek, a. 2Re£gen>an&, Oraatkfptti- 
SRenfc&en, Ludiie, fkL 

SRenftyenMeb, Lndokradca. SRefNa*, Mefyafe, i- 
!Wenfc&enftn&, Syn cztowie- 9Re6{tng, Mo$i|dz, u. 

czy. t>on SRetfjmg, mQtfqdzowy, 

3Renf$en * SRrfl , Layno, m*tf j*ay. 

gooy cztowiacay. 



304 # Y<> ( Jjc 

SRetott, Ktulzec, fzdu mifjltcfr, bmylny, niebeipie- 
Meublen , Jpau&a^f, Sprzgt czny* 

domowy- SWt^trauen, Niedowiarflwo. 

SKeudjeler, Z^fidnik, Roz- Sftifjt&ad)*, Nieurodzay , u. 

boynik, Stttjfet^at, wyftgpek, nie- 

SReudjelmorfc, zaboy umy- pr^wosd 

jJlny. SRijl / Gnoy, jiL 

UDfceucfalmor&er, zibijak. Sftiflgabel, Widty, PI. 
SReuter^, Rozr&fcnieriie, SWiffjjaufenjGnojewifko,!. 

SektA, buiit, fzalenftwo. mit, z. ze. 
Wlmtmadfet, Buntow?iik. mk Ut£tit, zdczifeip. 
Wlete, Gaiew. SRitarbeiter, Spotrobotnik. 

SJtep , May , jl mitbringen, z fob? przynioff, 

5S)Zai)lanD , Medyolan. . Pr. przynolzg. 

meynm, Mniemac, PtadC 9ftitbuf)(er, Spotz&Ietnik. 

mriiemam. , SRitgenof), Uczeftriik, L 

Sttcipming , Mnemonic. fWitgenoflhifc&aff , Ucz& 
SWicfrad, Michal, k ftriitfwo* 

SRild), MIeko, £. mitler *&dt, tym czafem. 

SKtldjhngifd), Mlecz* mit nid)ten, zadn? miarg, 
9Rtid>mann, mlecznik,&. SSRittag, Potudme, i 
SRilcfcfprife , Mlecno, *• ^ittag$*9ttaf>ljeit , obiad, u. 
thil&> &ezodrobliwy,a, c. 9Ritte(,Srzddck 5 dk£. - 
Sftilfeigfkif , Lafk^wosc. 2Rittelmdfng&it, mieroold 
SWiilton, miliou. mitteljl, Srze^ni, a, e» 

SWilj, dcdziona. * SKitternadjt, Potnoc^y. 

rotnfcern, etnoa« / umniey- 3ttitt*@abe, Pofag, u. 

fzyc, czego. mittt^eile^UdzicIic. F. udzie- 

SOlinute, Minut&, y. tg, liiz, Fr. udlielain. 

SRijjbraudj , zle lujywfaue. SSRittler, Pofrzednik. 
SRiftbOeii, fra8, Nieupo- SRtttroodj, Srzodi, y. 

dobanie. 9ftof)t1, M*k, u. 

3W£ge6d j)ten , &a«, Poco- SRojjr/ Murzyn, i 

nieiiie. ^o^renlanb, murzyiifk* 

SRtpgeburt, Potwora, jr. ziemii 

$fto(fm, 



M^AaAaHaMMMtiAnawHiWr. ■ i , ,— » +m 



^ofoau,Multany,Wotofze. Sflotgen, bee,rifoek> pora- 
Sftofitauer, Muttan. Wo nek. gum SWorgen ge§& 

toizyn» 4 tig , porankowy , a , c. 

SKotfen, Scrwatka. SOtorgenbrob, Sniadanie. 

SKonard) > Monarcha. SKorgengabe^ofag^ u, Wia- 

SRonordjte, S&moyl&dztwo, no , . a- 

jednowtadztwo. SRorgen ianb, Wfchdd Slo& 

SDfomat, Mie^igc. ca. 

Sennet, Styczeri. Sftotgenlanbet, Oryentat 

•forming, Luty. c£yk> a. 

Stterf , Marz^c. Sttorgen ia«be«V Morg, xu 

Hpn\ f Kwiecieit SKorgenldnbifd) , wfchodni, 

fjRai), May. a,e. oryentalowy. 

SBradfrtnonaf, Czerwied. S&totgentti^ee, Zorza, e. 
*0*umonat, Lipiec* SRotgenffem, JutrzaSka; 
^uguflmonat, s'ierpiefi. Gwiazda zaranna. 
J^etbjimonat, Wrzeiieil SfKdtfet , Mozd&erz, & 
SBeinmonat, Pazdiier* £)Mofcau, Molkwa- 

nik^ SJtofcobiter , w , Mofkwlcin, 

SBineermonae, LiAopad. Moikat* Mofkalka. 
(Efjrijhttonat, Grudfte*L SJtojfc owrifdj , Mofluewflu, 
!0ton& fc&einet , K&g£yc, a, a, e. 

<i£ foieci. S&tofl, Mofzc2, WiflO Mlodc 

SWonbftnflemtf; li6mitAii Sttatfe, Mdl, a. 

ksi^ycl fBMcfe, Komdr , a. 

3ftonbfid>tiger, miesigcznik* SMtibigfetf, Spracowanie. 

iunatyk: SOhtjfe, R?kaw> a, rgkaw^k* 

SRonfironj, Monftrancya. SWiigU<6feif/Moino^» i. 
58£on&fag,Poriiediiaiek»lku, SWttye, praca, tttrapienie»'a» 
SKotof!, Bagntfko, & Ktepot 

Sftorfr, Zaboy. fQtu^ftein, Kamicii mtyiMki 

Sttotben, Zabijac. fflujjfam, pracepetoy * trutU 

SBterbbrennet , Zapalacfc tiy , a b e. 

SBWrber, Morderca* e. mu^felig; Utrapiony, a» e» 
mowen, jutro. mizeifly* . 



'30* jjt ) o ( Jjt 

SRufcfeltsf df , Utpapienie* a. SJtojlec, modelufz, a. 
~ ®lu^en>a(fans,fatyga, pra- SRujlmmg, okazka, Popis* 
cl , trud. mutfjmaffen , fpod&ewac ti$, 

5ttuf)le, Mfya , a. dorozumicwac £ig. 

SRu&me, Ciotka, i. ^utmaffung, DomysI, ! y, 

SWu^f, &tt, chgc, smiatos'c, muf £maf}licl) , doray&ny. 
. Czerftwo&,Serce wieikie* SWu^mitten , Swawola , i. 

animufz. ^ mutfMtttg, fwawolny, a f e, 

SRu^tkinfu^en^Scrdufzko pfotliwy* 

oehtod&c. SttutfjroUten ttei&en, R>ofpu* 

SKul&e, niecki, kopanka. ftowac/ 

SNMer,Mtynarz, a. buffer, Matk£, i. 

4Wuw&,Miiich, a. SKuKer^rubtr, Wttyji 

SJWndjen * ^appe , Kaptur — grou , Wujenka , L 

miiifiy. ; SRuf ferbru&etfo^n, Wujecz* 

5&lun^Ufta,PL njr. 

iromftidj, uftnic - * SKfaerffat, matuchna', ma- 

3Ktmi#enf , Czefciiik, ttfii ' 

gRim&fhJcf, Munfctuk. — <S%u&e», CycaL 
SRunje, Moneta', drobne SRufterlidj, maciei^yrifki. 
. pieAi^dze. . -fflMiMjc, Czapka,i. cza- 

Sftunjer, Mincarz, rza. peczka. fl 

Sftunw , mruczec , Pne£- SRu|enmad^Ct , Czapritk. 

mruczg, czyfz. "SR^m, Mira,y. 

murrtfc^, mrucz^cy, a, c. ^CfcetuSdUmleirt, Mirt 

SWiifcafen-QSIume^uIzka.- dr *^ a 

towykwiat. mit Wtyt^en, Mirtowany, 

^— Sluf), mufzkatpwa gal- a t c « 

k£ t>ott 9K^rt^crt,Miriowy,a f c. 

, SSnufc&er^limak, a'. 9ft, 

SRujtcant, Muzyk, a. aRafta^NabaUniechfiat dac 
2Ru$quef , Mufekiee , u. flacyi , I . Sam. 2 ?. 

miiflen, mufzg, muiifz, Stofce am Stafc, Piafta, y. 

Itiufjig, pro^nufecy* a, e,. 9ft abet, P§pek, pka. 

iWufigjpmg, Proixlowaiiic. Sftabo&f, Nabot 



♦ )-Q ( ♦ 3 Q7 

nad>, potym, zatym, wedlug. na<f)&rucfltd[>, wa£ny, powai- 
nacfyaffen , przcwrotnie na- ny , Adv. wyrafnie. 

iladowad tflaQt , $a§n , Iddi, fzkutsL 

— - ba$ , Nasladowanie glu- SRadjeiferer, Ziwiftnik, na- 

pie. x didowca, adj. zawiftny. 

Sftac&dffer, Nailadowpa gtu- Siadjeifening, Zazdrosc,ua. 

pi. *" sladowanie zawiflne. 

nafyafymtn , na<ladowa£> nac&etfen, einem, &igac,am, 

wyraiad doscigam, przesladujg, 

•SRaC^a^mung/nasladcfwanic. naftfpujgs, id{ za kirn, 

§Rad}a£mer, N&ladowca. SRacfreUung, Pae^adovranie. 

natOarten, podobnym, ro- nacfyeinanter, jcdno podni- 

wnym by6 gim. v 

Stocfrfcar, S$5ad , a. iRac^ * Smt>te4efe tm Sd&f, 

Siacft&arin, Sgfiadka,i. ©arfen, Klofow, oftat- 

nad)bar(id) , f§ iiecki , a, e. kow zbieranie. 

5Ra#arfJaff, Sjfiedwo, a. SRa^ejfen.Wet, PI. Wety/ 

nacfyfteifcen, pozoftac, it. 9ted)fa§reti , pojachac za 

zaiiicchac. * kirn , zft§pid 

nad? &em, gdy, ponicwai, ^adjfa^rt, Naftgpowanie. 

jako. nod^folgen, Nastadowac. 

nad&betrfen, rozwa-iac, am, 9iad)folgen ," bac, Na^iado- 

domy^lam fig , za. wanic , SzlakoWanie. 

Sftadjbenfen einer ©a<^e, Stadjfolger, in, N&lado* 

przemyslac jaktey rz&zy. wca , e', Naftgpca, Sukce- 
Snad^Denlen, 9ftad)fmnen, for,Nasl*downica. 

l>a$, Rozwazanie, do- nacfrfolgenDe, naftjpujgcy, 

myst, koncept. a, e. foer (>mten nadjfol* 

nadjbenftfcfr, rozmys'lny, get , wpo£lad id§cy, 

znamienitytadv.rbzmys'lnid nad)fwjtfyen , dowiadowac 
9Rad)t>rucf , Skutek , pdsilek, si{ , fzperunek czynic. 

powaga. x ■*— fca$, Inkwizycya, badi- 

o^ne 3fla^rucf , bez^ilny,a,e. nie. 
tiac&Drucfen, przypierac, po- SHadjfot jtf>e* , Inkwizytor, 

pychacpalcem. Szpieg, badacz, 

U a 3la ' 



308 ' # ) o ) # 



Sftadjfrdgc , Me , Pytanie, Sfeid) * ^oc^jeit ,, Poprawiny, 

jwcfyff agen , pytac < dowia* prze'nosiiiy. 

dpwa£ £$ ttad) jogen, &ig&, am, gonig 

hadjgeben , Dozwalad , po« kogo , dos'cigatii, 

pufzcasac, p'oblazad . — fcaS , .&iganie Pogonia 

— — fid^ Uft^pieiiie. za kirn. 

SRac&gebung, Dozwolbiuft iftac&fauen, Powtarafad, it* 

pozwolettle. Pajadad 

mif Stodjgebung, za dozwo- tutt&fommert, fpekiac, am, 

leniem- csyni$ dosd, it. opo&rid 

Sfadjgebttrty &ie, Btona. $'ig, pozad/idg. 

SRac^geban^tt/ iamyslanie» -—Die, Potomni ludzie* 

iKic^gefocmf/ wyfaiotiy,wy* potomkowie. 

konterfetowany. — j^aff,Potom(V^o 5 po- 

ttacfae^en, nacfjfolgai, i& toinno&. 

za kim, ftasladowa^ $ftad)t&mmlmQ , Potomek, 

kogo * nart$powa<5. mka. 

Sftadjgefjimg, Nasladowa- itddjfojfett, popufzczac, am, 

trie. ' odgniewad £5, odftg pujg, 

aad#efjenb, fokjen&,potom« , przcrtajf. 

tiy, n&ladufecy. SMNfta/ &a$ SftodfaffetV 

MC&geljenDS/ §errtac6/ po Popufeczame, uftawaiiie* 

tyrti* przeftanek* 

ftad>getojfert, pozoftaty, it ttad)ldfjig, nledbaty,* , e* 

dozvtfolofiy* a^e* ' Adv. niedbale. 

Sftac&gerid^e , Wety, ( nddjldgtg t£un, zaniedbywac, 

Sftad^gtubeler , Wynal&ca* niedbale czynic. 

fzukacz, Sladownfk. tfl&d)la$ig>Uit, Niedbalflwo, 

jwc&gtubefn, pojgd, poymujg L Ofpalftwo. 

; myslg co* inkwizycyj JJlac^fduffcr / Nasladowca. 

czynig. nddjlauffen , is6, biegac za 

9iad>grublung , Szukanie, kirn , nailado wac kogo. 

badamc. , nadjmafyen ," czynid co po 

ftad)(jdngen , popufkzadt kim, na^ladowa^^ poj^c 

pobtaijic. CO tnyilj. 



< # ) o ( $ 309 

nad)ma()fen , milowac po nadjfucfcen, pofeukte F. po- 

czym , wykonterfetowac. fzukam, 
nadjmate, potym, poslad, Sftacfa , Noc, 7, 

pozad. $lad)t,i)k,§attyntfoetfatttn, 

3lad)matd)iven , t>a$, Niftg- Noc go zafzfcu "* 

pow&nie, nibicic. 9tad)f*(£ule, &ie, Sow*, y. 

Sftac&miecag, po Potodniu. nac^t^eiltg , pochwytliwy, 
Sftacfrmitf agig , popotudnio- &kodliwy, a, $, 

wy , a , c. ' n<K&t§im , ttm* jemanfc mit 

Sftac&rebe, wierfc, meflawfc &em ©efidfjf, ©pradje, 

przymowk*, Potwarz. wyraiic kogo podobicd- 

Sfiadjrkfo Oznaymienie, iu- ftwcrn twarzy, movy. 

formacyi nddjtig , nocny , a, c. 

Sfiarfjri^cer, Kat, i Sftacfrigal, Slowik, i 

nacfrrufen, fcfaajpn, wote£ fflad)tt <mnt , Urynal, 4, 

%i kim, Wodny ftate'k. 

SRacf)ru^m^ Cbwalcnie, o- Sftadjtfoger, &a«, Nocleg, 

glofzeqie. u , Przenocowinie. 

nacfrfagen, Powtarzac, wy- SRadjtraaM, WieczerzaPad- 

dH. fki. 

Sftadjfammltmg, Zbicranie jum 9tacfctma&f gefcm, do 

po kim. ftotu Bozego isc. 

9to#&lwjfel, Wytrych, £ Sftoc^treter, in, Pkholek, 
Slatbfefyn, fca$, Ppblazinie. fluga, QuiibmcL 
nac^fmgen^picwicpokim* $ftad)tf)rif, Szkoda, kolzt, 
fftatyinMn, bat , Rozmysl, niepoiyte'k 

i^fwnen«^>rozmy^lam. SRacfe, Szyja; * 
itdc&fl, neulicfr, onegdy, natfet, nagi, *,e. 

oae'gday, SRaDel, 9te&nabel,Igla, y. 

nm&fieUen, jemanfc Z&fidsp6 <5tirfnabel , Szmlka , L 

tfignikogo, Sfcabelfcuc&fe, Igielnici 

Stodjjktfer, Z&fadnik* SRdbeler, Szpilkarz^ Ig- 
ttdcfrfl @Ott, » Boi|po* larz. 

moc§. 9ta&etiod|>, 0§r, D&urka » 

ndd^jler, biifni,niego. igly. « 



Ulabet*@pi|e / K6jiczafto&: tnw Sftarciflht, nircyfzko- 

igly, fzpUki. wy, a,e« 

Sflaqel , ber , God£d£ , i. Sftarbcn , Szpikdnarda, 
«rr- finger , P Jznogie'd. ' Slarbeft * SSalfam , nkdowy 
— Jjj>ol$ern * Kotek , tki olejek. 

Sftdgelctyen, Goidftk, cwie- boti Garten ,n4rdowy, a s c. 

cz&. Starr , Bfazcn , zni 

tta^e, blifki, a, c jumStorren £abcn, Zaiar- 

9id£e, Die, gftyjeit, Bli- tow&, zibfeznowac z 

fkoiJc, i. kogo. 

ttal;e bep , podle , zblifka. Statren , wfe bit , Jjjimbe, 
nd|en/fzyc,Pr3ef.fzyjg,jefz. Warczed, cz$. j 

Sftd^en, bag, Szycic, Sftarj: in @<$aufptef, Szi- 

fidjjer, blizey. fzek. , 

9td£e9tafjm, Kros'ienki SRatren-Ste&e^ Glupomow- 

ttdf>em ftd>, przybliiic *i$. nctf& 

ttd|ejie, lwybliifzy, a, c. 0iarr§eif, Btazeiiftaro,Gtop. 

3fta£me, Imig, nia. ftwo. 

Sftafmen * SSudj, Rejeftr ndrrifcfy, Adv. glupid 

imion. Sftdrrin, Gtupia. 

SRogmen etnes gtajfctt, 9tarrm - tfolbe, Palkiwod- 

przefliwny. na. 

•— $ag, Mianowinyjmie- Sftamrtpoffen , Btezerifkie 

amy. PL mowy , rz&zy, frafzka. 

ttdgren, jemanb ftd), zywic, fftarrenfeibung, Bfazeriftwo, 

zywi? kogo , i% i. / 

Sftd^ret, fcytriciel , 1 ttof^ett , laib&d, polizowid, 

Stofcrung, fcywao&, L] ujg, dotykam, kofoujfc 

9fta$t, Szew« fmakujjc jem. 

STld|(etin > Szwatczki —fag, Kkotliwo&S, Kko- 

Sftarbe, Blizna, Szram, ccnic. 

SMrbgen, SttdrMein, Bliz- naf$£aft, fekotliwy, Adv. • 

ncczki wi£ 

ttirbtt&t, nfeidkany, fcra- 9iaf<&*2Rar<ft, Ryndkiii- 

mowaty. lony, fako& 



$ ) o c # an 

SRaf^SKaul, lakotnik, la- w£i$c dohry przykfed 

kotliwy. z kogo. 

fftafytottt , ietf erbtfjlein, nefjmen, in %f)t, Up4trow4& 

JLakoci, Lakotki, wety, — ba*/ in SBerfwfif, Poy., 

Smaki manie. 

Sftafe, Nos, L — tn7{ugenfc^ein,Ogl5diaie 

Sftafenbanb , n£g$bek. c£ego» 

Sftafen * «#aar , Wtofy w ttehmea ftc^m $$(, mie€ 

Nozdrkh. <i$ na pieczy. 

— J£aar, $()iet, Noforoi&t 3ftef>muwj , W&g&e. 
— iodj , Nozdrza , y. ne$ren , iywid Pr*£ 2ywi$ 

— ©fiber , Szeudttk. wife. 

-—Slid), Chuftka do no& Starting, Nierzeji 
— wetfe, Nofal, Szyderz, Sietb, ZazdroSc^L 

mgdrek, Przechera. netben, Zazdrorfdd Pr*£ 

nafc , mokry , a , e. xazdrofzczfcczyfz. zayrzj, 

Sftdfle, mokro&,L rzyfz. 

Station, We, Rod, Nacya* SReiDet, Zazdro&afiel 
SRatut, Nitura, y. Pray- netbifd), zazdro&Swy, a, e/ 

rodzenie. Stage, Me,Nega, ouffcet 

ttaeurlidj, Przyraodzony, a,e, SReige / na fchylku na nedzc. 

oaturalny. na (tacgkach. 

Staffer, Zmiji, e. netgen,nfchyli4F.NachyI$, 

Sftebel / Mgla , mgly, lifz. Pr. Nachylam, nakto- 

Stetferea, Szyderftwo. die 

nefcmen, w£?c, F. wezme SWgung/Nachylanie, Ho. 

miefz, brae. Pracf. biorg, nienie. 

bierzefe SHelf e / SRegiein / Gofdfik, 

ne§men ab, ($((&/ ) uymujj, i. 

owac. SfMfen, $ram « Goidziki 

— rCSWilfcr, J zdeymujfc krarone. 

owad nemlid) , zwIa&cdL 

ne§men alle* u>eg , ogolocid nennen, nazwad F. nteo. 
ntfymtn tin $\t Qyempef, wi§, wiefz Pr. nazy- 

warn. 
U 4 Sfienner, 



*WWW— — — »»»»Wgw*— — m»*~ ^—-^-mamm^mmmmmm^m'^f 



Stemie? , mianownik , 4* 9teu<SERartf , Npwe Miifto. 
SRennung , Mt , Nazwanic, 9fteu*9Non& , Now k%£yc4, 
Sfter&e / Zyta fricha , twtto? tjeugebo^rw , nwon4ro* 
JRerwn/iytowaty, Qeine/ dzony. 
iylka. JReufommen&c, aowotny, 

Slcffcl , Pokrzyy^ , y. a, e, 

Sftejj, Gniazdo, a, Mttltd), niedawny* a, e. 

ffteflef, Wftfga, tzeroyk* neuUicfeff/Onegdy,mcdawno» 

wft^ki , mu wm^afjt/Nowalii 

Sfeftgen/ gniazdko* i . v ueu twrfcm , odnowic &$< 
V(tt/ oidobny, wytwomjr, md)t, die. 

Adv. ozdobnie. ni$t*c$)m/n$te &<wu4 

netee ^efre> gjadkosanowy. fragert , nicdbiac > am. 
9te|e, Stec\. i, ->' . . iud?t fcas getiityffc/ by- 
.ttegai/ nag miw^en^roo- naraniey. 

<#yc Pr, raocz? , czyh. md)f ein i&tf (em # bv krtjr, 
SRe^©aM/ Sofzki towcze, ntcfr uneben , nk' 14da, 
la&a ptafzcucza, nic^tig , maray , a v e, 

. fiReftdn , sia*ka , Wonki fRidjttgf ei( k marno^ 
ffteffiidet , Siatkarz r 4, rocbt* /die, ' • 
ncu , »©wy , a , e, uic&$ nfi|e , nic poca 

Sleuetung, ^eugierigWf, m$t$u>emger, dte'mdiey, 
- NowoSc * cickwosd nicfen , kiwa<f, am, 
Sffcu ja(jt$*<Sabe , ©efcfcenf / SRicotau* , Mikolay, 

Kol^da, t nic/ mcma^eti/ m&tmet, 

—*%*&, Nowe L4to, Rok* nigdy* 
Sfteulmg, Nowak, 4, meberbifcfett/ fehyli£&«, 

, turn SWctim 3fa§t ge^en, po mebetpbrutfen , *. Potfamic, 

koJ$d&e chodzuf. F. pottumig* milk 

wm^gebacfert, frifefc Skobf, uiefcetfaffm/ up4& 
$wiczy t a, e, znowego SRie&eugang/ £4ehdd f 14 
Chleb, meberfcauen/potftec, 

fReuja^^unfcft, Nowch trfeberfmew/ uklgkn$6 
lctne, roczac powiufco- SWte&ertage^ PontfW, 
wixue. SRk^t Idn^T/ Nidcrlanczyk. 

nfe&tti 



*_) ^ r * 513 

nieberiegeii/ Potofyc, F. SRofen * $8ud> , Partefy* 

poloi;, iyfz, n£tf>ig, potrzebny, a. 

meDcrerac^tig/uWadnyt^c, wf§tgot> przymu&c, F» 
9tf e&erttadjf igf ett , UkU- przymufzj , fifz Pr, przy. 

dnosc mufzam, 

9Rie&aagel, Rofpldlina; no^tig §a6en, potrfcebowtf, 
nteDrtg , nifki , a , e. . ujg, 

Sftiefcrigf eif / Nilkbtfc, % notireit/ n4zwczy£, kon* 
memaftf* f nigdy. tow&£ 

ntemanD / iaden , a , c. Sftowmfcer / Liftopad. 
Sliere, NerW, i. midjtem, trzeiwy,a,e, 

niefett, kichac, Pnc£ &• SRikftftrftit, irzeiwolcyi. 

ch&m» SKurf>ecrf eit tm €jfcn # i$rin^ 

SfWefeh/ t)a$, Kkhanie, fen, Skronmotf wjedze- 

SWefe'flStorjef, Ckauc- niuypiciu, 

rzyca, SKuM, Klofe'k, Nudl* 

mmmer, riigdy, SRufl, Cyfra, Nul, 

ntrgen&$, nigdiie. rtuH unb mc^dg, uiwwy, 

Ditjj in Jpaavm, Gnida, y, nieplatuy, 
MfftrSttj?/ guicUifty, a,e, mur, nuraHcin, ty!ko,*ylko 
W§ftiirftigltd) , potrzebnie. fam, fama. 
Sfloc^tju^tiger/Gw^acW, 9tu£, Orzc'ch,, i J^nfef* 
9to£t»ii<frrigimg, Zgwafcc- SSelfc^e^giug/ Ora^ch 

aie , Adj. zgwafcony, a, e, laikowy, wtafld 
gfo&t, 3*o§twent)igfett, SRug^djfer, t fdxtfat, 

§Ro{)ttaffft / Nfdza , Po* Orzechoiomca, 

trzeba, 9N?'£<ttl/ Jfdro orz& 

Sloftf^elffer, Wybiwifiel, i , chdwc. 
Statute,- Mdi&k4,i, fJtfgkm, Orzefeek. 

dXocb * SBinD , Wiatr od 9lug * @c^a(en , Lupinjr 

polaocy. orzechowe, 

Notabene, Z.nacz&*. Slufen, 9ftu|&arfeif, Po- 

Notarius, Pifarz, i , iytek, tktu. 

0loten, Noty muzycznc, niilltcf), pozytcoay, a f c 
partefy., 



'314 - ft ) o ( ft \_ 

£) # offen, otwprzony* a, e, Adv. 

otworcm, otw4rta 
&h, ezy! Offettbo§nmg /t Obiiwienie, 

*b gteid) , 06 fcfyttt, cho£ Ziawienie. 

chociaz , icz. often fte&ot , otworem flic 

ckn, aa gone, na wierz- ojfenbaftmt, oznaymic* F. 

chu. oznaymig, mifz. Pr. oz- 

*on obeii/ tgocy* naymujj, jefz. 

©bert , oberfi , ber teobat tfi, Sffentlfc^ , jawnid 

zwkrzchni, a, e. Official/ OficyaL 

cbett&rubet , nad. offit, czgfto. 

oben §m, Uda jiko, nie- Qfyim, Wuy, j£ 

dba& 0§mfc, Ttowrfe, Mrowka,L 

Dkrbaum, Pow$fc of^bez, 

Ober • 25ett , Pierzyni o|ne, e« fty bomi/ chyba. 

zwierzehriia* o§ne 3roetfe( , bez pochyby, 

•Oberlebet/ Przyfzwi wgtpienia. 

DberfWU, pierwfze micy- o£ttgeadf)tet, choc, chociai 

{cc. / o|ngefe(^r , tr^funkicnu 

©b^er , Pulkownik. :, o§ngefe|t/ z przygody, z 
Dbtaf, Jj3ofite , Optatek, tki. trefimku , z przydania, 
Obligation, Obligacya. przypadkiem. 

Dbtt^eit/Zwierzchn^fi Ofmmadjt, Mdto^L 
,eb f<$on , cho Ay* 0|rfetgen jemanb Zbijac 

Obff , Owoc 5 u» komu gjbg, policzkowad 

Objl * ©arten , Sad , tL 6 ja , ale co. 
Occupation, Trudnoic* i» Opfer, Ofiara, y. 

zabiwi opfmt , pfiarow4£»JPr. uif. 

Occupitf , id> bltt, £abe ju Oration, Oracya, y. 

ffyxa , trudno mi OrOen , Zakon , u. 

£>(!>*/ Wot, u. 0r&en**25rufcer, Zako* 

Ofeit, .Me€MM/ BudiinJL &k t a. 
©fen, Piec. crimen, fzykowad* 

Ofen ? ^ihtet 7 Piecuch t i Ortytung, Porzgdek » dfoi« 
^jtn^wtfe/Koiior^ Bz|d t o, 

Orgimif!, 



* )©( fc 3if 



tf* 



Organijl, Organifta, na §>apagot>, Papuga, y. 
organach graj^cy. papier, Papier, u. 

Orgef, Orginy PL ^apier^anbfet, SRuffer, 

Original, Oryginat,vkfna Papiernik* ■ 

rgka, pifanic wlafnejt $<tppelfanmt, Topoli 

r?ki. 9>arabtef}, & a y> J u * ' 

Orgelbauer, Organifta, Or- Spa^djen, Parkan. 

gany robi^cy. 5>arid/ Paryi, a. 

Orgeffteten, ba$, De'ptanie Sparmefan*#dfe, Parmezan, 

Organ. 11. 

Orgef tree er , Kalkant $a jfcte , Pafztet , u. 

Oxicnt, Sttorgertfonb, 3>Au<f enftylAgcit , w kotty 

Oryent, wfchod florica. bid 

Orienfaltfdj , Oryentaliki, 9>edj, Smola, y* 

a , e. WfchoddL prinigen, Mgczyd PrxC 

Orleans, Aurelis. m$czg, czyfz. 

Orf , Mieyfce, L $dtfc&e, Biez, a. 

Djlerii, Wiejka nee. ftoimif, Pcnnal, pioriiik. 

0ft*5Binb, Wiatr od wfcho- $)ergament f Pargamin. 
du flodc^. - v tyetU, Pcrta, y. 

Otter, Zmija, c. ' 3>erien * JJDdnbier, pertowy 

Ojrforb; Okioiiia. kupi&, handlufacy z 

m perlami. 

" # 9>erfen*9Wutter, PArtowt 

fpabj?, Papiez, a. mafica. 

3>abua,Padew. ftaruque, Peruka. 

9>aHaft, Palac , i% ^emKjuenmadjer , Kfdfirfr- 

§>alm * 83aum , Palmowe ftk , Perukarz. 

Drzewo. ^Perfumer, Pcrfyanin. 

3>anter*$&ier, Kyi> a. fJerfon, Ofoba, y* 
ipanfoffd, Pantofla* y. in 9>erfon, perjMldv „ . 
9tonfoffdmad>er, Pahtoflarz. w pcrfonte w ofobie. 
§>anjer , Pancerz. 93eff, ^ejHlenj, Mor, moro- 

tyapa ben SOofer ttennei, we powietrzc. 

Papad . tytQbmki Karbunkul 

r*ftt 



V6 # ) © ( # • 

pe(li(eitjtaltf<0 /( 2araxliwy, a,e, We 9>ferfce roarert erne* rote 
tpeterfau, Piotrkow, a. tag an&ere, byl koii w 

9>efetftlge, Piotrtifzk4» i. Kori. 

5>eefc^aft / Sygnet, u. 9>fer&«£nmf&eit, Zofejr, 

§>ee® ter ^Ktni, Pien&eu jpftnaflen , Swi$tki , PI. 

pie'czgtny* pflanjen, Ptonki fadiia 

SPfaljl, Pal, I >, PneC fadz?, diifz. 

9>f4le etnjtyfogcn , koty gaffer, Pfeftr , u. 

wbijac. §>fI#!mm*S3aum, tfiwa, y f 

$Pfanb , Zaftawa , y. §md)t , &iwka. 

9>fan$err, Pl^ap, a; ^PffaunH^** > P UC J*> "* 
iPfau, Pawa,y. Pffedtft/ ?wyktem< 

5>fcffet r Pieprz 3 u. $fKd>f,?(mtW*©efo, Jur. 

f>fetffe ; Pifzczalka* i. gi?it, Salaryum, 

iWff«A Pifzczek, fzczki $fhtg, Plug, a. 
spfcil, Strzata, y, ^er, Oracz, a. 

^feiler, Filar, jltip, a. $Pflug*@efraar, Lemiek 
^ni8,Pieni3&k,2ka. ^uglifae , Nafad, u. 
g>feri), Kori, Melgraue*, g>forte,F6ita,i t Dr^ 
s Jabtkowity, .. f)fotte , (E§rw * Bragaa na 

*—$<$! pt°wy- tryumt 

^*^nb*nar$czny; f>fdtt(ein / Fortka,L 

— • §axtmw\\i§ 9 tv&xfavify, f>f6«ner, Odiwierny, 
— • Wn*leycowy. spfropfett, Szczepic. Pr*C 

^f)oft,podwodny,; Szczepi$, pifc* 

~- 9teit * wierzphowy. 9>fropfrei8 , Litorosl , *♦ 

^— <^amo0kcr^Xmud^iaek. ?>ffj{)f, Prcepasc,i, 
©atteMiodtowy. . Spfun&fFunt, £ 
— ■ fcfceue** boj&Uwy, , 9>f% , Katuza , Dol, u. 
— fdjlogenb , vierzgaj?cy, pfti^ , pfa. 
9>fet$e, Spring 'Kpok'po- 9>iffe, Pigulka, l 

woduc •' SPimpernefl , Btedrzeniec 

•— un&anfctg, aieouzdany, 9Mnfef, 9Ra(>(tt * Pgze m£ 

nie'ogtaftany. larfkl 

SMageti, 



. " . ♦ ) o ( # J17 

9>togen , Trapic , pig. 9>rag f Pi?ag£ * L 

9>fdtte, Plefz. granger, Prggierz, a. 

§Ma£, Plac, a. gJreWgen, Kaza6Pras£k«z^ 

Spiaf^Stegen, Deizczgwat* £efz. 

towny. ^re&iger, Kaznod&eja, e. 

ptffcltd^nagle. ^re&isf^mmf, Kainodficjr- 

pfun&ern, tupig, plondrujg. ftwo, a. 
^Mun&eter, Wylupiciel, ^rebigeflu^^Kazalnica, e. 

gwattowriik. preifen 9 chwaltf. Pradf. chwa- 

^Munbetung, Wytopienie, lg^life 

lupywojenni, drapief. ^retfeh, Wielbienie. 
^iSel, Pofpo'litwo, a. g)mjj be* ©etrribeS, ceaa 
^Pobagrif!/ Podagryk, Jama- zboia. ' 

nie 6ierpi§cy* pretfe t# , chwalg , wielbis* 

$Po£{,Polak, a. 5>rejfe, Plrafa%y. 

9>o£lett, Polflka, L 5>re|el, Qbarzanek. 

po£(mfd[>, polflu,a, e. SpreuS, Prufak, a. 

5>ole9 # Poley, u. fhtuffeti, Prufy. 

5>oBef , Kr^iek) talcrz ma- 9>rtefler, Kfi?dz, gdza. 

larfld ^tejlert^um^'pl^tfftw^a. 

^polfter, Materac, a. ^rtor, Opat. X.Przrfor. 

^ommet/ Pomorczyk* a. 5>robe r Proba, y. 
^ommern/ Pomorfka lie- ^rop^ee, Prorck, a, 

ttiia. ^Prop^ejepung, Proro&w6,a. 

$ott/ Port, u, Uci&zka. Proportion, Proporcya, i. 
5>ofaurte, Tr§ba,Puzan. ^rowanf, Prowyant, u, 
5>ofatmenbldfet, Puzauifta. Spiza. 
Spofert , Poznaii , a. ^rotH'antme tjfer , Zakupnik* 

$*#, Pdfzta', y. L 

9>of!Hton , GoWc. 5>falfer , Pfeltcrz, a. 

5>ofln^tfer anOen SBegett, $»(*, puls,u. 

Rgczka. tyuteobtt, pul(bwaiy& 

^oratfc^en; Pet^ie. ftofptf, Pulpit, u. 

9>rAcf)f, Wfpaniafo&, i. SPunrf, Kropka,i. 
pr4cftig/ Wfpaaiatf. ^urpur, Szarlat^u. 






£X Qualitdten, Spofobnosc do- 

czego. 

fituad/Mgka, trapienic. jCt^aljfer /( Pa(kuda, itPlwo- 

tlmden rote Srofdje, . ciny. 

Skrzfcczecjak zaba\fkrze- £U>alfteter, Plwacz, a, PIu- 
cz§ zaby , rzekocg. gawiec. 

•— t>a$ ®e$)xei) r fkfz&ze- q&alfiem, pluc ggfto, mi§& 
., nie. - fzo. 

Clttatferi/^ie em Jjpafe, &uappe, Mie'ntus. £, 

Wrzefzo*ec , jak zaj$<p. &ttantitat , Wielko«c czego. 

fituadfer, $e|er# Kuatyk, Quantum, &ag, Czgsdfuma 

fefcerfki czlowiek. , proporcyia. 

SSaadeut), Sekta Kwa- Stuappe, Mientas, a. 

kerfka, Kwakerftwo. Quarantaine , §ttjl i?on 40. 
&ua<f falbet; , in , Ciarfetan, $agen, PeVny % czas do 

lekarz jarmarkowy. Ciar- zaptaceaia , o 40. dxiiacL 

latanka , lekarka. Qjfardi, ieib-Oarfce, Hala- 
jQuacffalbere^ Szaibierftwo, bartnicy. 

6atlataiilka nauka. ' Quarnifon, Ofada iniafta, 
31ua&er*<8tetn, ijStucf, zamku. 

Karaieii czworograriifty, jQuartal, baS, Kwartal. 

fiofany. t CJuatfie^JSper&erge/Kwatera, 

CUtafcront, &er toterfe $§ei(, ftancyja* nocleg, ftano- 

Czwart* czgsc, wiko , id) (jobe ©inter* 

&uabraf, Czwarograhifta zimuj?. 

rzecz. fiuarriergen , Kwarta , Kwa- 
&uabriren, in J)er Utitfy terka, cwierc. 

, meeic , RozmnazaY ,; am r £tuartiecmet jter , ftanowiik 

it. zgadzal fig. czy, Ochraiftrz, gofpo 

Cua&rqpung, Cawartpwa/ doftanowci. . 

nie. &uafi, Kisc, u kutas. 

qualificiten, zdobic, flawid Quater, auf bet 2&urfef, 
qualified fe^n, polerowa- zez na kpftce, kut. 

nym byd . . £tt>ccf im #cf er, Perz w roli. 

qualified, gbdarzonj* Ctuecfftlbetr, zywe frebro. • 



$ ) O ( # V9 



<H>«r, poprzeczny krzyzo- ftutttfren, Kwitowac, it 
\?y,a, e, odprawifi kogo, odftac 

u&et <jt>eec/ poprzecz, po- od kogo. 
ptzek , poprzecznie. «% 

<H>eec cgen, fasten, przekojg, •**• 

owac. SKa&e, Kruk , a". 

&t>etr « ©eg , Przecznica. SXodje , pomfta" , y. 

Qudkf Zrzodto, a. Zdroje- rddjcn, pomifi<5 fi^F. pon*« 
wiiko , aufl &«r * zrzodto- £&cz$ <if , s&fife && 
vry, a,e. twUet'qwUidjt, SRddjct, Mtficiel, a. 

zrzodiiftf. • Stat; Koto, a. 

— t>errocbfene,zrzodliiko,a. Sldfretefu&Kr, Herzt. 
<jt>cacn,ci&,cie^^i7ikam «Rd&em, Kolem pogrucho* 
&t>ertM , Maciereanka , i. ral, bit. 

Qtentin , Kwintla. SKa^tgeber auf feinen 9flu|en, 

£tt>ert6alfcn f papneczna Rayca fobie kwoli, Po- 
balka. radaik. 

— SJmtf, Burta, wioflo- SXafctfdjfoa.m, fca«, Naca- 
wych tawa. dzame,perada, rozmyfi. 

— fugiS/ Krzywonogi. Stoifon, Przyczyna, y., 
afcer^Stufctftotf/Waraocbi, jurSRaifbn bttogm, do po- 

Kopy& flufeedftwa, przywie$& 

&wtfd)eti-, Uttoczyd podbic. 

&umtdn&et3Ruftc, Kwinta SRanfJonfren/NtS/odkup. 

wmuzyee. . ; SRafm, Szalec. Pr. Szalej* 
Quint-Eflenz , Trelc , ' Ek- .rafeno , Szalony , a , e. 

ftf akt , Subt&rinchny. SKa&t , Rada. porada . jr. 
j&twittem, Dragma\ ca&fen , radzic,Pr. raazf- 

q»ift, frc9, wolny, a, e. , ra&tfwjgcn, poradzic S* 
— :ioert>cn, Pazby& SXa&fgebet , Radiiael ^ 

SJuifance, &»tamg, Reko- «Xa|t«£aufj , Ratufe,a. 

cnicyja, Cyrograf. • SRa&tS^etr , RadnyFan. 
$t>ttte,Sntd)f, Pigwi owoc SXafe, Szczur, a. 

— SBaitm, Pigwa diz&ro. SKafcl, Gadka, i. , 

»on Sfeittcn / pigwowy. a, * DM , **P » «• ^^ 



320 _ ' $ ) ( # 

Stduber, Rozboynik, a. ^etfefeg, 0<%[£nie &g. 
tdttberifd) , rozboyniczy. SXecommenfcat ion * SSrief, 
f audfj. Adj. Kofmaty, a, *> zaletrii lift. , 

Dlaud), Subft. Dym* u. fret SRtcommt*bitmt>e, 

tduc^em , kad-iic. Pr. kAdzg. ZalecicieL 

fRaud)fci$ , Trybalarz » ki- DtecotripenS , Podarek , k& 

d^ielnici recompenftren ,. fcergdf en, 

, Stdud^pufc^lem , Wonian&u o&dajg dote ockieyftwo, 
£Xau(>et , Surowy > a, e. Reconvalfcfcenz , Odyfkani* 
SRaum > Rum , u , pl*c. zdro wia. 

SKaupe, f Gffiedicivi. Recreation* rekreacy^ 

SXaufdjen , Chrobotic. Praf. p'rzecliadzkL * 

Chrobocg, cefz. tatem, 9tetf or, Rektor , 6, rz|dzc£. 

Stmite, ^enfler-Sic^cibe, £Ketfordc,Rektorftwo. 

fzybl 9fcbe,Mowa, y* 

Steb&tm, Kuropatwa , y. rt&ett, mowicV Pr, Mowig, 
SXecept / Recepta kkirftwi. wife. 
SXedjenfcudj , Kfi§ieczk£ SXetmer, Mowca, Krafo. 

rachmiftrfki. mowca. 

SXec&enfunji, Rachmiftriki 9tet>ner^unfl>Krafomoft. 

Nauk&. wo. 

*— 9tt#er, Richmiftsz. Reduction, redukcyA, przy- 
|um SXec&nen ge§6rig, ra* wroceiiie. 

chownlczy, a, e. RefeAoriami r#ektarz, L 

Stemming, Liczba, y. rachu- 9tefotm<wtori , reformacyA, 

nek. odnowienienie. 

9ted)e > Adj.pr^wy, a, e. Stegal, Pofitiv* Regaf. 
— • 6as Priwo* £. — 9>apier, rcg4towyP£pier t 

Ste^tfert igung / ufpr&wieV arkufz. 

djiwienie , 4. • Sfagd , Regtila, y, 

ttd[>tmdf}tg , Sta&ny, a. e. tfUofia, Defzcz, didiu. 
Skdjttgele&rter / Juryft* , y. (b regnet , pad4 defect 
0tec^t$ - ©acfren , Prawna 9t<gen * SSogen , T?c*4 , y. 

Iprawi Stegettf, Re'gient* rzgdzci* 

ftetftf, gruby cztewiA c. x 

dtfflttt* 



* )Q( $ 



.tali 



£21 



SKegen * 3Burm , £ieihna Dfrifenfcet, Podrbinv. 

glifta , Dzdzbwniea. re{f en , Draidic. Praef! drai- 
tegteren f rz^dzic, Prsef, ; nig tfifz. Pobudzac. 

rzgdzg, dzifz. SXeiten, fca$ r Jazda, je£» 

tKegierer, Rz§dzca, e. dzienie. 

SKegimene, Pa'lek. SXeifetei), Cavallerie, Jcsda, 

jum Regiment ge&orig, . jezdrii Zotaierze. 

po'Jkswy.' SXeiffe, rydz, rydzek. 

Siegtfter , Rejeftr , u. SXetgung , Lakocenie, namo 

regnidjt ^Better, powietrze wa. 

dzdiifte, religieux, bogobyny, nabo 

SXeibe, Tarka, i. zny f -me. 

JXeiben , bag , Tarcie. Dteltgion , Relija, wiara, fpo* 



SKetbfeule, Wiereioch,a, 
fRtid) , kroleft vo , a. 
$eid[>et,Bogaty,a, e. 
9teid)t()um, Boga&w» 5 a. 
SReid^'^ag, Seym, u. 



fob chwalcnia Boga. 
iSReltqwen, Relikwie. 
Refidcnc, (<8i| * 3Bo§mmg«) 

Rezydencya. 
Refolution , rezolucyja , po- 



Sieif , Srzon, w. it. Powroz, a. ' ftanowienie, natnyslic sig. 
Stetff , Refa, obrgczka f Adj. tefoltwenfufr, Rezolwowac 
dozrzaly , a , e. £g. 

Sleiffc^lager , Powro^iiiki a. ein Stefotoirter, Rezolut, 
■ — ©efett, Powrozdiezek. niedtugo $\% oamyslaj^cy^ 
Steiffdjldgerm, Powroirii- SXeufc&lemberg, Lwow, a. 



czka, 
Stetfn, Rym,u. 
teutj Czyfly, a^ e. 
rein au* , dofzezgtu. 
reintgea , czy&id. Pracf. 

czyfzczg, sdifz. 
dtetrugung, Chgdozcuic, v 

Oczy&ietiic , a. 
&etg, Ryz, u. 
SReife, Droga, i. 
Sietfen, Wdrogg sig adad 



9iet>eren§, U Won, Peyton, u. 
Stetoifton, Rc'wizyja. 
DtfpaponCtcf, RapQntyJk*. 
SXibbe, Zebro, L 
SXicftter, Sgd/.ia, egp. 
Stic&tjiu&l, TiybuqaUoie* 

f^dowy^ 
Stiec&ek&en, ein (Sttdu^c^eit, 

Woiiianka, u : 
ttedjen, wgchap. 
SXiec&en , bat, w§chanie. 



i ■ ■ — . • i - 

tiec&ett iiBelau^temSWun&e, SRo^tgieffer, Mos'igznik. 

cuchn$£,n£ # t&tfyid), czerwonawy. 

SRttgd, Zapora,y, iygiel td^tK^amSeft^rumiany^ 
SRtetren , Rzemign , nia. 9to(jf fd^tpdnjlcin , Gil , a. 
SCiemer , Ryniarz. 9tom , Rzym , u. 

Sttefe, Olbrzym, £. SRimity 9teid^> Niemiecka 

JXiefenburg , Prabuty. rzefz. 

0ttefi papier, ryza papieru. SXoftnen , Rozynki. Pi 
. Sttga,Ryg£,i. Slofi,Rofzt,u. 

SXinDefceS 93ro&$, Skarka 9fo>£, Smarki. 

na chlebi& 9to(f6ffc(-, Smarkaqp. 

Sttn&fleifd), Wotowe mi$ fp. 9iube / 9!K6fpren / Rzepa,geJ6e* 
fXtng, Piers'cieri, nia. Marchcw, rofjte, cwikla. 

9ttngen,/Bieetei£ %, Pr. SWcfen, Grzbiet , Tyl , u. 

biedzg % , riktftd), Tylny, a, e ? 

Stmgtein, Kolca, PL rikf lings, wznak. 

fRinQtrintm, $ifd)bier,/ 9fat>er, Wioflo,a. 

tienkuiz , u.\ SXuDerf nec&t , Wioffowy, 

SRingeltmibe, Grzywacz, a. Rudelnik , a. 
Sttnnen , Cicc. Pr. Ciek$, tuffert , wofad Praf. wolam. 

czefz. Stuffer, .Wolacz. 

9Tt$/Rofpor, RofpadJina,y. 9tu£e, Odpocznienie* a, 
9ti£ferjef)rimg , ftacya. bdpoczyne'k. 

SXietmeCfler , Rotmiftrz, a. ru§en, Odpoczywa£ 
SlHJe, Rolpadlina, y. tubmen, chwalic, ctngalg, 

SKocf, Stikriia, c. lifz. 

SXoggeri/Zyto, a. JKu^mrefcigfett, Spralerep, 

SXojjr , Trfina , y. Chelpieriie sig. 

SXo|rbommef , B§k , a. runfc ; oknjgly , a , e. 

9Whre, Rtmi, y. SXunjel, Zmarfk, u. 
9Wpre tn $er i^tpe, lam- run§eltd)f,zmarfzczony,a,e. 

•' powjKriofe'k, nufcu , SXufhing, Rynfztunck, riku, 

' 9td§rf ajlen , Krynica. Zbroja zolnierfka. 

rofjt > Czerwony , a, e, " SXuf} , .ffocf tc^te , Sadze per- 

SX^/^mnianoid ' zyfte." 

dtttt&e, 



fr .) © ( $ 33} 

iimw— ii ~— 111 i imimt nrtTma- ■!■■ , 

SKiiefce, Rozga, i. . ^mnjerne^vlle, Akfamit- ' 

Siutt eln , Trzgsd Pncf. Trzg. aaczapka. < 

fg 9 siefz , potrz$faa). fammf en, groinadiidPr. gro- 

^ madzg, dzifz. 

w* ©anfc y Piafek 5 feu. 

©aal, Sala,£ ©art&gnibe, Piaflu. 

©aame , Siemjg , rfia. fanbtgf , piafzczyfty , a 9 c; 

©aat, Zboie, &ew, u. , ©attfte, Me, Lektyka. 

©abel,©ebel,Szahla. ©<wfhmtf&, Cicho*c,i. 

©a4)$,Sas, 4. fanftmii^tg./ cichy, a, e. 

©ad}fen*iaf$, faika ziemia. ©dnger, Spiswak, a. 

©acf , Wdr, u, Miech, a. ©ap(jier., Szifir. 

©ocf pfdffe , Dudy, gaydy. ©arg , Truna , y. 

©atfpjttffer, Gayda,y. ©aeon, Szatan, L 

©acftragtt, Miechownik, a. fatf/fyty,a,c. 

©acrament, Sakrament, u. fact ftcfr eflen, Naje& si$ 

©acrtflep , Zakryftyja. najadpm %. 

©affcan, Sztfran, u. ©attef, Siodto, a^ Satyrus 

©af^Sok^u. fatyr. ' 

©aft t>om 55aimi, Miazg% fottigen, Nakarmic, nafycic. 

©age, Pita. F. cj. Fr. -cam. 

fagen , mowid Pncf. mowi& ©attltf , Stodlarz , a. 

wife. ©mi, Swinia, e. 

©alaf, Salata, y. faubern, chjdoiyc. Pr»£ 

©albe, Masc, i. chgdoig, iyfe. 

©atben , Pomazid F. poma- fouer, kwasny, a, e. 

2g, iefz. fauer ringmt^tt, 2ur, u. 

©albetj , Szalwija , e. ©auerfeig, Kwas , u. . 

©aflatfam, Satiryum. ©auf48ro&er, Spotpi^cy. 

©alpetet, Saletra. ©dugltng, ©chigamme, 

@a(j,Sdi, i. S?cy, Ofefek. 

©djiu^, Solnica. ©aufen, fca«, Pi&e, 

©afofaji, Solnkzka. ©au*JjMrtc, Swifciai*,a. 

©a()ietc^en,Przyftaweczka. ©dure, Kwasno&, i* 

©ammet, Akftmit ©aurampf, Szczaw, wiin 



*i 



, " .■-...■ ........ t - . , . — „ — , — 

faugen, Size. Prsef. S% fc^am^aftig , wfzydliwy, a,c. 

•-Sficfe. > • • ©cframkafugfeit, Wftydli- 

©augen , l)a6 , Sfanie , a. • . wo^c. 

©aum am $leifc> Kray ©djatjDe , Sromota, y. 

fzaty , Brama , OWoga. fd)dnb(id) , fprofny , a , c. 

©carted* en , Szpargaty. ©cfrdrij, Szaniec. 
©cepfer, Berto,a. — -®xabtt, Kopacz, fzan- 
©d)a<*f , O wca , owieCztea. ckopnik , podkbpnik. 

@d)aaff)irt, Owczarz, & — $otf>, Kofz fzancowy, 
©C&aafjiall, Owczaaiia, c. przybor. 

©d?aafe, Czara. fdjarf , oftry v a , e. 

@d)aben , Skrobac. Praef. ©djdrjfe , Oftro^c , i. 

ikrobi$, biefz. ©djarfrkfofer, Kat, a. 

©djadjfpieJ , Szachy. fdjarffi'nmg , dowcipny, a, c. 

«— S3rert-&zachowinca. ©cftarfad), Szarfat,u. 

©djdfcen, S2koda,y. ©(ftarmufef, Potyczka. 

fcfyafcen , fzkodftd. PiseC ©cfyarten , grzebad Praef. 

fekodz^* d&fz. grzebig, bi^fz* 

fd)dbltd) , fzkodliwy » a , e. ©cfyarroerf , \>a$ , t Pari- 
©d)d&tfd>fett, Szkodiiwtitfd fzczyzna. 

©djdfer, Owczarz. ©djatten , Cieri, a. 

©c&atf / Szalbietz , & fyattitffl, Cienifty , a, c. 

©c&alf&aftig, Szalbierfld, @d)a&,,Skarb,u. 

a> e. ' ©dfaffamfflef, Skarbiee. 

©G^alf^eif,Szalbierftwo,a. ©djafmeijlet:, Skarbny, 
©d)ale, flconfpa , Iapin& flcarbowy* 

fti)&tid), z wietrzafy, a, e» — &ron« Podflcarbi Ko- 
©cfjaH; Dzwif fc, brzmicnic, ronny. 

a. @d)df ung , Szacimek. 

flatten, Irzmied Praef. ©djaubfam, Taczki, PL 

brzmig, ttiifz. . Taki. 

©cftalmetj, Szatemaje, PI. ©d>auen, &a*, patrzajiic 

©dMKfa&r , P^eftfpnik. ©c^auflpel / Szufla , L 

©cfcanv Wftyd , «L ©c&wMa&e, Szwflada. 

fd}dmen/wfydij& ©cfront*, piaaa> y. 

■ t - ©c$au* 



$ ,) o ( afie its 

^-»— »*»^"* ■—•"■■ ■ ■ . - ■ ■ ■ — — — ■ - ' ^ ■ — — — 1 ., 

©cftaufpid, Igrzyfl^, a. * ©cfcevbd, Skorupa, 
fdjdbi^rduWg, parchaty* a,e, ©cfyerj, iart, tv. 
©cfee^e, ter, Cholewa. ©i&fcrjtt&e, zartowna mo« 
©c&ee#, ©c&nrifcer* No r wa. ~ 

zyce. r .; , ©d)eiwe, Gumlno, Stodo 

©d)tf*d>?tt> aoiyczku. ; la, y. 
©djeenttfftir > Brzy t va > y. ©djeuren , Szorowac. 
©c&eer^iKb* Tuwalnia. fcfcu§(id), fzpetny, a, e. 
©cbeffd , Korzec > , rca. fd^tcfen , poflac F. po^lj, lefz, 

©<#dbe, Szyba, it. talerz. - Fr. pofylam. 
©d;.et&e, J)egen .•? ochwa, y. fd^te&en auf jemanten, Ada- 
— -SSWefler* Noienki. dacna kogo. . . 

®$efae*$BQfec, fca$,©el& ©<&ie$$»n<mn, Je'dnacz, a* 

t>om©ilber, Wodkazlo- ©cfttden, na ukos patrzyd 
♦ la z srebra zganiajaca. . ©d)ten'*$$rin, Goleri,i. 
fc^eifeen jid> (a flen from SJtan* ©cbirrBiadjer • ©tcflmac&er, 

ne , 3Bdbe , . rozwietfc £| : ' Stedroach. 

z ion? , z n*g2em , roz- fdfrieffen , ftrzelic, F. ftrzelg, 

wbd uczvnic. . lifz. Fr. ftrzelam. 

<Sd?dnf swi^tjo. ©d)tf, Okrgt, u. 

fdjjdnba^r , jafoy , a , c. ©d)tfbrud> , Rozbiqe okrj. 

fc^etnen, pokazowac sig ..- ttf. 

swie&c, cj. ■ ©differ , Szyper* pra.. 

% ©c&dtd, wierzch gtowy. .©<&$£ * Jdjer , Woday 
©cfatterf>auf0!> Stos drew. oboz, 
©cfrdlen , topic, Prscf. lupij, ©(foil & / Tarcza , y. 

,pifz. \ ©#il&er()dli6lrin, ftrainic* 

© Aelnijl6cf , Szalbicrftwo,a. ©d)ilt>fr5fe, 2ofw, wia. 
fd)e(ten^Iajac, Praf. lajgjefz. @c&tlt>n>adS>e, ©cfraatwacfol 
©c^emel, Pqdnoiek, Strafc 

©<feenf , fzyok^rz , a. , &et@?$it>tt>acfr |ie(>rt , 
,©dKflf mn , Szynkarka. Straznik. 

t ©cfcnf d ^ Goleri , i. ©d>Uf> Sit , sitowi<£ , a. 

@d>enf(jau6 , dom fzyn- ©drilling, $z#§g, a* 
fawny. s ©cfcimmd, fcer, Ple&L 

SB 3 fc&imr 



3«6 # ) <? ( # 

» t 

ftfjtmmlid^, ple&iiwy, a, e. ©cfylemmet// Zarlok. 

fplesniaty. ©cWefwn, Sl^iko, a. 

f^immltc^werbett^l^nialy, ©deeper, %fok. 

Pntf. ple&iiej$i jefz, ©djleufcer, Proca, e. 
fd^mpfett linen, nath{ppa£ ©djlep, Lin, a. 

komu. ©cble^er, Rgbek, kapturek. 

H5d)int e , Szotdra. fd)lid)ten, gladko co rokid 

©d)in&el , Skudta gont,iL : fdjltmm , zly , a , e. 
©^(od^e , Bitwa , y. ■ • : fc&ltpffcrfcfc , Slilki , a , e. 

&fyad)tfd)toefot, Ra^cy ©c&litfett, Sanie, Sanki,Pl 

miecz. ©d)(o§, Zamek, mku. 

©d)laf , Sen , fim. ©d>(6 jfer , Slofarz , a. 

ftfjfofen, fpa& Praf. fpi^ fc^lucfcn, Szczkad, einfctyu* 
- fpife. i fm,pofykad 

©cfcfoffa*ttmer,lx>znica. ©t&fammcnj, to**, Drzc- 
©d)(afmu£e, Duchna. mariie. 

<£d)lag, Apoplekfya, Paraliz, . fdjlaff , fpanie , fkronie. ' 

fzlak. • fdjforpffe, td), chlipam/ 

tet bom ©c#a$ gerdgree, ©c&lu§,Dekret, rozf$dck. 

Powietrtem rufzony pra- ©d)tu£ faffen, ftandwid, $ 
, lizcm iarazony. uchwftlatti, nakazujj, 

©c^lag^c^ldge, Uderze- wyrok czynl* 

nie,bi£te. ©c&lujfd, Klucz, a, 

fd)(agen ju Soften , poroyA ©c&malj, Smalca 

woyfko. ©cftmanf, 3to§m, taiiota- 

fd)lcc&t, podty, a, t. na. 

fe^etf er^afrig , letfer^fif, ©djmatuget, pochlebca. 

lakotliKry. — in, pochlebnica. 

Cc^lerfer^aftjgfete, 55egtet* ©dpneer, Sadlo, a* 

fce }u iecfcrbifjlein, fdjmecf en , fmakowad. 

' takotliwosc , ch&wodo , <6d)mdd>elem pochlebftwo; 

dotakoti. fdjmeidKl^fwj, pochlebny, 

©<$Iecfer«2Rmt(, lakotliwy, ftymetc&ehi, pochlebia*, 

lakotka, co lakoti rad poohlebowad 

|a<to* ©c$meK$(er, pocjilebca, 



% ) o ( ..* 1*7 

ftf;meidjlmfdj bitten, feflou ©(fcnuffelmarf^Rynck &* 

jg. lony. 

©efynierfen, sliz,a. ©cfymppen , fapa , ry ma. . 

@d;met|, BoI,u., @<^upf$u$, CJwftkado 

fdjmerjftcf}, boiefnp>ny t a,«. nofa. 

©d>mie&, Kowal,'a* ' ©c&mit,, Szmir, iu .. , • . 

©c&miefce,, &ie, Ku£ni% ©cfacf ,. Kbpav y* 

Kowaluia. fd)6n, pigkny, a» c* . 

fcftmteben, Kowac, ©d)6necf^ fkarlzew, a. 

©djmtnf e ,. Bielidlo , a. ©cbon^etf , ,pigknQ& , i. 

fcfyminfen , bidiczkowa£ ©cf)oo|, Lono-, a. .., . 

twarz. x .'. ' \ fcfeo^n^aflV^Cierpanie^ 

©cfymjutfj 9>u|, ubior, ii ? ©#6pfer, Stworsyciel, au-\ 

ftroy, ©d)6ppen£err A J^wpik. * 

f$mu<!fen , zdoJ>ic • big»I>iiz> .@x&5j>6 r -em Skpg J\h, . 

ut>ijer?ip. ' ^wfen^feifc^^SHpppwt 

©$nutf en ,b^fzczkawka. migfc. 

£$pa6t(^a8, Pyfk,.a. ©^j&ui, Ko^inpk.- * 

fec^atte, P**z«ck*. V t (Sc$or(ldn x *^e^ter / fteget, 
©d;nap§afjn, &facfoik,lii- Kominiarz. >; 

piezQ. } ' ©d)pfj f Podatek, tku. 

©&nac$ett, Gfaapajj,, , ©<6o|*©nne^mer^.Pohoj- 

<&d)nte f Meg * u. !../•" ©djofjttng , latoroSl , i. 
jum ©d)nee 9*j^0* &if- ©tfcottgenndjt , Szkocya. 

gowy^ a , c. ©$ott, Szot , a. 

fc&nee^.&iiczny.. , . ©clote^bie^JStrjczekjftrik. 
©c&ttetben , Rzez?& ' Prxf. ©cj(J0tti<m& , Szkocya. 

rzeig, iefz. ., , f; ©d)rap$, ©trtegel, Sztopf, 
fi^fietNiiein/ Na^aa^kar- Prapaczka, GizeUo. 

bowac. ©d>canfe, Szraakn 

©c^netOer, Krawiec^iwca. ©cfrrecfen, Strafzyc Prxf. 
©C^nd^Qefefi, Krawczyk. ftn*fzg, teyfz. 
ftfcnetf, p^tki, a, «• Adv. f^recflicfy,ftra£aiy,a,c. 

wgle, 

3£ 4 fc^tetfeen 



328 .sgr ) o ( * , . .. 

ftfemfan ^ pifad. Pr*f. j>ifef , ©cfrutwrfjjjrt , Lopatka. -■ 
fzefz. ; ;' . ©dju(§, ©C&ulfjjeif, * 

&<bxzibtn/toe,n§en§an§i$, Szottyg. '; 
Pifanie, Lift rfka wtafoi ©djuppe; Ltilka, i. 
pifany, ; . $€^rtn/''®d^upf>- Czu* 

©d)tetbtt , pi&rz , a. ' '; V . pryrta. ' ; \ 7 " ' 

©(^mber^mm^fifarftvo^ ©cfjut$u4, 'Partuch zapa- 

©&retrid)en , #ojek,_yka; @d)<i jfel f Potmifek , mite- 
fcforeiten , -kroczyc , ft|pa£? ©d^ffen ; ita$ , ftrzelanie. ' 
©rf)m;hr^W6tacz/ •'' • ©cfyujter, Szwjiec, fzewca. 

' % ^ftrifc ' * ^' ^ ::y — tfnec&t / Szcwczvk;' 

©c&Sflf ' : €^ier# : fkta<lad ©$flf, SikuH fodz, diibaj. 
v- liter.* '-"■'•-•- f: : ^ ; * f^uttein^^^Cti^ 

©d^ffopf/BaiaU^?-' ©cfaf / OKrp'na , y. i 
•fe#U^/fiww^W : ' ' ©cfrtt^ttfel$<?,lca; ■ -: 

©<M, Die £o&e,.,A$de, fa&%Msbms,tyS\k , ' 

©c^ub, Dtug, it. ■■••■• f^/^yi'^^ 

©djuljt>ener, DJu&riV, a, ©d>n>a&e ein) Szw&b", a. 
fc^ulDtg; dfu^ny, a, e. ' .©c&m#^lt ( flabo«i i ; 
^u^fde/Powinno^ ; ^nxBiim^ralc, M&initL 

><$u(e/ SzkoJa, y. ' ©c^ager,/, in, Sijpaglec 

filler, iak, &, zaczek, gfa, Sr^ierka^ti ; ' 

©c^ul * ^erien / wakacya ©d)wa(&e, Jafkolka. ; . 

Szkolna, ' ©djf&amm ; t^bfe* ; i T ';. 

©c&ulmeijler , "' Szkdlny ©d)roan , Labjc > cia, - 

Miftri ©cfyrocwfen, Szwinkowac,' 

^©(^u(ter , Ramij , nia. fdjwanger , Brzcmienna; 

©c$t*anj # 



- — — • ■ 

©dfaon j , Ogon , ■*. ' W$gg , £efz. Fr. . przy* 

f(^»af ) , czarny * a . c. siggam. 

^djtoarje, Czarntfsc, £ fcfyfoermett , roic si§ PraeH 

czarna farba. rojg %, toifz% 

—r- ©jrfjufler, CzernidIo,a. ©c^ntfjtrt'©^, sieftrze* 
Cd^marjfunfHet, Czamok pice. ..... ^.v 

sigfciik; a. ;-^ Socket, fiefti^nica; r 

©^wWtjer , SWiegot , a. ©c^wleger^ater, Swi&ie*; 
©c^tpeben, Szwecya: kra. : \ " " ! 

<&&m1> ,. in, Szfwed, r a, ©d&TOieger-So^n , Zigc ~ J 

Swdica. ' *• *i* $oc$fer) Synowd.f - '* 

<Sd>wefe(, tfarka,i. fHjtwmineft, plywae, aiti. 

fc^roetgen, Milczetfy Prxf. ^(^ttrtmmen / ba$, Ptyfrr^ 

niilczf , czyfz, nie. ., 

0d)h>ei<jm; b«$; ftlilc?enie. ©djrinrtbfudjf, S*choty;Pfc 

©c&wefafa /Swim, a V*. ^pdjwirfeh , Tyrlik'a^;4thV 
€d)meibm£, Szwidnica. ®^i$trt f ¥oci&4i$¥t:$£ 
©d^tnfleifdj, swinioa; cg%^>iifz% - 

@d^rintr^iier/ ^nifarz^a. ©ctytmtr , Przy&fcga. ;.' 
©€^meif , Pot ,' u. r fdjwurtg, wraodowatyya, e. 

©c§tt)er|,Szwicc^a. ©e6e( ; SzaMa , i 

€^n>ei|cr / Szwaycan 45#fjfet , ; SzoAak , a. * - -' 

©4»et|crianb. &waycaf- ©ed^rooefctt , Potog,ti. 

Ika *iemia> ; ' r ' r ~ * ©ec^W^nrtirt/Potoirilci 
fcfrfoefgerr, rozgsf rdyas ftroic, -©ecrfcfatMS , S&retarz; 
©dfpoelgere!) , rozgardyai, ©ert > Sekt i wino. 

bierfiada rofptiftna; * ©ee, Jeftorfo, a. 

^^wette/prdg, u.' ©eegd,//,agiel, gltv 

fdjroety £ig(zki, a, e. ©eegen, Btdgoflawieiiftwo, 

•©d>ti>erbt; Miecz, goly. a, 

©^nwbtfeger, Mieeznifc •©^J<rtetn / Morikalaternia, 
&$t6fa,<&d)toieci$Uit, - ©eele, Dufza, c 

<Sffzko!& fWft), ^bawiony, a, e, 

fdjwerat ; przyfi^dz; "F. przy* 

3£ f ©edige, 



n* # )o( ^ 



<B*#ge ; ber, Ni&ofo^yk, ©fttfe, ffcine, Kefeczka." 

&te * Nie'bofzka. , ©e# ember , Wrzesieri, , 

©eejigf eit, Zbawienje, a. . jum (September gftgjrity 

©ee(= vOZeffe, Mfza zadufzna. v^rzesicnav. 

©W^re^n, ©(^lad^t, ©ertntf * Serweta. 

Wodnabitwa. fefen, Sadzic, Pr*f. • fadzf, 

fef)en , widziec Pre£ widzg. dziiz. 

©eJKP. , fca$ , Wsprpk t u. fc|en , fejh ftanowic f wi$. 

fe£r,Barzo. <5eud}e, Zaraza. 

©ei&e/Jedwab,biii< flwfjen, wfcdychac. 

<Sei&enjlic£er , wy%wacz v ©eufjen , ba$ , Wzdycha- 

©fiffe, Mydto, %., , . nie, a, 

^ffSv^^i %« MifUane ^eufter>'Wcftchnicuie. 

a\-ka. ., ' jid^ aufbld^^nadymac,% 

-n #$#/ Mydkrczyk. , — -fcffcgm, ufkarzac £* 

- ^w* Mydlariki Sjo*. —- betpufcen , befletgtgeit, 

^^o^fyMydiiny^EL-. fcewer^en^ usilowa^. 

fei£cttj^rt&em$^ «— btf i^mern , fralowac 

Yncflcadzg, dirfz. . ^g. 

Setter # Ced&wpre'k. «-*- freuei) , xadowac % 

< J&ettp, SXeiffc^idijer, P<* «— ■ (jiieen, chronic % 

wroinik;. # f . , — ■neigen / uktoiiic sig, 

©tilt dnjer ; Powrozobicgiia, — — tubmen f chwalic sig. 

a, : , , — — ftelfen , Stawic % 

feiti/ fw*y, j*, jc. t — ^^eriajfeh^fpu^cich'if. 

©cfte* Stroaa v y^Bok,Jai. r—r Dermeflen, waiyc si$. 

©eligmacfrcr , Zbawitiel, e. ©ic^el ., sierp , a. 

feften, rzadko, nic czgfto. ftc^er, befpieczuy, a 9 e. 

fdtfam, cudowny, a,^. ©ic^er^eit^ Oie # Befpi* 

©emnjel, Zemta. czno&, 

'©ertfel , WAgga , i. ©teb , Sito, t, Rw&otoa. 
fei^ett # Ppfti4F-po^f,1^6. fiebenjsiedm, 

Fr. pofyiam, ^ieben&fygeri t jfiedmigroi 

©enfolAtyka* no&lta, a ui ; 

©enfc, Kofa,y, ^n^^pac^wa^am, 



g JQ( g f t* 

©tefemacl)er,_Sitarz, aj ©Mbat, zolnierz,a* 
ftedj, franf , chofy , a , t. . ©ommet , Lato , a. . 
©fe$*JS>au$, Chomj^cych ©ommer'SRa^, Pjega. 

mieyfce. fon&erlic^, ofobliwie. . 

©iebcn, Wrze£ , Pi*£ wr& fartjfcra, ale , lwx 

wrzefz. -. ; (Sonne, .Stonce, 9; ftmci* 

©ieg, Zwytrigftwo, a toilet. • '•: 

©iegrt, Pie&gcvi ©onnen * #afoan£, w&Jiod 

©ieger, Zwy6fz<&. floaca, 

fie^e ! oto! — Sinflemi^, Zacmieni* 

©Hber,Srebro. florica. v '. % 

fmgen , Spiewad. +** Uttfcrgong , Zaofod 

©tngen, ba*, Spiewanie. florica. 
©JngvSSogd; -Ptak Spiewa- -^ 3*Mpny Stohe'ezaik, a; 

j§cy. v ©onnabenb , Sobota* y. 

©inn, Zmyfl, n. ©ettrifas / NiediieJa, 

im©imvf>aben ^zfKtiyjJtoc. ©oot f ! Zgaga y I 
fmnrdd^/dbwfipays.av.e, ©eir$<,*ftaram6 5 * ,.»• 
®itteti, Obyczaje. ft Oby- ©orgen, ftarac fi{. .:.: 

czay , ju. Sing. fo Jty)f)lbiejte afar jtttt*, jtfcfr 

©i$, ber , Ofiftdtotii to , tak owo. 

ft|en, ^iediic6 Prsef. siedzj, @^alten> Rozfzepifi. . F. 

diifz* Rozfzczepi$, pilz. • 

©t|en, b«$, fiedtfenit. . ©pankn, Hyfepapia. 
©fatal, Szkatutka, Szkatula. @panier , Hyfzpaaq#k. 
fo , fo fern , jdli , jezeli. ©pamt * 2Cb*r , iyla fucha, 
fo grog , tak widki , a , *. ©panne , Pifdi, 1. 
fo (ang , tak dlugi , a, c. ©parfcuc&fe , Skarbufeka , i 
fo fe$r , tak barzo. ©porgel, ©partus f izparag. 

©odfen, Szkarpetki. Pi fparfam, oizczfdny* a. ' 
©o§le / tie , Fode&wa. ©parfaraf eit , Ofzczgdno^ 
©o&n , Syn , a. fpdf / Adj. pdroy , a , t. 

©6J)«(«n /( Synek,fynacz&. Adv. pozno, 
©e&n* Jrou , Synowa. ©potljen^rabftyetb, Rydcl, 
foW^^ytrfiijtakowyjac, dla. 



■■!!■-« 



B*a * ) © ( # 

_ I I » I I ■ * 'I ■ - i ii ■ i l ■ 

fpa|ieren A praechadzac: ^ ©pitidel , Wrzeck>BO. , a. 

©p<$tergang,Przeciw^ka,i ©Rtnne, Pa|§k*a. . . 

©p^(i;Pii(g^iofva, fpitmm , Pfc^d Pracf. pr^ 
©petf /i.Steniiia,^ri ;.i.: r r . ' dfidziefz. 

<Specf*@ek9.PoIcc,fibiliijn (g ^ uKtft , Przgdka , u "/ 

^fei^el> SJina,ijt. , *;? i*o; ©pinn-9tab , Kolowptek. 
©pettier , Szpichlocz^aJ tk*v kottcd.,. a* ^ * ^ 

^p«lfe> ^kieoi r 5 -n.-. rr-.;.' ©pinnro*be /: ■ Pajgczjrny. . ., 

©peifef ammer, Spieamii, e. ©pion , Szgfeg *-& , ? ' 
^peipittdt)lccyiuaferi 7 Pfs^- ©pita(, Szpital, a>> ;. \ 

tozony Wefcla. : ,;' ©ptfbube , .Koffera ,, y* 

^ftifmV jesd jBi^jrati, j«&, ©pifce, Wiersch^ti, 

karmic. .-< :l >.•!>■ ©ptieitp&te, Korunkj. * 

igjjis^Seiifie/^arf, fl*>- fti#m&tg ^tfpfittFt *,?♦ 

l(Waiiba s : wiec»criiik* <• . ufzczypliwy. ** ^ 
©perb^Rt-ogdlecyica:'' ©pifglaS, KiBlifz&.. 
©peeling, Wrdbl,\t4a: . fptlig^^^ric^aftyykoiie^ty* 
fpeijen, jdw^c^ PraeC plujg, @piteer>.Za£Mo, w.oku. ; 

jefz. .?/ ©Spo^} Xrzaflca , i. . , 

^e^en^N*, Wochit^iwrcj- ©pdw, Oftrriga, i. , 

mitowanie. .-, _> ©pottet^, Szyderftwb* a; 
JKptc&tt; fzp&owae; .' :•*• gotten, feyd&d Prafrfzydzg 
©ptcfn4&e(, Szpitulca.. zkogo. 

©piejd; Zwteflci^dtoy a; fpotttfty^^f&f fiyd*#& 
@pifef>/6rai,!gry..vif , .*.*,.*' 
fradml, jgrac^ Pnef. gram. < ©poft'93oge( , Szyderz , a. 
©pteler ,i Graez; #; • ©prarije > Mowa,y, }fzyk,e. 
.©f>jdmdnn>:gracz, a. fpreagea, kropi&Prsef. Kro- 

.©pi$4a»6>, Ofzczep,a. - pig, pifz. * 
©pteg, ?>iqtw?, Wfcfrrife, ©pceu , Plewa , y. 

Kopia. # ©pctc^tthirt , Prryflowic, a. 

©pifanatf> 7 .©ptcfe >' Spika- ©pringbrunn, Zraodtd. a. 

narda,y. .fimrigen, flkakad P«£fkac- 

c <8pm b , Szafa , y. • .. zg , czefz. . 

©ptnfccben, ©c&rdnf cfyot, ©pringfltt, fco$, fkakaaie, a. 
L ©prtn* 




¥ )«»( ¥ 333 

©prtnger, Skoczek. ©tanfefauS, ©fennel, , 

©prud)., Sentencya. Staniflaw, a. 

jum ©prong, ikoczny, a,e. jtatf, mocny, a, e. 
©pultffumme, wanienka do ©fdrfe, Czerftwosd, moc 

wody. jldrfen, umacniac, am. 

©punWodj am §W#, wro- N ©targart), Starqgrpd, u* 

na, y. ©faroji, Starofta, y.: 

Start , * Bidmo. flottli^ fd^lec^e jem. ffctDeh, 

. ©tab , Koftur , a. nofzg , ftroynp , podto 

©faciei, z§dtoi a. kogo. 

©tad)d*@d)tt>etn, Jei, a. ©tatwy We, Wzroft, it. 
fiad)Ud)t f igdtowaty, kol§qr, ©tau& , Proch , u , Pet, u. 

a, e. fled^n, ktoc. Praf. koig, iefz. 

©fabt, Miafto r a. ©fetfc^en, lafzczka, i* 

©tat^^A ^afioi^ftdik, ©tecfnafcd, Szpilka,, i. 

a. ©fegretfj-SteigMgel, 

©tobt'SRecf^, mieyflric pra- ftrzemig, nia. 

wo. fk^en,ftojec.Prxflfl6j? t 4fe. 

©faf)f, Stal, i. fle^Ien, krasc. PraeC kradaft. 

©faH, Stayiiia, c. driidz. 

©faflmetjJer , Koniufzy, ©tetg , sciefzka , i. 

Mafztalerz. ©frige, Drabina , y. 

©tamm, ©efc&led^t, Poko* fkigen, wftgpowat 

lenie, it. Odzi^mek. ©fein, Kamieri, sa 
jlommlett, zajgkadsig,fzepli*. ©tefnbwf , Kofiet d#ki, 

nic. Pr.fzepiimig, nifz." ©tein^auer, SMef, Kamaa*- 
©fammlert, ia$ f fzeplu- riik,a. 

nienie. ~ (Men, ftawte, F. fUwift 

©fammfer, Szeplmi, a, za- wifz, Fr. ftawiam. \ 

jgkliwy. - ©telfe/Dr§2ek. :■;.„. 

©tompfe, S'tgpa, y. ©telgenmadjer, Drgz&k. 

©tampfel f St§pon ©f engeJ , Szypulka, i^ tody*. 

©itonf , Smrdd, u.\ ga,i. r 

©tanb, Stan, u. #er&en, iunrzed,' f. urnr^ 

©tang , Drjjj, a. Tycss, y. rzefz^fx. umiaram; : 

©terbeti 



134 # ) ° < # _____ J 

■ ■!-■■ Mi — i — —— — — — ■ n il ■ ^»» ^— mmmm » 

(Sttrben ,ba$, umieranie. <Stt(Tfd}#eigen, tnilczeuie, a. 
fterbtid) , ftniertdny, 0, c. ©fifljtanb, Przymierze, a. * 
(Sterbitd^ei^ ^miertelnosc. @timme r Gtos, u. 
Stem , Gwiazda 9 y. fiinf en r smierdziee. Pr. 

fletig / uftawiczny , a , t; smierdzj. dzi fz. 

©tettin, Szczecin , a. ©tittfen ati$ frem fShm&e, 

©tetfer, Ster, u* s fcaS, Cuchnieuie z uft. 

©teiiermanh # Sterriik , a. ©ripenfciae, etn, Jurgicltnik. 
©iic^dipore, Przymowka,u ©ttrn, Czolo, a- 

UfzczypliwoSc. ©tmtbani), nal$cz,Podwika. 

©ric&roafler, ©c&eibroajfer, ©tocf ; Lafka, i* 

Wodka gryzgca r zekzo, ©tocf ftfd) , Stokfifz , u. 
. Stychwafer. ©tocf meifter , Tayafowy, 

©ttcf nafeel , Szpilka. wi$zniow ftro'z. ,- 

© tiefmutet, Macocha , y. ©tocfnotx, Prz^onugtupi, 
©tieff tnb , Pasierbig. fWf)ren , przerywam mow?, 

©fieffotyn, Pa&erb, a. niepokdy czyni$, przefz- 

©tiefa^ ter, Pa&erbica, ce. kadzam komu. 
j©rieft>aCer, Oyczyra, a. ©t^rer, Ptzefekodnifc 
©tteffeln , Boty , fkornie. przekkod&ciel. 

©tieffetten , Nagolenice, ©t6§wng , Przefzkadzanic, 

obowzolnieriki, fkornie. przerywanie mowy. 
©tiegli$ , Szczygiel , gta. (loipcrn , potkii?6 &§ . Fr. pa- 
©tier, Byk, a. tkn$ sif. Fr. potykain % 

©tf ft , Fundacya. . 4Wj,Pyfznyt a » «• 

©ttfpt an free ©c^naHe; ©tof», &er , Pycha. 

Spied. -©toppefn, Riylko, a. 

fRftari/ poftanowic, uczynic, ©for, Styrjesiotr, Czeczu- 

z braid ga. 

©lifter, Fundator, Stano ©ford)/ Bodian, a. 

wiSel. ; flojfen, *r§qtf, Pr. tr§cf,cife 

©ttlat A $ztylet, puinal. Fr. tijeam. 

©riUe, cichosc, i. ©fraf, Kara, karanie. 

j&MItn, udifcy&F. iifi% firafen am ieben, Karac 

fzyk Fn uciizam. . ._ * g&dfcfa 
y ©trafen/ 



$ ) o < fc 33f 

©trafen, t>a$, Strofowanic, ©frof), Stoma, y. 

a. jfrogftnt, flcpniany, a, e. 

©ttofen&e, bet, Karzgcy, ©frumpf , Ponczocha , y. 

$er ftt& ffcafen (djfykarny, ©tube, Izba , y. 

a, e. ©tubmen , Izdebka, I 

©eraf*©db&er3tmgett §afc ©fuben * ©efrii, Spobnie* 

ber, wina pienigzna lek- fzkariiec, ilea. 

komownosci. ©ricf , &<*$ , Czptc , i, Sztiv 

ffrafrourbig* godzien kara- ka,kawalek, Ika. 

nia, ftrofWania, pachnie ffiicPc^ett ^ cz§ftka,L 

kijeim, gardtem. ©tucf^fd), Zwonka ryby. 

©tta$l, Promienie, a. ©tucM&db, Pieniadg,?. 
©fragburg, Brodnica, y. ©tutfmeife, po czg&i. 
©eraffen « SWuber , Rozboy- ©tujfen , Stopied , pni* 

nik, a. ©tu()l, Stotek,Ika. 

jfraucfyeln, potkn§c % F. fhimm , Hiemy , a, e. 

pdtkng j% Fr. potykam ©fum$ett, Niemota, y. 

&g. fhimpf # tgpy, przytgpiony. 

©frauj?, StruS, a. fhimpf madden, przyt^pfc 

©frauj^eberjStrufiepioro. ^ P^ytgpig , pifz, 
flreng, frogi, a, e, furowy. ©tunbe, Godfina, y. 
©trewjtgf eit , frogo& , i. ©tucm » 2Btn& , Wichcr. N 
©ttrid>(>oI J, Strychulec. flurmen , fourmowad. 
©freit ; * Boy, ju. ©turae , Pokfywka , L 

fhreitbor, waleczny, a,e* fJurjen, na fzyjg zepchn§c. 
fheiten , bojowad ©fu|bart, Ponta, y. 

©freu, woratif man fc&fdfif, ©tu$e, Podpora, y. 

Poflanie, a. ,fiu$en, podeprzec.F. pod* 

fhreuen, fypac, Praef. fypifc prg,rzefz.Fr. podpicram. 

piefz. , fttbtil, fubtelny, a, «. 

©ertcf , ©etf , Powr$z , a. fudfat , feukad 
©frtegd, Cud&dlo, a.Szro- ©u$en , ba«, Szukanic, a. 

pa. ©uWer, Partacz f a. 

fWegefa, aidzid, dzg. ©umpf, &er, Bagfto, a. 

©trteme, Dfga,prgga,i. ' TrzfWiw- 

fumpffo&l 



13* jE )x>,( .» 

fumpftdjf , Bagnifty, a, «. Sann-^pjfd, gapf* Tzyfzka. 

©vmbe , Grze^i , u. $<mne*33aum, Jodta. 

©jinbec / Grzefznik , a, ben Sannen , jedlinawy, a, t. 

©i*in&flitf(), Potop, u. $annen*$Ba!D, jcdljna, 

funWgea^ grze&yc,; JPr. $an},Taniec,jica. , 

»■• gR$efzg , fzyfz. tanked, tancowac. 

©uppe , Polewka 1 1 Stonjeij, ba$ f Taiicowanie, a. 

®Utpen*5Wf^/,H^ ^ ^HJ**# Tanecznik,a. 
rofolu. ^dnjcifin/ Taneczriica. 

GuppltflVt* . Sappljkaeya, Sonjmetjler , Taneczaik, 
^ S^ppiika. Mariz^tek taaeczny. 

fufc, flodki, a,, c Sapet, tflpejec^! Kobier- 

©u§igfeit 7 /flodkosc v i. ' zeqa, fzpalera, opona,y. 

©4J}f<#oi£, Lakrycya, i. tapejtcer, Kobiemik, a. 
©albe, .Ma& , l ' Sapferfeif, Mgzr*osc, od- 

©$rup / ?y r °p * . «• wa g a i *• 

. Tartar, in, Tatarzyn, Ta- 



s. 



tarka. 



%dd)t $ t>ctt Knot. . . ^artdrei), Tatarlka #emia, 
tact irjv^mgcn , Takt. nacfj $afcf>e, Tayftra, y, Torba, y. 

frero^act fttigen, wtakt ^dfdjlrin, Torbeczka , man- 

spiewac. tyka. 

taceire^/ takt da^rad. taub/.Gtuchy, a, e. 

fabeln , ganic* Pref. ganif, Saute/ Goi§b , Gotgbic^u 

. ?&-.. ... $aubw*4?au$, ©c&Iag, 

SaWer, GanicieUa. Golgbieniec, Golgb^k. 

labelling, Przygana,y,na- ton %&uba\, Golfbi, a, e. 

.,'g^ia. tauben^ogf^gotsbnikja. 

3&fel , Tablica , e. SduMem, .Goljbif, gol^bek* 
tafel^ff"/ Obrus, a- ' bka. 

taft, Kitayka, i. , $<Utd)dl# Tuchok, i. 

$Og, Diteri, driia. $aujtf, Chrzcft, chrzAu. 

tag^ei^^p^e^/drpgi. taufen, Chrzcic. Prxf. 
%a[<i) / 3»frf|, t*oy,, ju. - t chaczf , chifccifz.. 

$dmmung,Tj^wa^; Saufpein, Chrzcanica. 

/.' r-fr- " •'•■"■' Xaufer, 



• • " - Jfc ) ( # 337 

Sdufcr , ChrzflcieL J^ee^offeefanne^awtyrek, 
Slao*, Ti?2, a* rka\ *dp Herbaty, do 

$aufd>> Frymark;tfriany. Kawy. 

taafi?n&, tys'ijc, a. $£e*r, Smota* y. 

taufmfcfiWit , krwawnik ^©termer, §molars,a. 

wodny. ~— .ftattttef, finolnka, «♦ 
J^ojr, lajrfrong, Szaeowa- maznici 

life* a. -$£et(/ Czq&, L Dziat, tu 

$etd) , Sadzawka , L . ; $£eil tatait j^aben , ucz&ni- 

$tig, CStfto,&' ., ' " , kiembyd 

tefTet., Talent a. tyrfbii , jkietid- Pref. dzielg, 
Semprf, Krifidt, a. life.- 

$^pid)/,Kobierzec,rc* tJfjeil&aftiget, Uczeftnik. 

&^t$ma$tt, K<Aiamik» ^f^eil^aftigf eit y Uczeftnl^- 
^ermmtf'Weijfe^riitarriL wd 

Seufei, Diabe** bli .£$dfung) D*j£lcnie, *. 

Sritfde*, DiabeUtao* a. tfceuer, drogi, a* e. 

ttufelifd), diabel&iva* e. $$eurmtg/ Drogos-c. i. 

f eutfc^e Jrau , uiemki ^ietgarten, Zwierzyiuec, 

$#(, Tekft,n. , nri. > . 

St&al, Dolina, y- N $£bma$, Thomafz* a. 

^laler^Talar,^ $£<>n, Ton. 

$|amm , Tami , y. <tyot , e&origt, Gtopi , a , e. 

$(>at , D#elo ^ su uczyn£k. $£or , Br*ma * y* Wrota. PI. 

$£at, mtf frifdjet, na gor§- Xfyovfyeit, Glupftwo 4 a. 

cym. Suiter, SBdc^er, Wrot- 

$£dtet , Spnwea. \ ny , Odjfcwiemy. 

-%§au, Rofa , y. it. Powrdz, a. ${jom , Toruii. 

$£ee , Herbata , y. %§mMg , Wrota PL 

jeug, $umgen$, Fli* ^(jrditet^Lza^y. 

£anki, Farfiirki. $|t<M, Stolica. , 

^umme, Farfurka. ^ftum^err, Kanonik, a. 
£umge»6, em 9>aat> $£umfird)e, Kos'&ol kat* 
Para FarfurA. drakv. 

9 ftai 



33*' :# )o( # 



f&un f czynid < So&tfdjlos, Mggoboyftwo,! 

5.bun, t>d$, diiefcjMcsyofcnie. $o&fd)(dger , Mgzoboyca, & 
$|ur, Drzwi, ft N -" toft, fz&oay, a, e* 
^ur^ngel, Za'wia'fa, y. %<Mtyit, Szalerfftwo,* a. 
^huvf>ucer , %fyomad)t& r . $61prf , Nikczemnik , a. : 

04^ierny, wrotny. ^dlpifcft/ Nikczemny^ k, t. 
%t>mm , Wieza J e. Toraus;, ein.:$grf( cine* 

$§uwie*er, Gonitwg czy- 25ud|>$, Tom, d&aL 

ftijcy. ;"* . $onne A Reczka, 

def, gtgboki,a,fe..._ •" Stopf, Gafniek, raka. 
$iefe, gtgboko&,;.gIgbia. : $6pfer, Garocarz, a. 
^tegel, Panew, nwi> . 56pfer4eu£> glinagarnczar* 
$htte # Inkauft, u. flw. 

%inff«£, Kajam^^,a. Jtdpflein, garnufzek, izki, 

$ifd), Stdl, u. , gamck> oka. - : : » 

Siflte^f^fo Kqnwikt>it SrabartyDcabant , £, : 
Sifcblet, Stolarz, a. . 2r<rtattf«!*5ffi^e , >HaIS- 

Sifawdj , Obru$ * a. ' bartnicy* ^ .-•' ;v • • • . ; 
Stall, Titul, «... : Srofror, ©qlfrjWcf , : iftoto- 
Xtfm, Tobm, gtetfv. \ 

Xodfttt, Cdrka, i. trfig, gnusuys, a, e. ,: 

Socfcterlein , Cof eczka , L Ztagfyti t ,. Gnufoofi?, jf« 



* Socfotemtamt , Zigc , cia. tragen, niefc, Praefi niofgxii* 
$*<f enipacfcer , SDrec^Sfer, siefk Fr. aofzg , fifz. 
Tokarz, a, Srdger, Tragajcz; a. : 

$pfc, $itbft. &nierc, i. $ran,Tran, Dziegiec. . 

$ott, Adj. umarty, a, c. „ Xtant , Tmnek, nku. • 
I to&tcn / . zabic. F. , zabijg, Srauen, wierzyc. Pr*£ wicr- 
jefz. Fr. zabijam. •/ } ' zg rzyfz- Tufey& x Pr.tu- 
$0tenb<ttr ; Mary Pi; \ * fzg. it. sflub dajg. 
^&eH*<I6pet, Trup. , Stauer, Zaloba, 
" .©rdber, Gnibarzj. Srauer * £{«&, 2atobna 

•iie&v ^i^ pogrzebna, firftrf. , 
>$Raubit, Grobownik* — • SStta&fjett, flyprf* y. 
t5Mid> , rfmUrtdny , a ♦ ^ ^vattitiy S4» ♦ ihxt. 



fc ) o ( Jjt 335 

ftcbunert, snic w^ Praef. im Xm& * ©lafj , Szkienici, 

mi fi§ , &iito mi £if .. .i {zklanka. 

ftauttfn/fmg&fr&s. Pr.fm^ $rtff, Cfaod, ii r krok, u.~ 

eg ^if. $rttitrip£) Tryumf , u. K '\ 

ttaurtg , fmgtny , fimitny. triumpfj iren , tryumf owsfifc 
Smurigfcit, Smjtek, Smu- $rog, Koryto^ £ 

tck, u. trommel, £$ben* bna. 

$rauung , $lub malienfki. $commelfd)ldger, Dobofe, a. 
tcebct,4fod2iny. * Sromtfe, Tqba,y. V' 1 

$reften, bas, Potycski, i, $romefen*@d)att, gtorcrf by; 
treffen , trafte , R trafi$,fifV %0mpcter r Trfbacz , £ -> 

Fntrafiam. $topf, Kropla s e. 

(refflid^ , wyborny v ^ e. Sropfen , Kropid Pnef. Kt<k 
ttttbtn, Pogaaisfe, am.,- ' - pig^pifz. . 
Srctben, $05, Poganiante, a. ^ripflein, Kropelka, i. - ' 
Xvtihtt i PogsMiiaj^cy^ $rojl , Pofiecha , y. 

Steppe , Wfchod ; u. fttfffco r Ci4Tzy£ , , poci£fzy& 

Iteu, aufwfyrig, uprzeymy, F. podcfeg, fzyfz. 

a , e. ttijler , Poqtfzyciel,, a. 

$reue, Wierao3c, i. $r6fhmg, Ciefzenie, a. . 

Sreue, ©Jaubc, Wiar£,y. ttub,M#ny* a, e: - 

Adj. Wierny , a , e. triibed SBfttct , 7 p6tbmura* 

$rcul06, riiewierny, wia- pogoda. - 

rolomny ,a,e, $xubf*f , , Udiflc, ucis'rttenie* 

treulofer,, Wiarola*na£ $rod)fe$ , (Jffen • auftwgek 
^teuli>fi3feit; Niewidnio&:,i . ftolmk, "kroiewfki pap 
$ttd)fer , Lefek , leyka. r ftoli., - r 

trirtf en, pic. Pr. pijft j#k tnirfen , fuchy , * , c. •> • *' 
Srfnfert, Dctf, Picie. : '. Sturfen§eit, Sflehoft,ir 
trinfen, We ©efunt^efe, $run*,.Trimek, picii ^ 

pic prze zdrowic^za. frunfen, Pifany, a, e» 

trmfgelC, t>afj man jut Snmfen^ett , PijaAftwo, 
$$ifc, |um 3$w §tnein lucfr, Sukno, a/ ? 

gclajfen toirb, Odzwier- ^udfrmadjet, Sukicmlilc f a. 
n* , jMaypufta«. Xud^fd^er^ PQftrzygacz, al 

© a tucbttcu 



l ^ 

r-i 



34<> & :. ) ° C $ ., . - 

tucfetig, fpofobny, a,e. Waterlog, Ofierocialy, a,e, 
$dd)f 13? cit, Spafcbnose* L bezoyca. 
$Ugeni>* * Quota , y* .tttocimfttor, Oycoboyca, 

$&!$ * $ififd , Kit* mu- e. ( 

laVika. • * . ©atewbrtttop, Stryy,ja. 

$urbtren , t>a« , "I* u tb&ya. ffiatergfefctpejier; Stryjenka,i. 

Surf /:Turck,rka/rtin^yn, ^tecfaaft, #rf,Oycdftwo, 



a. . .a. 



Wifdjer 33tmt>, Zatfoy Uebjl, Subft. Zfc, zlego, 

, ♦turecki. Adj. zty^a^c. . 

$mttfd)ei*<3aUi,Tuttckz Adv* zle* 

Szabla. Uebdtfcdf , Zloczyaftwd^ a, 

X WW $f aube , Sinogarlici gizecb iprofny. 

$n>arg, 3 war 3/ <J<>motka,i. ItebcU^afcr, Zlocityiica, e. 

, ^ptranrt , Tyran , a; ti&ea, cwiczy& Praf. pvi- 

Syrmtniffy, Tyratifki, a, e. czg, ife , 

.S^ntnnep, Tjtoriftwo , a. ttber, uad. 

j&eratt; :wfzgd#e, wfzgdy. 

,\ $ft " '■ ubetanftDorten , podad , a'jg f 

wydajg, oddajg. 
Bfccdnft, ewe* %nmf S, ' Ue5erantn)or(ung, Podanic, 

c Wakancyja *. wolnosc od oddanie. 

tiregdiu uberaus , nader, 

.®$8Prit ; bt$ka<av, hultayi uberbteten, fcfett; przctetoJc, 

Jbitgun. , E. tag, Fr. niam. 

JBalet ^ Wialet a fcegnanie, ufarbinfeert, przywigzowac, 

^^fbzftanie^ig. . ujg. 

S5«fa({ 7 .podf#cjaj§cy ped uberifetben, zofla^ nazbyt. 

Hogo , Man. UeberbfeibTel, Oftatki, ni&o- 

©afleiri; Fafeczk*, i, jadki , tdikwij* '. 

iter, Ociec , Oyciec, a. ubetblfcben , pozoftaty > a, c; 

ifet^en^ Tatu^ tati ' Ueberbliebene , Das, Ofta- 

©aeerldnfc , 93dtetft# ©rbe, t&> tka, Szcegtek » ficzgt 

; Oycsgysna, y. csego. 

IBdterlid), oycowflu, a,*, wbecbringm, donieSe, do* 




^•MWMMMi««l* 



» )»C ^ 3*1- 

nofz?, oddaj{, j^pro am, prze'wozgt przcpra* 
wadzam. wiam. 

Uebetbrmger , Oddawca, Ueberfart, Przewo'z, u. prze# 

poflaaiec jazd. _ 

tteberbrmgung , Oddanie* Ueberfafl, Na jazd, m 

przeprowadzenie. Ueberfatfen, Nacierac, am, 

ubec *-t>a$ , t>\e$ , nadto. na kogo , przypadam, 

UebcrDccf e , Nakrycie , a. obalic sig. 

tiber&em, ktemu. 4berftie||en , obfituj* 

Uebetfruj), Mierziczka. Ueberfluf?, Zbytek, tku. 
ubarbrufjig/ omiertly. uberffci£ig, zbytny, a,e, Adv. 

ubec&ruj^ig fet)rt einet ^petfe, nazbyt, zbytnic. * . ' 

przyjesc, przyjadam si$ uberfuf)mt, meifen , prdewo- 
1 mierz$ sig jedzertiem. zg, przeprawiam, it, prze- 

ufarbrufjig fepn, przykrzy£ Iwiadczyc, przekoaac* 
er ijl mir uberfcru (Hfi , obzy/it przemagam. 

ini Uebetfiiren, tot, Przezawo* 

man wirb uber&tufjtg, zenie , przeprowadzanic^ 

przykrzy sie. prawowanie, przcmaganie* 

fiber e^len, przypadafi, zdy- Ueberftifirer, Przcwoznik. a, 

bac, wyscignax. przeprowadiicicl. 

ubereilrt, nierozmytfny. Uebetf ul)tung , Ueberroeit 
Uebttdtting , ~ Skwapianie fung, Przeprdwadzanie, 

si$, nierozmyslnosd it odpor, przekonanic, 

Sber vine ©die, po chwili. przemaganicv 
fibminfommen, ubereintrcf* Uebergabe, Poddanie % 

fen/zgadz&!% komu. 

fibercinf omm^tt), z|adzaj|cy ttebttgang, Przeifcie, prz& 

si? , zgodny, a, e. mnienic. 

ilberetnfHmmert, zgadzac**: flfccrgeben, Uefem, rddfren, 
tteberdnjHmmttnng, zgadz* oddac , it oddajj % wy- 

nie si{. . daj$, fkazn6 jicft, z r zucil, 

Ueberdrifreffrmg , zgadzanie wojnitowai 
.iig. ttffargebet, Podawci 

uberfabrm , przejcidiic, ubergebliebcn , pozoflafy. 
. 9) g 46* 



34» ' $ ) o. ( # 

uberge^etvp^zechodzic, dzg ufcetlo^tt^fpuscic, F.lzc&g. 

minjc, mijac. - Pr. fpufzczam. 

uberge&en, Die Tdigen , zalac Ueberiaff*ig , Uft§pi$nie, 

b'ig Izami, zapfc^kac, ufzczanie m%tno£ci.> 

tWH^jfin giengen j£m iiber, Uebertefl, Erzykrofc, j. 

rzucat mu % ptacz; uberiauffen . ate 2Etoffer, opty- 
ii6er^ert>trf)t , . Pr?yda<ck f wac, am, przcpeJniam. 

nadmiara, fcetSlopff latfft uber, kipi. 

fibergul&en, pozlocte, ?. eg, UeSedauff!fn r Da^ Zbiezeme, 
- Fr. .pozJacam, Ueberiduffer , Zbieg, a. 

ftbflrgitt&ef, pozlocony, a^ Ueberfebeti, przezyc, zoftajg 

poztoczyfly/ ufeerlegiri, roz-odwazac, am, 

ttebet<julbuttg , . Pozfota, y, . pomierzam. 
Hcber|anO/ We, Gor£ ubetlegeit, dnero fet>ti, 
•—- n^men , ,wzmagac &g, . wyzfxym bye* przc- 

gorg-otrzymac, zmacniac . wysfzam,przemagam. 
. wg 9 przewied£ie6, tibetlegf, naradzaniu flukey, 

pberfymgen, przewiejjic, fz4c. Ueberfcgug f Naradzanic, 
fibetfjaiifen, kupig, obfypuig, rozmyfl. . 

aainozg, uberlegen, titan, prz&hodzg 

iberjiiaiiW, ogobin, ogol- kogowna,uce. 
* ni«, ' iiberl^eti, piieczjrtac 

ilber^ebe^wynofic^pjrfz- Ikberfiefetung , Pcx&xie, 

aiqfigF. wyniofg ug,Fr. powzdanic, 

wynofzg fig, Wie*'c sig UeJKr«maa§ , f$(ag, Nadmi- 

^3 pychg , pi?tnie& p4 arz, 

kogo, et^ehe tycfr nw&f, ilbetmaftg^ytAany, «,c, 
. nilpodnotf &rca, twtga iu4zroieroy,pyJzuy, fwa- 
ilber()oben fegrt, uwoloio- . wolny* , 

nym bye , uy^c czega tk&ermu&t , Swwola. 
tfberfommen, doft§pic, F. ubrtmut&ig, pyfoy, nadgjy, 

% doftgpig, pifz, Fr do* wyniofly, a, e, 

ftgpujg. fi6«na^een, Nocowac, ujf, 

ilberiaben , f obejgiac, am, il&etnaturlid) , .nadpwyrtcU 
pwwafcjp. ''amy,*,-* . . 



• $ ) o ( # 343 

— — — — — W— — —» i n i i i n , . , i I — — — I ■— I ■ 

itoemdjnen, porgchowac* ufcrrodftigtn, zn^:, przc- 

raehuj§ % mqc, F. gf, zgwatcic 

ttberrebert/ Namowi^ wig, UeberodMgung), zwycigie-' 

km. Fr. o£ma\yiam, nic , dobycie. 

przegadad uberroerffett/ pnrfrauilc, F, 

•— fafle mitft, namowil fig cg/Fr. przerzucam. 

dajg. uberofegen A pr2£wazy(f,Rig. 

Sberre&er, Namawiacz, a. ubettoinfon, zwycigfyc, F, 
berte&tmg, Namcwtfa, y. zg,Fi\ ian*, 
Ueberreji , Oftatck , tka. . Uberroinfcet , Zwycigzca. 
tibetf$i<ftn,fent>ety przeffad uberromMtdv zwycigzny, a** • 
Ueberftytcfwuj, fen&ung, ttebetmm&ung, Zwjrcifftwo, 

Przefllanic, a. a, zwyci^zcnie. 

' Ueberfcblag madden, po- uberjeuge^przekonaciwiad* 

obrachowac. » karpi, zbijam. 

Ueberfd^rift/Napis, u. Ueberjeugen, t>a* Dowod, 
Ueber f^ung, Pobtazanie, a. dzenie. . 

Weberf4«»/ &** Uebetfe* tibltcf), zwycsayny, pofpo* 

$ung, Wyklad, przefa- lity,a f e* 

dzanic przejio&enie, "ubrig, pozoflaty, JHettot/ 
Ueberfefcer, Przenosickt, lajfen, zby£, zbgdiie, zby» 

Tfumicz. wam,2oflato iUizbyt,zo. 

uber^iig/.rozooki - ftawic 

ttberjKmmen , pnckon&c ubtigens, woflatku. 

fiowy. Uebung, Ciriczcaic, a, kooh' 

uberjfretdpen, zamazad pozvcya, 

ubctttiefim, prz&hod£i£ 9)enefyg, Wenecro, /;c^: 

dig,, przewyifzy*, fasajn. QJttttf iono?, &iC/ w*aech -^* 
Ueberfteffiing^ zacnosc,przt 95eneriani^ r Wenecki, <e, 

maganie. QSenutf , Werius/ . J-// 

fifcrtetteti ; prz£(typi*» prz* %kmittat£§cit, Fr£nc& 'V* 

figptfig* i , .- *eeabfattmen, Z«nicdbyw»^ 
Uebertret er f przeftg'pd . 1>*6 am \ o-ia^niefzkac; , U 

Uetatafcwg, PWftspftwo, twabfcfeiDftt , ' fl&ow*V* 

$4 $8et> 



344 ft ypy $ 

93cr<rf)fc^^|«ng / Rofpra wa, t*rbetten,zepfewac. F.zep. 

wrabfcfreuen , Brzydzic &f , fujf , jefz , Jpfuj? f td> *a> 

odrzekac% .Dtt&e. 

$&rabfd)euung,Odrfc«kai«, t>ertic»erv .a$tu£y& Rzaflu- 

brqdzeme.. £5, zyfz, fluz$id|> Ww, 

fcttac&ten/ gard£i6 PncC Fi^iriittgiij?,}^. 

Gardz$ , dzik ' SBerfciertfl i Zaftuga , i 

SJeradjty n#, Wzgarda , y. bcrbrifjltd) , omierzty, a, e, 

^raccorfcirimg > Umawiac ef t>erOteu(^ if^n A mirkotno 

fcwrften , zeftarzec b%Prx£ Q&et&ruf}, iiprzykrzojie, do- * 
zeftarzcj? frg, jefe fif. kuka, 

fcttdnOmt, odmieiSi& F. ed* fccrfcunf dn, za<;icnid,F, zfcic 
1 jriieuif > nifk Fr, odmie* nig , pifz. Fr. zacieniamt 
niai»r t>eref)rett, darowac, uje. 

©irdnfcmnig, odmifo^ £kre(jwmg, Podar&> Poda- 

terkrgm , ikryc F. . Aryjf , ximek,nku. 

/'Wrbeflf^n^poprawic^F. pch a, . 

prifaif, wiz,Fr. popra- ^rfdffdjUAg> Fatfzowanie, 
wiam, , . - & 

&etfcfettitig , Poprawa , * y. wrfiuc&en , przeklntf , F. 
Derbieten, zakazat F, zakaif, przcklnf , aiek Fr. pne. 

iefz, Fr, zaMzojf . lUinam. 

QStfrb^nburtg^Zas-kpicnic^a, ^erfiu^uif$/ Przcklincbte 9 
fcerborgen, ikryty , a,c - K a, 
fcer&rannt, fpalony, a; e, t)etfo(gen / przesladowa6 
Itftbftroten, fptic, F. fpalf, Qfctfolger, Prze&idowca. 

. iilz, palf, id> tonne. $afMgtmg , Prz&Udowa. 
tBettacftt, PodeyrzemtrSi. nie, a* 
^fcammen, potf jri& F. pot* iwffttJteH, zwie&, F. zwiodg, 

# :pf, pifz, Fn potfpiam. zwiedzicfz, Fr, zwodz^ 
aSer&ammn^Potfpicnica, d&fe; 

wife trawi j , to ttrjtonfc #erffi|twng, Zwi^zeaie& 



$-)o('£' Hf 



mm 



ttft^dng(id) , przemijajgcy, . obiecaiem, aoi, om.Fr. 

a, e. ob^ecujig, jefz. 

tergc&en, odpufcitf. F. od- ©ttfjeiffung, Obietriici. 

pufzczg, scifz, Fr. od- t>et$mfcern , prz#zkodzi6 F. 

pufzczam* przefzkodz;, diifz* Fr. 

Krgeben mtt ©iff, otrii^ przefzkadzam. 

F. otrus§, jefz. 9Ber f)tnt>erMf , Przefzkoda, 

Dergebltcfr, daremny, a, e. y. 
SJergebung, Odpufzaenie, Wfauffen, przedac , ft 

a, przedam. Fr. j przedajg, 

fcetgetten , ©d^d&gczac, jcfe. 

ciam. t>et£e$ren, wykrzywid F. 

&ergelftmg, Nagroda, jr. wykrzywif, wifz. ' Er. 

twgeffen , zapomniec, F. za- wykrzy wiatn. 

pomn? ? niefz. Fr. zapo- 23erf nupffimg , Zlgczeniet 
•' minam. fpojenje. 

SJergef^n^eit,Zapomaicnie, wtfangern, pfeedlufyc F. 

a, przedtuif t iyk Fr. prz£ 

t>et$tefjtn, rozlac, F. rozlej? ^ diqiam. 

jefz; Fr. r^zlewam. t>erlaffen, opufcid F. opuft- 
ttrgtften , trucizn§ zarizic. cz$ , scifz. Ft*, opufzam. 

*ergfreid)m , zgodzic, F. fcerldugncn , zaprzec sis, F* 

zgodzg, diifz, Fr. zga- z£prg fig, przefz Fr . za- 

dzanu pie ram i% 

33ttgldd?ung / zgoda , y. t*rldurtil)en , obmowi£, F« 

Wt$tobeti, zakopac. F. zako- obmowi$, wi& Fr. ob- 

pi& piefz.Fr. zikopywam. mawiam. 
fBer^dngnif, &a6 , Przejrze- QBeridumbtmg , Kalumnia, 

Hie, a. obmowa,y. 

Wrhaken fid) n>of>(, popifa£ QSerfdumber, Potwarca, ob- 

&$ dobrze. . mowca. \ 

t>et$arren, zoftad Writer en, zgubid, F. zgubifr 

98^drftmg, zatwardzenie,& bifz. id) Mtlitie, Gubi?. 
txrrfiajl, liieprzyjemny. t*rle|en, obr&tf , F. obrazg, 
Wr^iffen, obiecid Perf. zifz, Fr. obraiam. 

9) y as« 






aSerlefung^Obraz^y, naru- mo wig, wiiz.Fr. octal*. 

fzenie, „ wiam. 

flSetltffi, zguba,y* utntjL ^erfammlcn, zgromadzi^F, 
83erma£niwg , Napomixia- zgromadz§, dziiz, Fr, 
. aie* . zgromadzam, 

*ewidf)lett, zrfkowad SBflfdmrnfaitg, Zgroma* 

tine fl&ttKd$U$, zrjkowana, » dzenie , a. 
83ermd§hmg , 93erl5&rofj, fcflfmiffen , prsepic , F. prze- 

Zargkowiity. pife* jefz. 

Wtme^ren, .pomaozyc, F. SBetfdummfj , omisfzkanie, 

pomnozg , iyfa , Fr. pom- a , zamieTzkawam. . 
najtam, - iWtff&etfreBj fkojiad F* fko- 

N S3etmejfen§ett/] Zuchwal- nam. 

ftwro, a,A4j.zuchwaly. Q3erfd)icfen , Roze£i££. F, 

ttermifcftett, zrniefzac, po- roze':%leTz.Fr. rozfytam. 

- miefzac, F. zmiefzam, 93erfd)ltngen , Polkn^c, F. 

. pomiefzam. id) mifcfye, Poikng, kniefk Fr. poly- 

mieizam. kam. 

ffiermifdjun&Znugfzanie, a. t>erfd^mi|t y fetuczny , a, c 
SOerttimf^ Rozum, u. SSerfc&mbutig, Zapis. 

icwbttm, poftanowic, F/^etfdft&ett&img , rozrzu. 

poftanowi? , wife. tno& 

t8erfli<i)t\xncif obowijzeb ^etfc^men^r^lamo^rawdu 
9Terprajfet;R6rprofzyciel 5 su Wrfd)tt*n&erifc& / fcert^uttdj, 
Mrra^ten , sdradiic. F, zdra-, nieofzczgdny •* a > e , ro- 
. dz&dzifz, Fr. zdradzasn. . zrzutny. ,. 

©ertdbter , Zdrayca , e. ^erfe^en / Ni&fazegfosc, 
SJkfWfjCerty, Zdradk,y. ; omyika. 
fficrreifen, Odjachid F. od- Q3orfef>ung, przeyrzenie, L 
' - jadg , j^d^iefz- Fr, Od- 2Jerjtd>ew , upewaic. F,. 

jeMzam. upewnig, nil*. Fr. up&r* 

$£ertentfen A wywjnjS, F. uiam, 

^CjS, Wierft.ii,, L 

l^etfageti pdwowii-F,9d- SBerfjegcfo, Z*pie^tojr£c# 



g 3 o C; age 3 f47 

QSerjBhnen , ZWagac. German bfc^ofe, Powino- 

53et jlftnung , ublaginie, L wactwo, a. 
^rforgen, opatizyccF.opa-. SBtwoantc, tot, Powino- 

trzg, trzylz. waty. < . 

Verfe-@c&rribet, Wierfzo- bertttti jht , Wygna£ 
. pis, wierz4 pifeg. trcrmekf eii , Zwifdnge,, P. 

&l*j&ml> / Rtozum , dowcip, zwi?dn{, niefe. 

u. fcetiDettben, Obroritfna fwoy 

frerfucfyen, fprobowi<f, do** poiytek. 

tfwiadczyc, F:do£wiadez& fcerroerffen, odrzucic, F. o« 

czyfz.Fn doswiadczam. drzucs, cifz» Fr. odzzu* 
SSetfudjer, Kusicicl, a. cam. 

9Setfuc^ung y Kufzenie. fcemnflig*tt y pozyrolte, F. 
95erf aufdjen , mieaial m§\ pozwolg , life Fr. pozwa* 
, na co. lam. 

(Bm&ei&tgen , Brdnic, Pracf. ©eraiHigung, Pozwolenic,a. 

Bfdhi;, nifz. fcetroirten, Zawiktac. 

SSertilgen, wykorzenic, F. 95ermirrung y ZawiHanle, a. 

wykorzenig. Fr, wykor- QSermogcn^it, Odwaga, i, 
. zeoiam. lekkomyalflo££ 

Vertiren, prz&ladac, prze- 93em>un&cn, ranid Ptx£ ra*. 

tfamkzy&F.czg, k&g&kf , ; nig , nifz; 
93*rtrauen, Ufhotf, i ^etrouften, Spuftofzyc, F* 
fcertrribe* A wygubic", F. wy- Spuftoftg, fzyfe Prx£ pu» 

gulrig bifz* wygnac. ftofzj id^ fcerwtijle. 

©erfrcibung, Wygubiehie* 8kro*jte,Pufto%ciel, £ 
. Wygnanie,a. N t>erje$ren, ftrawidF.Arawift 

flSereriebencr, Wygnaoiec, wife. 

dca. fcerjiefKrt, poczekae, \)<k 

kerurfad^tt/ przyczyuj bye. wloczyd 
fcewakett, Schow4<f; SBerjug, OdarlofaJ, £ 

Derwdtqi , Szafowac. ©eriweijfehmg , zw|tpi{nie» 

fretmanfceln / odnuenic , F. . &. . * 

odmicaie, ni£, Fr. ocU SSefper, Niefipor, u f m4* 

mieniam, v.«z©& , 



/ 



34F 



*f ) o Q j& 



SSefpct * $ofi , Podwicczo- beydg*, diiefe , Fr. ob* 

re'k, rka. chodzg. 

^Sefhitigl Fortedu uubfefiren, ddwrocic, F. od*. 

better, Stryy,ja. ' wrocg, cifz, Fr. odwra* 

SScpiren, Drazuic,ni5. ford- cam. 
.^zg z kogo. ... umbfot\fi, darmo, daremnic 
SSejriren, fcotf , Szydzcnie. ^ ttmbt&en&en, fceti SBajjen, 
Q^epir erep ; Przykrzeaic ^i?,> Zawrocicwdz, a, 
Ufer, Brzeg, n. - Umfcfylacj , Kompaturia , y. ' 

tt£t, Zegar^ @onnen*SJo- undngefangen , unangefcfym't* 



necznlk , Kompasv 



i » 



ten, hi^poczgty, a, c^ 



t%ct>m, Zejgarck, ©attb* unarttg, >nieforemny,a, e. 
de^cy ,, godziu&k. unauf £6tltdj , uft awiczny, 



tyhcmacfret, Zegarmiftrz* 
Uljr fieHen , rzydiic. 
Vicarius, Namieftnik, a. 
Vidriol, Kopcrwai, u. 
Vi&iiaKen, iywnoic, x. , 
58*4, Rydjo, a. 
9Ste| * 3(r£t , Konowal , a. 
Hid^wiele. /. « 
t>ielmef>t , raczey; 
tier, cztcry. 



a, c 

unbe&ad)tfam, niepamigtny, 
a, ec, ^ 

imbef anrrt, nieznajdmy, a,e. 
unbeffonbig, nie'ftateczny* 
unbiQig, nieflulzny, a, e, 
Unbilligfeit, Nieflufinos'c, u 
unb, yi'a. v " : " 
unbancf bat, niewdzrgczny. 
unenWic^, niclkoiiczony^ a, e. 



iwcz$\6)t, czwprogranialTy, Unef)ce, nieftawa, y. 

a, c. uneinig/niezgoday, a,& 

Diet fdf etg , czwqraki , a /c* Unrinigf eit , Niezgoda', y. 
^terfu^tg , czworOQogi. unerfahren, uieswiadomy, 
93iert£etf , cwiertf, u 
SSicI , Fijolck .; a* 
SSiolin, Skrzypic& 
ffiiolfatifi, Skrzypelc. 
um> dja. 



a. e. 



Unfafl , Niefzczgscie , a. 
unfeWbafcr, riiepochybiii£ 

ny , a , c. nidomylny. 
UnfIa^>Plugaftwa, 4 
limbrmgen, zabic, F.zabijg. Urtftdt^ig r plugawy;, a, c . 
'^dz, Fr.zabijani. wfteuxiM\$i,>M6lndzki> a, 

lim^eri , obeyed JEn >o- & .... 

Unfreunb* 



fr ) o ( # ' ^49 

-ttnfreitntXtd^f eit , Nieiudz- ttnm6gltd)fotf, Ni^moMo^, 
kosc 9 i. ' niepodobieiiftwo , L x 

.Unfrud)t6ar ., rfieptodny. unndt^tg . mVpotrzcbny^a, e. 
Ungartt, Wfgierffca hernia 1 . Unred)t, t>a$, Krzywda,y, 
Unbancf barf eit, Niewdzigcz- nieprawo&, i. •' : 

netfe, i. tmtrin, mtciyfly, a, c. . 

♦ttngefoult, Ni&ierpliwotfc, i. Unreinigf eit , Ni&2*yflosfc,i 
ungela^tt/ riie'uczony » *> e. Uiifc^ul&, Niewidhofc, i. 
Unge(egen(>eU, NieVcza& u. unfefruftt'g, niewinny, a, c 
Unge*, Wggrzyn,. & nnfer , unfz, a, e. 

ungeteimf, iii«foremny,a,e. unftnntg, Szalony, a, c- 
imge fd)icf f, nirffpofobny, a,e. Unfmnigfeit / Szaleriftwo , L 
Ungeffyicf lidjjf eit, Hiefpofob- unfferbltdj, niafoifirteW, 

natfc, i. a, e. -■ ' :*:. 

Ungeftum, Burzliwo^ i. Uvftevbltyteit , Nic^miertel- 

tmgen>i# , jai^pewny , a, e. noSc , i. 

Uncjemif fer , Ni^pogoda,y. unjfrijWd) f nk'rf%anu>nj* 

4tngen>o§nt, rii&wyczayhy, a , e ^ <wi|tohliwy» 

- a, e. UnfJrdflic&frir, Swi^tabli. 

Ungejtefer, RoWtwo, & *ro&> i. 

tmgktcf), rii&dwny, a, c. unter, pod. 

Unglficf , UrtgUtcffcligfeif, ttnfer4&etf , Pierzynrf fpoi 

NieTzczgfci^ *, nia. 

unglurf lid?, ni^fzcz^Hwy,a,c. tmterfceffen , tem czafenu. 
tingulfig, nieptatny, a,e. unf erfcrucf en , zittnmiac. ^ 
on^eiltg , liicjfwigty, a, e. v unf cjreinanUet, mitfdzy fob?, 
w^ol&e, czarownica, c. Unterffltter, Podfzewk£, i, 
unfeufefr, iiieczyfty, a, p, ■ Untetgang> Z&chdd, u. 
Ilnf cufc&^ett , Niec^yftoSc J. ttnferhdnbler, Jednacz,iLi 
Unf often, Nakfad, u. unterlajfen, Zanitfchac. 

ttnf raw , Ziclfko -, k§kol , u. unf erfegen, podto£yc. F. poet 
unlteblid),dieprzyjenmy 9 a 9 6* Ioz§, zyfz Fr. podkfe* 
linmdplid) , likzmierzony, dam. 

a,c, ;' wtet?ge&tiKft, iriiJuinionjr, 

anmigHd^, &4jpodobay, a,* a f *» 



AXtitmityt f Infdrmacya , y. umnrflf ommw, niedofkoni- 
utitmidfyttn, aaticzy£,r F, le, ly f a, e. '" 
; , niu<tz$ ► czy&, Fir. nau- unrntf^rib/itiewiadoniy, a, e. 
/ c cum. . ttmoifet^eit > Nicwiado- 

llntelTtd^ttr^ PodfjcMk, dka. moSfr, l 
Unftrttttf r Z-upiu i fpodusa unjetrig, nietozeihy, a. $. 
v fuknta, . ,j Unjicrled^/ aieorzyftoyn/, 

'Untcrfc^d&/ R^fflos'6, r**- . -a, t* ■•■; 

nica. ; ,; Utty£> UfOTa* i 

unferfcfyetten, rosezjiac, F. Unjucfc, Niew^d, u. 

rozczntm, Fr. irozotai- SBegel, Peak, otafzcfc 
,wam.. * . . : SSogcteauer, Kfyk$, L 

Ufltcrfc$ei^> Pod p i $> u. -2Jogdfc^in^Sid^,a. 
lirtWP jic^/ miedzy febjjt SJogelfMfct, Ptaftnik, A, 
4Ut^«gtfft) vraiyc fig. Pf*£ &«& *<*&*& % i : 

wa£$ sig, iife #fc - ' flSalrf , ,'Lttd , lu 
lltttrtt^ait/ Poddany . a t e. ; Jbofl, pefoy, a, c 
Untect^mto, Podding , i. fcofl&'rittgen , . wypefate JBL 
Jlittf&tfgf^ wypetaif f nifz. Fr. wy- 

tmterroeifen , uczyci-^Pref. petoam. ,: ■ 

uczf , czyfz. ... ir &ofle«iic$t> Petoia k%Eyc&, 

llnterActfiitig^ . Nauki, i, t?ottenbm/ dokonczyc, R 
Informacya, y. .. dokonczs r czyfz f Fc <te- 

untmflerftSen , .ppdttntid F. konywam* 

podrzuc? i cifi t t>51ltg , Ztjpcfaie- ny, a, e. 

Ittmerbduti^f ei( > Nieftra- fcoflf ommen, doftonaty, a, c 

imt>erJ)rof^tt, rzeflcij a, c. Ipse, i, 

uffl>etf>offf, niefpodzia die, ^oUmacfyt, moa r plenipat 

ny, a,e*. tencya. 

lMKrtegf>niln4ruizony,a»* Don, od..«; 

imt*tmtofft|} , un*etfi4nWg, *on batmen/ itemed. 
x nierozumny, a, e. , p<m feme, Zxfal$k4. 

tmfrerfdjofttf , ni^wftydliwy^ Don ttfftfen, trz^bi 

a, c. . >on tt>d(eri,, Jdalcki 

lltflti$an&, Ni&ozuin, u. ' * t>ot* 






Dot, prz&, zi. 180rn>ertf/Folwark,u. ./ 

aotan gef>en, przodkowfc t>or 3eiten ^ Kiedyi , pr zed 
QSorfa^r, Anteccfor. laty. 

Sforberethmg, przygotowa- t>orjie^en r wigcey powa2a& 

nic. " 3?orjug£a&en / PreodkDwl& 

53orha6en , Przedsifwiifcie. ^ uj$. 
$or()dng * ©cfcldfj; Ktotka,i. Urfadjy Pmyczyna , jt 
S3or§au$ , fieri , I drfpntng , poczjtek , tkvu 

Dotf^R , przed tefii. titfttf il , Dckret ; A > 

SSorfccff , Przedfianek, nka. ttrtfceilett, Rozffd&c* . 
.^rige^przcfzfy, a y c. - -•!• ■/ . ' . .«■•• *? 

aSorlduffet, poprzednik, £. 3B* / 

twtegen r przeklada£ ©oate, To war, w/ -fie 

3Jormun&, Opiekun , £ fteigern , Wagorg idf; ■ • 

QSormiUT&fc^aft:, .Opieki. toad), ni^tfc^laftni) ^ 
4&omefjmffc, Naprfcedxuey- fpigcy, a, e, 

fey, a, c. fS^c^^ttbe*@t^/SttS. 

iDorru^e , Jjfoudro$t) Spiia, znica , ftania micyfcc: 

.•Sprzfct, u. ^ ,. $&*$*/ Stra£, Wartsu ■•? 

sum QSorra^t, ge^Jrig, Spi- nxK&eri) czuc,Pne£ cztife. ^r 

ikrny,ji 9 e :. QBfld&en, &a$, Nidp4nie t 

^orre^Przedmowajy. czuyncufe* •"-; 

48otfof / umyfl , zatayfl. %Bad) fyalttn , ' Strai tray* 
85or|c^net&er,Krayay. rale ? 

aSorfd^ttfe / Pricpis/u. ©adj&ofoec » ©aum* 
t)or^|Iicf> / umy&iid ©trattcfc / J£lowi& 

fcorftcfrfig/ oftrdiny, a, t. drzewo. 

opatrzny, -nic. . *— - SJeere, iiirno j4Ioirfctf» 

©orfi^etgfej^Oftrdiap^i. w«. ? 

SSorftabf, Przedmiefck, SBacfy*, Wolk, u. r^r 
S3otfI«(jer , Dozdrcl , e. tuadjfam, czuyny, a, e,czi$j£ 
torfhrecfm, Poiyczyd F. ©ocfcfamfeit, CzuynofcT' 

poiyczf * Fr. poiyczam. tpdd)fem, wofkowy , a , c.- . * 
fl&orfcag, %n$alt , 'Erojao- »a^fen,ro^c,Pracf.rofii^' > 

*yeya, zatoicaic. /. ^ad^gacW, Janaiwiecfc 




j?* "& ) o ( # 

©adj*f©ett>er<fe, Wofcv®ag*n'©paiw*9ta$e(, 

czyuy r 2L .Swoticft. 

flBad)** Pouflrter, For- ©agttftr, Kotod*iey , j*. . 

rorerz-wofkowy. SBagfcfaole/ Szala, 

4HM>*' pouffirte Silter, Stagfeil, jivicf, PoOronek, 
t Obrazy z waiku. . nka. ' • 

^Bac^/poullitung, For- 5Baf)t, Obterfoi<*>& 
.: rniciWa ©allfprod^Skkd^gadlo- 

5Ba^(f iStapei - @tocf, SSJa&n, Mniemaaie, Opi- 

Stoczek » ezka. , niafyL 

©acf^©fapler , Wolko 2Ba&rom£, Szaltaftwo, 

wnik. * ' . .-. Wiciccz^aie. . . ."" 

tf|5ac^iei r PrzepTorkl, i. ma^r ; wo^afiftg r prtw^*- 
?8*^>4fttnb, Wyjzel, wy f <a,e. ^ 

-.myiWczy pib^; \r. 2Bdf>r&fcy ,Prawdar*\ijfc\ : 
9Bdd)ter , Stroz , ,a. rooljhtefjtttftl , 

^acfrmr, 3bif* Stcoi, pod- gl^dac 

flciegfcz. ^ 3Ba{>r£<H$er , to, Wro#& 

©adjmfeifkr, ;.8trazm<ay. wiefzczek v . Wrctfka, 
ttxtfelfi,. chwiac. tfj; , Pra&f. - ; ^fiefeczka, i 
- u uJiwicjig sig. ; * SBa^rfagere^ , Wrtfeba, 

tl>acf er , obrctnj* y ochotny, wiefzczbi* 
•■:.:*>£... •..••. WtyvfaMUffttit,, Podo 

SHtoben am ©c&enf d> Lyfty, biaiftoo, a. 
** PI. "? - QBdtffc , sierota , y. 

IHJa&faff, Klopiia. ©aifett *£auS , Miefzkanie 

QBoffen, Orgze, PL Bron. . sierpt, Szpitai dziecL 
flftuigc^rt^m^cc-Wozek. ©alfet, Witkarz,4. 
SBaage, rineWaga, i. ®alfani§!e, Foiufz, a. 

lodgen, W^zyie^ Pra5f.waig. SBotb, lis, a» 
4iPtt9ett/etrtWdz,4. ©all, Wal, u. 

SBagenfeaum, Kewar. 9Battod), Walaph,i. 

SSogensfeife, Kofey * L SBoaftf^; Wicloiid*; 4. 
^B^n^tjler, Wozmk>4. SBafouji,, Orzech wtoflu. 
SBdBenfc^micte, M4- SBalie, Walck v lki 

twmfat, 



fr )o ( # 3f3 

toonfai, cUwi^c fif , PrseC 3Bdfd}e, Pranie, a* 
x chwiej$s?i£, jefz^if. roafd&en, myc*fc$C myjfr 

2Bani>, Sciaiia, y. * : jcfz, pifa$. ' 

roanbefo, chod£id t Prstf. tSBdfc^ertn , Praczki t i. 

chodz* - ®afd^aftigtat , witfo- 

tt>ant>ero, wgdrowac. mownosc* plotku 

SBaiAwfc^afit / Wfdro- 2Bafier, Woda,y/ 

wanie, wgdrdwka, ©a ffer^ad) , Patok, vu s 

3Banber*uiann, Wgdrow- ^ijfetfajjre, Brdd, u. 

nik, Podroznik. toaff^rid^(er , feud)ttt3lat\XC r 

2B<mberjia6 r Ko&ien, flcgmifty , a , c 

Koftuiva.. ©ajjerfunff, Fontani* y. 

93&mge, 53acfe 7 Jagoda ©aflerjudjf, Puchlina, jr. 

i&twarzy, Lica. tbajferfftdjug , pachlin{ciOj> 

2Battgen, Policzki, PJL pi§cy. 

joatttt, roam, Kiedy*' $Bate, Matnit* 

SBantie, W^nna, y. 2Batfatf, £>fc*rfacf , Sakwy, 

SBanjfe, PlufkwA, y. ' biefagi. 
*Hkpcn,Herb, o. tDcfyn, tkad PrseC tkjj, 

roarlid} , prawdiiwi* tczefz, pL 

toarnC, dieply, a, e. SBeben, Do*, Tkanfe, I: 

2Bdrme, Cieplo, a. 2Betef *0efUp*/ KrofaS, 

SBarm«35aO, Ciepiice, PL $ien. pi. 
toarmm> grz&,Pi%f. grzg- 3Bebcrin, Tkaczka,L 

)$ 9 jefz. ' ©ebrtfpu&l^Cewki, i. 

nxtmen, przeftrzedz, F. 2Bedjfel, Zamiana, od« 

Przeftrzegf, iefz, Fr. miana. , 

prz$ftrfegam. — QJrtcf , Wekslowy lift, ; 

©arming, Przeftroga, L rott ®ec&fe( abgcben @eR>, 
©drfc&au , Warfzaw£, y. oddad pienifdze piicz 
marten, czekac, am, qcz& bauk. 
. kiwam. ' id) Vbttfyfcte , odmiemam. 

©arttn, t)a$, Ocz&iwa- ©edjsler, Od-zamicnkcz, 

nie, pilnowanie. a , Kambierz. 

3 ®«& 




<JBeg ; Broga, i. ' SBrife anfiaften^ na chwil? 

t&getn, fid> fD^ern^ afcra- po chwili. . ' 

niac'2% *% ., aBeflge^ChiwIka, i, 

^Hkgroeifec, U§tjetger f > 3Bem, Wino, a.. 

Rgczfaa,i. ©em&tcgr, Winnica, *, * 

2Behe /f Biada. minify pfcakac, Prxf. ptaczft 

nttfittagen , narzrfkac czcfa. 

SBe^flagen, tot*, Narreka- SBctncn, &<#, P#cz, iu 
^ nie, & 5Bem^S^, Kufa, y. 

tt>e§ren, ironic, Pwcf; brb« 9Beme£ig, Windy ocet. 
. nig, nifz. * SBem.SKorttt^Paid&crnik, 

faitge tw&tervi <lkgo trwas. a. . 
^Be^frt > Q»a, y. ©einfdjcnf , Winny fcyn- 

SBeib, ^iewiafta,y. kiarz. 

SBeibct • SO^tm , Niiwie- ©ewjtotf, Macica winn& 

&1uch, i. > ©emftraube, Grdnowinne. 

2Beibe* - <SM?aam, ^ywdt 2Brife, 2Ctf, Spofo'b, u. 

ni^e&x . roeifen, pakazac,F. pokazg, 

^Beiblei^Samica^Samkzkl iefk 9 Fr.pokazujg. 
5Bricf>, migkki, a, e. SBeifec, em £lugcr, Mp- 

<9Berd)*/ Migkka<c, L drzec , m§dry. 

9Ba#e im 93ro», ©ro&fr — am 3Bege, an tot U(jt> 

frume, t>frzodka. R$czka, i ? 

jpeirf;©i , uft§pic , F. ufl§pi£ n>ei£ , bialy , a , e. 

pilz. mi$$acbt,B*aloic 9 u 

2Beibc, OJiefcPafza, ftrawa 2Betflc im €$, Biate'kwja'j*. 

bydiscia. ,. 2Bflg#fd), Plofica'. 

«— 23aum , Wierzba v y. 5Dd|gerbet^ Biafofkoraifc, 
SBefec • $dc&er, Wachkrz, Zameizoik, a. 

wachlarzyk , mi* &em tpeiflogw, protokowad. 

♦SBepet 2Btn& mad^cri, ©riflagung, Ptosodwo, a. 

Wadhlowal, uj£. ®*i$(>«t>M|dn)&,;L 

&d§er, Staw, u. twit, daleki, a, c. 

SSdlp Mt, Onritf 9 « ®ffo, dtiekotf, v 



$ ) o ( $ jjj? 

■ y ■ < ■ hi i—w — ii ^ 

totiptt 0tbc^ przcftwocna 2Berfjcug, Nazynie, a*. 
^ fuknia. , rz^dzie, fiat A. 

tteitlaufttg, obfzefny, a,e, roerfcen, ftactfg^ Pnef. ftaj& 
. ' — nie. adv. gig. . 

mdrtauftigeSXeb^oblzcrna 2BerDer, Zul4wa y y. 
. mow! u>erfeh, rzucic, F. rzucfc' 

©eitldwfrigfetf , Obfzemos<S, cifz , Fr, micam. 

i. 9Sermut§ , Piotira , u. 

5Bet$en^ Efzentci, c. ©eferi, Iftnostf, i. 

fcon 2Bei$*n , F&enny, a, c. 2Befen * <£cu&aum , Pow§£. 
H>e|6en, fklepic , Pra£ fldo- SBBefpe, Ofa, y. ' 

pif v pifi. • . 5Beji,5Bejien, Zachod t u # 

meh^er , ktory , a , c. SBeffe, (Eomifol, Szata fpod- 

mdcfyetletj, jakikolwiek. nia, Kaftan, 

©elfdjtanb, Wtachy , PI 5BefHid> , Zachodnjr, a, e. 
SBele , Swiat , a. ©efhofat), Wiatr zachodny. 

SSeltfm*, Okrjg swiat£ SSBette, Me, Zakiad, u. , 
SBelt * statin , Swiatowy 5Bef f er, ba$ , Pogoda , y. 

Czlowiek. ©erterki4ten / Wyflcac && 

©efewife , Eilozo(, a. in btelHSetterennen, wzawod 
2Befttoete£eit, Filozofia. biegad , biezec, jachad 

roenben, obrocic, F.obrocg, SBettlauf, 9tennpta$, 

cifz, Fr« obracam. zawod, u. 

roenig, malo. 5Bettldufer / Zawoddik,£ 

t&entget, mniey. tt>e|*tt , Oftrzyd, oftrzg , zi. 

n>en? Kbgo? . koric^am. 

mnn , kildy. 5Be$ - @dj>(d jiftan , Offa ? y. 

n>er , kto. 3Bet$e , 93oget , Kiriii 

SSetben, bo*, Zacl?ganie,a- wet^en, poswi$ci<S, cam. 
SBerber, Zad^ga'cz, a, - 2Bep()tti, bag , po£wi$canie. 
QBer&ung, Zaci^g, u. . jum ^rieffcc, na Wp* 

5Berf , Uczynek ; nku. kmftw* 

diieto , a. SBep^ejfel , Kropidlnica, - 

SBetfltatt/W^fta'tjU. SSe^nadjfeo, Gody. 
^cir^as, Powfewby diien % ^e^^r^wicconaWL 



3 f * / & ) o ( » 

8Bet$n>eDel # Kropidlo* a. nnefcerf auen/ praeiiiwad ' 
weptanb , Kiedy*. QBtebmdu jfer, Nowokrzcze- 

SBepraudj, Kadiidlo. niec. 

tt>M>rig/ wainy, a, e, Po- 2B«$e, Kolebka, koty&ki 
} wafciy, it. ti$(zkL SBiegenbowger, kotyfacz* 

tS^c^tigf fit > Powaga, it. wnefjem, riec, Pra£ ri;, 

ci?fzkosd rtetfz. i 

5Bit>t>er, Barao, a. , QBien, Wiedeii, diua. , 

SBfte$opf/Dudek, &*• ^33tefe / L$k4, I 
tttfcrlegen , 3Btoerffcmb 5Btefel , La&ca, c 

t£un / Odpdr dad , zbijam milb , dziki f a , c, 
n czyy dowod. 2BilD, &a$, Zwierz, a. 

SSH&crlegimg, Odpdr flow. — ObfteBaum, Pfaaka,i 
ny. ^BUDpref, Zwierzyni 

SBibmeftc, Przeczenie, i n>iflfa§ren, chgc pokazad 

SSMDerfac&er, $atf,Sed>ter, ©itffa&tigf tit, PowainoAS, ?• 
€5pred)ec/> Przeciwnik, wtrtf^rigfic^^erjetgen, 
.odpornik, a. ,, powolnym si? pokazic. 

9Biberfd>ein , BlaJk. toittig, pbwolny > a , e. 

©iberfpenfhgfeic, Updf , u. nntftam, Pozwolid 

©i&erftanb , Opieranie, ©URgfeif, Ch e c,i, ochota. 
Odpor. toifligltdj , ochotnie. 

tt>foape&en, odpdr dad 2BJttf%, Wieikicrz, a. 

SBtberodrrigfeit, Prz&iw- gjBhiftf, K§t, I 

no&, Prze&wierfftwo, a. minfett, Mrugad 
tttbrig, rotDeifpenjHg, odpor- ©fob, Wiatr,u. 
. ny,upomy. — SBinbe, Winda,y. 

ttrfe, jako.* MBin&el, Piclucha^ y. 

roiebcr , znowu. ' — ©ont) , Powoymk , 4. 

nricter geben, oddac, F. — *$reppe> Wfchod kr§- 

oddam. , cony, 

QBfebetgeburf, Odcodzenle. ®int>*3Wfi$fe / Wiatrak, 
*— Jj3at{, ©c&aff, Echo, Mlyn wi&rznv. 

GIdfu odbijanie. ^inb *^n V CMrt ,, £ 

»lt*iir&otet, powtdttyd ^a^prge(4^diH jOrgan. 

8Bro#r, 



# ) o ( # ' jt7 

— — — —«— ^%— — I .It. — I II — — — ^— — I I ■ 

fSutfcr, £ima, y. 2B*fcltfjdter , tn, Dpbro. 

SKinter* ©ettdifce , Qzy- diiey, ja, -ka. 
. mixta, y. roo^nen, miefzkac, am. 

fBintergr un / fzczyr * u. 2Bo(>mwg , Mielzkanie , k 
SBintetmonat, Lifiopad^a. n>o§I, Dobrze. 

tt>ir, my. QBoflfC/ Oblok, u. 

SBif&tl, Wierzclb p. ®olf , Wilk, i * 

QBirfung, Skutek^tku. 2B«fm, Wilczyca. 
Wxtf}* in, Gofpodv«, a, gBBolIe, Wctoa, y. 

gQfppdydl rooflen, chdcc, Pncf, chc? 

wir^Ud) , De* SBo^en, SBoSu^QBonncRofkofz,^ 

gofpockrfki^a* c» : 3Bo()(j}<m& , 5Bo(>lergej)en, 
SBlrt&ft&af*/ Gofpodarftwo, Powodzeriie, e« gefcef md/ 

£ powodii&j. 

$&iti$«.' <$au*, goscatoy SBofooHeii, &aS, £ya& 

dom, gofpodl .,; wos6 

*H>tfdb Wi&hec, chcio. $B$09»o&e, Woje'woda, y 
*tf^, utrzec, mgdemt — -fcer junge, Wojwo* 

utr5,uckram ufU^nos, d&c, a ;> 

sswifce, uftrzygtam*kaot, — Mr lunge p Wojcwo* 
otrzec ftof. • dzianka, i. ;;* 

SBtftflt* *>«$, UterAnje. ' — Me ©emafclm* Wojor 

JIBifc^u^ScieTka^ izjaata, wodzina, y. . f 

y. SBc^moDfc^of^ Wojcwodz- 

Wiffep/wicdzicciP^twiem, two, a. 
. wi*ik , wicd#alem. j 5Bud)er , Lichwi , y. . < ,r> 

»i|t0>.rp{kop»yrti t ^; ^Btufctet/ lichwarz, £♦ > 

n>o,gdiie, k$dy. ,,, S&unD'^tlt, Cyrulik, a. 

SBtffr, Tydfil ty fjAtt.'SBlmto/ R4na, y. ? 

SBocfen, ©pinrt* fRtd&elt 3Biwfcer, ©imfccrmerf, 

• K :yhr*":\i:y'- -:■' ; v.r • ■ Diiw, cud. u. ; . -«r.* 

3Bo&Ifa$tt> Dobre jiowo- roimfcerfcar, cudo\^yyd$j£ 

dz*nie. y ny, a,t . „ i 

5©^l^t/ Dobrodiieyflwo, 2Bunbet»efe&e»/ Znak cfl> 
«•'.:.'■ downy, powora, <$d. 

.'3 3 wtoftyeff 



j.t. 1 



toflnffteit , winfzowac , d}$. ~ gasmen, uflfcromtc, F.'ufkro- 

SSJiirbe, ©urfctgfeif > - Go« dig^f. ufkramiamV « 

dno£c , i, doftojenflwo^ fc ja^men jemanD * Uyinowic.- 

t&urWg , godny ,a,^ uj$ fedgo.' ; . i r . ' 

QBurfel, Koftka.i.^ §a^#nMK/ ;Qg&fkaiiy> 

SBtirfeM8*d)er ., &u#*fcetn, ufkromiony. ^ . ' -' 

Koftkowa puifzW. / ja£m - f fn«^m / ;/ ogfefli4# 

5BurfeIff>ielen / Kbft(Jrcwa£ ufletiucti&^ain* 'V-V. -^ 

5BBiitfei'@pieto , Kofteri, y. niebeftyy, ^ft<r<$ifc5aftie. 
fBArfU-eptd/ Kofterftwo, 3(i§i*mwt^c^' in/ ifflu^ 
£,Koftkow gra* * micjfel * u >ka« ; ; 

wfirgen ^ wbic, F. zi*bij$, jefz, |at*m »^h^0^ro6i^&;: V n 

Fr. zabijaitt. ? ' < 3 a !> n / £?b> z ?ba- *'• 

SBtfrm, Jlobak* «; ' i<^n,%ogyZtbal,^^; 

SBurfh Kifzka, i. / z^bkowaty. 



1 1 1 < *i 



5©ufle,Pufty, a,ic •*■ <> ^gjbiife lUefecssyki,? J - 
S©fifk$«u0> Pafttef. ~ gS(^«fty !tgby pofzcarfa. - 
SSBtiftftteij , Pufzcza, y.'> : > 3^ nc Wdcfen / dfzczuwun, 
Wfttiflt , jfeJaec (S# •« ' — -ijy^bylwfeciej^to^^l: 
,5HUlt£, wsci^czcnier ■''/__ w^^^/.'dfe<aej^ta^'wo^ 
♦:.b • /..' . '" • j -: ■; j s « t ■ ■". : zjbow. -v 

3«§f A t4ezy", y. ' • -7- bd^ionknie ,:*£<**. ' 

, •poficrammiedzy. -p. .:<:* a^proou-'- • > '■. v i 

So^Jpf^nnig, LifczrtiaswviC' <^*fliMnfefi.'.: -y v *rA3 J ji? 
«§freic& /gromfldtiftjv 4, c. 3%e |ie6«i mit jujaitrowtj 

€5#ie&«tV ^arsiiWe. Sfi&nflappttit, Klapama ' 
' ■• - r 3%W»v 



$ )'<f( & 3f* 



» 4 



» » * • 



in 



• » ► • • ■ 

< » » 



3a$tjfem> Zgb#,bka. ^Sfcfty Ziufc, *. 
ga^n fojj y Wzzfby j f bez $etd>en gefren, flcm^c, n* 

zgbow. ' «»•■— &*, flrinieni*;:. - 

gd^reit/'teyi <PL - * . j&i&tmv araczvc, Praf. 
ganf, Spdr, u. •---•" znaczg, czyfe. .*.* •> 

fiftto,^!*^ */"■ I aeiged/pokazacjRpakftife 
jmtftnftcfi, pfcfw*rzy£^ifcz Fr. pokazujf 

Kin. : 1 kV; ,i. Srfftg/ Czyf, a; 

3«#WWtftk/etTra8 W^Km> Sett, Die, Czas, n. -• 

Y^^»^ ; co^ . §eit fce« £a$n * ffira|nll$ 

^frtl^Ofecgg v Rt Kuropfcy. j ,r 

3<^f> Czop, u>" - - % gett e*j»rt @$af», 

^apfc v Jfz^tattcyxzka'; * *to%jr. 

^pf<W®eft ^Cfcopowe. grit jem* feertrdfon / twtoei- 
Sappelung; Strykftiie. fatten, I&wic kogo. / 

lorf) .ftltt&ijs a>? e>" jrirfgy wcz#ny, a, * 

3al^>l<olfc^iaSi , f " Sfitwnfl/ Nowina, y. ? 
3au6erer,CzjJrof#ta* ; , a. gefletie, ©eflme, Selery* ;i 
gaafcttln, CzarowniWii c. , gek, Namiot , tu. 
SW&ftey, fczlry, PI. 3*?**/ feer*y&* 

gauOetn , t>tet $*&etfefen ietbred?en , zfam&, R zftu 

nWdfjery txi tt itic^t n&^d mis 9 v miefz. 

iff, Wwi6fig gcUie nie- jerleger, Krayczyv flolnik* a. 

poftzArii^ - ^^ittertt / rozbitric na 

gauitt/ Uzdfty yj « ' , czp'ei, cztonki. 

gauh / Plot, i. jergfie&ert , cztonkami. 

gaim <rfmef>mm >> *ozgro- 3ergtteberung,it.3nafomtf, 

diic. ♦ ' ' • ' '.. Rozbieranie na czgsci, 

3aunf6mg, Kfolik,a. : crfoiiki. 
Saimpfafjl, Kot 9 a. pal, a. ytxxdbta > flcrulzy£, F.'fitm. 
3cf£y &CT/ Paleo u nogi. fig, fzyfz. 
je^en # d£iesi;£ jWdjfen/podrze^F.podr^ 

ge^tl&e, &#, Df icsijcina, y. drzefz , rozdziertai. 

3e|)rte , We, CertA , y. jerftymetf en , ftopi£, F. fto- 
Se^rwg^/SrrawAjZywnoscJ. pi$, pifo 

v i 3 4 v ierftynei* 



» v< 



iwfdpetoe*, .pwrzpf^*. ')telet^; wni#aac 

przera*$, uiefe.-, , .; • 3k**> $WW*§./ .Ozdobi f 
gerfiirung / Zburzeuie^it^ ubior. 

|«#ofien,.(Huc, F.. Atafe** »'««"/ sdobtt, P*aif t «l<>bi$ 

czeiz. • ,?..<: btfz. ,. .,,•'., ; 

ytffatii^t, Rozfypad . .. 3ierer, .PitkaySifil^ *riWx" 
fcrtbdlen , rozdxielic-, [F, } - 4»,-. &. : ton v r ..> nHr«$ 
rozd£icl$*., U&* Fr« ro^ 3^d arten ^ Wirjrdarjjj,^ 
diielan* . , . . : ' 3ia#ftne$^rjHk?B&? 

gsfter; RSrtk*. i. . ; •. jierlkb , osdpbwh,.^^ 
£eug, t>as, Materw^ ..... 3terUd)f«fi*Pjfk^^|^ 
Settle , x Swiad«k , <lka, . kofc' mowy, . V s j ^^j.' 
jj$eugen^m*n«&men,awiad: Siffer,. O^r^y, , . ; iS , v ^ 

, s oyAkim- ': . .- . . ; . 3«9tM«T ,W/, &&&>}>>'£, 

S«i8h>u« / Zbrojowaia. Cygaglif , ifc , » .:.,. .*■ * f> ; . 

geugnijj, Swiadectwo*P-iife- 3igeuiwf$&; (^gapflfc, a,^ 

port 3tmm«*P©*# r |e*tffefr. r; f 

gie^.Koza, y. • %itmomm f Cie#, .}... 

3tegd,Cegla'*y. 3imnJ»«'J(rt,Topo^i f ;;„- 

3tegelfd)eiuie, Ceg^e|nia,c, Simnwfttfeittaf/ Bu4<wu^ 

. cegklaica. Archyfelkt^- 

giegelflwidjeti bo*,. Stry- jintmem,^el&tii&w:at 

charftwOj i ... . 3itw,CyaaVy. . , ..j 

§tegeifirei<$er> Stoychar&a. jinnewt ,. cynoyry , a^, - 
3te$betne, Sanki, kosc ra- ^inslbec, tyqeber* b#i, 

micnna/pl. 3N*/ Czjrcjtfz, 11. \...- 

}je{>e idj*tatf< an rofaMudzg 3ip^Iein / ,Ppd»gisa',y, 

lud#e. . 3irfel, Cyrkia,kla, : 

|ic(>e bepm €>mtr«€ffen ten jfafeln:, cyrklufe, owii, 
SDtutib jufammen, olko- jtfdjen, kfzyk#, am. 
minywam,3erpn$. • 3it^ar/3i{b>, <^[, y. 

jjebm, <S|gn^, Pr*£ i%- Stt&arift, Cytryfti . »■ ., 
hf , gnie&. jlttern, drie£, PreH-itaj, 

3fc&**/ ifc&t'Swiecarz, L dfiyb,^. 

gid, Cd, u. 




m >©(•• * m 



'PMH 










3ittVrn, tag/DBtcuiMrai- einei %oW$S>ide l ?u fjtldc. 

... #W.ifa. :••'. r.'; • '•.. *°&$!«$ +.;"•. .vsf • Iv* ' : :• 

jt«ctnt», ^rzfcy^ttrze^py. gdunet, Celoik, d^cfifgoip 

litfdjwn tpic -'&%(,. j^u* &k , •* < ..,;-". ;; < r ; .- 

fdjrerfen, sVierkocfr.ter- #?!>f »«» #W* 

. %nV.r'igf^%-»*^ WaVkocz, pfct^ 
k-wierkofe jptak. ;. ; &W& $iUtr\jgnie>t jU&awp. 

3%/"^fekv^ka, PJt?^, .,- *u, do. .•„><).-• iv^-.y/ 
giftDer, Cyt^ar^jv )1; . tubrfffm, pqgeyfc, F^g ,, 8 
3$ef,..§obol, a...; , v , . ju6j^«>^gOtt)wac.^ a , J c 
Soke, Ceber,,bri , a 3u&*W»*W«> : fW?5*WW* 

3pfl/;Cio,a. ,..;.!•.■•• v nie ».i£, c ;..;,". . ... ,,., c- 

gofl,b«©rud!cn,Mofto,Mf«. lu&tt^ v ,aawJfza<S v " ''"'" 
Pj%ft»ro. .. ,/ glictt, Oiriczepie, v 

Cla mieyfo. ..* !. \i Ao&, i. .; . ,„. r «.,j,f,p 

wybieranie. .v-:l;.,.> .. »lnia. -. . ^ir:r;i{ 

Naymacz, do: )3®&jtfrl> «,e, .• ;• ^ .... *, ■ ,. 

— fre^, uprzywi^o^Aiy, 3*»4K»netj!er, Kawkik,*. 
wolnyodj»dajkoWi<5l«.' |ttrfm,,|>oiiga<Hmyk4£ t , i 
Soa.^laa^PaJeenpaar^mi Jucfenfcaie^qwDf/ dobyi 
palec. •;., • / _ nuecza. ,. ..j. 

r— @^refeet> Piiiiim <Aai- 3«#<*/ ^ukier . too* . 

cki. . u v . . atibtt geit, na ten cz»V 

tQUm ; do , potar, gyohcl. glf&Htfi, przjWJaiksy^ 
ne, ptadic., eg, fca?/ obflp : F. f|2ywta|zc5», ogife. 
twnbem mart pita Jtni& ju €n&e bringc*^ 4okod- 
ceinicki , CzynfaNfy 9?yc , F. do Wcxe, czyfiw 

3 J yifte- 









jiifStfcctH/tw'prrb^ *• ' • jufc^yiwoftat*, 




wadzam. " !:::; gSftWry'&gifw', gwi: ' — * 

%ufu$y #iir#M®kiiti "fifr* jun#mw^mnai& i &f.' i _ 

wnoi&i wielkie. •"'' \'d 3 ul *^"9/'SWbnnb^d,'L 
|U $«$ picfiBPI \'-' ii - i -' §unft, G&hyii. • O •"■ ' 




gugattg, j>rzyftq> ,•*. • - gunffttetfter, O&bmiflra,*. 



3 

iiigeBen, po^lifc™ 5 '" 1 ;; s^gw $«#>«, Swadril 
ttugefwftwfty^m^flfyi^i'fc Warchof, Prokuratb?. 

SiittLLeyca. •u'-'H fealgoidi*. ' '' } 

§ugrt6<m, przychylhV, *^ e. , obracad ..'»•• 

fu^ten, pofluchac.^'-; •'.«lfflBBc«^ t — 4 
|ti ^ij^- teAinttH 1 ) Mwl ju $ferbe, konno, wie- 

»ttftyf**y#i*?%.' nMi * 3«9^feriMf, €ug kdiii." 



tozenif. • " ; -' J J: radzic sij kogo. - '• r 

SuIangtttWetP/^E^^- |U^*i»jpuyeayt&F.«HC 



nttft, !r-. *•< v»£ »<•»•• jiraen, gniewafi &$. * 
- pBfecif, ckyfzjsflv'tlo- jftiffld/NaiacL "' ' 



kam , iafcwiam* v ? ■> , !: v ^tti|lMng,przygotataMiie,a. 

" Jtf< 



* > 



a$e, 



^M^ — ■ *— —— —I I — — — — ■»— * III ■■ I 1 !■ ^— — PWW<WWWl1 I I ■■ » 

gtijoge, Obietniea, c. jttt&ibir, przcci^, n^prz^ 
jufagen, przjrobieca£ , cxwko. .: '-c /: 

gufammen&uift, i Zgfoma- j U saWfktife^t, digc^ #&£ 
» r /dzenie* a. ..'»•*.. , ..-. /ipok&ownc. t « t- :; ^£ 
jufammenUgctt y 1 ziozyc , f F. gb&intett'Sett / 6h»hL c 

iitfagtmen leitien , /xkicic, 3n>Mg, Payrnqftemcii'*. 

l*^menWfdi //zc^c&, R |»ar , wprawdzi^pmw^. 

,vtEbio^ Vzti<i«&ii : Fr. 3 lj ^^^^^^ e/c fp r ^ 1 w^ 
zbieram. .'^Al^wiA'j i\\tn%xot<$ bringen^ikafcufeku 

jufammenne^m, Z£y£ F. : Yf9^ < ^b < .^ r* •■'•.< % 

zfzyj^ jefz, Fr.zfzywam. jroeen, dw4. .^; • . 
3ufa£,doklad,u.przyfada. Sroetfd, w§tpliwo$c, wat- 

zamknj, nieiz* Fr. zamy- jwctfd^afrig, w^tpliwy. 
kam. x 3w>eig^ Gal$L 

3ujlan&, pora, trefunek. * Swag* btt, Karzet, rH 

nie - ** f' - • * ' v 3$A#*t#fcp$ ako>% po. 
iutfcim Die ttigftj ijpwpiytf - |uw<*^ '/, ; 

oczy, zinruzam. ~ IWty/ dwa. 

0tefoptaK;1|^^ jroepffigig, dwunogL 

3ut>evftd)t , ufanifev ttftio^4 jmepma^t , dwa r4zy. / 
konfide&^a^yy/ iri A ju jmet)ma^ly po v dwa sfejV 

jto^^ea, pwij)q\ried«^ jtt>ei>fd)ndbicj , atottqczpy, 

F. przepowiem , Ftvpirze- .?..*£ ^rmi*.. v r irr. •;;.- . \ 

/' p^iklaaii-.v'^;: , . v.A gmW^y GeW^ fir* , i ; . . 

jun)em.rficPe«^ peqfetikng£ |tt>iefadj>, jmiefdWg^ dw<y 
3*yrr)«nkii^ % nicfe J?i{* . jaki, a, c. i t.lv: ;r:A 
^r.pfzymykam&g, jtef^y \dirfll^w v>i i'.r 

aunwkn^podcsfc; V; « - "*• ; >: f > v: 



&4 



& io ( # 



mm 



zgoda, v _ miedzymurze. 

ivoincpn, przymusid^ <F. 3nHfi, SrotfHgfeit, ro£nie- 
praymafzs * <_ fife, znie* nic^ arczgoda. 
Wiov^R zniewolf , lifc }tfiift$ /. .zwadliwy, fwar- 

groingm>^1tet, : Papta* ^witter, iB^pio^c. 
gtmnger , Przytnuii(fi«t, Yy- 3 «Vv.:\ % ftv;' 

6ggaCZ- r *■?, v'^-- ; . : •' : ' /VxJs.V? e ;': 



4 \«.. •♦* 



>t:>V 



->:'.W 'V 






i i*It\ 










."v 










->i> 



/a> ttttfo, <*£#; 7 .*rfn;***; ? ; Achatek^itj r3$$ak iv d 
Abo tak, abo fak, etfettbtt Achtel,a,jtta^djteitt^eiL/ - 
, ^oie^fo,:^ri:;l:T.'/ A^bkk> }ka v ^ 
Abpwiem, bowiem? fyntn --ji^pC , mai .. • 
Abrewiioc)^t#2ftbrt3rt^Br, Acz, aczkolwiisk, obflWc^, 

-. ^ofttfrf flrjtttig, a ; oft#>mtytpier 

Algrewiacyi uiywamzabrc- Adaxfc&z$k> fekotlDamaff 
wiacyam£|^^fcf) J^fej Adamafekowa fig 

Adjunkt, 



• ♦/ j: }/ 



" .-» 






& ) Q ( ft 3 fr 

Adjuukt, ^ ein ttbjtmcitp, ^baOer^rut&« ^ia6a jler. 

* jut J^ulfe $efe$tttv Alabaftrowy, zalabaftru 

Adokgd? n>obin? ffojfck, *ott 2Clnbaflef / 

Adwent,u,&er2fttt>e#. 2(fbdffcr*2Mc&l 

Adiiamlki kobierzec* \ Ala kimt, #(if an ten* $km. 

SDanwfcener $cppic&« Alambik podwoyoy w vop 
Afekt, ii, tie dunrigung, d^ie 5 ^DifKHter * ^afet^ 

©imjt, ®eu>ogen()eif* gldfemet ©rapeji 

Af&tu petoy, MQfe'4(j|ta AM k*plaifflca, eta ££o* 

ten, §em&, <£{jorwrf« "•' 

Agpeft, ^amittxaubtn. Afchymija, Tfldjtmie. 
AgWAowy iok* 2t°^mn6* Alchymtfta, ein Xhtytmtff, 

Srauben <Sajif* ®oltonac|er. /. 

Ajcnda Kostielna^ ^t^ient Ale f ,fonbern, ober, jo* 

2(genb<u - .; < Ala, injlgang, < >. 

Akademia ? Unfoetfttaf, JjpO* AUgu^kim, capnywodzf, 

&e* @$til id) fc&uge mic& ratf cittern, 

Ak&lemik, a, e(tl Tfcttbe* citire etroa& 

tnicu*. Ali , alic, ali^ci , imJ} flefji ta I 

Akcya, gerid^lic&eiSadje. Alki^x, etaSrfer^abinef, 
Akomodowac sig komu, etue TUcoue. 
. czafowi, fid) bequemen Afoe f 2(foe, bitter jftttttf, 

einem, ftdj> in We 3ek Altana, y, em TOtmt. 

fdjtcfau Aroboua* y,. dn 9te&iflfc 

Akfimit, u,&er@ammtf. @tu£l , ^anjcL 
Akti n, Me Eb^anOlung,./. Amkja, 2(mber. 
Akta, WTkttn f ®tf$\(i)ttxu Ainirat, a, bet Zpmivcl 
Aktor, komedyyny, ein Amunicya, .&riegd*2Rmtt* 

(Eomfoimtf. *wn* 

— Wprawicetn $iirfprac(> Anafotpia, giergttrbmmg bes 

beQ®ect^ . ■• $6rper*. 

Aktykujg , id) madje , btirtge Anatomik, a, ein Tdwfomiffc 

ju #cfen, ttgtre* . Adgielc^yk,ein€ngeflda|p. 

Akvawita , y , #qwflMt Angklfki,,** ** . <£ngsPn* 

&xmVwin f , . '" &if<$. 

An j 



$6$ $)*(£''.' 

Anglia y V an^fel% fiemia Apetytu wiudzenie , tie 

<&rgetonfc . * Sroecfung fcc* 2fpp*tif$# 

Ani, and) rAtfyt, »<$♦ Apoplekfvayftlik, ' A 

Anjelfki,Ve, ©igltfcfl. ^ to'€Wag«$lu£ 
Animufz, f>o§er SBtts$t»' > 't Apopl#ayk,&erbom©cfyteg< 
Ani ten, aai dw , tue&cr fete $lu§ gmifiree. 
, fetr^ nodjf jenek <■••■• ApoftoI,sC f feet #pof!ef. 
Anjol , avMr Grngef. Apoftolflu, a, e, TfyofJottfdjv 

Anb6,etne^{ammfry?JRaU4 Apteka y vWe #potf>ccf , 

er*3(hflfc ' Aptekarka, We #pof (jeferm. 

Ankruj; v ipinam co, left. Aptekarikinauka, tit 2(po* 

Ant^ba, y, We^an&fja&e. ! Apteka*z,i* fcet flpot^tfer. 
AntMK^,u 5 bfl$J£an&fa£# Aptekarzem byd , aptekg- 
Antymonitim , 0pt$g(af?» trzymac , em Ttpot^efcc 

Aniymoniawy f a, c, 9011 feptu . 
. J&timonietui Archanjol f em€rfengef. _ 

Anuria, Xncften* Archytekt, budowniafy, eitl 

Any* u , Der Jtntfj. ^ , SBaumetfler. 
Anyzkowy, a, c, t>on%tu& Arcybiikup,. a , feec €rj* 
Aparat komedyalny, We $St$o£ 

3ttbtteittmgfcer€omdWe« Arcykkermiftrz , @rj£e$et* 
— pogrzebny, wojenny, Arcykaptan, €t j 9>riefier* 
fcidjen » S^eteitung/ £rie* Arcyks<i$2{, ijcia, fcer <&j» 

ge**3Wfltmg, ^erjog, 

Apelaeya, Wettpeflirung. Areiida,y, We Petite. 
Apctnjjcy, a, *, fcerapeltf. Arendarz, a, ^fcrtnbafor, 

renfee* 9>acfcfcr. 

Apelwjf, owac , $peQtrett« Arendujf cO komu , id) MX* 
Apertmu czyniona , rine aranWre m$ jemanbertr 

SonfaneK. v Arendujg ca u kogo, id) 

Apetyf, u, Joff jum Sflen. arrtatyre was bei> einenu 

Apdtort mam na co 9 ty §$t Are'ft , n , Tktefi. 

1 ^ppetit mptfuift Areftujs 9 ow4c» - i<fr awe* 

l' A Atrament, 



jfc *)*>(< * 1H 



•i.. mj, ujuLsrsiar^g* 



Atrament,. w ,. _D{a- ^^f^ Audytor, .a jSftn Stirrer, 

Arkabwz " mufs&jefc * i Z t\M Aud ytpnfolmerflq *. leg&kil 

AAufz papiei'ii iii$I?H$ny, lichee #ul)tfeMtv. 

Arkftfr wielki > regalowy* V(H ^/>^tfad(i 

s tin 95ogen Dfagal^afl&r, Aurypig»icnt,: Ziotolipft, 

Arista, i?riege#23oif , jut Opftmftit 3fcfetifcf, M#, 

. ®re, @d)tf$ * SfQtte* $eit»©ijk. \ . • d 

Woyfko Wedne. ; Anftcrya, QoflgCffF, 38Bfct(>*i 

Ar$^l,2brojt>wnig,3^ 4? au & -I 

JfrauS. , . . Auftrya*, Oeffrricfr 

Arfzenik, SRaitfe * ©iff, Auftryak/O^eufcer* : . * ; 

%$nif* - Autentyczny, a, e, g(au(* 

Artykul, u, _l)er TCrtifeC. ' WMrt% 

Artykulywi^ry* &t* ©tou* Autcatyk , : . Da* Odgmaf; 

ben$*2fyxicfef. glau6uw&ige ©(^rift 

Afekupaiya , 95etftc^€tuug* , Autentjrku j$ , wwodzg \» 

Afekunijg. owac kogq, ksiggi, t# Wtfajfe efma* 

wrftc&em einetu fcfcriftiicfr* 

Afpckt,, u, t>a$ ©eftijcn, Atitdr,Ma56tfajfer,lte^6cR 

2(fpMC .;■ . / hi, big, t>a$. 

Aftrych , flrop , (£|lridj» . M ztamtjd * bt£ipon battnetu 

Aftrychcm poktadam , tcft Az plakat, tak bity jeft, ex 

lege mtt Sjirid) ou** ifi fo gestagen , f fr<$ Of 

Afyftencya, ber 33et)f!<m&, geroemet £af* 

SJtyfajn, ©egenroartbra* Az6, &ali, ob, kto wje* 

IDer ieufe* azali tego nie uczynil, 

Atlas, u, bet 1lth$. mv rorif}, (A ex bcti nfdjt 

At©, tomim, barauf, tw& get^an-^at 

6a«4 Aza it\te jug^fefttMjixaito 

Audyencya, bifKvftAmb Ofiuczynit? §at M (K ^|H 

Audyencyg da'f^ TfuWen}, . >a«^i§on^ 



%J iB. ' Baga8jra $ <£dfittU 

Bagnifltp, 4, bagno* ttt 

B&ja/batoprawdaja, tort @umpf. 

iff roa£r , ba nic tak, ja Baja, bayki f i 9 eiti ©djiod* 
md>t<Ufo* < $er, fabler, 

Babi,y, babk4,ft&rkl,ba. Baja,c. ©0^ 
buSia, Jjjfcbamme, tin alt Bajatiie, a, bag $afcfn, 

BgtieL i, eine SBajfetttafe, B^bajac^baykipowiadam* 
Babiniec , rica , We $fa$en* id) fdM|e, erjQ^le fltd^r* 
* Jfyctik, $Mben*ein8m$. letm 
Babfiu , a, c, alt * ftribi {$• B$k , a, t)€t 9tof)r&omme f* 
Ba^bojg£gJdj furcate muf^ B&alarz, einQ3acc<ilmireu$, 
Bachmat, a 9 $a«arij$iaffr it Cfcfrdmrfftar. 
»'..$fcrb Bgkam^cfyfumfe, brumm& 

Bacfik , a , todf , , em Q5e$t, Bgkngc , trun?c * (rife re6en, 
Baezf, czyc, id) merf e, £a$e nukfen, tmidfta* 

2fo$f, gebcttfe. Baiamuct, ctf, id? tret be $of 

fecfcenie, a, &fe 3fufmer* fen, untunes ©efdjrodf, 
♦• hing, 3$t§a6tm$, jjute Sftarrenpofjen. 

2(d>f« Bal&nucki, a f e, (ftfridjf, 

Kcznie, rozigdni^* befyicfc Idppifd). 

tiglkk Batamudwo, 4, (appetty, 

Bacznosc.i, We 35ebad>f* SRarrentkeibung, ?>0fiert/ 

fbmfeit / $to$ete> ©epfauDer* 

Baczny, a, c, bebo^tfam, Balamut , a. em tmnuger 

fcernunfrig* SWenfdj* 

Badacz,a, em^a^fbrf^, Balcczka, i, ein f(einetS3a(' 
Badam fi$, i$ fo*j$e, ftage fen , ^©parre. . %f 

tiac^, prufe* Batka, i, tram, eit% 33a(fau 

Badanie, MeStoc&fotfd^img, Balfam,u, Der Qtaffattu 
' fWfHge Sftacfrfrage, ^ Balfaroowe drzewko, drcw- 
B#M aa mig lafkaw, b§dz n<>, fSalfem* Sdumleitt, 

laftaw! famirgenwgen, J^oJ^ # 
Tfojeu ! .^ Balwan, a, em ©6*e,^bgofc 

;i x Baitwtooa 




. fc ) o ( # 

Batwan, Wat na Wodiie. Barter , ftra , em Staftarf, 

® aflfcmette. Bafzta , y, S3olfo>eif , 9tyty. 

— foli, flup folny, cm Bawe'lna, y, Q3aumn>6(le« 

^lumpen ©at$* Bawfy, fte&eba! 

Balwochwaka,e, tin ©6$en* Bawig, wic fif, |t<# obet ef« 

biener. nenonbem auf(jafcem 

BaJwochwalnia , ®b%m*> Bawdt , u, 2Cuer * Od^tf. 

tempel. Bayka, i, bat Sttd&riem. 

Baiwochwalftwo 9 fcer©o|eu* Bazia, We 93arbe; 

. Menjh 4 Bazylifzek, fterQbfOltf. 

Bandera, y, ftfagge, $a{jn(etn B$ben , bni , bit txemmtU 

am @cfetf. Bgbenifta , trommeffdjldgei; 

Bania, e, u>ettbdud>tg ©e* Bgbnij, ni£, trommeln. 

fdjttr, it. bet $iirM0. Bgcz^czyfi, fummen. 
Bank trzymam , id) trribe Bgczenie, a, &a$ ©ummen* 

ben 2Bec&feL Bedelufz , etn 9>eDelk 

•— — putfcte, banquerout Bedfka , i, <£rbfcfrttamm» 

fptelen. Be'dnarz, a, £onnen*2$in* 

Baniec2ka,lbanka,etn^rug« ber. 

kin, ©d^fpf^opf, Bgkart, a, 4!>ur*nfo&rt, 
Bankierz, a, etn ®t\btOtd)i* Bekiefa, y > gefilttet(er06et< 

ler* rocf mit (frmeln / 5>er obest 

Baakiet, u, ©afietep. roeit unten enge tfh 

Bankietnik , 9>anqueftre& Bela , em ©alien papier* 
Baran, a, SBtbber, Berlin, a, Seriin. 

Bark, u, ©coulter. Berfo,a, em ©cepfer* 

Barlog , u , ©cfrroetnffreit* BeTpieczeriftwo , BeTpic'cas. 

Bartnik,a, 93ienen«5©drter. no&,i> ©t$er$tft« 
Barwa,y, itebere^. Befpie'czny, a, e, ft<5er» 

Barwa na twarzy, Tinge jtc&f* Bed wig, wic, xoilt) madjem 

Sarbe. Beftya,y, We SSeftie. 

Barwierz,a, bet Qtalbierer, Bez, bzu, berJ{3ollunber« 
Baryta , QtartU / etn ©efd jj. bzowy , t)on £o((unbet» 
Barzo fe$r, barley nod; Bez,o§ne* 

roefcr* , , Bezbpiaosc , i, ©Ottfojtgf eff* 

# a B&bo 



W° ♦ ) o ( ft , 

Bezbozny , a , e, ©ottlof* Biegty, a, e, wczym, etfafjten. 

JBezdenny,a,e, of)ne©runb # Biegun, a, ein JjDerumlduf* 
Bezdrozny, a, e> unroegfanu fet/ <%an* in alien ©affen. 
Bezmala , be$ na£e. iduffet , %ft / 3 a Pffen* 

Beznriernosc, i, Unmc&ftg* •— * Czopck , na ktorym s'ij 

fete* co obraca, em SBurbcl, 

Bezmierny, a, c, unma^ft^ 3^Pfl e * n > wotauffid> ef* 
Bezrozumny, a, e, im&et jtdn* ba* umbtefjet 

Dig* Biegunka , i , Dec £>urd?lauf. 

BezwgtpieiuayO^ne SweifeL — krwawa, bit totfyt fRuty. 

Biada,y, ba$2Bef>e* Biegunkg zaftaupwid, Den 
Jiialek , &a« 2Beijfe. ©ucctyauf (>emmen , fiil* 

Biatogtowa,y,3Beib$ s ^Pet* letu 

fori* — cicrpi^cy , bet ben 5Durd>« 
Biatogrod,u, QMgtab. lauf^af. 

Biatosc, i , weiflegat&e. Bielarz , a, ©(etcher* 

Biaty , a,e, ttKtg. * Bielaw, a, y, bie ©Icicle* 

Biblia, y, bie SM&ef* Bielita , y, Sepfujj, 

Bibliotekarz, a» bet QJiicfyet* Bieliczkowanie, a, 

SBetnoalfet* bad ©djminfau 

Bicie , a, bog ©c&fogen. Bieliczktiig owac, id) ftymin* 
:Bicz^a, &te $Pefcfd&e, fe* 

Biczowanie , a, baS ^etffc&en, Bielg , iifz , litem 9 lie, bfet* 

©eiffefn. djert , mi$ an bet ©onnen 

BiczuJ5,owad, geiffefn* madjen* 

Biezyiko, ©etffeljtotf* bielg sif , liciig, tt>ei#n>er* 
Biedzg, &g, dzic sig, mif ben. 

efaem tingen, bi^cjg , t$ fang* an , 6e* 

Bieg , u, bet iauf. . ginne weifj ju toetben* 

Biegam,&, fottfen. ' Bieienienici, ba^S3IeJd^en 
Bieganie, a, i>a$ faufen* be$ 3witn& 

Biegas, JjJetumldufet* Bi&idto, a, ^Megmefe, 
Biggie , geubf* . ©c^minfe. 

^elosc, i, biet&fa&ten&eff, Bidizna, y^^tffcfc, SBetfc 



' ♦ ) o ( fl 37* 

Bielmowoku, &ag SBeiffe Bfesiadriik,'a, em Tracteui; 
trnTdige, SSetfclenbung. @d?maufer* 

fiie'imok, argemone* £K6)§* Biesiadny, a, e, jum ®aji« 

Ictiu ~ grbet geftorig, 

Bielnik, We 3Mei'dS>e* Biesiidujg, k& tradire/^ate 
bielony , a , e , ge&letcfa ©af?etetju 

Bieisko, a, SSilif in ©cfjfe* bieig, ec, biegam, jaujfe, 

fieri; w fkok, tenne* 

$ielfki , a, e, Dot* SStftf* Bigos , u , *S3iguf?. 

Biclfkie dafto, $Preae( mtt Bijak ; a, em ©dodger, 

Stofmen. ^ bijak, u cep, .ftnfipel, ©c&fd* 

Bieluchny,a,e,@cfrieett>eijj. gel am SDrefcf) jtegeL 

bieltm,u, 93t(fenfrauf« bijam, ac, Fr. oftfc&fagen/ 
bieiuczki , a, e„ iibevauS fe^t t>on bijg , tdfj fcfylage, 

roeifj* Bij?,bicbydid,?8te^f^(a(^ 
bieram,rac, Fr. pflegetliu ten. 

• *fc£metv bijs„ kujs pjenijdzc , i$ 
Bierka, J, ein©f etn im 35ref fr fcfjfage ©el& 

Sttufrten » @p(el. . • Bije puis , zegar , zdziat do 

Bierki gram , mit QBurffeln miafta, ti befd)i*jfet, bom* 

fpfelenStctSatf, &erfe£rf batbixtt We @fafrf* 

<3pieL Binda, y,Vine SSinfcf. 

Bierkowiec, wca, em 9tuf* Bindas, a, eme 3Mn&e*2frfc £ 

ftfdjeS @d)tff^fun^ biorg, brafem, bierz, bra£ * 
Biemat,ti,gattU$5ett, nefcmen* 

Bi^rzc mu tig na zdrdwie, — ~na rozmyff, tcf) ne£me 

e$ befferf fid^ mtt i§m. SBeDencfaetf. 

Bierzmowanic , a, §irmtmg» «— przy klad z kogo, fd^ ne§» 

bierzmujg, owac, ftrmefat meein^empel&onettteau 
$m , 4 bafer ®erfl, — — co przed »i& umys'litem, 

dobieia, jum Renter* t#ne£me n>A«t>er micfy* 
Biefagi, PI, ag. £*eerfa<f, — conifw? dufefcu&nefc* 
- Soratjlefc i meroas auf meine ©eete 

Bie&ada, y., ©aft*@e&0t — co na %„ przyymujf» 

. 3W, @#uw«f ♦ *$ w&w w* an. 

3U a . Ko** 



kl 



37* fr ) o'( » , 

Piodra, Die ierifce. Blado&, i, We SJlogtftfefo 

Biorki gra, dama, SDamm* blady, a, #, (*(*$. 

@pie(. . BJadym czyni?, tdf> mod}* 

Bipont , u, jgrotyfarikf en. jematft enf btagt 

Bipontflu, jme^brucfifd), Bt^dzjca gwiazda, eut ^^ 
Biret, elne ftterfanfige 9We* (lent. 

fter*5Ru£e. bt§dzf,<feic, itttn. 

Birlet, u, etn 3nDen * J£ut(), Wagam 9 ac , t>etf&6nen. 
Bisior, u, f 6 jMid)e ieinmant). Btag&iie, a, Die S&efanffr 
Bifkokt,u,<6c&if$*93tok . Qimg) ©eftieDkjttng. 
Biflmp t a, bet Q3ifd)of* btanjgca ofiara , ein @tif)n» 

Bifkupi , a,e, biftf>*fttd>- 5pfer. 

flifkupflwo, a, DaSSMfc&of' Btagacz, Wagilnik , %kv 
N tfyuau f^ner, SftefSnffHger. 

Bifkupizna , y, bif$6ftt<$e Blahy, a, e, lichy , fyk(f)t, 

SBurbe, goring 

Bifurman, a, etn Siitfe* Blamas,u, SWanbeMSdfleree, 

bifurmanig, id; mocfye jum Blankiet, ein SManfet* 

'Jurfert, Blank , ein $Mcmf enjauru 

bitny, a,e, firetcig. j B^kacz,a, ein Umttetikr, 

Bitwa r y, ©trek, ©djfacfo 3rr*ge§en&ee. 

Bitwg wfzczac, ©djlageretj, blakuj?, owac, ffedfen, p(e* 

ganf anfangen, rfen, l>ecfdjie(fen. 

bity, a, e, gefc&fagen, ge* Blakowanie, SSetfc^ieflung 

prtlgefo Her $axbe. 

Bity ' goscinlec, gefa(>ttte Blafk , u, fcer ©fang, €5$tm» 

ian&jlrajfe. mer. 

Blacha,y f t>«9Mec&. bla{kooki,a,c,W6t)ft^lig. 

Blach? pokladam, ac, mtt fiiafzka, i, Da* SMedE>gett» 

QHec$ belegen, Blafzkowsury, a, e, mk 

Blacharz, blachownik, • QMecfc befegf. 

Blaehmal, u, 2Med)ma(. Blafzany, a,e^ Mtdjent. 

SMedpter, ^(empnetv Blat 9 u,©oft*@3ber48(af« 
Btad, ?du, em$e$fer, %ct* B&wat, ©etoe. 

t{jwnv Btawatoik, ^tityntt&mtt. 

- Bfcwy? 



Bla\^,a,e, 5Meid)blou* blifkosc,i, fcie 9}df)e. 

Bfazen , zna , ritt Sftcmr, bltfkowid , a , dn &ur}ftd)tf* 
blazerifki, a, e, - fko ndrri fty, get* . 

t^dtd^- Blifzczf , y6, idj fdjtmmere* 

Blaze k, kr ? zek ? run & ©fucf Blifkawica, Q3(i|< 

5Bad>$. Blizna, y, Me 3ftarbe,<Sdjrann 

Wazeriflwo,a, 9torrentf)et» Bliznezka, dri JftdrMeuu 

tomg , 9torr£etf ♦ Blizni , niego , tin Softer* 

Blazeneka, 9f)drd)en. Blizniaczka 5 i,eine3tt>ttRngen. 

btazgoiia t &er ndrofd), un* Blizniak, a, ein Swilling* 

fldtig refcet, albernet fcl&nigta, it, gnriflihge* 

©djjiwdger. Bta6(ty,a,e,6lorig, fo(jfig* 

Blazgonigkogo, fc& jtcfejem. Blogomu,ijlim9Bo^flan&e» 

au$, re&e ndrrifcfr 3 eu 9« Blogoflawig, wic, feegnem 

Btaznowante, &a$ £afe(iren. Bfogoffawienie, a, blogofla* 
Btaznujc owad, SRatrenpof* wieriftwo, &er <&eegen« 

fen fretbem Blona, &a$ 9te£ {m ietbe* 
Bfaznif, fd^ »er&e Jtim Btonie,a, ttue, trift 

SRanm Wonka naoczu,ba$$etltttben 
Blech, u, bielnik, Die QMeid^e, 2(ugen, ©roar im 2(uge» 

Blechuij , owac , id) bleicfye, Blonka , w ktorcy sij dziecig 
Blecharz,a, &er $3(etd)er» rodzi, &te 9Vad)gebur£. 

bledniefc, dniec, blaj? t&er* Btotny,a,e,fottcfrt 

&en. bloto, a, &et #<>*$♦ 

Blednicnie, fc<« €tblaflhn bluje,uc, id) fptye, fpucfe* 

Mgdliwy , a* <v irrfg. Blwociny, @peidjel. 

Wfdny, a, e, irmtb, feeler* blufzcz, u, €pf>eu» 

&afe* bluy, a, ©pucfer* 

Bljfcithy, a, c, £tmmelblau. blu/ni?, nic, (dftau 

blekocg, blekotalem, blekoc, Bluznierca, e, ®Mt6*ia* 

blekotac,ftammlen,plap* flerer, 

pern , blecfem bluznierlki>a, c, IdfJer^aft 

BleyczyMiSJlepfr&er, Bkrfnierftwo , fete ©otte* 
Bleyvas, u, SJletffloefa* Idjlettmg, 

bliflu, a, e, wa§f ♦ btylka sif f e* blifcet 

2(a 3 bo, 



374_ * # ) o ( $ 

bo 9 bdwiem, fcenm bojazliwy, a,e, furd)tfam> 

Bobek.u, iorberen.. Bojazliwdsc^i^ilir^tfamfeie* 

Bobkowy, a, c,. Don iotberen* Boja&i, Die gwc&f, 

Bobowy, a, e, Don &o§nen. bojf sig, bac % , ftd) furdjrten. 

Bdchen,na, em QSrofewecfen, Bojowifko,*, eme SDtefcfc 

ganjSBroO. SDiele, Senne* 

Socik, cin fleiner ©dju£. , Bojowuik ,a. ein $ri«gcr. 

BobkoweDrzewo, iorbeer* Bojowy,a, e. gum $riege ge* 

Otaum* ()o«g. 

Bdbr, a, cin 93iber, (Eajtor* bojujg owad z kim * f ampfeiu 

Boaan,a, foer ©tord), Bok, u, eine ©eife* 

Bpciaaie . ein junger ©ford), Bdl, u, bolesc,i, ber ©c&mcvf . 

Boday, Bdgday,roofce©Ott. Bplzadajg* t(& tljue ©i&mer* 

Bodf , bosc, ftojfen rtiit &en Jen an. 

Jg)6rnern. Bolejf , bolec , tdj (et&e, fyibt 

Bodziec,ca, ©faciei, JDorn. ©c^merjen. 
Bog, a, ©Ott. ' bolimis,e$f(>trtmtrtt>e&e. 

bogacf f ci£, reid> madden. Bolesny, a*e, fef)t betrubf ♦ . 
Boga&wo, t>. SXeidKfcunt bolesnie, fc&merjlidj. 
Bogacz, a, bogdty ,. ein Bor, gicbten*2Bal&. 
Stckber, Borgowanie, a, Dag SSorgen, 

Bogaro<kica,e,©Otte$*@e* iei&en. 

, barter jn # Borg.u. 25org« Credit. 

Bogini, i, ©oftin. Borgiijj, owac, borgen, auf 

Bogoboyny, a, e, ©otteg* Credit nehmen. 

futc^ttg f -nic. Borgownik, a, ein SJorget. 

Bogochwalci* e, &er ©Ott Borowiczka, i, SG&K&ol&et* 

efcref.. Sranfctroein. 

bogomodlc^e, ber anfrdd^tig Borowki, J^efbelbeeren. \ 

fatek Borfuk, a, ein 3ge(. 

Bogomyjilnosc, i, We 2(n* Befak,a, $&axfu$et. 

baty, ©ebancfm Don Bofki»a,e, ©otrtid). 

©Otr. . ; BoAwo, a, ©ott&eit 

bogomysJny,a^ ber©Dtt bofy,a,c,-fo, barfugig. 

betracfreef* Bdt,a, &cr©tiejfef. * 

tohatyr, em^elfc. Botwicj^ec^noet&emorf^ 



♦ )o( & 37 f 

Boy,u f ein jftmtpf. Brant, u t <U!6ge6wnnfes fd» 
Boza-mjka^ ein €rucifqr« ne$ ©ilber* 

Boiek , a, ein ©ofe* Braterftwo , a, 25rii&erfd^ff ♦ 

Bozki domowe % J£au$*©6t* Bra'tnaJ, a , SretnageL 

fee* Bratobbyca,y,Q5ruber2B6t> 

BQznica,zydowfka,3ui>lh* bet. 

@$tif* Bratowa 5 y, Sru&er*gtmu 

Boiogrobcajem^empel^err* Brednia, c, Sffeinigfeif. 
Bozy, a,e, ©ottlicf). Brjta, i, ©tteif, 23otte* 

Bracg sig z kim, ic& raadje B re w*brwi,#ugenbratjtu . 

mit einen QSruberfdjaflt. Brtfwiarz, a. SBretriet, ®e» 

Bratffzek, 93rubetd)en* bet§bud>, eme« ©eifH. 

Bradwo , a, Q3rut>erfd^aff« grng , brnjc, roatett* 

br^ha, y, ein gemtj$te* ©e* Bro4>rzofkwinia owoc, emc 

treybe. zaczer, a. tyftxffic 

Brak^a, Tfoafdjug. Broda.y, bet Start* 

brakarzA^aaten^orttren brodaty,a,e, bdrtig* 

brakujf, owac czym, wat Brodawka,i, bt£9Bar$e«. 

mecf ein ,• anf<fyl jfen. Brodzj, diic , wabem 

Brama, y, ba$ $&or, <Stabt* Brdg, u, ein ©d&ober, 

Bramka,*i,efn$forfdjfcn# brojf, broilem, ic, mtl$f* 

Bramowany, bebrdmt* nnHig fepru 

Bramuif, ic&bebrdme. Brok,u 5 ®oge(f<$rof@teltu 

Braniec,ca, ein ^rieg«*@e* f>aujfen, jfluppen* 

fangener. Brdd,i, @e»e$r* 

niewolnik, a. Brdna, y, Me Sge. 

Brat, a, bet Qtatter. Brdnig, nic, n>e§rem 

Bratamsig, td)mad)e 23ru-- Bronienie,a, bag2Be$ren, 

t>erfc^aft. aSetf&eibfgimg, SSefc&fc* 

Bratanek,a,Q5ruberfc@>o§!L nrnng* \ 
Bratafcka, i , ©niberfrSiKfc brdnujg,owac, egem 

tev. Bronowanie , a, ba$ <£gen* 

Bratim, ia, SBn&berc&en. bronowiy, geeget* 
Braterfki, a,e, bruberttd). brolkiew, kwi, Brofkwinia, 

pobmerfku, brubttlidj* drzewo^vfe^fen^aum* 

/ Ha 4 y Browar, 



37« * )o ( # 

m i ' —————— i i ■ » ■ ■ ■ <«MtaMM»HMMa«M^M 

Browar,ii, emQ3rau«Jpau^ Brzmif ♦ brzmiec, f$aOetu 
Brdzda, y, eine Surcfte* Brzmienie,a, t>et$(ang, &et 
Brdzdz{,diic,§ui:<^ertmttd^* ©c&aH. 

en. Brzo/^u, fret U(m6mum 

Brud , u, &er ©cfjmuf* Brzoza , 2Mrf entoum. 

brudny , a, e« fcfymuitg* Brzuch , a, &er 35aucfy, 
Bmk , u, ©Cein * 9>flaj!er. brzydki, a, e, gceutfd^ 
firzuchaty, a, e, fcmicfcig. Brzydkosc,i, Jjjejjlic&fetfc 
Brzufiec,ca, ofcer Oftrze , a, brzydz$, dzicwg, ecfdri. 
tie ©djmeifce am SWefier* Brcydzenie* a, #bfd>eiu 
Brukowanie, a, ba$ ©£cm* Brzytwa, y, ©djermeffer, 

brucfem Buba^y, ein@cfrrerf*$5tlk 

Brukujg , ow&, pflajlern, Buczny,a,e, f!ol$* 

©teto&tu<fen* Buczyna,y,3ud>roafl>* 

Brtmatno czerwony kolor, Budowniczy,ego$toumetfIr* , 

9>urpurfar6e* _ Budownidwo^a, Qtaitftmff, 

brunatny , a , e, brauu* " Buctawnik, a , 33aufjen\ 
Brwi, 'JCugenkafmeru buduj&owae.&auetu 

brWfty, grog* 2tagen&ra§* Budynek , nku , ©efccm, 

nicfrf* Budzenie^ a, fca* 9Berfem 

/ brykam^ac > fc|efteii / fumiren. Budz^dzic, aufh>etfen. 
Brykanie , a , ba£ ©cfoelf en, Budiony, a, c, gcnoecf t 

Surniren* Bujam fobie, jhretc&e ton ei* 

Bryla,y, ©r&fc&ofl* nem Otf jitm anfcern. 

Brytan,i, em groffer ©cfcaaf B«k, u, etn &ud>45aum» 
Jjfcmfc Bukiew^uc&baum^rocfje. 

Brytania , fSdfantert. Bukowina, ^ucfyroalt>,©u<fr 

Brytfanna,y, QJrafpfanne. §ofj, 
Biyzcliat SSrejtfien, Bwkowy,a,e, 33ud)etn 

brz§kam,ac, fliwgertv Bukfzpan, 11, 55uj;6auw* 
Brzeg, u, ber Ufcf* Bukfzpanowy, a,e, SBuj> 

Brzgkacz, etn ^lingerer, bdumen* 

Brzemif , ni* , WeQJurbe, . Bukwiea,y, 2}tf onien ^rauf* 
Brzemienaa,y;rine@c$man« Bukzdorn, u f ©upborn* 
gere« B u tkachleba,ein darnel btc^* 

Bub 1 y» 



# ).o ( ft 377 

Bufa.y, ein grog Sfrobroef* B"ra*»y» fcad@ero6lfc 

fen, Burcenie, a. ba$ 3**fW*em 

Bulawaiy,cme#olbe,#eule, Burzliwy,a,e, ungefliimtg, 

em Sommanfroflab* B«rzyciel,a, em3erft<3f)ret* 

Bulwa,y, dn€rtoapfef» burzy tf$, e* 6efd)rootfef, 

Bunt , zbuntowanie s'ij, t>ie SBelf m jiefcen ft# |u* 

33erbtnbm£, Rebellion* fammen. 

Bimtownie, mttSXebellitung, Burzy si$ piwo^ ba£ 53iet 

?(uftu£r* fdjdumer, garret* 

Bimtownik,a, einStebefl* Buta, y, <8foI|.' 

buntowny,a,e, aufWtyttfd^ Butarka , i ,eit^mbittem>ei&# 

tobenb. biiyny, a, c, ubcrflufig^ 

Buntujg,owac, aufru§tif<£ reid)(td>. 

madden* Buyno£, i, uberjWfjig*, 

burczf, yc folfettu Stucf)tbatfefc 

burda, y, etne S^afe* Buzdygan, a, etn ^ofntfc^ee 
burdam^fid^longfam^fauf czekan,a, 9titttt*@fab» 

anjte&en* Bydiarz,za, 9Bte(j§trte. 

Burgrabia,c, 53urg*©raf. Tgyd\$ y s6ia 9 ein<5tu<S$8kfy 
Burgrabftwo, a f Surggraf* Bycjlei?, cc, td> wetbc 

ff imn 93ie()tfd^ 
Burmiftrz, a, SJurgetmelfler* Bydto, a, ba6 98ie$. 

Burmiftrzoftwo,a, 23urg<t- Bygte,y, 33tege(e$fen ofeet 

meijiet*7(mt» ©rennet. 

Burmiftfzow , uamieftnik, BV k> a, bet 33o(L 

bet Vice-PrsGdent. Bylc, roenn nut. 
Burfa, konwikt, mo Me Bylica, bttSktrfttf* 

©tubunl)2:ifc^.©efeaen Byfcy»*» fc&nefl. 

jufammenfmb* ByftroscJ @<frneHigfettobee 

Burfztyn,u, bet 336tnfieuu ©tfcdtffebe* ©etjlante*. 
Burt , u. ©djiff**23ork Bytnorffi,^ ©egenroatf* 
Burt okretu, <Sd>tjfS*33orb. by namniey, nut etn toemg* 
Burta,u,korca,qfcet@tange Bytu, gufionb* 

am@$tjfe* bywalec, lea. bet on triefett 

Bttry^a^^gtou/tatf^ x Drten geroefetn 

Za s ' ■ b 



S7S ^ * ) o ( # - 

bywam, a£, Fr. of* fet)tu CechmiArftwo , 3 un fatM- 
Bzdrgga,i, } cine gotette #tt*%mu 

Bzdr§ga, J **£#$?♦ v Cechowy, a, e, jut gunft 
Bzdura,y, atbetnet $topf* ge(jortg* 
Babyk, a, altpt ^najletbart. ccchujj , ow&, jetc&netn 
bzdz^ic, icfrftfle.' Cedr,u, (Eebetbaum* 

Bzowy,a,c, t>oitJ$otfunber. Cedrowy,a,e, t>on <£ebettu 
n Ccdufa^y, eittgeeteL 

V-*» cedz^dzic, burdjfetgen* 

Cadi, ©elb, fo untet H* Cedziworek,a, JDutc&feitg* 
93oltf gemot jfen mirk 95euteL 

Cadz5,dzic, fdugetu .- CcgicJnia,c. %ie§ttfd)tM. 
CaIkowity,a,c f gon|, mum* Cegl£,y,btc $k$A. 

gefc&nittetu Ceglafty,a,e, %ic$eifath. 

cal, a, ein 3oU; cald gdniti^ Ceklarfki,a*e, bemJ$dfc$et 
Catosc, i, bie ©dn|e» lugefcotig* 

Calowanie, ein $u#* Ceklarftwo, a t ^dfc&et* 

calujg,owa£, fujfem 2(mmk 

caly, a,e, gmtj. Cekl4rz,a f dtt Jg)df<#et* 

C|ber,bra, .3tcmer, 9Mrf* Cc U l *> ba*3kf* 

SStatctn Cel naznaczac , „ ein 3*d 

Capa, bet gap, iebet i>om geben, fefen* 

QtaneeL Celnitf wo , a , We &ilbanh, 

Capftrzyk, u, 3<*Pf en * *<5ube. 

ffreid^ Cclbrat, u, bo« 3^§^ rett 

Car, kniaz wielki, ©rof}* Celnik,a> ber3oUner. 

§utft, SXujj* Sja^ Ceiowanie, ta63tefen» 
Carogrod,u,(&nfiantfnopek Ccmbrowina, y, ba$ 25au* 

StambaL t holj. 

Ccber, lira, bet 3au&et. Ccna , y, bet 5©ett§* 

Cebula,e, bie3n>tebeJ* Ccnif, nig, ic&lobe elite 
Cech, u, WeSunft* ©acfofagebmSSettfc, 

Cecha,y> $&tant)mat)i, io* Centurzya, (Jnfciatu 

fungs * 3 e i<fan* c *py> H. ©refcfc * §fegeL 

Cechnuftrfeaj 3«nftm#^ Cer^y t §flrWro#nS e |fcfc 

Cerata, 



# ) o ( # & 

— ■ i ■■ i i '■ ■■ * ' * ii ' ■ — ii m mmmmmmmmu » 

Ceratsr,y, ©ad^lemroanb* chcg, chcied n>otten. 
Certa,y. Die3erte,emSifd). chcefig. eSgeltebk 
Cena id^ie wzgorg, ber 9>reifj Chciwosc, i. bie 35egierbe. 

fteigf. * chawy, a, c. begierig* 

cefarfki, a, e, t dtjfettf cfj* Chgc , i. %\mtigan$ , bet 
Cefarz,! bev S&tftt. ®iffe. 

Celarzowa, ^ie $dpferitn Chgcpokazujg,owad jetlfc 
Cefarzowic, bee S^etL ben girten 3Bttten etwei* 

9>rin$. ' fen , ewem n>iflfa£retn * 

Cefarzoflrna, y, $di;feritc(>e Chechocg, tad ficfertt, 
9>rin$ej}itu. todjen, f 

Cgtka , i. bie ftnotttrt am Chgci pokazaaie. &ie 2Bttt» 
polnrfd)en §><$, ©djetfe* fatjtimg* 

Cetnar,a. ein (Eenftier* chgdogi, a, e. f)u6fd^ f 

Cetnem, mif gcraber 3fl$(* chgdozg,zyd rein madden. 

Cctno, n>ag, ber 3^1 getab chelba fig, chetbac % e& 
t fl. fc&Hpcre , beroegef (ic$. 

c6tno, licho grad paot Obet chetbaj§cy fig. fc&tt>ancfenb» 
unpaat fpielen. Chelbinie. bie @c&roebun<| 

Ccwka,i. ©pulpfetffe. auf bem SBaflet* 

chadzam, Fr. dzad offgefjetU, chelpig ^ig , pic fig, chlubif 
ChalHlra dworfka. ber 2(n* % fuft tubmen, prafem, 

^ngomJ^ofe^esSefitv chelpi§cyfig, fi$ ru^menb 

be$. ptalenb, ^ 

# — mieyfka. ber getmgfie Chctpienie fig. 9tuf)ttn 

9>6bel. Chelpliwy,a,c ru£mtdf(>tg* 

r-wojenna* bat ©efc&nietp, chgtnid gatgetne, n>iHig. 

fo bet TCtmee folgef. chgtny. roittig. 
Chatup,a, y. ; jtylec&t SSauett Chleb,a, baa 33tob* 
- J£au& Chlcburad,a. ein ©cfcm* 

Chart, a. 2Binb§imb* ^ to$er* 
charcham,ac.ic^gurge(e^et* Chlew,a. em ©du*<8>tolL 

aus. ., ' *Chtod,u. bie fufcleiuffc 

Charchanic,o. ba$ ©Utgelm CWodnik 9 L ©Ommet- 

Chafe y* em* £«tfe f $<m& 

chfod- 



I 



38© # yo( ft % 

mm- il ill — — ^— — Mi. ... ■ , i ■ I ^ i— — t 

cbtodniefe, cc. id) roetbe chor.u. #trdjen*(Ef)Or, 

ttyL Chorjgicw,gwi. ga£ne* 

chlodny. a,e. fu£(. Chorfzv, ego. gdfctmd^ 

chtodzsjey. fu$(enbe. Chorgzyna, y, &ic 5 ratt 

chlodzf, diic. fuftfetw ' $df)rtttd>em 
CModzenie,a. bfe#u$httK^ ChOrpba,y. bit $ranf§rik 
€Mop, a. dn #ett, S&auer, chorowity,a,e. ftdnflid). 

Untert(j<m* diorujfc owic, franf fepru 

Chfopiec,pci efatSftmgt. chory,a,e. franf. t 
Chlopft wo, a. *S5aucr SBolf ♦ chowam, a<v fcenw^ren. 
CMofta^etnProdudgeben, chowam, zywi$, karraif, 

©djmffl, $ieb. id) nd£te, ctty&u, fpeife, 

chloftgdackomu. toerroat)ri. 

Chmiel, it, ber J£>opffeiU Choyka, i,fofu5,y. erne $Mjte 
Chmura,y. ta^ ©en>6lf. $knba\inu 

thmurny,a,c # trflb, bunf el. chramif , mic. §tncfett. 
chmurzg,chmurac %, zach- Chrapate,y, tin <&d)naxd)Ct. 
- murzam. id) matfyt t rube. chrapam,a£ f$nard?en. 
thmurzy si{ , e* ttrirb frube. Chrapanie,a.ba6@d)narc&ett. 
cliocia,chociaby,mcnnfc&on. chnip,ti, Der©roll. 
eho£, ehddiaz. obgleid). Chripe'k, pka, efoi,@$naf 
Chod , u , chodzenie, a. ber d)CC. 

©ang , ba$ ©e£en. chripiejg, piec. i# roerbe §ei« 

Chodak,a. em ©ajfenttefer* fer* 
chodzg,diic,Fr. offge£e«. chrapliwy, a, c. §etfd). 
Chodzenie, a. ba$ oft ge£em chraaka.i. bte J^eiferf eit. . 
Cho&fam. fomm (jer. Chrobocg, tac, ©erduf($ 
Choina, y, gtd)f en * SSdume, rrtac&en. 

5Balb. Chrobot, u. ettt ©erdufdj, 

cholebam &$ Hfy n>leg* ©epolter. 

tmef). chrobotam, ac. tcfyroflele. 

cholewa, y. ©rfefeffc&ejff* .Chrobot&ue, a, Dai 9fa* 

choingto , Swimtt fd>el»i. 

Chom?towy. tyef (m $um* chromanie , a, ba8 J&buf en; 
ntftjiefctf* , . *• chromota,y. $d§muttg. 

chromy* 



# )o( # 38i 



* - 



chromy,a,ella(>nt chrzeinyr plu. Stinfotlbitt, 

chronigcy sij. fcfyettenb, met* ^inbfauf, 

ben& Chriescianin,a. ein (Eftfrtjh 

chronig, nic &$. metfcCn, fTte« Qirze&ianka, L etne(£f>rifiiru 

f^n, ftd) f>uf em Chrzesciaiiftwo,a. (E^rifJen- 

Chronienie fig. DaS SWetben. t£um. 
Chropowadejg, We Jfpdnfce Chrzefny, a, c. jw$auffege» 

mcrben mir ate jerfdjmf* Ijfcig. 

fen. Cbrzefny, ego. em tyatfyt. 

Chropowatoic r i, Die gtf* Chrzesnak, a. $ouff|emk 

fptingung&er $aitf, 3^* Chuchraczek,a.®efplfc5nabeL 

fc&ntatmg, 0tau§tgMt, Chucliro, a. ein Sifd^SSin&el 

^olprigf eit. chczeft, chrzftu. taujfe* 

thropowat V/ a, c. ratt§, tin? Chn>gftktf,i. rin^norpeL 

ebetl. chrzgftkowaty, a, e. frtorp* 

chropawy,a,e. §olpti<f)L li<t)U 

Chro&iany,a, e, wtxoa$ftn chrzgft,n, totg©era|fel. 

mit @trauc^. ^hrzefzezg. id) jrajfele* 

jChroft, u, em <85f rauc&, chuc , i , He iuft. 

Chroftemzaraflam, icf)t>etv chucham, ac. ()atid)et!. 

wac&fe mtt@ttaud). <chudak,a. armer 9Wenfd>. 
Chroftowy,a, c jum©trmic^ chudng, dn^c, magern>erl>eiu 
• ge£3rig* Chudaienie, a. bet* Hfmdj* 

throfzezj, ic. id^ fCed^tcmtt mn fre$ 35ie§e*. 

IKeijtg. ; cfcudoba, y. Die 2(rmut(>. 

chrupam,a£. idj f nacf ere. Chudorlawy, a, c. §age* t>otl 
Chrz^bofzci, a. em 9Wap» ©eficfjf. 

Mfa . Chudosc^i. 2>ie SRager&ctt 

Chrzaa,iL SNeretttg* chudy^e. mager,atm* 

Chrz§fzcz,i ber£efer« chudzg, diic. attfmergeftt, 
Chrzczfc dirzci6 tauffetn . ntager maefctn 

^Chr^idel^a. fctttduffec* Chwdiiak, chndiina. em 
Chrzcilnica, c tor $*tif elenfcer SWenfcft* 

Chuftfa 



38* J$C ) O ) # 

i in ii m M«— — — *mm» » » II ■ ■— ■ — — f^— , i^— im»««*— —a ^l>«»f« i— — » 

Chuftka biatogtotflka. eitt Chybiam czego. id) fefjle, id) 

J^ald, hotter, Srauetu fteffe md)t. 
„ J^atetud). chybki, a, e. fd)meibig, be* 

Chuftka donofa, <5c^nupf* tufjtig, fo £in imb (jet 

eutfj. " ^urrig nxtnfc, ffinf* 

Chutki,a»e. (jutttg, frifcfr* Chybkosc,i\ 35efcenMgfetf, 
ChwaK,y. Me <££te. ©efd)n>mMgfeif, £urtig« 

chwal§cy f a, c. (obenbe. feit 

Ghwalca, e. ein ttnbeter, jbt« chytkiem. gebucff ♦ 
•chwalg, lid e$ren. Chytro.sc, i. 2(rglijligfeit, 

chwalebny, a, e. ru&mrout* 33etatg. 

Wg, liblid). Chytro. linger SBdfe. 

chwarzcz?, id i$ fnatre* chytry;a,e. fifKg, fd)fau. 
Chwaft, u, 2BufJ, UnfcQtlf* Chyragra, y, podagra, ©id)t 
Chwascicig, e'c. tcty n>etbe ju an Jfjdnben, Juffem 

Unfrau t chy trzej& cc. id) tottbe fd)fau* 

Chwascifty, a, e. fcoUtinfraut chyio, chyzy,a,e. be£enMg» 
chwiejgsi^ctowiatf&g. fau* (icfr, ferfig* 

melth ChyiOv<c,i. Me «$urftgfeif, 

cKwicrutam % ad td) rutrte* SSRunterf eicw 
diwiewam%u&weebe;bom chyiy. a,c fjurttg. 

3Btnbe b wegt Ci§g, u* Dec gug, #u«jug. 

ChwUa, e. eine QBeife* ciagnf tabakf . id} rau$e %+ 

Chwilka,i. em #ugen&K<f* barf* 
chwyfl, u. bag IPfeiffen bee cigg?ofc, i. QefttndMgfcii 

EBtnbe. tine* *BUtott& - 

Chwoftam, ad id) pettfd^e* ci§gty 9 a>e. gefd)metbig# 
chwy tam, tac, fongen* Ci?gng, gnjtem, ciggniy, 

chwytam si? cze'go, id)f)dltt ' gnqt jte£en * krdzec 

micft an eta>a& SDraf 4&ejwe$eiu 

Chwytanie, a, b<a j$<mgetu Ci§gnienie, su DaS 3^^ 

chwitka.i. ein fief net Jang* ciggrigce ivty; @e$n«$bet« 
23a& CiAo,* betieifc 

chyba,chybabjrtak# tffa Ciarlatan,a. jQuorffafbtt/ 

cia&y, 



* ) o ( sjt 



383 



ciafny,a,e. ettg* 
ciasno. eng* 
ciasnosc,i. fcie <Jnge» 
Ciaftd^a, Der $eig. 
Ci^ua, bat UnferpfanD. 
ciaz. gta&e |iu 
Cig*am,ac. tdj pfdnbe* 
cicho, fH0» 
cichos<c,i. tie <StK(c* 
cichy,a,e, fli& 
Cigcic, a. em J^ieb* 
Cigciwa f y. We@e§ne* 
Ci$ga, i. cine ©djmiefe* 



cieranjr, a, c. fmfier* 
Cicii,ia. bwdodyxttttL 
cienifty. ffytftjg* , . 
cienki,a,e. Winn, fern* . 
cieniuchny, a,e* ubermiS fettv 
.Cicnkofo, i. We Wmne* 
Ciennik, zaflona od fiodca, 

^©d^trm, §ur^ditge* 
cienfzeig, ec, ic^ fcerWintte 

CieplkcPl. 2Barm4Bak 

ciepto. warnu 

ciepto mi. e$i$ mfcnxrcm* 



Cicczcnie, a. Da8 Sfomeft, ciepto, a. We SBJdrme* 

Stteffert* ciepfy,a,c. tt>arm» 

ciek^cy, a,e. fKejfefib, letfet*. Cicriica, mijdlica, &te§to$$» 

ciekawy,a,c. fuwiltg/tiew* fbredje, 

gierig* Ciernie, PI. ©ornetu 

Ciekawojfc, i. 83oroi£, 0ieu* Cierniiko, a. SDom&ecfe* 



begietbe* 



ciernifty,a.c, &orntdjk 



ciekg, cicc, kb ffteffe, lecfc oerpi^pie^ lei&em 
Cieklosc, i. $luj^ig£df. Cierpienie, a, baa ieibett* 



Cielg^cia, bat &aib. 
Cielgdna, y, j?albffeif#. 
cielgcy,a,c. fdtbern* . 
Cieiesnik, a. 3BoffujHing 



cierpigtliwosc,!. ietbenji&affc 
cierpki, a, c. (>erb* v *• 

cierpkqfc,L Jjpetbigfefc 
Cierpliwi^, gebuIWg, 



cielesndsc^i. gleifcbeg'iufh c ierpliwofc>i, We ©ebuffc 



cielefny,a,e. leibtidv 
cielifty,a,e. jWf*bid)& 



cierpliwy, a, e, gebttlWg* 
cierpng, 56 tc& »ctri>e fbimpfl 



Ciemig 9 nia,$aupt*©irbet* Cierpnie jfzyk, We *$MgC 

Cicmierzyca.c.gfliefn>ut§* wirb ganj ftotf em 

Ciemiuej(,ec,bunf el metbem Cierpnienie,' a, We 93er* 

Ciemnica, e. tie Ste^im^ fd)macf)fimg. 

Ciemnos^i. We §injf#nip, .fcie&,i. ©c&roieger^oc&tefc 



* 



* 



384 $ ' ) o ( $ 

Ci&ielczyk, a. Simmer* CiJkawka,L fcer ©djleubet* 

<5)efe«, ©focf* 

Cie$la,i. 3immermamu Cisnienie,a. einSBurf* * 
Ciesielilti,a, e. foem 3intmet« cifng si? , Pne£ cifngc *ig 

mannn ge(j6rig, dok§d, ftcfr too^in Drdn* 

Ciesrf, eieuiia. Me SngigfeiC gem 

DerSSjfcge* Cifnicnic% ba« iprdngen. 

cie^nic/ dttgjligem Cifza, y. tie ©title. 

tiefz$, fzyc. troftan cifzawy, at e. braunro^f. 

Ciefzg, fac drzewo. J$of$ cifzeje wiatr. &er 2Bin& (egd 

fa$aueru ftcfr* 

Cie^la. gtmmermann* Ciura, y. $ro£6ube. 

Cfefcenie,a, bo«$r$flem Ciurraa, y. $to£ 
cie£z$ si$. ^ fwu<!# 'ctftflfc Ciwun, a. JXetumetjter* 

mid). Ciiba, y. ©ebrdnge, eirt 

Gffzkdsc, i. (Sdjwierigf eit, • Jftaufett ieute. 
ci$fzki,a*e. fdjroer, laflig. Ckliwofc,i. em €<fel> Un* 
Ci^trzW. ein 58irtf§a§tv roifl, 35angigfefc 

<$ufpn ckliwo mi. e* iff mtr bang* 

ofty 9 a,e. ge$auen, rana. ckiiwy,a,e. ecfet^aff, bangc* 
Ci^ar,u. bieiaft, SWtfce. Cto^cta- bet3o& 
Ciofak,a. ein ©tienftem Cina, y. fy*6 ©ebcdnge 
*iofiun,ac. ahttmern. ©efpenji 

Cioteczny, SRutte?*©c$n>e* cmi fif, e* noirb fmjler. 

fcrfinb* 6nic> ©fatten madden* 

Ciotka^L Die SJKutjme- ©nintarz.a. bee $urdj$off* 

CXotka po matce. bet SRufr Cmiel, a, eme 3Bafl>» 

ter ©c&roeffer. 33iene* 

.Cioteczni braciay fioftry. Gnota, y. bte $ugenb» 

©efcMfto'^inber* cnodiwy>*,e. efrtlid), auf* 

bautiu ! Cny,a, e* *orfcepc&. 

Cilkacz, a, ein SBerjfer* ,co? m#? . 

ciftam, ic, ciihf, J. Codzienny, a, e, taglidj* 

rifi^wei^ Cofauipaci^ji^ejururf* 

cofac, 



fHMMMMMl*ki 



* )°( ft 38T 

cofa£> fi& cofn§6 rfif<f$}u* Otdftdto^a. eine€ftttege(» ' 

rucfe gtejjen, roetc&em Cud&d Konia, DaS ^pfetl) 
Cofam, ac, td)ste§eaurucf. flricgeln* 
Codzientiy, a, e. f dglld^ CudzoloftwO, a. bet Srfje* 
cogod/inny, a, e* fldnbltd). &ru$ 
comiesi$c£ny, a, e. 3Kb* Cuclzofoznica,y. (Ef>e6red)e« 

itatikft. rirt v 

Corecika > i. bag $5d»f erlettt* Cudzoloif , £yc> (Ekebredfreiu 
Cork?, i. bte $odjter* Cudzdlo&iik, a. <5()ebre$er* 

Cora, y» Cudzotozny. €§ebwfcerif(k 

coroczny , a > e> jdfytlkf}* Cudzoiiemiec , ca. §rembet, 
Cotygodniowy, a, e. Cudzoiicmka,i, Tfugfdnberin 

nxkfyeutlicfr* Cudzo£iemiki,a,e. mt$(dn* 

Cuch, u. ubler Htfytm. bifdj* 

cuchng, cuchn^d {itnfett, cudzy,a*e. fremb* 

iibel riedjen. CugKon^dngugtMM^fer* 

Cuchme z uft. eg riedjt, ben, 

libel an$ bem SDltmbe, Cng woW. 3foc^*0d>fen* 
Cuchnienie z uft. fimfett* Cugiel,la. em$fei**3u<jef. 

ber %£em* Ciigu jeduego konie. einet 

cnchi^y,a,e. tibel riedjenb* let>9>ferbe* 
Cuchthaus, u. 3ud$jaug« Cukier, kru. bet 3*icf et* 
Cud, u, cudo , SJBunber* Cukier lodewaty. gutfe?' 
Cudak, a. ©unbetlicfcer (Sanbig* 

SRenffy Cukry 5 pL gutfermettf* 

Cuda czynic. SBtmber fgutu cukruj? owac jucf erru 
Cudotwor» u. Stttfjgeburt ♦ dwiczg,czy6. judjtigen u6etu 
Cudotworno&j i. SBtmber* — — % uben fid}. 

t^drigfeit* Cwiczenie, a. Die Uefeung, 

cudowny,a, e. Wttttbetfatm S^fa 

Cudny,a f c 2Bunbetfi^6m Cwyczy&el , a. ttnfettt>ef* 

Cudnofc, i. rounberbafcre fer* 

©c&6n£eif* •— -dfiefi, bie .Rinbet* 

cudzj, dzid jtyon macfyen, ie&re* ^ 

i<&fh<eg(e* - Cwiczony^e, geubt* 

£ b Cwie^ 



« • 



as* » ) o ( $ . 

W— — — — — — — — ^— — mmmmm —— ,. fWWW— »— WW 

CwicczA, czka, Reiner Cypd, n.fcie?(ngel wn drier 

Cwiek, a, 3">^ rta 8 e '* £yprys» u - ©jpreflen* 
Cwier^L dn3$eU» Cypr, giepecbaunn 

€wier£iowy,a,c. 3tiertet Cyraaka,L tfricf'Cnte. 
Cwierkam,adf#jitfc£ere* Cyrkiel, kla. ein gixtd. 
Cwiertnia,L dntfertd SJtol* cyrklujf, owad afrjirf du* 

let, Cyrograf s u. WeJ^an&fcftrifi. 

Cwiertujf, owad id) trier* Cyrta, y. due 3erte. 

tfcdle einenUe&efcfcdter* , Cyculik, a. &er ©un&^rjt 
CwiMa,y 95ete,rot$e 9M&e, Cyruliczck > a.55atbict9efeae* 

SKangolt Cyt , fcfrpeig, $ait (en SRunft 

Cwik , a. ein @pi£§a§tu gu , flitl. 

Cyc u krowy, wymij. &er Cyfter& 3tf!eerienfer49?6it<$. 

3^ / ©)ter* Cytr, (Sttronenfauro* 

Cyc&, pier& 93rufl-®ar}» Cytra, y, Hnt Sitter* 

leitu Cytryxi, (Seronen * Apfd 

Cycal,* SDiutter @6&w$en. Cytryna, y. tint ©trone* 
Cyfra, y. Sift*** Cytryaowy, a, * Don ©» 

Cyga, L dn &eufef» tronetu 

Cyganka. 3te eun *H*k Cytryfta, y. ein ©tfymfh 
Cygan,a. dn3ie9euner« Cytwar, u. £ittoev. 
Cykoiya, i ©egwort^unfo Czaban, a 9>oMifc&et 0cfa* 

Jdufffc Cz$bi 9 a.(&Qlxm,ein$xauL 

Cymbal dn 3*wbaf, Czgbrzyca* y. @foljftaut 

Cyna, y. fra£ 3* nn * **% s<i S ♦ cz&c % laurem 

Cynamon, u. &er (EaneeL Czaczko, a. ^m&erfpieljeug. 
Cynek na koftce, u brony, Czaxnlet, a. jfomlot 

We f,auf fret SBiirfd, G»peczka,i. 2Ku|tdm. 

3tncf on fcer <£ge. Czapka, i. Die SNufc 

Cyndloch, a. 3tint>lodj. Gz£pla, i, fcer 9ki(>ev 
Cynober, bru. &er 3tno6er* Gzapnik^.etn9)ttftenmac6et» 
Cyngicl, lu. SDricfer an fcer Czarnawy,a, e.fc^n>drjlid^. 

$Unte* , CzarnogJcw,u.9to£fummeL 

cyoowy, a,c jtonenu Gzaprag, dn @#ofoatf. 



fr ) o( agt 387 

Cfcar, ter ^pferih 3Wo$* czego kolwiek, wasnurv 

can* czekam, kad marten* 

Czarapata, y. Unglutf* Czekan, a, $obud) mit tet 

Czara, cza&a* fUbente @pi|e, $mift(jaminer. 

©c&aole, Czeladnik. ein 33etietifer* 

Czarnucha,i.fc^tt>arjtr^m*, Czcladz # L ta* ©eftrtt* 
.. taiel. Czeladna izba. ©eftttte* 

Czarny, *, e.f$n>ar|* ©rube. 

Czarowic, tec £jaarifd)£ Czelusc,L liefer, Ofen4o<$* 

9>fin$* czemu? toatumb? 

Czarownica, e. tie Jptfk po czemu, n>iet$etter? 
Czart, a. ter^eufel Czepiec, pea. We *$aube» 

CzaraokSi{inik,a. ©cfrpar)* Czepiga, i. etne $f(ug* 

funflfer* ©furje* 

Czarno& , i We ©djtodrje* Czemidfa, a. tie ©cfcrodrje* 
Czarowa'nie, a. 3^^^ Czcmica, jr. ter £abe(frfc$« 
Czarowniczy, a, e. jaubriffy czernig, ni<? ffiv&avfyen. 
Czarownik, a. 3auberer* Czcmiec, fRu$ifd)ev*Sfl&nd); 
Czart owflci, a 9 e. feuflifc$, czorpam,pa£ fd)6pffem ■' 
czaruj?, owad yutbern* Czerpaczka, i. ©d^opfepmet* 
Czary. tie J^ejretep, Czerpanie, a. fa* @<#6f>f* 

Czas,u. Oiegeit fern 

Czafowi '&$ akomodowad czerrtwifcwid ftf f<$ mac^em 

, ftcfr in Me gete f$icfetn czprftwiejg, wied frifd) met- 
Czafzka gtowy. J£irnj$af* tetn 
— zoJpliiowa. Czerftwo&, i. iebfuiftigfeff, 

Czata, tie Sfccognofcirung, ieibe**imt <3emu§t*« 
Der ©oltxrten, ^artfcefy JS'rafC* 
©treifrotfe* czcrftwy, a, e> leb^aff. 

czcz$, cz6c, efjtetU Czerwiec, wca, &ra($» 
czczy, a, e. lebig. 3Ronat(>* 

Cz^ch, a. eta Qi&fmn Czerw , ia. tie SBtote , #of j« 
Cze^hizg , chrac vrefaf. tmtrm* 

tie 9Bo0e Wmmetu czerwienif , nid rofcf mocftetu 
czego) waft 

© & 9 . Czcrw, 



188 



$ )o( $ 



mmmmm 



Czerw, a SSfteefffjau, Stotfce Czy&iec,6ia. $egfttite* 

an Den Stuc^tem • czyfty,a,,e. reiru 

Cierwienif #5 , nie6 wfc czykczf , &i£ teirt inttfcft* 
ro(>t werbem Czylzczenie* a. ta6 <£ajhi* 

Czcrwono^c, i. bte9Wt{je. ' ren, dteinigtmg, 
CzerwonyztotyeiriDucatau czytam, it Ufetu 
Czerwony,a, c, tot^ Czyteinik, a. bet iefet 4 * 

Czg<c,L UtX{)t\l Czyi 9 z. m&ti&fyau 

Cze*5, czti, honor. <E£r*^ <£yy, ia^c* tttfletn 



Czesnik,ii SKunbfcfyenf. 
Czffto. oft* 
cz$fty, a, e* ofpt. 
Cz^riuje , owac. gaff ettreru 
Czefanie,a. ba* j^dmmetu 
czefany, a, e. gef dmmf» 
czefz£, fac« fdmmeti* 

Czldnek^nka. ba$©tteb# 
Czlo wieczeriftwo f a 

SWenf^eifc. 
Czoln,a. fcet$af)rt* 
Czoto, a. bie ©firm 
Czopowc. Sapf-QelD/ tfo 

cife t>on ber $6nn& 
Czop, u. berSappcn, 
Czdfnek,nku. finoblaud). 
Czub,a. J^aar * oDer $eb#* 

9>ufc&* 
czujg, czud fueled, toaefcru 
Czuyny»a»e, n>ac$fank 
czworaki, a, c fcierfdltuj, 
Czwarte'k wielki* zielony* 

bergrunc SDonnewtag* 

czy,czyil ob? 
czyaif, ni&, t^ttru 

Czyufz,u. bie3inffc 



D. 



D&fbu. bieCtcfo 

Dach,u. ba*SDadS>* 
Dachd*M,#, ©ac^fannt 
Dachowka ztobkowata, 

J&c^jieget/ Qa$pfattne* 
t>it Daj^ dawad gebcm 

Daj$ na lichwj. tcft wttcfter* 
mit bem ©etbe, gd>c ouf 
Intrcffe. 

*• gar dto* id) fe|e metnett 
J£>ate bdtauf* 
~ na rozmyfe ic^ gebe 
&ebettf jeifc 

obieraa id) (ajfe bit 
2BaM, 

- na wol$, ic& fojf* ben 
ftei>en ©ittem 

tnu pokoy, ic& foffeifcti 
Jufriebem, 
Dajeprzyklad, id) ^e mit 
ejremplorifcfcen ieben t>cu 

flowo. twfptec^e. 

r* icf; ergebt micft. 

Dajj 



■ $ ) ° ( # 389 

Dajg z fob§ mowid i<£ lajfe Dawca, e. ber ©eber. , 

mttmirtcbem Dawifiel, a. eirt QBurger, 

Daktyi em $P<rfm *£>affet- (Srwurgetn 

Qtairnn* dawi$, wic. mutgen, 

*— -owoc SDatteI*#enn dawuieyfzy, a, c. dfeerer, 
dale'ko. mit mehcan 3af>retu 

Palekos^Lbie€nf(egett$e{f, dawno. fd>onldngfi 

QBeife, Dawnosc, i. ba$ #ltetf £um A 

DaliBog. twf* ©Off* tin$c Dec Sett 

dalfzya,e. writer* , fentere. dawny, a, c. alter, twldngjJ, 
dam F f da£ geben* fcerflofleru 

4am z fob^ mowic. id) fajfe day goBogu. fftrtw^r, was, 

mit nrir reberu fo grofj, fo fe$r. 

Damsu 2>ammfptel, SDamc* day mi ipokoy. lag mi<& ju* 
Par, u. $0* ©efd)enf* frieben. 

daremny, a, e. t>etgeMi$, daymizagrac. lag mtcfrfpte* 

iwnufc* leru 

danno, daremnif , timbfon jh dbam, dbic o co. n>a* ac&tetu 
Dannojad* ©djmarofer* D$bina, y. bie@d)e. 
Darn, i. $otf, SXafetn Dgbowy, a, e. ©cfcen* adj. 
daraifty,a,e. t>ofler$Xafem Dech,tchu. berTfefjera. 
parowanic, a. Die flBete^ Dfcie,a> bie^fafuttySDe^ 

nmg, ©c&enhmg. mmg. 

Darowizna, y. ©efc&enf tmb Defekt, u. ber SMangeL 

©afre t D«gM- dttc©ftieme» 

darnfe, owfo fd^ertfeitt degradowac. abfegen, 
difemjSf. id) gtwtre, bin DekanaKonia.0fetM)ecfe. 

Safe, utw>i% Dehret , u. gertdjdidje* 

Data, y. ba* SDatuitu v ©ptuck 

batac,tku. We ©dbe* Dclija,2Wann3*06ee-9lo<ft 
d&ny,a, c. fretjgebig, bet: Delikat,jdrtf. SRenfdj* 

getn glebe, depcj , deptad tret ctt* 

dfra,Fr. dawfo gebem Dc(ka, i. bad ©tefc 
Dawanic, a, dozys. fcflS Dcfperacy^. bie ©efperation, 

©ebetu $8eryt>eifelnng« 

» 85b 3 Defc* 



s*o ; . 4 ) o ( <c 



Defczka, l ein Sretleiru runs enter <8dpiU> » Sot* 

Defpekt, u # Die &era$tung» Derung on einenanDertt. 

defperat. Derroogetu* EMugu wyplacanic wigze- 

Defzcz, didiu. SXegen* niem. Die 53efct&luttg Dec 

dfty, a, t. aufgeDe&nf, £o§l <3d>ulD mif (em ©efdng* 

Diabcl, Ma. Dec Xeufttl rofr 

dla boja£ni» Dot §ttr<$e» , Diui Die idnge* 

dla czego. roarumb* dtazf , zyc flj f idj> madje 

dla ucicchy. ©rgdf fic&feit ©$ulDen* 

$a(6et* . Dtuiejf . tdj werDe (anger* 

dtawif, id rourgen, Drucfen Dluzcn. ein <5d>ufoner. 

mfc Der J^anD« , dluieneim id> Un fc^ulDig. 

Dion, I fiacre JjfcnD. Dtuinik, a. ©c(>utyner* 

Dlorf, miara. 4. Singerfrreit, pluifzy palccm. ein $fcge» 

4«3olL tott (anger. 

Dloto,a. Der?^eijfe(,3)utt$' dm?, id) n>e$e. 

fcfrfag* dmucham, ac, pattern 

Dbtbacz. ein Tdtf^jtfer, Dmuchaaie, a. Dad2Hojetv 

7(u*j!ed>er« J^audjetu 

Dlubanic, a. Do* $U*f$ni« dnieje, etf tagef* 

$en, ©tecfretu dno 9 daa. Der &oDeru 

dfabij w zfbach. id) ftttfyere do. }it* 

Die 3*§W *■**• d° czyfta, do fzczftu.' 90113 

Dlug, il Die ©<$ii(D« rein ou** 

dhigi, a, c. tang* do dnia wftad tx>r $qg ouf» 

dlugonogi,a,e. (angfcinige, jtefcetu 

dtugorgki, a, e. (ong^anDtg, do wicrnych rgk co dad 

Dfogo&,i.DieidngeDe*Or«, tttt>a$ 411 getreuen J&S& 

Dtugofz, a. ein Sftefe. Den anfcfe$(en« 

dtugowicczny, aft, lang* do zywcgo dojfd fatten K* 

, le&enD* Dad 2Mut fcertwcfr' gefcet; 

Dlugowiccznosc, i. ein Ian- dobadac £f czego na lum. 

§e$ieben,dn§c{)c*Wev. efroatf mi* einan {pcattf 

Dlugu fpufzczanic na kqgo, $o(en» 

DieWe&artojfung, ^Di« 

tfobic* 



* ) o ( ft 391 

dobiegam kogo. id) entity dobiy, *, e, gilt 

jemanb, (jo(e i£n eitu dobry do ocsu, na gtowf. 

Dobiegam, git §u ©ibe gue bot bit Tbtgen, *ot* 
lauffen* Jf>aupt. 

dobiegam dokgd, dobiezed dobrze ,* Adv. gut 

id) gefje, louffe n>o§fan Dobudowad ben Sfcro toC* 
Etobicram gruntu 9 do dna. (enberu 

id) xeidfc bit an ben Dobyci*, dobywanie, mia- 
©runb , 95obem fta. bte €ro&enmg einet 

dobijam, ji<5,Fn JU tobe. ©tabf* 

fdtfagen; ' dobyty,a,e. erotot, ebtge* 

dobijam, ja<5, dobic komu. nommetu 

id) fdjtoge etnen $alfr tob. Dobywam, w&miafta. eine 
dobijam &$ flawy* i$etn»et* ©tobt esmtegmen moOetw 

be mit <t(pc Dochod, u. bo5 €infaitmetu 

Dobosz f a. gin trommel* dochodzf dokgd, icfr gefce 

f<$ttger» v&ofytu 

dobrac do tfywego. betfce dochodz* tcfc erfo^te^et* 

abpriigeln* 'Kk(e» 

Dobro, L tat ©ute* — — koga id) fotfd^e Jem, 

Dobro£, L dobrota. bte ©fl» atl6» 

figfefe* docbodfi mi? co, dofzfo 

Dobroczynn^c, I bie ©ut* mi* e* fanmf,e*ifi mic 

t^drigf eit toai ju 0£ren gefommen* 

dobroczynny. gutt^tfg* Dochodzii mty. b(tf Stteib 

Dobrodiicy, ja, - ki 5Bo$l- auffragetu 

tifittt, tn. Dochowid wiiiy. ^rettisn^ 

Dobrodiieyftwo, a. bte ©latitat fatten. 

SBo$fc$at. dolierk, am, bepfeeiL 

dobrorzeczyd gttfe* tebett* dodnam komu. id) tymt ef* 

Dobrotliwo&, I bit ©tifr item bo* iebetfcat>tmrck 

^etjigfeit dotifhjc % ft$ fcttiju brim 

dobrotliwy,a,c guttoilffg, getw 

gut*§erjig* / doczekk fif kogo, oe6go» 

dobrowoliiic,Adv.giiW>i8ig- Jemonben^etwaia&martcit 
&$♦ 236 4 do 



doczekac kogo. tint n it* Dokonczyciel,*. QSoflen&er. 

UMrten; , Dofconywaro, vac $ |u^n« 

doczekaJ> dozy^dofkcdffta be brittgen. 

lat , et ifl; auf 1 00 3^r Doktor,a, einiebrer. 

aft getwnrben, dokfccaam, czac, gufefen, 

. doczckam t k^c , etleben, bffc^mcrUc^ fallen- 

doczefoy* a, c, jeitlid). Dokuka,upczykrzenie, 93cr* 

d#czyt& 3i$ czego , tm ie*. ' b*u$t 

fim eftoas begteifen. . Dokumept, u , ber 3Je« 

dod% ferca , id) madftxu . : HKtfc . 

ttemSSRuffc. '.<lokupiij$£ig, owac%, do-. 

ddgadzam, dzac, wiflfafc . kupic jSg- ubccfommeit 

ven, gratificiren* . frurd)* foiifetu 

d&gadzamibbie, fafcpftege D$, u> We ©rube. 
, midk doiac, F, doiejg, gonjiwll* 

dogl^dapi^da^vac^t^^n* futien. . , . 
dogonitf, F.'nig, .afagtn, dolazg, F. del<?sfc ? ^faqu« 

ecrek^eitv friecfym* 

doj$c do iywego, dobrcd, dolegamig, es fcntcftmid)* 

Derbe fdjtogen, . Doleglofc, i. bag 2foltegeri, 

dojj, ic, melfen, . S^Brdiigittig* ' 

dojesc czego, ba$ Uebtige Dole'k, Jka, ba$ ©tu&Mru 

aufeflem Dolijia, y$ t .etn$^of« 

dok§d, n>of)ftn Dotki kopag pod kim ? ei» 

dQkjdkoljv^k , tw§in matt new elite ©tube gtaben* 
N nriV» Dolkawatofc^ ba$4$ele,bie 

4okazu}s, owac, bewtifett, #6(e* 
dokazuje czego v id) bdnge dotkowaty, a, c, &e£L 
mtf|H.n^e.| bwetfe et» Doteforic, a, ber gttfoi, 

> »<**♦ 3*#ub, 3«to9^ x 

«r~ iwego^ id) f%c ad* Dam , u, ba$ J^awfi* 

s..nc@a^e«ii<u Dom gofciuay, 23Jktb^ 

elokladaro, dac czego, ic^ fyufiv ®a#§* u fk 

tegenja$b4}W. . Doroa &g zatcaymac, fid) 
/ pokooaw, *, bie$8Wten* ju #aufe fatten* 

bung* ■ . Do- 



M»«MMOTMMMIMMHk 



3 )q ( •# a*j 

II -- - 111 i !^r- ~" HITIWI TEi'iiiii i |_j 

Domacac $$ pblfu u cbo dopetrtiam, niac, treflfutfeit* 
rego, &en 9>uf$ betyrrt D6petnienie,&ie$tiflmig* 
^ranfen fufjlen. Bapi6czrfgo, fcieSReigeau* 

Domak, a, ein QafmAufer* ttinfen. 

domawiam fi§ tz&go, icfjf «■*-» &echoroby,fkf}famf 
erbittc ef roa$,« fauffetn 

Domek, mka, ein #dtt*<#en. dopiqrfc, aderetfh * 

Domtiitmanie, a , t>ie Dopinam prz^cki , {<$ §fe£e 

SWu^tmagung* bte@c$ta(kfejljit* 

domniemawam . 4ie 9 - id) Dopifujf , icfy fc&rei&eyi€«« 

tmt§tma§e* 6e* - •* 

dorpniemany otiec, a, ein dopomagam , ac , aufljelfetu 

• <Pfleget>4fet\ doprouadzam, i(^ fu^rejir; 
Domoft wo , a , &as $auf}' woftih, 

ra§t, n>efcn» dopufzczam komu czego, 

Domownik , a, ein J£au{}« td) iaffe cittern toai ju, bet? 
' ^ifc&geno^Domeftique. gctone* ^ 

Domowy x a, e, fc6Jj)at!* *«— £ifcz6go,grzechu, id) 
. fe^, chleb, J$auf* wrbted^eroa*, begefceet* 

bacfen*23to& / - iywot, ne <3titit)e. v i 

Pri vat • ieben. dopufzczenie , a , We €r* 

Domyfl, d^rozumienie Si?, laubmf?, ^ctgflnfltgungj 

SWu&tmafjung/ 9ladjj* 3«la|fung. • ■ .. « 
« benfen* .' * Dopufzczenie ii$ cz«g<t f 

domyrflam, itatif, *tfm« grzcchu, fco* $&tbte« 

nen, tyen (n etoet <3acbe , Oil 

dpmy^kie, muftonagtid^ • begangene ©unfce. 

ny,a,e> uodj&enflfd). dopytac &$ czigo, ft»a$ 
Donica , e > fcct Sfeibtopf* aw* * etftogtfu "'•"-.' 

Donosi tufuzya, man fan dorabiam&f, a6, dorofeic, 

mti bet $liwe fcte&ct tet* fif > F. bi ? £*, td>*ttf«* 
dEjen,ftettagk be ctwas roit Tftbefcen, 

donofi^ ty (rage ^crjiv bttoge ftt'mufr 

* $«t<fre, doradiowad £if , fawfym, 
dopadam do czegt, id^ ' (Mi* j 

-- Iteifeetwtf am 25 & j, 



§*4 # > O ( » 

dwnftaro, a^i^mac^fsau^* do#, dofyc genbg. 

— — lat, td>fome ju^a^retu do& czyuig komu. j<£ ^ne 

dorazyc komu, ttnan eta jemonfr dn Gtafigctt, be* 

*erft$etu ftieMge* 

Derfcz, y , Me ®efcg*n{>«k, Do& czyuicnic We ®cmig» 

SRac&t. t^isuns / SSeJTieMgwng, 

Doifczny , a , c, roa* eittem Skiafchutg* 

t>or,unfarJ^rt&mftmmk dofcrai m$ flajeod kogo. 
Dproczny, a, t 9 jofcriicfc/ id) tttrbe *on jemanb be* 

• dne*3a&*** <&♦ ftkJ)tgc^ 

Dorofla Corka, monnbafete do&igaro, ad i$ etrekfc, 

$oc$ter« §ole eitu 

dorofly, ajC^oufeettH^fett; Do&gnienie, a. ta*£in§o» 

aufgej^oflhi, grofj* (etu 

ppro&denie , dorqfloid do&adam fi$ cz^go. t($ fl$e 

, »ofc SBacfttftgum* u>a* au*« 

doroziimiewam &$ id> dofifgam czcgo. tdj rricfje 

fcenf e nadj , mu(tm*fc tpa« , fattge yu , 

. fcfyliejfe* db&cgam kogo pifiniem* 

Doro2umienie%fete£Ktt$f* idjttete, fpre$e jemanb 

.• nuiffuttg* fc^rlftltd^ <ttu 
Doriz ; u. txt &otj$* . dofkonalem czynife idj> per- 

Dorwad sig dofc^cL fufy in fc&onire* 

ter ®cfc^tDifd>jgfdt tt&* Doflconfio& # I Soflfom* 
(in begebcm raenfpfc 

Dprywczy, a, * frey &on dofkon%,a f «. wttfommem 
jptinett C&efc^afcen^^a man do/kwieramkomu, ic&jrfagc 

• jtdj abmugiget* jeman&, f$c}u» 
Dorzuccnic.a, txt Sn*3u* Dofpicfe. id) tyfo 3«t, bin 
. »«rf* mujKg* 

dorzuci^dok)d.WOranW(rf' doft%,R doftin?, doftad. 

fttu erlangen, befattmen. 

korauggbfc dttem M*< doftaje- e* rctge §tu 
in ton &art berff m, doftat&zn& tft$H$, gmg- 



fr )o( *. 391 

Doftateczno£c, i. bte $u(le, DoftojeriAwa, fcabieganie , 
©auge, 3utdngli$feit, tie Skmetbung* 

doAateczny, doAatni. teid^ — zakupowanie, doko* 

lid> ; juldnglidj, ufcrflufHg* powanie &g , foe <£rf au* 

DoAatA , tku. Ue&erftafl, fung etne* €£tenantmtt, 

©enwgfamfeit, SRenge* Simonie. 

doAamie. ^auffig,boflauf» DoAojcriftwo, a, dygny- 

doAawam, a6 uberfommen, tarAwo, MajeAat, eitt 

erlangen, jleflen fid),* €$renamme, ©telle, €§• 
placu, ic& jle^e, bleibe ouf re bet iWnige unb $urfietv 

m«ner©tefle,t0eid)e nfc$f» J^o^etr. 

doAgpny. ba$ man feidjt et* «■■• komu dac, mice, eia 

£alten , befommen f am <J(>t*nammt jemanb auf* 

Do A? puj? krokicm. id^ f om* tragtn, ftfen im €fcrav» 

me mit etriem @$ritt ammt. / 

^erju* Doftoyaafc, i, Die® Arte, 

— - czego. ic$ ettange ma& €&re, gulangltdjfrik 

DoAojeriAwa, godnosxi do- doAoyny, a, e, WUtfcig, 31* 

fta jf . i$ fomme »u (E&ren, Idnglidj- 

eriange erne 3Biitbe» Dofwiadczam cz^go , koga, 

DoAojeriAwa nil pr&gnyy. id) ptobtre toot , tttfiidfc, 
bet nid^e na$ fcoJKtt €$• fe$e jemanb aufbieftobe* 
rert tvad)ttt, nid)t tty* — doznawaro, ie tak jeft, 
Sei#$ ijt icfr etfc&re bojl cs ft$ fa 

DcAojeiiAwa riieporz|dnie t>er(>dlt* 

zal>iegajfcy,betn<Mfr€&* Doswiadczanic , a-, bk€t» 
ren unorbentfcbet 5Beife fanning , S^uc&iwg, 
mdfttt, em €$rettammt 9>robe, 
ftafcefc do&riadezony,*, e,etfr$* 

za bicgafccydi Aan , bet ten , bma^vt. 
@tanbbeter, foum &fy Dokto ugoda, jednanie, et 
mtammtet ati&atten, bet i|iein93etglei^gettofett* 
<Janfcibate«-©e<wi>, dotjd, bfc, fo tort* 

zabi«gam f $ §altt um Detktticftic , dptykttte a* 




t bad ©eru§ten, tie dbwiadujg%czrfgo.f<#ft^ 
>ef afhmg , 95cgreiftitig, ma* nac^ , forfcfK na<&. 

JolWiwie, wy,a,e,anfl^ — ^ doitfiedziatem fif F# 

do&liwy, dotykalny, »be* fcfrage mi#, (>abe roa$ 

t;u$r!tcf), betajHtcfc, *t.*in * |HWjfm gefn'egfc 
-• Scopticus.' - Dowieram drzwi. idj mocfye 

Dotnsrac do kopc*, W* JU , Me X£fir ganf Jtt« 

• €n&e 6efiarreryM*$afteru dowierzam,a6 t$ gfattfc 
potrwanie, a, $ie&e$at* lei#t,bin feie&fgtawbtg* 

rung* Dowod, u, dawodsctde^ 

Dbtrzymtcflowa, ®ert^ dowodem nacieranic. 

ten, fcas 93etfpred>en er* ein ©eroetf?, SSwetfimg, 

• fOOeru <8#(wfj*9W>e, »e»et$* 
dotycze£{ 5 co#stycze,e$ . tyimu 

,- ge§etah, was aalangef/ dowodnie. fftunblid), aufr 

betrifr, MtnMi& 

i^tykaj^cy {if 9 on^offervb Dowodny, dowody ma$cy f 

roorath bemetetfd), i>a$ati*iwelen 

dotykam % cx^go, F, do* ©rimbeu fan berofefea 

tkp?.4^ni§re toa5ort A be* tmben,it Qmi$ f Q\aub* 

dotykam w mowie =ez6get dowodzfc kogo gdzic. id) 
t i$ ; beni^e- am* imt fufcre jemanb mty tw 

5Borten, — czego.i^bemeifeetwa^ 

dowaianu id) wage* fftfcie n>a$ imt SStwit* 

fow&a tder, czerwojiy do- foment an*. 

ty. fcer Stealer, SDucatett ^»nakpgoqcegoj(^#^ 
\ |Alt ^iurecb t©en?k^t* • ffifyrejem. eiuer©adje, 
Dowcip, v* jttuj$efe, *9&er* dowofcfc *iie logo, jemant 
i fftwfc aufruffen r auffcbreien, 

iowtipnie^pny^a, c, fmn- dowo^, ^4 itf)ftyxemf 

md^attJi^/^arffutnig/ ewem^tjewge^ 

t *erfu$un|}, 9to#for* doymuj^koga i^ fd^fage 
fdNg- jemanfrfcalMok Day- 



MM* 



, £ ) o ( 3» 397 

Doyny ftatA. dn SRtfc^ Drah, L t>k bAtst. 

^ubd Drabant. em Srabanfc 

doyrzf, rzed }ufegett» Dribarz- ein 5ta»6et> Mr 

Doyrzatofiv* 9Wffe, Sekig; ^ne(( iaaft 

frit Drabina,y 9 drabka, ktteT/ 

Doznairie,a. bte Srftt&rttiig* ©tfege, 
doznawaai, ac. itf) etfafcm *■— 2 podponj, z podfW* 
doznaw&y, ttacft torn man* kiera. ©tuffen, ©eru^ 

erfa&rem feiter mt efaem 9ug* - 

dozor, doglgdanie* IktfQIif —— Sienaa w fttyni nad 

fe§e*t, Die TCufftc^C ilobcm, dla zakfadania 

Dozoray e, doglgdacz, ebi &kaL ^eu^ouffe, bent 

2faffe§er, Tfcfrfco&er, 9Je* * ®ie$ tm @fafl fcorjulegetu 

forger / 95orjie&er« - Djaab%, v§ bereufe efti 
dozoray,a,e* dufhwtffani IPferb, fcrafce. 
doirzito czynij* icfr maty Dr§g,a, Die ©femge, tet 

teif» Return aujafc&liejfem 

do£rzaty, a, e> teif/ #&& t>r?g do agikow, ein *§*6e» 
doirzewam. id) roet&e trif. 2Jaum> 

dozwaiam, ac^ dozwoiic,F, Dragant. $o<f* * 3)tat, 
dozwoij, dopufzezam 2Di>tn*<Staut>* 
ctegoAd)mQ6nntttm$, Dragma* efct Qlrittririiu , 
lofle jii, faroUltfje* Drapaczka, i, emSKucfof 

dozwolenieoddcia* <Srl<tu6* <Krci$er« £ 

nifj ttegguge^en, f^ Dnq>&ie,a. &o$$rafetv 
• ©eleii, 9>aj}port* Drapanina. dne 9>a£ete. \ 

Doiyc, F. jg. erie&ett, Da* dsapi&pad firafen, reiffctw 

kbenju ignbebringftn " Drapieftwo, i, drapifci,yv 
Dozy*. 9)laa^ Der %nm.t). ^ttnbemng, SXduberet^ 
Doiywode. ber Sftugen, drapie&iy^e. rduberifcf> . 

S3rau$ bi$ an bit *$e& Drapie^c^e, drapitiinik, x 

femes ie6en& SKduber, ^MunDerm 

(foiywottti^. (ebeiWfong* Dratwn, y.@d)tijier*2)tafc . 
Drab, eirt $ributf , ©o&at dr?twicjg, wiec* i<^ erfftirre; 

^u^/unba^anftf&drewiuaoy^^c. fcoljero. 



8 »S <r )o.( » 

Drcwniczjr.ein J^Ol^ocfor, Dnikanua, L bte ®u<$» 

J^ouet* bnttfetet)* 

drewnifty, a, c. fwfjkjk Drukarz, *.' etn Stattfet, 
Drt^wno, I ©tfitf «£ofc SSucftfttuf et. 

drgam, ac. id) jappele* drukujt, owad btuctot. 
Drginie, a. bo* Soppehn druzgoc* id) bred>e enf jmefy 
Drob> drobiazg, u. We in Heine ©rirfe. 

SJtotf en / jftefoigf ritetu Dryjakiew, kwi bet $$€tiac» 
Drobianka, i. bo* ©ietett* Drwa, drew. bo* J^olj. 

btob, f *tte €<$a(e» * dizafnif , nidt^jettejietge/ 
drobi$, bid brocfen. i# netfe* 

Drobki,droby. ein@himpf, dri$, dried jittettt 

23loc& , £io$ , ©tomm. Dramatic, a. ba* ©ctyum* 
drobny,a,e.f(etn,gefeto<ft» menu 
Drog zbieienie. too die dramif, mad f$(ismmetn* 

'2Bege inefnonbet fomem Dranie,*. ba* 3***™- 
Droga, L bet ®ejj» Drzewo, a. bet ©aum. 

Droga krzyzowa, t orowana, Drzewienko dp Zfbow. 

bita. €i*uftoea,gcba£ii(e 3aj>nftaf et 
ianbfirafe. Drzwi dwulkrzydJaftc. elne 

drog], a, c (genet, getgetlte, jn^geflugtite 

drogo (zicujf, ow& $0$ v Styfe 

fdj>d$eti» . Dubas, putfzkutek. ©oof, 

Drogob'c Zywooifi. Mr $kid>(el<5fc$n* 

^eumng bet ©pdje* ' Duch, a. bet ©eifh 
Drop. ein€toppe« Duchowieiiftwo , a. bie 

Drozd , a. eine ©tofleC* ©eifHtdjfeifc 

Droidie. bet J$efrtw Duchowny , a, c ®eifltic$et« 

drozdiiity. t rib Don J&efen. Dud^dka.bet®tebe&opff; 
Deo£f , ccn? podnofzij. idf> Dudy, PL Stabelfocf. 

macfc X&eurung, lobe dukam, trgbi^w rog. {$ 

gecft. bfofe tn$ £otn* ' 

Droicjc zboie. ba* ©eftdibe, Dunty. bie Qonau* 

Stoat, fieigrt auf* Drtiajec, a. bie ffctne. 

d ™gi, a, * fct onbro; Dwfoyk, i em £>a£n- 

Dm* 



$ )o( $ %$9 

Duiilka ziemi£©dnnemacf. Dyl,a. etne gManfo 
duray, fantaftyk. tf)&i$t, Dylowanie 9 a* bet SDidcm 

§od)mut&ig, $fcot* •; 3otm* 
Durfzlak,a.fcerJ)urc^fd^(a^ Dym,u, fijpra&ija, &# 

Dufza, e. Die ©eele. 9Uu$ bringet fceteiru 

dufzf , fzyd rourgen. Dyma, y. $anefafu 

Du&enie,a. bo* 2Butge«* dymam, it bfafen* 
— nocnic Da$ flksfflfr Dymnik, a. bo$3toud?4ock 

brikfen, Xlpbtucfau D^utacya, i. ber 2Borfr 
Dufzkiem wypiu mit 6mm ©trek, Da matt difputi. 

$nmf , 3«9 austtittferu tee , Dai SMfpuritetu 
Dufzno&. Da« ^eud^eil/ dyfz§cy, a, e. feudjenb* 

^eudtfgfrie, dyfit?, fzec. feticfretu 

dwa, dwie, dwoje. jmty Dy&el, fzli* tie 2Dei<$fd» 
dwojaki. jtoiefolttg, Dylikunc. dtebenti'Tfrt* 

dwoJ5,i<,diielg. i$ jerffceile Dy{zkum^.eme9lei)efu^reit» 

aufjn>o$$ei(» Dzban, &, dzhanrfk, nk£ 

dwoiAego aata. gmegfe&ig. $feug, $<mne* 
Dwor, u, inieiikaiua. bet d^dzawy. tegnicfyt, jum9tc» 

«£ofc£Xaum. gen geneigf. 

Dwor , u, we w& em 35aut* Dzdzownica. bet SRegen* 

4>of* 2Butm, 

Dworzania, £ <#of*25eb{etl- dzdzy (si^ titoiH regnetu 

tet, Jf)ofmontu Dziad, a, ftarek. ein ©rof* 
Dworka,! bieJjjofmuttCfc V&attt* 

dworuic. fflnot$ig. &ihl> u. Die 3$eifuttg» 

Dwornos<5, i. §uttpif. diiafetn, 4c. fyunffiaffau 

dwuicmi, a, e, jroej^rig* PiiaJanie, a, bo* 2Rad>en, 
dwumie&gczny, a, e. jtt>et}- $§utn 

monathlj^ D£#o. ein@fikfjttmfd>te£ 

dybig, bieli, bac. tdj (mite* fhu 

dychawiczay,a,e. en$6tttjHg f dziany,a;c gejhttft, g* 

feudtfg, n>ebk 

l^ychawica, c. 1&n$%u$g* DiiarOwo, a. bet $opf 

fcifc ©ww,@anb>©fcitn . 

Pi 



I I ■■■— — W WW— ^ ■ ii ii •MMWMWMMMNMM 



460 # ')©.(. fc 

J)&arftwiftko, a. Sopfftei* Diifkoczynnt swigto. cilt 

. nicfc . . 3>oaffefh 

cl&ciejV left tt>et&e tttife dziel^i lid t^eiletn 
Oiieci, PL Winter. . : diielniczy. to au6f§eikf, 
D^tt&atko. fleinc*JUtt&. t&eifer. 
Pzie6f,6a 5 diiecigtko, a. D&eri , dnii. to $4$* 

$inD, tffoDWtu D&erfntk, a* em $<ig*&u«&, 

^ccinicjg. turner t)e fittW^ d*i*uny, a,e. to $6ge& 
Diicchiftwo, a. Die jfttttt* d£ierzg,yc, trzymaim i$ 
L ¥^ beft|eeigem^umiU5» 

Diiccinno^c,i. bo* finDifdje Dfiettawa, y, maj{tiio&£, L 

2Befen* €t$tttgug£. 

Dftgciot, a. bet Spedjk D&erzawca,e. em QJejJfer 
D£icdzic,a. to <£?fo« De$ <£c(xju£t$. 

dzicdiiczf, yd id? erbe* Dzicriawia. ©gentfmm** 
D&ed*io.ka* We ©rfcw* fcerr, 

Diiedficmy^ a, e. <£r(»ne§* Diie&jtnik, a: tmSXottmei* 

mer,ed>8dv flo^ 

Diiedzizni, y, wb&fettf diie&fc. jehetu 

€rft*©u$& <kie&$£iiu t y. i>er jeftftiDe* 

Dliediin.ee> a* to «$*ff am Diiewanna , y . ©cftAfjtf 

£ou& 5Mumett. 

Dziegiec, gcia. SDagef, Diicwczf, $eia> Dzicwczy- 

$grou na,y. ftRtigMem, 

Dii§gicL #nge(tfe> D^iewica; e. ^ungfer. 

diiejf , dziac &e£ id) ffckfc diiewiczy, a> e. jttttgfWtt* 

ein Sfcf. li$» 

Diiefcjow. Die ©efdtfcfre, Dtfewidwo, a* We ^img* 

diiejefif. e* geftjfc&tt* dfiewigc neutt 
Dficjopis. J^ifforien»@c^rei' D£iewierz, a. to 2Ratm*< 
bet- Q3cut>er uot) @c6mejler* 

D/i^ka, L to Jtonfc Diiewka, L Die 9ttagD, 

D&ekan, a. to Stecftottt Diiewofljb, fifba. ttt&teoufr 

<&fkiijf,aw& Donfetu wirto; 

Diiev- 



& ) © ( $ . 4*« 



t)yjewafi$bica» Untethdnb* Dziwpwanic,a, tie 53erouru 

Dii^woft^big id) noetbe urn d^wujg, && cteiwno mi^ e* 
ettje^ungfauh wunbett mid), esnimmt 

D£ieza. betSBacftrog* , mid) SBunbet, 

d*iki, ( a v e. wi(b* D2wi?k> n. bet $(att<j> 

P^ik^c^i. bie5BilW3|ek» diVigam,ad ^eben, farcer 

diirf, diisia* fjeute* auf ben #d)fe(n tragem 

^sleyfzy, a, e. jjeutige* Itewcmek, M» ,dzwonufzek 
D^iubas. eine J&o^«^t. ' ba* ©I6tf letn, 6dWk 
Dziubif , ba6. id) picfe, §acf e ttewoniarfc, a, dswomiik* £ 

mt bem 95o gebScfcnabef. f ©iotf en idueet 
D*iura« y. bod kpd). . Dzwoiiig>ic. id() Idute, jie&e 
iiiurawife ic k id) Wdjete, bie ©lotf e* 

mad^e ein iodh > D^woiaienie, a. bat idueetu 
diiumwiej^ wiec. idj wtbe Diwonae, ©fotfenfouten* 

I6$ert& '- ©dfc 

diiurawy, a,, e. W$etid)t/ Dzwonnica 5 e. bet ©forfeit* 

baMntodjfjat* $f)Utm* 

diiurkoyaty, a , . e. wfl Dzwono, a , u kola, bie Sefge 

Wdjer* amDJabe, ^ 

D&w* immbetltdje ©ac^e* — ^ u ryby. ein ^RitteljWrf 
D/iw na podiiw. $Bunbe* *>om gtffr 

fiber ©unbet, jur 98er* , 

tmrnbettrng* J? 

D&wak , a* felt jbmet $opf* . • . ^' 

Diiwadwo, a, daiwnotfc , i. Echo, odgtos. ba6 (&&fc 

fettfameSHJeife, SBunbet* Edykt » u* ein &efe&L 

fca^rtfcMeit, ©genjutrog* EMmen. ein dframetn 

feit/^Bunber^t Ekz&ator, a. SMjie&efc 

diiwny, a, e, munberlid)* Ekzemplarz, & ein €pem« 
Piiwowiflf , a. SBunber* ptat / 3$orfd)tifk 

t&ertf / ®tf fee&mt, Elbi^g, I gibing 

mieyfee wdokow* bie Elbigfki> a, e* wort ©Stttg* 
5cfauM&ne,%<imMttv Bibif&ui, ein©binget; 



40* • $ ) o ( * 

...j -i «-■ — r— - ~ - - i ■ — — — •"»■* 

EIbi?zanka, i. €lbingertm Faciata, y, Wfcbet? ©te6ef; 
Elear, i, wyciekacz, a. em Fajerka,L rine geuer^farv 

3(u$lduftt#art(^g4nger* tie/ 
Elckcya, tie 9Ba(& Fala, i. Det (SturmroinD, Un* 

Elcktor, £ em <£&urfiirfh gejlumigf ett Des SWeer*. 
Elementarz, a. $iebel* Fatd , u. tie $a(te. 

Elzbieta , y. ©tfabetft. Faldujfc owac, faldy czynid 

Endywia. <£nt>it>ien* m Die$aifen (egen. 

Es na koftce. einS <mf Der Fatdowanie, a. Die $afc img* 
• ©urffel, Falit^ a, bfakrot SBanqDeto- 

£uropa. ©iropa* titer* 

Europcyczyk, a. ©tropder* Falfz,u. Me $a(fd?f)etf. 
Europoyfki. au$, ju Sutopa Falfzerz , a . Teftamentow, 

ge^orig. monety. Xefiament* 

Ewanjelia, Podare'k. em ttveiytt^ffyWiintttu 

©HingeKum, -Nowinne, f#ldger, falfc^err SW«n6er* 

podirek poffowi, 3$<>* Fatfzowany,a,e. Derfdfftfjif. 

i#en * Jo$n , ©abe* fatfzujg, owac. Derfitif$en* 

Ewanjelicki ,a,e, StKlltge* falfzvwie sig obchodzid 

Kfa. fdlfdj«c^ §an&eln 

Ewanjelifta, y, ©wngdtjt, falfzywy, a, e, faffdj, mo 

Ewikcya, yfanufe, za'ft?- neti 

„ pienie, odyflcaoie praw- Famulary. WeJ^fen. 
ne. ©idjer&eit,. ©etpdjjr* Familia. Da* @efdj>Ietf>f ; Die 
letfhmg. §amilie. 

Ewikcy§ brad jueigen em* Fant, u, zaktad. Da$ $fanD, 
ne$mem . UnferpfduD. 

Expenza, Diettnf often, Po- Fantiftyk, a, tin 5<mfajl, 
trzcbuje wielkiego ex- Don greffer ©nbtiDtmg* 
peafu. er beDarf grojfer fantaftykujf. icfjfantaftre* 
7Cu«gaben. Faritazya, tf egoncofty. • 

•f 9 eyie , fy> Eara, y, ko&iot farfkf. Dk 

F^fatte, 9>farr «^ir^e. 
Farba,y. Die gotbe* 

Fkelct ein&^tm^. FaVbjtrgcfri^lw^iejfeDie 
FachdL Die gaefc garbc 



Farbiernta, biegcdrbetets 2 Filar, a. erne @dtt(e, v 

Farbierz,.*; do ^dcbcr* FiJarem podparty. mitdnet 
Farbowanie,a. baij^drben^ ©duie gefiugf. 

farbowany,a,e. gefdrbef* "-. Filip^i tcr^ifip. 

farbujg , owad, fdrben* Filozyfia. Die SSkltmittyit 

Fa'rfurka, i dnet&ee^itm* Filozof, I 3Bete?ffieifer* * 

me, $§eef#d(d)en. ; Filut, a. ein StlotySJeftiiger, 

Farmufeki, i, gramatki ; ©pi|bulx» 

S5ier unb 93rob. Firanki , PL gurfcong. 

Fartuch, a. eiir @c^iir|fud^ Fl^decka, i. due ^limber. 
Faiyn^y.em©lucfi5eop^ Flak, a',flaki,Ii Wegle<fe f 
Farynarz, £• ein ©luct$< $)atm* 

$*pfea ? Flafza'. eitte §fofcl>e, 

Fafa,y # ein $a£, , > Flafzeczka. gjaf^letn, 
Fazyan,a,bafcmt. fcetgofan. FJsjma. toc$x\4)t i ®cblxiL 
Febra,y. ty*$tefeer, 1 flegmifty, a, c. j&gjpatifd^ 
Ferczya, i»J>a4 06ecfiet>* ,* ra$ic$f. : . 
Feft, u, Swi|tQ. x ein §ef^ Fleytuch, idppjdn jum: 

Sepertag. . , , . 9(o^rV ©<««&*• 

Figa, drzewo, owoc 4p Flis, & bet ©ctjufnicf el. 

Sdgenbaunj , eine 5*8^ Fotdrujg. i^Fiiage^gebearu 

fucha, bum, ; folguj?, owa£ k?mv« etne$ 

Figg pokazac. efae <$dge v ^onea,i^c6bk Singer 

metfen* *, fcfyw, u&ftfe^en. 

Figiel, gla* ein^>offeQ» FaLufz, a. eitie ^Balfmu^ 
Figlarz^a. §)offeurdfier. . ; Folwark^u. ianbgut, ein 
Figlujf, owa& ^ojfenretf* . : ^9Born>etcf, S&perfcof* 

fen, mad>en, ; ^qjwarkowy, a,*.' jum Qjieg* 

£ Figajadka, L Die @c^nef« v er^of ge§6dg* \ 

pt. foAoty , koronki. <Bpi§e» # 

Fijolki mpdre , iotte. b\wt, * ' •' 6a* ® ebrdine* ,.,.•■ 

gdte : 93Wen. *. oS^vy- bifc^oirme* . • 

Fijolkawy * a, £ 1 qgjw^elK/^ qri^crfta toWla. 83i(5» 

gButyk ^ favors, i $fttftf$nd* 

^i 1 ^ 



■Ail' ir ■ ■■ i. 'iTn t 



404 _ $ )0>( # 

ber, 93WbfdMl«, -pi£ Frafzka, i, frsfekiVtt. m^t* 
' czjtoy, ^Jwfcbtcflecbflr. - ttitebige 6od^n/ 9>ojfen, 
Formujg, owafi. fotmfeeti, • $ra$ett. 

Ant (S^dft ftuidjcrt, (top Franzla. Ote$wnfht. 
•■ format* Fraucym&, a. <$tait«w 

Fortnowanic, a. b<« Ktiffb^ : t8d<S , ^tauen^amn. 
V rtttti, ^btttbung. '• Fryjerka, i, $retpi>erberitt. 

ibrmowany, artfgcfotmfc Frymarcsg. idj> t<tuf$* / §tt9« 
Formula, y v Zapifu. twg** mawte 

fdjrfcbme $« unb $ornt Frymark, u. IN* taufty, 
,F<SrtaVy> bi« $>for«. : Fryfe, u. gtlfl ! /3eie. 
Forteca',e. bic aSefhing. Fagi etoeftug. 
Fortka, i. ehr $f8rt!dtt. : Fuk, u,Fukattie. tottflrtfafc 
Fortuna, y. btW^Mutf. ttn mie Slflbrfert , &a$ 

FofyfzV a^Fbrytarz, a. Sflto*' ©dJKtat 

Sfortw. ' ■'■ fokam, ka<5; jtfclMtt. 

foryttijf kogo. idj binfcf&l!' FuWiwy, a, e fd?<lteti&, 

bttlfi&jem<mOen. - * Fundacya. ®tjflfe 
Foza,y, Facoia. SWflbrf. ' Fundator,a. «fci <SfHft«« 
Franca, bte ^(iJOfftl. . ; "* 'Fttitt, a. ba* 9>ft<A&« - ■ 
Frfncuz, '£ f Ijtahjo*. fontowy, a, e. pfttobtjj. 

JFraacya, ^nfteid), • Fura, y. tint %tifyt f Su&et, 
Frant , & ' pofferfkbei? , ttfr* -Ftrtmati » 4. $u$tttt«m. 

f^ffliffcc ^enfcj). , Furmaaig, id gu&tmann 

' ' fitr)ri?ei%f: ■ ? / l Vutmafflwo , '£ tfc §u(jt< 

frafoblrwi^ -wry ♦ a, e. filnt« •' •mdnn^ba^.- v " 
* metfic^ > -jidj gramettb*, Futco,a. 9Mj*$tftt«. 

(Dram. ; '■': ' x%tttij?cy ^ if e; *6rtj«'6en&, 

fr^uj^i?.i^grartic;'Wt% Fi,z. Jjjeferf; *«i£rfift 



wtmmmm 



Gatgan,u. 6er ©algam 
Gabam, bac. gopffen , rei|en. Gatka, i. run&e^ugd. 
Gabanie, a. ^eunruf)i$img A Gatka mufzkatowa. SWujctt* 

aSetfren, fen*SRuf$, : 

G^bka, i cm 5R4ul#ert, Gawat, *4n'gttt*9tilcr, 
. ^iijjc&em Ganek, nku- $bur<#gang, 

Gacf. t(^.6ekge foie9>fu|e Gangrena'. fca falce93ranfc,, 

mitSPffofar. freflenfce <Sfreb& 

Gacie\ PL Un£er*#ofem g&ig raig, . man, M*a$ftf 
Gadacz, a. ein $Mauberec* , mt& 
gadain,^c.ic&fc^tpa|e / p(au« ganig,iiic. tap^In^ ; 

&«*. Gauieroe, £ foie 3fera$* 

Gadka, L em 0td$e(* fimg> 

pad#na, y> friec^ent> Uti^ GfanicieUi rin £Jerac&fer, 

0*|iefftt, tepid 

Gagatefc tka, Achatek^gofr Garb , p, ter $ucf eL 

@fcfo, Garbarz, & fccr ©frier*, 

Gaje'k fufiigc* SBdlbdfau girbaty, a. e. pMcfelic^C* 
Ga'jowy, ©aJ&*$»e$t, gtrbuj'f , owac,. gerben* 
gifrmtigladyfx. au$gep»fter gardtem karzf, id) jirofe 

©alott, }terli$, am iebrn* 

Ga'larcda,v, ©alert, G&dto,£gardiieL6ie£e&(e, 

Galas,. 11. ©affipffeL ©urgeL 

Gal§M, i, tin Sfeteleitv gardto zafluzyl. er |ia( &a$ 

3n>eig(eitu $eben petwirf u 

Gafc& $& ein 3»eig, *%% — u pt*k* fcer tfropf, 
galg p#g, id) fc^rn<fe fori g& c&waty* a, e. f ropjufc 

$ofl attf* . Gardyan, gwardyan. 

— n4 kogo. id> §iefe im ©marrow, 

SKefcen aufjtrwmb* . gardzg 11109, k& bmjnflSer* 
Gaicczka, i, dn $Mgefc&*«/ adjftmg fomrow* 

SftVe* gardzg, cUic. wro*|feiu 

Gal&gra,9fyen»@pieL * Garnce robif. ^ W§* 

Gaiera, y. ©flfee. •, k A ^Mh 5. c . 1 

C c 3 Gar* 



». liriT m ifil iriWT, ' ■ n > — — n ■ — — — — — *fc»— — — — ^* 

Gamcarfki, a, e, jum $5pf* Ggbka, i. &er ©dptxmtm. 

fct gefcotig. Ggdg gram, ic^fpiele auf 

Garncarz, i 9 zdim. dn$6pf» ' J ta$feiffe, ie$er* 

fe*. Gfganie ggsu ba* <5$naf* 

garng, njc ju ficfr fdjarren, (ent ber@dnfe. 
garng s% tdj ntadfre mfd> auf. % G$s. i. tie ©an*. 
Garniec, garnek. em $opf» Ggsdomowa. jafwe ©<m& 
Garniec na nogach. ein — cudzozictnfka. au£(dtf* 

©rapen. fctfdje ©an$. 

— — mfedriany. fupfernet G5&, a, e. *>on etnet ©<m& 

$opf. Ggsi kociec tin ©dnfe* 

— miaii Jttttfl ©tof, 9to* ©tall* 

men , * ; ggsciejf, scicc. Wtf toerbett, 

Garmjfzek , fzka. ein $opf» e$ gerinnt* 

fdru gffto,*cifto.bid)e,ge&range* 

Gar&, i ein £anb »ofc Ggftosc, i. We ©U&ttgf ett 
Gjsior, a. elri ©anfert* Ggftwa , y , zaromina'. fcf e 

— wig&enie^em ©anfer* $orfle be« SBalbe*, ein 
Gffif, ffia. jiing ©dnfjdfcn* Dtc^retr 2ta{$* 

g&zg, fi& (efdjern " ggfty* a , e. bid, 

Gawron,a. etne$r%,eme — grzebieii.&erbidljteSfam, 

©cf)ilbf rdbe. rzadki. mr ire. 

Gay, iu. em (ufMHtoifc — groch. btcfe (Srbfetu 

Gaydy. ber 2)ubelfatf* gibam, &6. i<fy toocfele* 

Gaia, y. $Ior. — sig» id) 6euge mid). 

gdaczg, gdakata kwoka. gibki, a, e. fcfyffieibtg. 

id) glucf e« gibki &$ ftawam. id) gefe 

Gdakanic, a. bo6 ©facfen, gute^Berte* 

©dfaatterm Gibkosc, i. ]>te @d)meibig* 

gdy. n>ei(, roemu fete, 
gdybypifal. n>emt er ftfcrei* Gielda,y. -ber Stmtfer^of, 

ben micfr e, ©il&e* 

gdiie. noo/roofcin? Gurmak, a. ber ubevrecf, 

Ggba, y. *o« Sfomf* Giermek. ®ajfentrdger* 

gfibczaAy, a, c. fc^wamm^ Gierfc. ©ietto* 

•"' f J. • - , GU, 



♦ ) © ( $ 4<*7 

Gil. &umpfaf, jXofctfelc&en* gliniafty f a,e. (eimidfc 
gLng,n§'c. t>edo$ren gejjen, Glina,y.Det ieim* 

2tt nifytcn. Glinka, i. bee SXubricf e* 

Gips. ©ip& Glifta, w zywocie. 3ButW 

Gipfujf. id) tundje mif©ip& tm SWagen, ©pulwurm* 

Gl§b, a. etn <5ttim<f« Glod, u. bet Jfmnger, 

gfadki, a, e. glatt* gtodny, a, e. (>ungrig« 

gfcidki na wcyrzcniu, krafny. glodzg, diic, morzg giodem 

fc&on t>on 2(ngeftd)t* mit Jfpunger q&dleru 

~ wmowie. jierlM) imSfe* gfodz?, gtodam. linage mit 

.. ten. 3<^ nen * 

Gladko^c, i. tie ©Idtte. . Gtog, u. J^agebotm 

—r mpwy. fete 3ierlk()fett Gtos odbity, odglos. i)a$ 
tm Sftebetu €d)o , tie ©timme. 

— krafa. Die <S$&n§eit« glosuo, - ny, a, e. laue. 
gfadko, glotf , poUitf , fc&otn gtofeg, yc. iautbatmodjetn 
gladniefe, td) n>etfce,glate* Glowa, y. i>er $opf* 
gladze , dzic. glatt madjen, Gtowacz, a. em ©ropf cpf, 

glatfen, tilgett. spomudjet 

Gladzenie, a. We ©Idtftmg, Gloweczka, i. ein $6pf#en* 
Glanc, u. fr# ©cftem. gfowiafly, a, e. gtofcf opfjig* 

glancowny, a. gldnjenfc* Gtowizna , y. em &d)min$* 
glancujf . ic^ macfce gldnjenD* $opf. 
gJafkliwy, a, d jafjm* Glowka, i, czofnku , cebule. 

GJafkanle, a. ba* @tta$eln, ein Jjjauptc&en tfnoblaud), 

@emd)cfo. . Sroiebel 

glafzczf, ikad fhretc^eltu Glowne, pogtownc $opfc 
gIgboko t ki,a 5 c. ttef. gelb, ©teuer* 

Glgbokoscfi. bte^ieffe* Glownia zarzyfta. geue* 
GJekocc gamier bet $opf 35ran&. 

flettect. glownie. (6((fic^ 

— bocian. b# <gptQt$ flap- Gtowny, a, e. djpaupt (@adje( 

pert jum Jfjaupt gefcorlg. 

Gleyt, u, zclazpy lift. &a* Gtowny bol. tfopftoefc 

©eirif, eifewe ^rfef. . t^ . . 

£c 4 " Gbcft; 



4$* #•>»(? 

Glucbs a, gtu&ek. ein$au* gniewam kogo. erjjurne, be* 

ber, leiOige je?wan& 

gtucho, y, a, «. faub« guiewiiwy, a , e, . wic, jot* 

GTuchota, «y, We XaufytiU nig. 
gtupi, a, e* tfyoxilfft* gniew u&nierzam, id) (jero* 

gtupiej$, pW£ narofi& wer* me, (U8* &ett>gorm - 

&en> *on@innenforoen t gaiesdif «i^, i<& mfte, mar 
gtapioroowAosc, glupia mo. d)e mir em 9ftefr 

wa. narof<#e^e&e,^r* gaijf, gnid. fauletvfdjfajhu 

te* , gniotg, tlem , giwsc ftirtetv 

glupiomawny, a, c, iwrifdj Gnojf ral$. id) bemtfle &en 

ret>en$e, ?Ufcr. 

G|upftwo,a, erne Xtyvfyeiu Gnojek, gnoyka. ^auienjer, 
Gtuiiec, feca. em ?ferf)ant Gnojewifko, a. ^ijl^aufen, 
Gmach^u, ein ®imad)* Gaoy , iu, wotowy, tfwini- 
groatwam, ic& rnenge &urc$* >S8itfc$fli% $otfc. 

einanber. Gaby w ufeach. 0§rew 

gawzgcy, a* e; wttyfetfte, . ©djmal}* . ^ , 

gaierzg , -rafcm, gmeram, gnudn&jg. tcfr roeifce Irage, 
• tcb [(ftarre, w piaiku, tm •" fauU 

©anfc . gnwfoo ? ny f 4i, ^tra$e»na^ 

Groin, ii, DergemefneSWarm, I$|ji8* 

9>$be(, We ©emejne, Gmtfno*:, i. We Stagfceifc 
gmincnvv, a, q, &er©emeirt< Gnyp,a. H$ $««p*@c&u* 

8^4% *' fter*S^efli*r«' 

Gnat, a, ein flnodjien , ©ef n t Godto , a, efo iofongfc 
gnf/gnfefc, giftem, gi$c, Sti^eri, 

bewgen, , godny, a ? «• god&ea, noert^ 

©niady, ^ffanfei*f4r&fg t r wucDig, 
Ghiazdko, a, em SReflf^en, Godn6^ i/Wei3356^, £o- 
Gniazdo, a, 95ogcl * Sfleff . &eif* 

Gnida, y. We SRiffe &er Gooy, Pl*goA ein ^rei^em 
, $aare. • $efl, we^nacfoem 

Gniew,u- Der^M** - • $odz$ flf, itif bin gef$icff, 
gnicwam, »1f , id> jtinie, ] tauge* 

I ^ godai 



# j o (. $• 405 



«IM|*MIMp|MMl4t)lM»W»B4|Mi«W< 



godiimi £$ eg gejiemet roir* Gbniec ( , em ^cfWiort, Cou- 
god/i % na to ^ eg folenef rier. ^ 

fcar ju, , gonif dd pieitfcteraa, i<$ ^ 

Godzina, y f Me ©fun&e* c&e nad> t>em dinger ; 

GodiinHa , i. ein ©runfclefm Gonienie v a, fca& 3<$flV- 
Godiiuki naboieriftwa, SXennet>* 

33e£t*©tun&eru Goni*wa, y. to** @ted)W 

Codzinriik^a, eine&unfceiv ttacfctJemSKinge, $tmtiet* 

tt£r* 0Ce inn, ba# fktmm* ' 

goi itffaoa. NeSBunte §d* Goat, fzkudJo, a.t>te<s5#m* 

let, feel. 

g°jf> g°& (#***♦ Goray , a, efn S8et#?#ttap* 

gotjb, fbia f em %mUv, fy ©<iwte t 

aWdnnldn t?on^o«bem Gorny sl^fk, Ober*©d[j<*fletn 
golf, fl^Jic' ^ewvmit &em Gor^zka, i f bog $tftge $ie* 

@t^49?eflfo fcer, aiftaje, lafl «a#, *U< 

Gote flowa, leere 9Bott* t % mmme jiu 

Got?bi, a, e. t>on $an6em Gorczyca, e, &er @enf. * 
Gol^ica>e.;Oie$aufo gotf , gorzcc, 6rennem r 

GoJgbrg, ein jimgeg, Gol?« gorg otrzyma^, ftfe Ofcf 

wfc, ein$4uWetn, $cml> feefjalfem 

Gpl^bkniec, iica. em $au* Goreczka,i. fleme^ugefc 

frwMkug, ©cfcfog. Gorkai S&ergtein, #ugleiin 

Go^bniM.?;au^®4rter* Goriiwofc', i<#nDad>t < 
Gole&i etn ©C^ienbdm Gorliwy, a, eyo Jtoga. eifirfg^ 
Golenie, a. bat 0c&eetttt* etferige <£(jrifi* 

Gotizaa y % em f afrte* $elb* Gdrnik* a. etn Sbetgmamtt * 

Gokmis 0, SRtidhSS^wt goray, a, c, £acl>Kegenfc ' 
gotoc$, cte, twatiton,fa$l gor%-feyd argenu 

Gotow^s, o§ne 5toW , ©rfttu gorfitj* f$ wette 4iger* , 
ftytwfat ? **. Gorfeeoie kogo ^getaifl ♦ 
goty, a, e; fcfof?, glolfc gor%, a> C* afger, «*w 
Gomolka, I eirt $ttttt$; ' org* 
gotff , sue, jag**, . , Gory, ft fog Qetfegt* 
• ' i €c f — «ory 



Gruchotanie, a. Dad $iap> Qrz^dka. tin @arfeti?$efc 

pern^narrern lem. 

Gruchotka, i, gruchowka, ei* Gvzbiht, u. fcer 9tucf etv 
. tie tf lappet* Gtabietawy,^c^um9lucfm 

Gr uczot, a. 9HanfeeI imJ^alfe. mgefctog* .< 

GraaoleMka, em ©ritegeti, Grzfda, y, ewe (Swttflottge, 
Gniczotowaty,a,e.uott©tu* /$&*#* 

fen,5)cflp8» grzbiecifty, ple&yfty f .a t * 

Grud^ y, gefrome @(ucfe brt^Jniltrig* 

©rbe, C^cbij w piaiku, id^ fd^rre 

Gradniowy, a^c^rifl^o* im ©anDe. 

nafc Qrze^isumarfego^ic^feegra^ 

Grunt, u. .bet ©umb, ...; be etnen $obten. 
gruntownic,wny, a, *. grant)* Gc*cbie4do wtefow ? ^amm 

ikk .* . . * ju $en j£aa*en.: ■ f • 

Gruntowno&, i, We SJtfle, — u kura, J^a^nfamnu 

JDawr^afeigf eir, z gruatiiy ** fpbdoi, pod gardtern* 

t>on ©vuttb oufv ' unterm£aife» 

Grufeka*i. tie $tti«v 3)irit • Gr?iebieaiarj,^ammfuttctv 

®*um. . Gjze'Ma, 9>f«fr * tornm, 

Grufeczyczk^eindemSirn* ^ &tttegei* 

JM* Grzc$b, u. bte@faibe« 

Grufceg&nik, a. .QMwQbft gracape* gar f$6n* 
Gw* A ©hicf @attb uo© grzeczny, a, c. f<6&v W^ 
r $*lit r X*n *b$ebw$mtv g?ac%yc,i<$ $«!%; 

SBtouer* gnseficay, *> cfunbig, f5n&* 

gruzow^ty, a f c. ipMfy; Ija^ • , 

-x '(ftcfqricty; J grzmi ? e$ bonnetf* , 

Gryf, uJogelgreift '. Gujitot,! n, 4>a$ $)Qrmero* 

Gryz. i@an&, ®tfti, for grzmot czynie, id) Ootwere* 
•s. Metftofr •; .;n .• Grzybf *.". b&ttkv $##*, 
gryz* ic& nage* .: *P$ff*tmg» 

gryzg % icbgrame mid^ : grzjtbtffty, a, e, frmnmg** 
Gryzienie w zol^dku. Mttim* bwgt a($ em $H($fe> 

*. /,; Grzy* 



***MMMMMMlMMi 



Grcymafowo,*. ©d>tt>ettfm$, Gwalcem. mtt ©emafo > 
eine flei^e @tabt m 9>o§* gwaltownyy a, crgetwitkjer, 
ten* ' ' SKdd>f iger, 

Grzyw^y. bte 3R4$ne« f gwatzg, ic& j^uDere, brum* 

Grzywacz, a. Die $ol| *$tirt' me* 
<jel»$aube* -^ Gwar;u. b<tf ©ebmmra, 

grxywiarty, a,e. mdhn^. , ©etiuf^ 

Grzywfia, y. eine SRor£®ei* Gwiazda, y. tier €fterm 

fce& > . ; — wieczotaa,. bet 2(6*© 

gubig, ic, tc^ t)etlletffc - "43fem« .!. . . I 

Gumao, a, We @d>eune, I — zaranna. Sftorgert'Stetn, 
GiuiiaVdne 9>fe*&i®etfe, — 46$Jarflu,: 9fo>tb*9M« 

tf*|e« : <B«fc . f 

Guz 2 itderzenia, eirte^Beule Gwmdaofi zdobi^ td^ *fefe 

t)ontr@^lagen/ •" *' mit ©temertv : 
— na drze'wie, em Mnmtn ;Gwia2d^ka».eut©tectt(ett# 

artiiSaum* i .^ ^ * Gwia^darika, naukk tie 
^ na aeletoioWty,jeine €>*w$)e**$tmjL "? 

©euie bem Unf3rtfertf£rt* N Gwi&^ 
* lidj. • ^- - ; i &etv 

•— wgardle, beriftapfim Gwicht, wag*, b** @e* 

Gitfica, fcuftrzyci, b0*4£nbe Gwizdanie, a, tag 9>ftt(fe«, 
*e* 9tfictyNM> ' 54*r 8W«t- - 

954cfel.- * * ' *.;i « gvizd%. id^tfetffe, jtfd)e, 

Guzik, ^ettt^nopf* ? -¥&£>€» i$ bife, fi&mtitir; 
.Gust^pL'aberglauben,^ G2eg*6tk4, kukqlka. eine 
' berty. * »• , ' dwmtt'JS^Albe* 

GMarz, '*, ein ^tw^/^Giemfy^li^rfMly. bie<8pt* 

Gwaic$ i<$ u6e gjewofe, GzenieM^ukafzenicrobaki* 
f^att^, tioebjucfttige. : t>a* SBifen bed «$ie&*d, 

GwaJcicia €l)rert^t>#,- toemrc* nacf) bem »$ 
pokdjiv 8tfcbetffW|*m ber 3Befpen bifef, 

Cwalt, u, bkOJmHrtf/S)*^ G&k, nU4X0§'&ttm' 

Ga 




WW^C 



Gztovg## 9 caechto. <Sferb* Hatonowany , a, <?♦ 

, tftttel, 9Ru&er/4>eml>* fceroiifcfa 

Halzbant, u. em J&afcfranb* 
- f - H. haraowatf, % geamiert) $& 

.; tuff (>alfen # » , 
<Haczyfty,a,e. ~ge§atfet, mit Hamowanic. bag 3«ru<fJ)ak 
fcem Jpacfeit fcewa^ref, *en. • ,: . 

§acEi^ v Htriba, y. We ©d>ro^ 

cHafiL, ii. Die 3ta§f* haiibi&hie. fc&mofKn, fc$dn* 

-Haftarftwo, a. ©tttfer* &ttm • >. ■ 

«: $imft -? : Handel, din. fcer Jfpan&el. 

* Hlftarz, a- em /©tirf«* -~ popiotow. H j$ * JjponfcL 
Haftka, i. em J$e$fem. Handel z kirn wicsc. mit 

uHrftowanie,a. tat^f*® 1 / jcitf* J>en J^atat>el fit^ren* 

@fttfetn- . Jhiniebnie, bny,. a,e # fe^C 

<fcaftowany, a r c gefJtcf^ gtr<Utf<UTt, droga 
\. borDirt, geljeftet* Harap. inter j," £afe, flelj. juz 

haftii}?, owad ^eftot po harapie. t>u fwnmjl 

*Hak, a, haczyk. dnJ^acfen, jufpaf* , -. ., 

We hammer. Haraburda. fang^^met 

v-udwoy^by. fweirfpifig. tyfkttfd). 
Hakami, fpinac. mfe J^acfert Hkcownik. ein #u$fori)eter, 

ju(jeften* .» fter$et$dng&r*> <, 

Hakownica, e. em SDoppef* (jarcqwanie, a. &as 3*t£for* 
#acfen, <5<^e^eroe£tv tern, bag ^aumefn t>e* 

Halabartf sie'kiera obosiecs- 9>fer$e& ;.,;', 
na. Jpe&tpatb htottj&owac f% fmiffeit. 

Halahartnicy. tie mit &em Hare, u. ein <Sd)mnu$eL 
&mfr®ctoety jt*e 3Ba$e — A>bie. td> imd) : c Sapcio- 
fief>en. leu mfe 2>em J$fbe* 

Hakbartnik^a. ein Jjiteflepat* Hardest n Jj)o$mti$» 
-- titer* hardyya, e. f>od>fwi£tig* 

Hate, u. ein ieran Harfife y. We J^atff. 

Halun, u. Dec H\aun. Hai$fta. em^arfmijh 

Haiunifty,a,c 9tffer$fMim kmf& forts** 

\ ^ Wart* 



—** 



_$ ) ° ( ft 4U 

Hartowanic, a. bo^ J^drten. Horac? t na. 
Haflto, a- iofung*©ott* • Hoftya. eine Jj?ofife, Obtote* 
Haydak, a. dn Jfjegfoutf e* HoynoSc , i, w czgftowanin. 
Heban, it. <£beteJf>ot|, Ueberfluf}, Ok #u(I unb 

Hebanowy, a, e. t>6n ©en* , SM& 

J^ol|* hoynie. rddjKcfr. 

Hcbel, bla. bet $t/bil. hbyny, a, c. retdj , ftegg* 

heblujg, owa£ hcfeefn, big* 

Heblowihy. Jjtobel*@pd§ne« H*abia,grof,ein©raf* 
Heccl, tetJptndtv&lkntty. lutezg, czed id? faufe uttfr 
Herb , u. bag 9Bappem btaufe , fd^re^e* 

Hcretyk, a. em S?e$er. huczny, a, c fcfyreperffd)* 

Hcrft,wodz. «fa %tffi(jrer« Huf, litifitc, em J^aiifem - 
herftujf. id} fu§¥fe am Efcadron. 

Hetoftn, a, brt §tfb$em • Hafiial* a, dn Jgwfttagef. 
Hctmariflri, a, e. bem $elb* hukam,ac. fceufed ttl$ ettte 

$mn ge(jfdti£ S Qfitfy&ult. 

Hetm&iij, id? fti$*e M< Huk, u, hukanic * dn ©«• 

(Etommanbo, comitrafndire * Y&af$/©e$*ilr' 
; dn$rieg$*#€er* Uijitay; ja, em Umfreiber, 

Hcwar, u. ber $eber^ J|teUmfe» 

Jiey flyfz. ei> $6re bu. 'HiJtiyftwo,a.l)a^©ef(|meif # 

Hold, bit #u(bigung, $ri* iumpen*95oif. 

6uf, ©tetier. ; Hurn^m, mic ^aufern 

Holdowac. gott, Sirtfegeben, Hufarfti, a, c, benen J^nfaren 

tmtetff>dmg fe?m fle^6tig» 

Htitdownik. bet @d>agung Hufarz, rza, em *$tjfar , $>i* 

fctyulbtg ju gebttt $. dewier* 

< Holdowy, a, c 3tH^6ar« H«ta, y. tint <8$tt«l|?J£>utfe. 
holdujg, owad (jufbigen,gm$* Hat* fldana, @l<^J|jufte ' 

bar roerben, imtert$!dmg Hutarz, Hutmk, a, ein 

flfytu ©c$meljer, ©las-^Atter. 

Horda, y. efft ^aujfen bydzg, dii£> xdf fjabe dnei* 

QBolH. 2{bfc^,tppbteinemt>er* 

Hydxenic, 



Hydzenie, a, etoScfel, 8fcf* jajk? »« ? . 

.• fcrug* • /...; t jakhy* atettentt, 

.. . . L . I jaki, jakowy, a, e.. wa$ flit 

ewer, u)ie gCAtfrf* 
I, (ifl beflet ate y) unt>» jako > wie? 
ja,G. mni^Q.mi, icfy* jakokolwiek, mag fetyrt, mie 

Jabtko* a, fcer Tfpfel* . . Jakosc, i. bit ^*fdjafi*n§ett 
Jabtk.owity^^^^pfeJ^tauK einer Su^e. 
( Jabto4i i. tin 'Jtpfet^Baunu Jalmuzna, y. 2(fimofetn 
Jachauie,,* fcie$a$rf,$Reife. Jatowcowy, a,c. »on 9Ba* 

ja^amy ^c. off effett. . Jalowka, e. junge$u£* 

jadg, jachad fo&Mfc . Jatowfc, wdt, $Ba4)0($tf* 

Jadowitosc, i, $4$tf9, Jama; y, $)oj^*$, nne 

: «to% 4 £Me. 

ja'dowity, a, e. giftf§, tofatfc Jan, a, 3*$***** 
^fodfl** ^ btt ^errt* • • , Jancz^rowie, $iteft$e gttf * 

J§drouzwim§M^/8kife flWtfcr* 

.^^wcfttonkumfflcut^mdnn-' Janowiny, btt®tbwttt* < &a& 
lic&e £obe, tefNtf eL Jarkaj i. (gemmerf cm. 

Jad{ ko^em; wozem, id) Jarmark, u. t*r ^a&mtorf *♦ 
tette,fa§te* Jarmu£,u. $o(& 

» Jodtfifcicty fafcre mit I>em Jarz^bek, bKa^affekJ^tt^m 
&$m Jar3eebiny,Pl ? aufrf(&en* 

Jagly, PI. £fcfc, ^kfedtfi* Ja'rzmo, a. em 3o4 .«: 

Jagut^tk^ ♦ ,4. ein Hmmlrim Jarzyna, ©ommer^dte^ 
Jagni?, n]$cia* ein iamm. Bfdem4fc« 

Jagtiiecy, a, 6. totttfctottK Jarwnay , a, e. jum £tamfc 
Jagqda^y. cfatettlMr*. ©etttitfa df{jMg* 

. JagocU jia twarzy, w£f e Jalkinia, Die #&*♦ 

SBattge, JAkofczy, a, e. iut&$mU 

Jaj£ ja. eitt <&)♦ * fal.deftfcfe» . • 

Jaje^znica 5 c* afypitijjtte jafiio, ny, a 5 e. (>efl, ftafc 

jafoiqf 



*ummm^m*+> 



■lax •mtmm^mm^— -r.- '«*^~«Mii«iBMMn».. ___ 

fasniefe, irf) tmU f)ctte, jgcs& czcc. flc^nett tt)ie ba$ 
Jafnosc, i i)a$ £efle Sages* 2Bie£. 

iicfrr* Jgczmieri, rx\L ©erfifc 

jafny,a,a,e* f}ett jgczmiejutiy^a, e, t>ort ©et» 

Jaftrzgb^ba* Jj3abtd)k ften. 

Jafzcztorka, i. cine t&jbep, Jfczmieri att ukany, ©et jlett* 
Jata,y. $tttett£au0. ©taupe, , ' 

Jatki, bk £8robbdn&, jeden, dna, dno. etntt, eirte, 

— mif ine* §leif^S54nf e* .eine& 
JjtreWs wie. SSntbfltf* Jedlina, jodla, tmmett* 

2Betb* SSatrnt, Sdmte* • ' 

j^trz^cy. untetf otic^t. J«dnacz * a> em ©d)feb8± 

J$trfc&trzycs'ig» Cite* fcfetn maim, SSitttlet* . 
J5tr2? kogo. id) rei|e jemanb Jednaczka, Unterhdnblerw, 

an, etbietete* ^oppletm. 

J^trzgnie, a» ba$ €ifetiU jednakosc , jednakowos'd. 

J3tmiica,e. ©lummtjl* eittertei) $dtbe, SMattet, 

jawnii ny, a* e. djfetultcfc, ©nfatbigfek, ©fetd^eif* 

offenbat, befrmnt Jednanie* a, em£3ertta<j, 

Na ja^i to, bag ijl offeribat, Sfcreimgung, 

brfant* Jedlowy, a* c. t>on barmen. 

Jawor f u* 59tof$olbet* Jedttochodnik, a. ^a^©dn« 

bmmu <Jer. 

J^da,y^ezd2ienie.bie9teife, jednoitiy^lny, a,e. einmu* 

ba* gafcten, SXettem tfiig 

Jafcl^i bet $aulbetfd>* Jedtiomyslnos^ i. ©nmii* 
jfazwiec, wca, et« Sgel. fyigfeif. 

Jazmin, Jdzmin, die $*£* Je'dnonogi,a,e. ©nfufllg. 

fflta* JednorgkL bet nur eine 

Jazminowy* a,e. *ott 3$* $<mb §af. 

miiu Jednooki. ©nduguj. 

Jaz, il eingeffoc&fenet$ot&, Jednorodny. bet £tngebo§t* 

jum ^if^fangen, ne. 

idg, isV. ge$en* ji'dnorogi. ein£6tt% 

Idii , bet JEgidius. . Jednorozec,ica. ©nfcottt. 

SDb Jednosd, 



4i8 - ♦ ) o ( # 

— — ~~mmmmm warn — ~ ■ ' ■■ i ».' i ■ i i ■ n idi — — m 

Jednos<:%i. We ©nigfeif* J?dza. alte 4?^*/ ein 6$fe* 
jednoftaynfc' ,ny,a,e. ein* 2Beib* 

mufl)iglid), gleicfyfotmig, Jegomo&Jey M.G f>od?ge* 
Je'dnoftaynqsc, i. ©leicfyfor* eljtfer Jfjcrr, §rau. 

midfeet* Jelca', Dag ©efdf} am ©egen, 

Jcduowfadca. ein 2!Ronard>* <8tidjb(af, 
Je'dnowla&wo, a. We 9Ro* Jelcri, nil ber Jftfrftfr. 

narcfyie* Jeleni, a, e. t>om $irfd), 

v Jfdnoieniec, rica. ber nur Jelonck, nka; tin junges 

tin €§eweib genommen 4Mrfcfylein , it §6rnid;ter 

§af. • 5?dfer. 

Jcdnoienftwo, a. (Stan^/ JNl jem, je£c. ejfen. 

man nur einmafjl fcetjra- Jemiofa. ©djen « SBttflrf* 

t{jet. Jemioliicha.' 3^^ er / ^KHW* 

}$drniej$, tdj> tt) erbe courage, met 6 * 93ogel. 

frifd)* • - . Jeniec. ber ©efangene. 

Jgdrzey, ja- 3(nbrea& Jeriftwo. ©efangenfdjaff. 

Jedwab, u. We ©eibe* Jerzy, rzego. ©eorg 4 

Jc'dwabnica. bfe ©eiben* Jerzyk, £, 9Wauer*©d)tt>alt>c # 

SSJebe^W^ it. ©eiben* Jcsien, L ber £erbj*# 

5Burm. Jesion. ein €fd)&aum. 

Jedwabnik, a, co robL €>ei» Je&onowy> a, c. (£f<$em 

benroeber* Jcs'iotr, a, ein ©for; 

— - co ptzedaje. ©eiben* jesli, Con}, fo f n>o. • ^ 

J^dnbler, Jcft oratorfki. We SBfonier, 

jedwabny* a, e. tHMSeiben, • ■ ©e6erbe* 

flowa. glotte SBorfe* jeftem, by& fetpu 
Jedynaczk?, i. ein einige* Jefty knafomowfkie. We arff* 

&irit) , $od)fer. gc oratorifdje ©eberben* 

t Jedynak, a. eingebofcrner, jefzezc. nodj. 

eintger @ef>m Jez,za. ber SJgel 

jedynic. einig unb aflein. Jazwiee, wca*- 
Je'dyny, a, e. ber ©nige. jezdny. ber ba rettet. 

Jedzenie, jtfdzi t>a$ €jfen, Jezda, jazdi bad £Xeut&u 

^peifen. . Je£diiec. ; .^ : 8te^(r« * 

jcif 



aMBfaBaMMMMbaaMMta^rtifa*—!* 



*■>'*>( ^> 4U> 



je£?sif> ic^fetuflemic^,^^ Inkwizycya^ yi. fcie Un tec* 

£ebe Die ©tadjefo rote fucbiwg. 

*t« 3gd* Inftygacya, L t>fe#nm|ung, 

Je&oro, a» &eri<wfc<3ee. $lage. 

Jgzyczek, czka. Bungleun Inftygator* a. tin ^(dget, fcec 
Jgzyk, a. Die 3u»ge* / ©<*dj ©efottterec. ' 

Jezyny, PL Skumbeeten, Inftrument muzyczny. 3ft* 
Igtary. Me 9Re£ena&el» ■ jfoiment 

Iglica, JpaapSlatel, Jfpom* Iatroliguj^ t$ bm&e S5u* 

gifd). cf>er ein, 

Iglars^a,- k£ &er 9laMet> infzy,a,e. &♦ fo. & artbere* 

-itu Interefa, y. Die 3 nt *ejfe» 

Igram » a£ fpiefen n>fe Me Intrata, y. bte ©nfiwfee*, 

iftnfoer* ; Introligator, L 25uc&bhft>«v 

Ikra rybia. giffySRogetu Inwentarz, a> fco$ InvTcnta- 
ile, tyle*fot>ielal$ e$ «n& x rium* 
inij, je» v / Jowifz, a. Det Setter , it» 

imam,imad fattgen* l ber @tmt* 3otrf& 
Imatiie, a> ©efdnglicfte $afk Jozue, ego. 3fofu<u 
Imbier* u. fcer ^ngbm Jrcha> y. n>ei# mtggearbei* 
Iitibtyk. $*e*S?amu tete^ i <8d?aafc$e& 

Iiai^m!* fcer9k£me» Iftra,y> bet^unfo 

Xmieniemwol!adbe^m9fl4^ Iikrzenie. fca$ gunfeltn 

men rufetn Iftnos^ L ba$ SBefetu 

inaexcy. an&er& Hzcz^czy4 % '®wt §<il* 

Indych. 3n0f go , elne $<ir&e/ tew. 
ladykjl 3?aleftiffd)er^tu JubiieiA ietn^bd^^ 
iiijdy. an&etf n>ofeu*4* Jucfia, y» ta$ IJSfot* 
Inflantctyk»a. Iteftdn&et* Juchta,y. ^^ttlk 
foflanty> iaflafttfka iicmi^ ' Jfatgidt* ti. fca$ ^tgrilS 

. iiejfanfc JurnoJ^ i. Die ©eilfceif* 

Informacya*' tie ttotetrf<#* jurny, a, e fc ge& 

lung, S3e(e&rtmg* Jurydyka* 1xi$ ®tttyt$a(fett* t 

IfifuJl teicSSif^of^tif* • jhity^dykcya. SfcQfjjwc*' 



43d # ) o ( # 

jufz, ju£ fcftotu Kagajbiec ogniowy. bieknt 

jutro. morgen. . pe, Ttmpef* 

Jutrzenka, i. bet SWor8en rf .-*--tniitifztuk. &<W SHanfo 

©tern, flwcf unD ©ebtfr 

Jutrznia. Die d§rifinacf>f. Kgkol , u. ba$ Urtftauf » 
Juzyna , podwieczorek, kajg, kajad sig. fi<# beftern* 
. SBefpet*23rot>. K§kolej$ id) baoadtfc mif 

Izba, y. fete ©tube* Unfrmit. 

fedebka, i. etit ©tiibc&m* K§koIowy, a, e. $ofl Unfrmtf, 
Izop, u. ber 3(fop. iuldj, 

kaUd, am- fot^fgt ittodKrt, 
j^ befubelrt, befdjmieren. 

Kalamarz, & bad Sintfafj* 
Rabat, a. (Sdmifof, Katcedod. (Sfpalcebcnier, 

Kacermiftrz, a, Ut§e6et fret Kalduii, i\ \>ai £inderoei& 

$e|erefl t Kilendarz, a. (Salenber. 

kacerfki^e* heretycki Kaleta* y. lebetttf SLafcfcv 

fe|erifcfc, @c&ubf<lcf, 

Kacerz.^hefetyLein^elet, Kaiiai, y. ®a(b*Jj>e(fonbtf* 
Kichelychla* We $ad>e(* baum, 

Kaczka, l bie (jnfe. Kaliny. Gamncfcettg * ^eerem 

Kaczoi', a- be* <&tftf ♦ Kalkus, tug, Me iouqe. 

Kaczy, a, e. t)0tt €nee«4 Katkowitc « woa , pie<; wa- 

Kadukii&iefaflenCeSuj^^; pietmy, wapieimia. bet 
.; ffrflnffceit, tfdcfofat. 

Kad^l. ^ufert, ^uffe, , RaVl biegtfufe, 
kad*£, d&d r4ud>ertv Kambkrya. (Belbtfec&sftirtg. 

Kadsenie , a. ba$ 9tdUc&ertt, Ka'mbierz, a, odmienia'czt 
Xadiidto t a, -iSB^rattd^ . . ; pienigdzy, ©etbwet&Slec 
K^diidl * i, eta SSBacfet* KaiiiJbra, i>ee $4mpfefc 

glad)* , Set* matt fpinnt. Kamien, ja. bet ©fern. 
Kad^ielnlci e. eirt Stowfc ^probfl#.^objr*©tetn. 

~fo& ' Kamieiiica, ^ ©tdn^autf* 

an, iKiftaqik. §t|«tt* Kamienfefe,. ic$ werbe ju 

fcemb, 5^wnd)efo ©tefcu -, . 

^ kami- 



# ) e ( # / 4** 

fcanueiiifty, a, e. f&intcfc Karipufi. $ompjl, fcitfe 
kamienny, a, e. jteinern, 9fti(d}+ . 

Kanuenriik, a. ein ©fem« k£pam,pac. freufefn, 

fcrniec, ^ubeftrer, t&i(b« Kapanie, a. bag $ropfeltn 

£aucr. Kapary. $apperiu • 

karaienujg * owac. jleinigem Kapelufz, a. ein J^uf^ 
Kamionka w la&nl bie Kapelufznik, a. em J£)u^* 

@dntri|fitibe. ma<ber. 

— wpolu. @feinf)auffen, kgpis?% fd> babe midj. 
Kamionow»nic»a. bie ©tei*, Kgpanie, a. bag Q5abern 

wgung. Kaplan, a. ber$rieffer. 

Kamyczek. fin $ie$Iing* kaplanfki, a, e* ptfejterlidj* 

(sptein* Kaplanftwo, a, 5>ric(lm^um. 

Kamyk,a. ein <s5fein im Ka^Hca,c, bie(EapeKe, 

33mtfpief ♦ Kaptur, a, bie $appe, ^oper, 

Kanarek) rka. ^anariet^ $apufk 

9?ogeL Kapturki do piftofetow. 
Katieelajya, I bie Sanjefet^ $p#°l en s happen* 

Kancelaryfta. tin (Janjelij}. Kapturek, rfc*, (gpdjorjfeitt* 
Kancer. $reb$ , frejfenbe fegergen t 

#ranf(jeif, Ka'pufta, y fortify tftaufc 

Kfacerojf fig. i$ pfag* roi# Kara, y. bie ©frafe* SDie 

ittit bem #reb$* ' 5?atre, %#wn t>on s, 

KancJerz, 4. bet $an)(er» Kabern, 

Kania, e, t>tt ®fytt. Karas ? &a. ein $araufj v 

KaYiikuti J^wnb^tage. Karb, u. $erbe, karbow* 

KanOhik, 0, fgt Canooicus, Jaflta. $e?b*$olj, ©totf* 

$(jum$err, Karciof. bie H rtifd)o<f e* 

Kanonizowanie , a. bie (Ea? Karar, a. ein @eobbe f 

noniftrung* Karcz, u. puffer toot bte 

kandnizujf, owac. canonift* J^unbe. item 2Burjelei* 

ren, in bte £a$ ber #eil. mi abge^auenen 3Jau« 

bringen* mes f 

Kantor, r # ein ©anger, Karczma, y. fcer^rug* 

Cantor. Karczmarz, a, $ruger. 

SDb 3' Kartz 



442 < $ ')0 ( $ 

Karczmarfki,, a, e. }um £rug Kasia. Sagarin. 

gd^drig. Kafza, e. Die ©ru|e. 

Kardynal, a. etn (Eatbinal* Kafzel, fzlu. JfJujien. 
Kareta, y. ^acrete, daroflfe* Kafztan, u. Qaffcmten* 
Kark,m. berStacfe, ©enicf. 99aum, it. gjrucftk 
Karlica, c. eine Swerg in* , Kafztanowy, a, c, (Eifiamen* 
karmazyn, u. carmafin. brawn 

Karmiciel, a. etn (Jrndf^tcr. Kafztelan, a. em (Eafietom 
karmi&mic. futtenv Katafalk, u. ein ©atggetujle 

Karmienic. ba$ (Srnctyren, €(>renfeule* 

Sftajh ' Katarakta, y. ©C&u£©atfcr* 

Karmnik,a bet 9Kdfc@ tall Kat, a> berJ^enfer. 
kannny,a,e. gemdjlef. K?t,a v cm ©tnfeL 

karny, a, e. ber ftd^ Jit^en Katownia. Die %tf\ttekt). 

Idffc Katowanie, a. ba* S&fttteltU 

karp, pia. bie $arpe« . Kawalkada. £Xeutere$» 

Kkta papieru. ©latt, Settd, Kawaler,a. SatmUer* / 

9>apter* K* w * » kawka. Die j&ojfte, 

Kartka,L ein ^etteigttu , ein 93o§cl 

Karty kofterfkie. etn ©ptel Kawecon , u. ^apjatmt, 

Careen. S^ang • ®flwilt. 

Karw, u. ein after fanler Kaydany, PL Die StffHtu 

Oc&8* Kazalnica, e. Die $anje(* 

Karwafc,u. \)a$ ieber am Kazanie, a. bie3>rebtgf. 

Ungarifcfyen f>elj. kazdy, a/ c. m jeber* 

Karwat, a. ein gxoat kazg, zac. prebtgem laffctV 

karzg, rac. jlrafen. befejjlen, §etffen. ♦ 

Karz#, rta. bet 3tt>erg* Ka&rodztwo,a. SMtrtfcfcm- 

k§fam, fac. btiffen. be* 

Kgfanie, a. etn SJtjj. Kaznodiieja, e. 9>rebiget» 

K^fek, fka. f lein ©tucfgen, kaznodzieyfki,a,e. printer? 

roenig* ltd), 

Kafowac, uj$, (Eastern Kazub, a, kazubck. Q&tttU 
kafowany, a, c. cafirfy abge* fatf ♦ 

&anfo . kfdy. roo, an meldjem £>rt> 

kgdzier- 



» ) o ( : ♦ 4*3 

kgdzierzawe wlofy. fraufe kila, kilka. et(td)e« '. 

, J[3aare* ' . Kilimek, ka. ^Pferbe*Decfe, 

Kgd2ierzawosc, i. bie Sttfur, $0|e # 

5?raufe« Kilim , u. Kilin. 

Kgdziorny drot* &ta\x$* kipiVpiec.ftebenbausfaufen, 

©fen, Kipienie,a. ba$ Ueberfi^Ocn, 
Kgdzidrnik , . a. 9>ewqt>en* Tlufroatfung* 

madder. Kir. ber25ot>e. 

Kgpa, y. Die £empe> JfyugeL Kirys. em ^urifj ♦ ♦ 

kgs Chleba.QMf}gen25reb* Kiiysnik. $ura#rer. > 

kgfy» a, e, kufy. t ut}fd)n>dn« kifami ac. gd£ren* 

. jig, Kisc, i. &t>afh 

kicham, ad Sftteferu KisieL mit ©auettetg ge* 
kiedy. roenn? mifdjfes SSJle^L 

kiedys. jema^te, Dotjettetu Kifzka, i. bie giecfe, ©arm, 

Kiel, Ma. Jfpunb&3 a l> n » SButfh 

Kietb, bia. ,ein ©rynbling. Kitayka, i. $afe # 
KieUafa, y. bte^rafc^urji kiwam,Wac.n>in£ett 
Kie'lich*a. berifeidv 9>bcal. Kiwanie,a. &as 5SBtnf en* # 
Kielifzck , fzka* @pi|gld$* Kiy, ja. ber |>rugel. 

gem Klacza, e.'bie <Btutte» 

Kielnia mulatfka. SRduret* -Madg. id? fe|e, lege £m. 
. $e({e* Klad7ienie,a. bieJfpinfegung* 

— Wo?owa. 5Bagen=#efle, — sig. fcas @d)lafenge§en> 
Kicrat, a. ^erfer, bet 2Bett* Mamam,mac. lugen* 

6aum,Jj?ebjeug,3Binbe ju Klamca, e, tgarz. iugner. 

iajkn. JUamra, y. eine Slammer* 

Ki&mafz, u. ber $ttme jj. klamiujg, owac. id) f fammre 
Kiernoz, a. <£fcer ©djroein* an , jin 
kicnijg, owac. id) f e()re £in Ktamftwo, a. bte iugen* 

unb (>er* Maniac fif » fic£ neigen, gruf* 

Kierz, rza. em 33ufd>letn* fen* 

Kiefze4 i. bie tafd>e. klarowny, a, e. flat* 

K? janka, i. ein SBaf^cf 6. klarii jg, owac. icty Ware, pref* 
Kijowy T a, e. jum 9>rugel fe au$* ■ _ 
I 8<f)<M3* S) & 4 „ klalkai 



4»* *')©(* 

W^ikara, ad t$ flatffc^e wit Klonica, SRimge, 

Jf)dnfcen, 3u«ge, Ktopot, u. $umm*r, $fttyt< 

Klafztor, a* em $lojfy\ Ktos, a. Die 2(e£re. 

Klatka, i. QSogel - $3<wr, Wofek. 5?lt$gen, ein&Mffd, 

9Rd§rIetru Klotka, I eirt 9?w(jdngf 

Kl?twa, y, SM»,25ann # ©cfclog* 

Klawicymbat, a t (Jfo&cgm* KIucdw,i, &er ^acfen, &a 

6eL We tfltnfe einfdttf* 

Klawikord, a. (Efabtcorbmm* Kluczkt fcutec, Urfa$e fu« 
Klayflr, u. &er Shifter, cfyem 

Klccha; y. ©Jocfner, SDorf* Kiwz, a. ein&6ttf|H. 

<&d>ulmeiffa\ klufc, kiuc, ptcfe mit frem 

kl$czf, czec, fmetn ©cfrnabef, 

M$jf> kleic. (eimen, Ktykieq kcji, ein £neM« 

klejony,a, e, gelctm^ Kmicc, em 23kwer, ianfc* 

klejowaty, kleifty, a, e, let* moun f 

mid^ flebm&t Kroin, kmmek* &ummcf, 

Kleiped*. We ©rat* SNemd* Kmotr,a/kuro,em©e&a«er, 
*klfkad auf t>te ^nie faGett* w kumy, w kmotry (lac, 
Klekotka, i. em $fappetfem t ju ©eoateerft jiefcen, tana- 
Klepadto,*. ein ©djfeget, fzk*,i 

$uj e r, @d)n>ing #ol£, kmotra. We ©e&affetin, 
Kfepki. $lapp*#ol£* knaflaki, Tfofdfe an toil 

Klcfzcze, i>te ^neifjartgc* <5d?uf)en, 

Klefzcz, a. em 93re(F<m Knap, a. em $ud)mac&et\ 
Klefzczyki, We5?ndf§4ng(em; Knias, SWofwiwrifc^r Stoffc 
Kley ? ju, be? ieluv • Kniatziele, (rtiflarig* 

Klin* * efa $e& Knieja, e. wAfter Orfc 

Kli/fera, y, em pjfiet\ Kmw, owac, {wue dn ©twf 
Klifterf brae, em ©fflie? Jpol|, i<& fmne nad^ 

jem* laffen, bc^ringem Knot, a, fee* SDac&fc 
klnj, kln§6 fit (&en* Knot do rany. $Bt<ftt 

Kfoda,y, etn§ag,@fo& Kobiel, i, kobiatka, cine 
Kton, u, Vtyonifaitify Wn* lif^fe> ^ofeer. 

baum, Kobicnwc, rci eih Stypfek 

Kotos, 



*^ww*w^*P 



& ) O ( Jfc 42? 

K&bus* a, ein gait Koleyi i.> 9iei^e # 5Bagen» 

Kobyta, y, eine ©fufte* ictff . 

kocham fig. tty fjabe rineri Kolika, i, kolka. bie (Eolkf* 

©efaKcn* KoJko, a. ©pinrab* 

Kochaneczek* iiebffer, K<4nierz, a. em #o8er* 

kochanek, nka. eit* iiebliwj* Koto, a, u wosu. SBagett* 
Kochanie, a. t>a$ £ieben« £Kab. 

Kocig, cii junge $a|e, ' Kolod#ey, ja, SXabmatyer* 
Kociec. $flgel*J!?an$,$urier* Kotowrot kucbfenny, tin 

$wb, 55rafenwenber* 

KocieJ. tfe. $efl& Kotowrot, u. ber SBirbeJ. 

Kociclek Ika, ein $effefgw* Kolpak, a, Das obere £&ett 
Kogm, a. ein ^a^ru * bet SWufe* 

Kokofz,y, eineJpemte* Kolyfka,i. eine (StyocfeL 
— nos'iia, ieg*Jjtaute* Kofyfanic, a. ba6 30iegen. 
Kol $faf)L kolyfefc fac. miegem 

ko?ac$, kolatatcm, t& Wopf* Koroedya, i. bie <&>ra$bte* 

fen. komedyyny, a, e, eomflbiait* 

JCofacz, a. ein^utyen. fifty* 

Kolanki, Die 5?niebdnbet% Koroeta, eindEwtef. 
kolanko, ?, bw $noten am Koroijga, I tint (Eomeg* 

$af m. Komin, a* bet Gtyocfkim 

Kolano, a, $nf e* Komnata , y, SSepf ammer* 

Kolafa, y. bie$a(effe« Komorka, i. $dmmerietn* 
Kolca. fin SXinglein , do Komdr, a. bie SOMtf e* 

opon, ju ©arbinen* Komora,y, We jammer* 
kolee u drzwi, Jfjanb&abet Komormk,£©nwo§ner. 
KoWra. Q3eft*5£)eefe* —■ urzgdnik, ein (Mmmerer * 

kol? ktotero, Hoc. fletyem 'Kompama, i, ©efefiftyaff. 
Kolebka, i. We ©iege, Kompas, u, ein Sompaf*, et« 
Kolfda, y. bte,£alenbe, tie @onnenu£r* 

koJek, Jka, §&\tftntX 91* Komp&ura* y, $5anb , Km* 

gel. ftyteg. 

koleryczny, a,e, c^oferifty, Komplekfya , I Uibti $te* 

Kolet, u. lebero (Samifct ftyafffn&efo " 

SD ^ kom* 



4*6 $ ) O ( $ . 

komp6zycya, i. fdjriftltdjc Konterfet , u. ein <Eonferfe\), 

SSerfaflUng* Cantrefait 

£om£a, (Efjor^Jjjemb* Konte'rfc'tujf, owac, center* 

Kori, riia. ba$ 9>ferk fe^e* 

Konac, ©eeljagen* Kontrakt, u. ein Contrad. 

koafaie, a, ba£ in le$ten 31b kontraktujj, owac, id) gete* 

, gen liegen, t>erfd^eit)en. b$ f$riftltc$. 
KencepCiieinSencept/ ©> Kontrowerzye, bet <5freit< 

.benfung* ' , Jjpanbd- 

koriczato, ty,a,e. fpt$ig» Kontryfat, u. englifd) 3^ nru 
Konezatosc , i. We <&<$drfe, Konwaiia, iilic £ont>alie. 

@pi$e. Kanwifarz* a. $annengkf£r* 

konczg, czyc, antigen* Kopa, y- cm ©c&ocf ♦ 

Kondycya, ^Dienji, QJeWng* Kopacz, a ein @rd&et» 
KpncV, kone'wka, We $an* Koperwas, u. $upfer*5Baf» 

ne; fer* 

Konfckt, u. bag Sonfecf. kopifc kopalem^ kopac, gra* 
Jtonfiflsujf, owac, confifci- ben. 

ten, We ©utf>er Dem ge* Kooperta, y. em Convert be* 

meinen @ut() jufe^ren* ©riefes. 
Kowk^suPfetbQm. Kopija, Ttbfcfertft^ iarijfc 

Koaiirfcy* ega- <5tafl*SWefc Kopiynik, a. em 9>iqt>enierer* 
- fler* Kopr, u. XiiU 

Kqnktirenfya, i. bet S^mif Kopysc^i.ein^ibajl/Sc^mw* 

ju etner @ad)e* ioffeL 

koakurentj a. k ber roorom an* Kopyftka, ein @paf ek 

£dft, Competent Kopytnik, a, Jfjafefanttj* 

JKonopie, PL bet £anf, , Kopyto, a, eine ieijie, J^otn 
KonewaJ, g>ferb*#rjf* • am §up, #ufe. 
Koiiikv a, e. t>on <Pferben. Kor, chor, u. ein d^or. . 
Konftytucya, i. tie ouSroen* kqra, y. WeSCinbe* 

fcige $8efdSwffe«$eit, Orb# Kora^bia^ie'Xccfte^ajlen, 

tmng. ; Koral,a.We£otatt. 

koatentowac ugezym, tt>0* Korbacz,a,We$citfc$e* 

mit jufrieben ^ Korea* , i. rine fcolierne 



J& ) o( & W 

Stette, £(?* ober Srinfc Kofterrtwo, a DaS 9Bucfet 
©djale. • ©piden* 

Kdrd, a. ein 5Degen* Kofterufe ., owac, tdj fptetc 

kordat, tfmialy, cm $it§ner, SBurfel. 

QSetyerjter. . Koftkowa pufcy, SBurfel* ' 

Kord yaczny , a. c. J^crjjldr* 'Q3edjer^ 

fenb* Koltka, i, 5?nod>eL 

Kornet, cm &owet, 3^f» Koftrzewa, y. tie trefpe* 
Kornecifta, etn ginf enbldfet* Koftur, a., ein^tab* 
Korona, y. tye^rrfne* Kofturek, ©fecfleim 

Kory to, a. ein $rog* Koftu&a , <£on jlmttia* 

Korscc, rc£, ber ©#effcl* Kofz, a. ein &oxb> , >' 
Korzeii, iiia. We SBurjel , Kofz^Jfci , ein $6rMew mfe 
korzy£ &g ftd> erniebrigen* 2 Oferen. 
Kos, kola, bie 3(mfe(» kofz$, izyd, maf)en. 

Koft, y, Die ©enfe. Kofzenie, a. ba$ 9Rd£en« ' 

Ko&, i. ein 58ein, ^necfcett. kofzt, n. Unf often* 

kosciany, a, e. koscifty, bei* kofzt to£$, naWadara, tcfy 
new, fnocfoetn* wenbe Unfojlen, 

Koscielny, ein£kd|}en48or* kofztem publicznymauf ge* 
fte(jet, meine Unf dftem * 

kosaelny, a, e. gat $irdjen Kofztowanie, a. ba$$ojien, 
gefjorig* ©dfrmecfen* 

Kosciol, a. t>ic £irc$e* kofztowni^ ny, a, e, §err* 

Kosiarz, a, kosnik, ein 3ft* ltd>* 

ber, Jpauer* . kofztujg, owac, fc&mecfen* 

Ko^jor, Ofen«$rucfo Kofzula, e. baSJfjemb* 

KoSfty, a,ei frummwiebie Kofzyk a, kofeyczck, ein 

©enfe*. - $$rMetm 

Kofiiv kofmck wtfny* $fo* Kot, a. ein $ater. 

cfenSBotle* Kotka, i. We 5?a|e* 

kofmaty, a, e. raudjfjaarcg* Kotlarftwo, L bag jtupfer* 
Ko&iica, e. bad 33eirt*Jj3au& fd)mieb*£anbn>erf, 
Roftera, y. ein ©pteltt mit Kotlarz, a, tfupferfc&mteb* 

SKJtofehn Kotwica,e,kotcw,ber7(nfet* 

KotwJ 



428 » ) » ( $ 

Kotwiczua lina, 2(n£er? Krajopifanie, a. tie Geogra. 

$£mu phie. 

Kowadto, £ , ber Umbo*. Krakow^ a. Svatau. 
Kowal, a. em ©cfymieb* Kram,ii. ber $ram* 
Kowalftwo, a. <Sd)miet>C* Rramarz, a. ber$rdnter* 

Jjjanbroerf. Krafa, y. bie@df)Sn£eie* 

kowany* a, e. $efd)ttliebet, krafny, a, e, galan, fdjon, 

gefd)fagen. n>o£lgeffalt. 

Kownata, y, ©effl4cf>,$am* Krafomowca , SKebef unflfer* 

met* Krafomowftwo j a, btc SKe* 

Koza, y bie 3^S e * btfunff. 

Kozak, a. riir jtofacft Krata, kratka, fttl ©tgt> 

Ko#, a, e. t>on 3^ n * to. 

Ko^itl, zla, ber 9$ocf ♦ Kraw^d*, i,bie $anf e, 9tanb, 

Ko£ioiek, Ika, kozlg, ko- Krawiee, wca, ein ©icljnei* 

*l§tko, 3tegenbdcfle», ber. 

3t€fefsen. Kray jJwiata, $£eit ber SSBeffc 

KoSik, £, em fd)lecf>fe* 13ttefc Kray fsaty, ber ©aitnn 

fer* Krayczy, ego, ber $rucf fe£, 

Koztowy, a, c born 3* e <JW* ©orj^neiber,Treiichant 

bocf- Krayka, i. Sge, Ttofcfcrntt 

Koflorozec , ca, ber €5tein* twni !<*&«♦ 

93ocf. Kre'atura, bie ^rwftttr t 

Kozuch, & ber 9>e(j. kr$c$ , flc , bre&en. * 

Kra, y, ©fj fcfcotte. Rrfcenie, a. ba« SOre&etf* 

Jcracz5,krakaro,fre^jert/Wfe krgcony, a, e, gebrefcet, 

etne^rdfje fc^reoe^ krgcifty, brefl, gebre&ef* 

kradnf,kra^c, fte^fem Ktedem, €reb*ng*$tf$. 

Rradftei, y. DiebflaC* Kredencerz gtebrowy, €re* 
kradftony, a, e. geftofjlem benjef fiber M ©ifber* 

Kr?g, kr$gu,£rei$, 5?te«fek " jeug , ©ilfcerbietf er* 

ki%, jac, fe&netbetn Kredyt, u, ber (Srebir. 

Kraina, y, bfc ianbfd}6ft* krjgi powrozow z wijania, 

•Kraiopis, u, ianbfd^ifitj®^ getotta&ener #rei$ bet 

ftyretber, ' @^if^ber^«fet*@eifen # 

runb 



Sjc ) O ( # 422 

runb jufammcn genwn* krokwa, y. ber ©parre; 

bert* K«>1, a. etn $Sn\Q. • 

Krgglc, PL bte.5?egeL , -— gra. ba* $6mg*@ptefc 

Kreple, ^otjel , J^odtuc^etl* za KroJe miec Melchra, 
Krcrajg ggsi , bte ©dnfe $a* Kafpra , Balcera. t>or $6* 

cf etn* . ntge {jatten b # en SWel^er, 

Kreranie^ a. bag ®acf etrt» (Eafpet unb. 93a(jer. 
Kres* & b(!$ 3* e */ ^fccfo Krolewftwo, a. etn $6mg* 
KreTceiicya * Kn * 3wfc$$ re *d)« ' 

# b*$©ette9bes, fruc&tba* Kroiewic, a. ^dnig(ic^et 

Kreika, L em ©Crieff, *ksm Krolcwicc* ca. .Rinigaberg, 

ma* K^ewaiftntgL^rmjefjint 

Krefz^fijy^kfc^H ik Krolewfld namie'ftnik , ber 

nien jiehm, unter)ltek^em Priitias Rcgai, Vice* 

Kret, a. eirt SWautanuf* £dntg/ 

Kreta*y. bie^reib** • RroUk,.*- em £aunUnig, 

Krew* krwle. Dad SMuf* (Eartwdj>*ri* 

krewki, ulottifly, 3» e. Krolowa, ftje j?$nigtn» 

fcfenwdb/gefcjtecfeit^ krolujg, owac. id) regiere* 

Rrcwkosc, i. Die €>cfrn>ad>* krom. ojjne* , t 

j>eirb«$ ieibes, kronika, L We <£§conit 

krewny, a* e. fofreunbef, Kronikarat* a. S^ronicfew 

berroanbe, Subtt. SMaefr ©cbreiber, 

ftamb, KropeUa, i. em $rftpfltitt» 

Kr^eh ©p{nrt9torfen« Kropidlo,a,©preng*5Be$j* 
Krezy. (Sptfen * (Sefttffe, 3$Jebel. 

jfwtufen. Kropidlnica. SB^^effeL 

Krn§brtto&, u %$ttfpm* fcropig, pic (rdpffe(n» 

fHgfctf* Kropicnic!, a. ba« ©pttf en, 

— . ny, a, e, n>tba#mffcg* ©tfrotgetu 
Krochmal, u. £raftme§(+ Kropka, punkctk. ein .puncf. 
Krogulec, lea. ein @pet$er« Kropla, kapka. etn Xropffer* 
Krok,u. ein <Sd)titL Kro^enka, PL dltym jum 

Krokodyl, s. ein £w«6& > <£mfp<wtn#n 

# • Krofna, 



430 # ) ( # I 

* Krofna. PI. *8$eber * ©M$l. - Krufmik, a. ©ru|rtlad>er. 
Krofta*y.^lafe<lrtxktbe. Krupy,Pl. ©taupe, ©rii§?* 
Kro/Wieig* tdj> bin fcofl Krufiec, fzca. SRetatt* 

QJtafeern* kriifz^ fzyc. brocfeln , £ cfe 

Kroftawy>a,e.t>Dfl^(ateecru meftw 
Krofteczka,. i\ kroftka. em Krufzki, cielgcc. $afb$'©ei 

©Idteerleim frtfe. 

kro'tki 9 a , e. f urj* Kruiganek , nku* Qteufy 

krdtko , krociuchno. Mrj? ©ang, iaube, 

Kc$* Kruiyk, sl flemer iftug, 

Krotkomownosc, i, Me $anne* 

tfurje im SXe&em krwawy,a,e* fctorig, blufr 

Krotkos(5,i. We £&#.* tof£ 

Krotoflla. tie $urjroeiC Krwawtuk, a. eitt $(uffititu 

Krotofikik, a* fur§n>eifiget krwij p!uif. id) fpepe SSfot 

Sttenfck # au«* 

fcrotofilny, a, e. furgroriltg* Krwie ro2lewci &tafc$8er# 

krotfzejg.ic^abbretHire^ie^e gfejfer* 

futfer jufammert. kryjg, kryc toerbergen* 

Krowa, y. We$u$e* kryjomo, f>etm(i$, ttetbof' 

Krowi,a,e. Don Det^u^ gem 

Krowifeniec $ufv3Kift Kryminat, u. i>a6 {after bet 

Krdy ptogowy, f>flug# beleiWgten 5NajejJ<Sf,2?er* 

<gd)aar* - legung &er £6cfyfien Dbrig* 

— fzaty. ©<#rotf eined $UU fete. 

be& Kryaica, e. <£tffem, QMint* 

krfzg chleb. tdj fax? e SSrob brunnem 

etm Kryftus, & $§rffhi& 

Krfzyna, odr'obina, efne Kryfetat* u. Sr^fM* 
V 93rofaro, SJtotfe* - Kryfztatowy, drlfta^uetl/ 
Kruchojfd, i. fiRArtygMfc- Wrt ffityfbfL 

kruchy>a,e/mifcbe/btc<fH#* Kraak* i krzaczfck> kier*, 
Kruczy, a, e. vom dtdbetu krzemina * © e b ft f $ , 

KiucyfiM. fcasGruciffc @trdud), ©eftfufee* 

Knife*, fcerffiabfc kr«ckajaa ? acj jak ^wuia, r ii|* 



len, rScfceln n>ie em K$i?g probierze, fete tenner 

<Sd)n>eim t)er SBucfrer, 

Krzekanie, fed$ imifen feer K&lfzka, ksi§zeczka, Q3udj* 

©djroeine. Idiu 

Krzemieii, iiia, 5euer*@feim Ksi?fzki kamienne,©d)iW&* 
Krzepko&,i. fete ©tarfe fee* Safel. 

ieibe^. K%/& gcia , feer gSrfh 

Krze'sifianin, a. ein @()rifh x&g&iica, Die 55t6liot£ee, 

Krzeffo,a, krzef&ko, ie£n* *-»- kramnica k&gzna, k«gg 

ftuM, ©eflelein. kram v feer35ud)laben* 

Krzcfzg, fac ogieri, geuer xsig^jiik, a, ein Q3ud)fu§ret* 

anfc^lagen* xsigga', i. ein 33ud>. 

krzewig sig* i<# Srette midj Kfiggarz, a, 33ud>6infeer* 

.au& K&sni , Przeoryfa, ^ebrifjin, 

krzeiwig, tc& erljde mi<# Spriotm 

roiefeer, etqbtrfe / labe K&eniec* wnjtrze, ^ifd^ma# 

midj. gem ' 

krzycz?, czec, krzykam, Ksigftwo, a. JJ3erjogf(jun?, 

a£fd)ret)em ' §tto|tentf>um* 

Krzyk, u, krzykanie, ein K%zna, y. eine $)rfHn # 

©efdjm> K%zniezka>i.$utjtli^e?Prin* 

Krzykam do potrzeby, ieff jifjuu ' 

Wafe $erm. x%Ayc, a. feet SWont)* * 

Krzywda, y. feer SRad^eil, — ca now, SieueHdjf. 

Unrest* — pelm** 18oC4i(&fc 

krzywig, wic, fr'ummma* — zacmienit* 3Kont)*§in* 

c^en, beugen, v fietnif?. 

Knywo^LWe^friinimnng, -— 'aa&ie, Sftonfe* * Uhf m 

©cfriefe* ". * gong* 

krzywy, a, e. ungetok K&utyby ©efloff, "#«♦ 

Krzyi, a, fea$ <£reuf* ■■ kfztatmy, noolgefiafe* 
Krzyiowy, a> e* jum €ceu$ kfztattowni* * tedjt gefc&icft/ 

ge^6rtg. wofil anjtdnfeig* 

Krzyzujg, ow&, fteu$f<jen* fcfzykacz, a> ein Sifter* 
Rsijdz, fdza^riefi^ l Kfey karo > ac> jtfe^en. ; 

ktemu, 



\ 



i — — — — 1— — ^—^— — iiii I I n ' ■ I ■■■ ■ i n ■ *mmh^f-imM 

\ 

> ktemu, ku temu, ubet &a& kujf , km, kuy> kuc, fd)ime* 
kto? u>er? Jjert* 

ktory , a, e. meld^eo roelcfc, Kui4, c. bte^ijgel* 

n>eld)eg, kulam, ac* weljen, tptfen, 

kit, cjegen, nalK, Jiu kulawy, a,e. Ia^m ; hin^eni), 

Kubek, bka. ein Q5ed>er. leum, a, kmotf, a. em @e* 
Kubcl wedowy, Q3runen?€tp batter* 

met. Kmia, &ie£>fttr,eirttWar&etv 

Kubclki W kotach rurmufo Jfjateeifen, 

Xucharka* i. Me 5bcfyin« Kupa, y. bet $ouffe, 

Kticharz, a. bet $od), Kuper f a, <8d)n)ani&eut art 
Kuchcik, kuchta, $uc$ew $£ieren tint) SRenfdjen, 
. Surtge* bet©tie6am5e&er^e§* 

Kuchenny , a, e. jur &&c$en kupa& czyc, ^rnbdtu 

gefifoig. Kupia, ber.ftauf/ J^anM* 

Kuchmiftrz, & $U(f)*tt49iet# kupig, pifz, tfktipid fig, §dlt* 

(let, fen ft*' 

Kuchnia, c. Me &ucfc* Kupiec, pea, bet $<utfm<Mtt. 

kudfaty, a, e, jotrid)t, ffrup# kupiecki, a, e. jum &uiff 
. pid^f/ ungefdmmt* manrt gegfeig. 

Kufa, y, em §afii, £ut>en* Kupiedwo, a. We ^aufmamt* 
xufel, Ha, eine &6ljetne$rinfc fcfaff* 

Marine. Jaipiony, a, e; gtf attffc 

Kugiarka, i. ©aucfletirt, to* kupny, a , e< n>aS £U ^duf 

$enfpie(erfa* . 0$et* 

Kuglarftwo, i (ag ©aucfek ttupujgcy, t>et $dufet, prze- 
x '<§?&!♦ * dajgey. &er 93etf dufer* 

kuglarfki, a, e. gmufterifft, kupno, a. gefaufee <Bac&e, 
Kugl^ a. etn (^urflet, $a# £qtf # ^ 

fc&em@pielet. . xupczyk, a. &et ^aufbtener* 

yuglowanie, a, Hipoffoto Kupczyczek, czka, jfouf* 

reiffen* junge* 

* u gU*fo ow ^ ^ wH^Sty* kwpuj;, owaV, Fr. kupic , F. 

fern kugij, faufen* - . 

kiir, 



jf~ j^^—-^ ^^ |M mmMHMM 



» )Q( *_ 43) 

Kuf,ibet.^rt. tw&u*<Saueifeig* 

xurci, 9. bet Rtatnrf. kwaflcowaty* a, & jfotttft$» 
Kurc2|,{6<L rin£eu$ef» Icwifctiiejf, tiie^ fatter wefr 
Xur dwan, u. (£o#uam fcem 

xur&,^n,$ltattit* kwa^ftyfif&stett*. 
*uiM, 4 Der Gfcurfurfl *wforki f i f £}t>6tterde$ 
Xurop&w, y. riti Dfctyubtu §enj?e?gat 
kurpi^PDSafl^tt^^ Kwiat»tt$(ft^,&(utt& 

ttsfett* Jcwicz^atatem^ccjft^te^m 

Kurfor^einttufer* tmeetniSdjrtdn^runjem 

Kurzaw^ y. bet 6tau&, iwicztf, £ £ramm»&0* 

ftaud* Xtampf* get* 

tutze, ny4<5tftiif> m<M$en, iwriederfi* tail, bet ttptfL 

airsy % e* ftaittt, wttftt en tee ©d^ioeine, ba* 
nuclei, £, bet 95erfttd>ef* C&timjett '* 

ufaen>l tet&irfbm* rwit, u. fitotefmtie, &rffr 
u&a, ber&mfaujf, ©ogem tang* 
ufeg; &, wrfudjem kuritiif, tnj^ Bluett* 

ufzenie, a. bas iSerfttd^etu Kwitnienie, a. fa* 3MA$ett» 
it, a. ein $ni$ei im ©e* kwitn^cy* a, t. bttfjenb. 
lent kwituj* ow&t qi>ittlttn. 

itas, ettt &ntten, Alonge, *woc*ki»i bie ©fadMpemte* 

J&aotgopf. , kwokam, a& gfudfen* 

tow gr4 ein tfnotgem Kwokanie, a. bd* ©luctot 
<5pie( # ber^enne- 

ftiia»e« bie§<$miebe» 

adr^, y.D0dQ3imd oftji- f , 

tnia* le|te, ** 

Ipif &$, id> tile* 

irta,y. dn£uart,*wiAtf. lib^d, cia, <Sd>»art, pod 

irtat o. £tuattal« iab{6em im tteijfett 

trtnik, do #eUer* <5$n>mu 

rtowy*a,e.jut;Qtt4rtae* Labe6> a, e. jam <S^tt)a* 
dvia* nmaefcirta 



/ 



#3 4 » )o t * 

labuj?, ow&Mit Den £ag£tt* — do fUzelbyi iabung gum 
. eiit kbm, ^ ©eroe(jr* 

t-achmaniny, Lachmany, Lagiewki, i. ieaflefn^ 

iappen, geflicf fer SXocf . lagodnie, irtlid), glimpflicfc, 
L&ina, y, iafittitdt, ktfetm* (>oIbfeelig, glatt 
f(^c @pn«&e, it ba* lagodpy, a, e. angertejjiin* 
©ttafen mit 3Borfetn ligodniejg, dntec, auaroutm, 
latfrfflri, a, c. fateinifdv fanfitmul^tgetnoetDtn* 

J*6ntiik, ^ iateiner, . lagodniuchny, a, e. jare, (ieb* 
lacao mi, id) fca&e geit, e* ifi retcf) A fe§c tieblic^ 
. jmic geiegen, fetdjf. ligodnomowno&i L #o(b» 

I*cno&,i.bie5ertigfeifc feligfcit, lte6U$e 9fcbe, 

tfcny, a, e. lefc&t ju f £im. - tfebfofung, 
l§cz§ si? zwierzgta, bte$$tfr tAgodnomowny, a,c. &66o* 
v re fmb in bee Qtasnfh fer, tiebfofettD ,juf()drig, 

tgczg, $zycsi& ft<# gefettetu gltmpftic^ rebenbe* 
JLaczeme, gufiimmengefef? Lagodno^ i. bieiteMidjfeif, 

lung. ©anfrmueltfgfefe, ieutf* 

Z§czayi a, c. jut SBiefett get Itgf eit 
X Ij&rig* lagodzg, diic* befartfKgety 

I4& u, ba* ianb, ©eflabe, Ueblicfc, angette^m m<* 

Ufer. d>en. 

tad4y, u organ, berDrgeh Lagodienie* a. Die CSefdnfc 

Lofton tigung, Srroeid}ung* 

•— do sicczki, J&ad)fel*iabe« Laianie , a. bag ©djeUen, it. 
Kda co, fifrledj* geritig* @d)md(jetn 

ladaiako, Itebcrlid). Ia'j$, jac, fd)dten* 

l$dem jachac, ju ianbe fafj* lUiik, a. etniafy, 

ren, auf ber Ttjcre^ Lak, u, czerweny, rot§ <Ste« 
!4duj$, owac, n^wg, icfr be* getiacf* 

' fobe em @d;if mic 35a(* L§fcU. bieSBtefe. 

Jajh Laka', i, farb*,. 2Rtt$fe* 

Ladunek, u, piafek gruby, iad. 

btekbung^aaafl^c^if* laKn«c)va,e. fttlttgrtg^ 
©anb* laknj, kngc, (Jtmgern* , . 

Lafcnie 



Laknieuic, a, Dec <$wtger, tiiicuch, £ Me ^ctte* v 
totf^ungenu L^cufzek, a. Dasifeetfeta* • 

fikoci, PL iecf er&tglefa* laxicactowy, jur tfetee g*» 

faWi^, geif tglic^ (tfrtg* 

Lakomiec,ca, ©etel>ate, laiicukay, art &er #me ffe 

Kkomif % , fcft bcgefcre §ef* gent)* 
tig/mirgelufta- ^Lani,L^int>mt)omJ^irf^ 

likomfWo, a* ©et$, $org« Lanie, a. bet ©ufj, Da* 

^ett, 95egtetl>e» ©ieffetu ' 

takomy, a,e. geifcig, Lanowc pod&ki, <£ohfr$tt« 

akodiwic , • wy, a, e, (etfe* tion, t>te UnpfItdjt«®eU 

ritfa ' far *om3tfer« 

Jkotnik UdctbiQktoQkt* J-apiy^dne^fote^^jJapf* 

fdufflr* fern 

,akrycya,i. Dtefocfrige. LapaczkS, i, Laoic^, lapW 

amanie, £ Do* 53tedfcn, myCu, 3Wau5fafl. • 

Stiffen, tanro, y. Die SRafqDe* * 

- wrgku^gipperfeiiu Lai, a. Dec 2Ba(D, 

- w noggch, Dae $oD<u iific^ e. DoaSBtefef. 
gra* Laika, i. ein ®to& 
mbitywum, ettte la troerge. Lafka, i. Die ®naDe» 
menf, u. D&* iamenfiren, tiflcawi^, gndbiglid), giirig* 
OBe&flagen, Laflt* w<*'d, i: Die ©fitigf eft, 
lentowac, uj$ , roe$flo* ©unfi, Clemenf, 

gen, - la(kawy,a,e. gfinjKg, 

iif wiarg, win ffitauben Lata, Pi Die 3a(>re, 
ibfaffen. Lata, y. eiti $lt<f im 9faf ♦ . 

npa, y; eine tampe, ttitu latam, tad, ffagen, Fr* 
eL tatam, tad, fltrfettf 

ipart, efn ieoparf, 9>an* Larfwiec, wca, Der Iftff. * 
rrt £ter, dri9>robter*@fem Laternia, Dieiatarne* 
i m ®oU>* unD ©tlber. Lato, a. Det @ommer* 
preta, y. iampref. LatoS, in Dtefem 3fafcr* 

t roli, tin ©tucf "Xcfer, l&g, zid, (riecftett. 
ube. taenia, e. Die SJa&jtofo 

€e 3 Kb* 



***' » ) • ( » 

kef , eifz, fttegau . lichy, a, e. gering, etetO)* 

Wcbc$, t&, tb&Ltu , Liatba, y. Die %aty. 

L#i& micten im <5omroer. Lin, i. Me @<#ct>. 

I&z, abet* Lima, i. bit Unit. 

fettfe czyd, fcctfrtu Lipa, jr. Me itnte* 

tedwie, faum* lis, a. fcer$ucfr*« 

legam, Fn. gfe, (icgen. Lifowaciejf, dec, fasten 

IfQf , lap, gie(fea« $*pf Wtommeit 

Ukaw, a. bet3(rjt. Lift, u. twSBrtef, 2M««* 

' tekki, a, c. fcicfrf. Liftopad, a, Winter *9R* 

i, i. Me©*nfi£e. mt, Nov. 



Lemanftwo, a. ©draemd^ I^iAownie^ fcpnfcfk^ / toitdf 
Lcn, km, fer$Ia$& Skiefe. 

Ljdzwie piur. Die Senfccn, Liftwa,ti &iany f Me id fk an 
; Biodra. tor SBanfc, 

Lenlftwo, a. Jautyrit LH^jowaty,a,e.tH>fler^ed)- 

Lepai^obfolet, (jecnadj tme* ten* 

^erul1t Lifzay, ja. 9Wa$! Im $tnm 

Wpig pi&f le&etu Lifzka, i. JjMnfrw wra §u<$& 

tepiey, bejfcr. , Lit v do litowania, tStftlag* 

lcpfzy, a; c befler* iof$, i&£*S)teaH. 

l4w, a,*, jum 5Bal& gcf>6- Literacy, ttn95ucfrfidb. 

/«$♦ Litkup, 11. ©nfmif. 

Lefzczyiu drzlwo, Jjfcfe(« Litkupnik, a, Jednacz, Uti* 

©tou&e. . ter&dnbler , SKdcfler.' 

-— Jafek bTzcsqrnowy , J£tt» Lito&, L Me <&rbarnumg, 

f^u&ett*©iifd>. 9Wtdet&em 

Lewilwa, fceri6n>e, lito&iwie, mfcWMg, 

Lewar, u. ^er J(}e6cr* lituje, owa£ IdC^etu 

l^y, a„e. linftfdj; • Litwa, y. iitffauem 

Leyc, a M ieftyetf. Litwin, a. iittf)duet\ 

Lcycowy, a, c. |um iettfetl ge* Litewflu » a, e. itttfjauifdfN 

fctog* Lizanic, a. bad tafau 

lezg, 2e<*, (tegen* liig, z&, lecfett* .•. 

a,y, fret aBuc&er, * fcam, «& $>nutfen. 

' Lkanifr 



Lkanic, a, fci* <3cf)nucfen. Lofcm, &ut$ $*£♦ 
Lobo<&,y. Me Sttetfcc, Lofkot, u. fca$ ©eraufd^ 

Loch, u. &ie#6Ie* iertm . 

lochowaty,a > e.(>o(>l r Lofos, tfa, &er facfttf* . ; . •' 

Lod,».^€i^ • Lofownlk, a. iof ^jfcoit*/ 

lodow&iejf, dec, tetter* iofptfecfet* ! •> 

&e ju ©fj. lofujf, owac, Iofy pofecxam, 

Jodowy fopel, ar€if Idpfciu fro* io£ roerfim. I 

lodowaty Cukier, Surfer* LolikD, a. efo 3$Cttcftm. : 

Candjt. Lot, emiotf). 

Lodyga, rini<Yauf>(5tettgd lotny, a, e. gefttgefc -: ': J 
Lodz, i. 6or Sofyn. hbtofwy.Zy^ miot^mtti 

tojf, itdii>id£ef^fnief en'init Lotr, £. ber IKduber* 

"laid). btrufe»afwa£, taubat. J 

Fojoyity, a, e. telft$k Lotroftwo, a. SSubenfiuif, 

tojowe s'wicce robij, id) tie* lowig, tncryby, pfc^ett* - ■■ 3 

(je t<fc$4ic&k , Lowczy, egp, lowiec, c*. etd 

^>kay* j4 beriatfequ 3ftpr» , f 

x)kdk)wy r lokictoy, ©krt towieaieryb, ptifiwa, &al 

long. gSogd-gi^Stttignu: 

okietf, k6a, ©le, €detito Low* zwtaa, 6k>gfi 



gen. lowy si? bawij, pofafe) id? 

>mif , lamif, id) brecfce* , Mr <u*f Mt^N^tv ' 

omiko^i.^i(^?nbre<^er. Loy, jil tafcfc. 
mirty, torany, a, e. jerbttcfc Loi4i fytfl&tt* r ! 

&$» - ' lozna choroSa, taigwiflrige 

:>n,u^e(mam©agetfc : Jfraqtyfc , I 

&i 9 &*%<*$*• Loinicaaowo^c£lka,53raut« 

oifly, a, * fftffcfo ' ; r €$e<$3ett* • 

mo^to@^oo^;r ^ lx)^nicyy-a,€dnmter^«na$ 
>pa t£y. We©^miffeL * 3nn$f& ' l 

>patfc£* L ©cfawftelgett, Lozyflco, legowifko, We 
<&d)uitexbU*t. ©ftm f 

pian,u» fcrfattfaft. I ^Jptefe mam, t$ $alrt 
s, u. fcasioft 9ta$f(a$er. 

s;m &a* ©enfrtfciet. €e 3 «kn$< 



433 » )o ( » 

Uknglco czynie, fe$ macfye luako, jako hkfei^ zwykli, 
Blenfemb nad) menf$ft$ee'Xrt uni) 

Wcngcy % 6U|enb QBrifr* 

Mkn{ % icfc Wife* Ludzkodd, i. ^teunMM^eit 

Ifeni, % e* Wife. ' Ludwifarnia,i.®(o(fcngirj[e» 

Lflmienie, Ujrfkftuc, t>0* . tei^CaaQnea- 

- £$ttf em Lug, u. tie iauge. 

lubif, bid, ^etm^Ctt/ ^afeett. Lugdun,u ie^benj 
Iaihift£JK>tf, i We ®eitf>ett, t-iak,u.25ogetij«m fd^ieffetu 

iufh ' Lunatyk,mie%cznik,©torifc» 

kbie£ny,a, c/ yU, Wjten. .|*i^ tiger, 
toby, a* c. Dad man gem $a& tup, u, Die Sgtaite* 
Lucifer, Der iudfcr. tupifc pie z fleet?;* Me Jgfcmt 

lucznik, a. £5ogen4pJ|t$ett« abjiefcem 

madjet, * — *4udzic, mi&tt, ftft p ton- 

Luczywo, & JN^*Jgto(}» i>ere, 

Lud,u, tai«&o(f. ' • » Lupicftwo, We ^Mtlnbetitng* 

6(d>fecfc*9frft Lupieicd, em 9t*u&er; 
e. SNenfdfjen- lupicfciy, a, c. VairNrif^. 

Diet* Lupina,y. Sflufy&dpak. 

l^id^idctwi^^!W«lfd^ toping, fapinamiodaiany, 

* ;$*& .•, T mit Oer ©djaale umgc» 

LpdokupieqSKdtja^ett-^du^ Beiu 

fer* » hpny;a, e/feczeprty, fp^(« 

Ludokupftirc^X ^enfcfcm '; ri^c » • - - 

#onW. , ' *i tulka ryfcia, §iftfc©c&*tppe, 

Ludkupujg, ic^^faofe SRem falkonffty., a 9 e/rlulkowy, 

4#eti* ' f$uppi$& - ;f t 

ludzf dzyd, (orf en ttpirett Lutnia, We iattte; 

Irodtfe, PL SBtenfcfcit, leu** LutnilK, ein iatttntfl* 

ludzki, a,$. (eutjttfg,ftetm&' Luto&, i fta* erbarmen. 

'Ifck . .i Jatuj? flf, owai, jammern, 

ludzkie, ludzko, freuwt)^ er barmen fid), 

ludzkie przyrodzenie, ange* lutowy» a, e. jum Fcbru*rio 

fo&rne foitjeflgfcfc • ge&folg* 



"•**— — — ^-^— ^^— — . , - - . ir — "-* ^rt B r 



Lut y, tfgo , 6ft forming* ': Mjfceoie, a. $titeo»ac$etu ' 

lwi, Iwia, lwie r twmWroen. • M£ch, ems$kb* 

Lwigtko, £ jmujet iotoe, Macham, ac. (enSegm fyn 

Lwica, e. &ie Mwfa. • ' *mt> £er fcfyftittgetn t 

Lyczak , d. $8affcm@ei(* ' Machanie, kiwanic, &».§&* 

tyczany, a,e. »onQ3*0» umf$nringeft« ^ * 

iLyka, Pi. bajhie 23dnbe, MacWtayna, eine$Hftfc i 

lykam, ad fdjlutfen. Macfrlarfttto, • a, He S&tf* 

Lyko, a. ber©4(J. ' J Ict^ 

Ly%a 9 e.feti)ic®l(4e^ mkhlofc, ow*4 metfrfti, ft* 
Lyfzka, i. fttti&tfeL » frtegw* 

ipfecaka', gtttf ec^dffdcfa* Itfacka WiMa^EDetfi^@f o<ft 
Lza, fay. 3$iAn& Macicowy, madzny, Stefan? 

fefoyva,*; :*f*«icit&e. -5 fafrtg;- >r : : t* - V * 

% Izyc, %,£kaft*jft ftfpttd* Miciek, cka , M&efcfe, 4 

ontbutu — nadfiewany, Me Strife. 

te^lgafe, tiga* ,oi : ■ ••: / MacierzaBka, r i.iao«ttt>ei/ ' 
Lzenie, a. QSetldumMlti^ macierzyiifld, a, e. BKattelV 

Li^fitfls i/ v fraraotaik, 4 Ala£ierzyzn4 ; ,iy;; fDUttfet 

D& . '5 • A^.>f Maciey, ja.i»a*&te*^ * 

: ' c M* ^s- i ^BWdi4y.l)ie@efef^S»ai« 
.V* '.v. v M ten 

Mad * ml^erz, SDtlltttt oof Macofzynny, a* e. @tle£ 

23durifd^ '/ j jitvkf et*i^. 

Madi, y. ettt*3Ra|e» * ' maczam, cz&, rifweidjen, , 
macaro, ca£ ffl^lenv ' M?czka, L ^rdftme^L 
MfcSnie, a. Da* Xittofien, Wikauga^ i. (^tem^iW* i 

m§c& cid, ttvfo Wtf&ttfc mjdry,,*,*. todjk. ' 

. * €* 4 Hi$drz< 



mmmmmmmimmmm»*m-—~————> i '■■ — —i<nwm— ^iw^ 



jnfldrz4«K»»li4 fttgti& m^onogi, «,e.fat&ehtig. 
trrfglujs* owfc, gjatt, man* raafookf, a, e. ftfat&ttfe* 
9<du Malowanie, 4 fctf $tyfr 

rotfglowtny, a,e, gwromgrtt, nwf. 
Magnet, u, JQiagnet-0t«i»U maWaoy, a» e, gaiwfcfc. 
B»»gntfGwy,a,c.awgtu<if$« Mflpi y. ta&fik. 
Maj«sii,u. fcrSRajiMNnu malwimy, a, «. $m§ tfcbt* 
raaj^oewy, a, «. ton SPto* malufc, o*g, molten. 

joran, * <n&y, a, « ffcfe, 

Ma>(K *t fefe (Otojcfi^ - matieiSlki, a, c <$dWfc 
Maietno^L^jobunDSwt, Mat£ctfftwD>a.Me9fc 
M%w<Kidnftfe&to MatomM, t, €&tri®e& 

gem mam, natetf, fcobetu 

fl^Ktoy,ft ( «.vrid),«N§t$0i town feo^ ft* okn, fefr gc6« 

Major, £ <fn SRaJoe, • own Ag n£ ptcczy , id) *$* 
May, ji taSPtaj-Soiwk meni^in^t, 
majowy, gum $Ra? $$&• «sami$,rotf, Wauro ©wijl 

tig* ' : - wtadjou 

Mafcu, fcr gRofrn. ' Maaucot*, » tfe ftrfefe* 
M«kM. ftat £R$I. /tun* 

M<k4ron,tudne#a<f«»W, Mamka,i XWfpmu 
Mffltflt|gw, $ fro ffi wfto 4» jnamraf, cxac, ut MUi WflV • 
Ma'koVkaVi.tOto&tofrwpt, Man* *: eferifeftaV 
uwkowy, a,,B,>ort SWo^t, Mandat,u. fcr93<ft&l. 
M*WW**i0^«*JMl Manc&i. cbi&tnfcmb, 
w»Mtflu» a, «> WW 9$a$* Maolwwrtni**, (in $*£(<«> 

Milan, a, ta$fe$fo. madWt^a,*lai#tfc^ 
waliuowy, «,«. fit <£fotfa» Wardawy, a,c. idem, 

rmg^rij. Manna,? QtfjiiNtauGiria}. 

Malioy, Pi. 4ta$6ttftti. Manama, *|«$ld9t> 
nab, trocbj, *fet twig, Mantyki, i :*i* 3&abflx& 

fletn nxnig. Mappa tarfjomfar, ionlH 

Miloo, b« SRdwt, €bom, 

^ Mi- 



m*+mm*mm—**mmmmvmpmmm*—'^mm»—*m+m*m ■«■■ • h«i«w*mii 



■■■>■»— www— » «i^ ■ ■ ^ mtm^mmmmmm ■——»——■ ■!■■ 

Mira, > $tu(i$ ©<$#*, r-t^rzebnjr^ewSKatfdMI 

g^pwjl, bn> Segrtbttlffen. 

Marcipw, u. SRarcfyan. —~ taneczny r $$0rtAnger, 
Marches chwi,9«lbeSK^« —-Welny, J^HK^eft * SDl«» 

K. . . . . ' f#afl» 

Martin, 4, SRarriiu • . MaVfz&kow*,WeStatt3Bati 

Mwcowe piwo. Wwjf&kr. f$<tUfo. 

mircowy, a, e. jwn Star} g<* rharfi^lkowy, a.e. ion S0Wr» 

Wrig. . , |<&«fl8<&toig~ • *• 

—-kwiat, <$9arfnt$e. marfza&utfcowa^tot&ergc* 

indkKKif ^ markotfc, .••§■» fawwt tern @tofe -' 

mi, brammctu mwfecz$, (iczjtf *g, josroa 

Markot,a.95nwrf«jer, nxtbcn. 

Markota0ie,a.t)a8®<kiai» iqtrtwi^ tvi^ I^Metu 

m f ©egmttfc martwieifr nttczaig i% &$ 

M4irour,i!. 9Watmd«@fcfrv fu^e unU^ nk&t wt 
Mtfrcepaonik, a. SDtocipdte Q4nter)en. 

Swfet^dcfet. Martwfeaie crtoaka, ber MS 

Viarmuttk, (^cfyofikto $0 (errant. 

93u|meflfem. Marmeni^ fanego fobie, 

naVww^,a»fc,w«Sfow» We (footing, ii 

iwfc vr *, . .. , ii o .' raartwjr, t, «. «fton<V tt* 

aimti Wtft Ueforttfck I Marun^SBBtttktdouf. 
44riw*&i>©idfc$, iU.\ Mary y Pt >k *e»t* 

uwnuif, owfc, jmnffitm* Marzec, rca. betSDWty 
*i*'tte4$w6lto$t ■ ' xnattOftiui^c, ftiwn. 
■amy, a*; «. eftd .•; ' Ma&, I &i*®afoe, 

briK wmrflc, tye 9hlft$ct MaiSlank^L^attCts?!^.' 

[ar&itrfk w<^ioy* €5peif<» maftc^ «yc, fc&mfcwn. 

-korouny, Qr0tt»9fo SRafawwfc, 

fd^at(. €< f Ma&ki 






■ft ■■ I 



4» , » >»> » 

iafckamik, a. anSWofojw* May> cbzgi gfekm*, £Ra$* 

ter. ". ©fraud?. ' '- ' • 

rnM&karae,m«fab*,inbet Maytek, a. em SRotnfe. 

!9fafquetai>e. . .. • • - kfcivSza &ee$Ratwt'' 
/Iafzt,u.S9lofH)aum. Ma£» i. SBagmfdjimor. ••' 

dsdztowy, a; «..gum fiftafii maz?, zad (rtfdjmiewn. 

@eege( <j<fj6ttg. ■ : Mafcuta, ftnokicb, $$m> 

Atflyfc, a. Stafar, > >$utfet. 

oaftykowy, a,, e. fcott 99to» Mazowfze, 9Dtofttten4anb. 

fHp. ... i Mazur, a, *lH®»fUt* 

■lafcfrktf, * dtt£tiaf$er, WdJeovobrofly, ttffcSfef 

3M**dk. : ■ i "' r broaden* "■ : > •*'"' 

/lata, y. ©tro^tStottfc rodl#jni&, kogo, "^ Ww* 
datacz, a. euulfiwti&gtt.' » •' <^>tfhcn o$nmfl<$fig> • 
astaro,a&t$JOt$i>tid>mfe mdleig, mdked, in0§»ttitd)f 

aHer^aJ) tfcftgen oudroi* . iftfien. 
cfe(n. M<o^i.<5d)tfktd>fKif,C>£to 

A*tntiiia,y. g&ttel, 33tf madjt. -j ''c 

miming. . M<^ ***&»» b«SB*#. "■'•"• 

/laterac,rilte$tt<lfMf . • ! fr m^ch«rzyuvt»ic®to^'l' 
^ateryalifta,^. ?5ifttttt«jl, Mfcietttfica^SWtt^irt,' ' 
, ^pectcapJ&htoitt. ■■"■'■■ M$czenie, a, ta*3w*ttrn. 
iaterklafy, 9tnnmeflty. M|bmalA v , i\ 3ttr«>ttr. 
dat&y^i.$kaWtt«rie» !\ M$caOlttWd,^,i)te »»*««. 
wteiyalnarzedziSnotOTttfr M^rek, »hl0«fi*te^ f *to 
@adje,3eug. - - Stts^/ga^Wriffci- 

lateVy^y , j*m gens $A Mfdrzifc, drca, «tVl»fcfrt 

fotki nasladu* , fcfrf#a<fr- m?lrz%;<<d>;**tte»ftfe. 
it betSSRottet. •: ' ' .' Mcdyk, a, ein>%ie« i« ." 
daiaia ^i^SIeub ' M^ka ,' r v bka»wt«£kht 

lamduw, y. SRutterida, M$ka Paiifka,, tfdMtifeir 
lay, ja. f9ti9men<*|& 'i ,;£$«iftt> &ie4Si#»V^ 
ia%iaro,a(5,id^pfto9ej«f»« MeJankolia, i, 3&fand)0< 






h i i ! > ■ ■ ■ i '■'■■ - 1 ■■*. 



''■ " ■- i I I I ■ , II 

Melankolik,'a, eitt fWefon* mianowicii nafjmentli^, alrf 
cfalifc&et. * ' ».& 

melankolizujg, dwac* id) mianujg, owadkbgo. tten* 

<je£emit fd^teren ©etnwP neri jemanfceh. 
fen. Mia&,y.fed6{Btaag: 

Milodya,!^ t>et*$f>on, Sfte* Miarkowanie, a. erne $te 

!obet>* meriting, 

mclodyini^, r mufkdltfc^* miarkujg, ow?c. mSfHgett/ 
Melon , a , malon , ^Ketone* mit eincr (Sadje gltmpfRdJ 
Merkuryiifz , SSKercuriu^. * [umbefa. 
mfflri, a, c, mdnnltd)* Miaft&zko , a. QflftMeitu 

Mfftwo, a, n*g£na&, J£ef* Miafto, a. Die ©tttbt. 

fcerami^r, : $apferfett ' miafto, za. an flaft* 
Tktf£tozyznie rialeiyty, &er MJ§2lio&, LMe5>tcfe,©t& 

3Ranntyeifonge$6rig. be, 

tfgfzczyzna , y. 9Ramt0bt(b» mi^fzy, &, eygniby. fcWfe* 
tffdik, a. ^atierortanteL ' mife'csvnuotaniMcftwetfe/ 
ngtny, a,-& ftflbe, > - Micch, a. etn <5ac£; 
/[j;itka% i ble^efrotti ^ **. Ik6rz6iy r Sb poddy! 
iggnitf, Kipfb/rttterifcfh ' ! . mania, ein 53Wfebafg* 
ijfn%. t<$ ftafte jtarf, MicchownidVo, a. ^cutlet 

fapfeiv ; * • $antot>erf* 

iginy, a, c. tapfefc Miechowmki v a;t{h95euffet> 

gzobdyca , c. e«n trt#((!# * J^hff^urtmt^r. ' ' 
get. :* f - C: >v '— Miecz v aem©*»ertt 
gzob^yft^^t^tf^Iog^lecznik, a:^me^ffo 
gtf V riigfy. *»9kbe(/ -— - get, it. •@cfcn>ett>ffrdger. 
gJifly,>,e. neWk^f- }/ *fikzyk,a'. f(ttnet$tfla|# 
^nieuie oka- Ttitgettbfkf ♦ mi$dl?» dlic-Jen^Kdnopife. 
£tki , a , e , nie globoid, bred>en ^fdd^«'> $amp£ ; 
f*MK> aac nic&ttfef/' Mi#Uka', e^lad^recfc 
- ^olmiuchnyj feln, Mi^dnica,e.etnJ^an!)beif^ 
?(etn ^maimer, gemaftferi* Miedi, j\fca«@rj* 
mow4nie, a. Me ©ene* Mtfdza, e. We ©ranje. ~ 
lung* - mied£iany$a 9 e. fupfern* 

• mi 



i * 



44 4 » ) o ( » 

mi/edzy , jroifdjetu mieray, a, e.m&$t9» 

Micdzychod, Die <5ta&t Mi &zch,u,mrok. &fe 5Ddm> 

Q}tmtam*tn 9>6§ktt* mertmg* 
migkcz? , czcc t crroeicfcetu mierzcha si{ * mrok pad* tS 
mi{kczcjf , wdd) werben* fcamnwt, es mtcD fpat 

Mif kczenie, a. bo* ffiddjen* ouf Deti Tftcnfc 
mifkki, a, e. wddj* mierz?, rzy<f. meflem 

Mijkko^, t)ie 9Bdd)£dt* : Mifczenie, a. tasgfteflen* 
mijknj v kjqd u$ roerbe dm nuer&gczka, i * qhyda. €cfd* 

gemafftrt* Micrzwa t y. frumm©Crofc, 

miskuclinyi a^ e gan j metc^. gutter* 
Midcarz* £ rin 9)ttj(}er> Mi^c,*.ber?9iott4f$« 

33rauer. Mie%czna chproka. t>ti 

Mielcuch^a.einJOla^SSraM* : Jrauenjimmfl: « SMttrae* 

«&au$, raiesigczny, a, c mmatfy 

micle, mk6, ma^ett. ; lt$» 

Miclcnic, a. fro* Stolen, miffifty, a, e,ffeif<$k$f« 

SMefcl* . Mi«fo,a. ba0$fet{$* 

mieqi&sif a* ca ttm* W Miffopuft, u.$afa*&t 

taufcfren* miefopuftuj^ o*a£ . gaft 

Micnie, a, cz^go. ta$ J$p * noc^t &a|fetw> , 

beiu Mi«lbpuAy, PL $fdf$*ga* 

nycaif, n& mixtion* ' (leit. -^ - 
mieniony, a^betd^tf* fflj*fi^*&0tjf$«t» 
Mieatus* a. £}t>oppe- v Mijfeanic, a. 3tijammamu» 
Miernicka nauka. Me J&$» / #uog> dn $NF< 

mcfleixftunft, ©eometrte, — w gtactr, Umrilgning. 
MienUczy , ego. rin SDk^ Misfianiec^^^ier^oHungld' 
— pr^t. $ieg£ttt$et . ^tt 9taut unb©cjldt 
mi«raic. ma$tgftc$L «*— oboieji pt& ein Jfrmm 

Mi&nik , a. dn Sctowfler. r pfcoMt , jgmtttec 
Mieraosc, i. Me SRtOdmo* Millzanina^ y. QSetmif^ung. 

fiflfdf, Mif&ankabydiii. 0fcft-5tif» 

wiycitu We SERogigtefc *er» 

im^munfrStinfau mi{fzany,a,c. t>ermi^ 



<t )o( $ 44f 

Miefzcttfain, a.35drger. Migotanie, a. &a< @df>im« 
Miefzdfca 5 i. ®urger*$rau. mem, 3ittern* 
MieM, kka , QtatfeL mijam , jac , co , kogo . g€» 
— pienijfny , ©elD«23eu- £en ettt>a6, jemanb »w&ty 

(el. Mikotay, ja. SRieofautf* > 

mrcMam, ad i^ §ft(femt(( Mih* i. Me SReile. 

moanf , mo^ne: taikzgcyt a^ t. {Hfljtfpwb 

H)ief^i{,fze^grubi%,l<& genb , ungemel&et ♦ 

wrfreWtf, feifh mHcz$, czcc, jfcUfcf)meigem 

Miefekanic, a. SBohnung, Milczenic,a. to* (StifljtylDet* 

to* Qfrnoeilen. gen, 

Mift&iik. ©aucfter, milczkiem, jlifl, glupfd), o$« 

MietfJnkc aUerlep ©airf et- neSXefrem 

roerf . mil*, m itosci wic, freunMidv 

Micteinkai 6br(cz» fin gndttgfh 

©aufier^Xetf: Milion, em SRtOton^ taufettO 

t£$tko& ucha. ©§r * iap' ma£l taufettb 

Icin. Mito&, L iiebe, &ifla, §ef« 

di$tka,i. ^tdufemunje. tige. 

4ieyfce, a. ein Otf , ©rede. •*- lanugo tiebie, Me $fyu 

— zawikiane, ein iabty< tawte, gtfbfMtebe* 
rf«*t/S n 8 at, 9^ «~2«wifiia, Det €pfee jum 

licy/ki, a, c. fMMfft / 9fa' ©uten. €tferfud>f. 

gerficfr. Milo&iwe lito , fea* 3>uW- 

[ieyflcie, po mieyfku. nad^ > %aht. 

t>et @rat>r SWanier. mifo&iwy* a, e. gnAbtg. 

— przyimujf , owa£,przy* miio&e'rdiie, a. f8arm$ef» 
jgc, ein $tteger toerben, jigfeit. 

fca$ SSurgerrecftt geromeft* mitoi^ray, a r «. borm^erjig. 
iga %, migoce, etffd^tm Mtfo&ik, a. tin iiebgofcer, 
mere ttor Dot TCugen. SJuler, 

gam, ac, glattjern, j$im* *— nica, eine iktyaUrfn, 
mem, tuinfen. 93u(erin» 

gdai, «. etne SR<mM, milujfcowac,lk&en/erzajenv 
£9?an$clfeftttm» niuewmanfres. 

mili 



44« # )o( # 

" ' — » ' J i H I i i mmm mmmmm 

otfl&y, a, e. lie&er, angettefc Mir, przymierz^ ©ilffftanfc 

met. l ■ Mira,y. SJfyrrfceru 

roily* a, c. \kb f QtoffiMfytii* Mirt, u. ejn 9tti^Kn4Saum. 

mimo, tunrbe^. Mifa,y. Me,(8d$fl& 

Minc4Mimiica f e.We©^ Miihz, a. ber Staffer* 

munje,©ebduDe,5Sacfreint Miftrzoftwo, a.', SRrifto 
mincarlki , a# e. jut 2)Zunj« ©tucfc 
, gebong, miftrzowflfi,a,e. meiftctlidf. 

Mincarz, a* eirt Wunj^et* Mitrjga, i. Bcftgubrtngee, 

ftet* mitr^zyc, Me gdt flebtt* 

mincuje, owac, ©elb fcfcfa* * lid) jubringen. * 

gen. Mizerak, ciettber 3Rei?f($» 

Minera, Sftmeralietn Mizerya, Tfrmuff), <£ien&» 

^linia, i.9Rmien,33erg*3tne* mizeray, elenb, arm, 

ber,MtoteV Mlccz,W<gRiid& tmgif^ 

minif malowac, ma^Jennn* Mlecznik, a. 9fti(d}mantu 

23erg=3inofcet\ Ntleczao, £ 9Rifci)*@peife* 

Minucye, Ephemeris, (£a» Mleko,! bit $$1x1$. 

lenber, mlocg, fie, brcfifreiu 

Minuta, y. t>k Wlmute, it* MJoceme, mlocba, ba« ©re* 

9>erpenDicuL f<#en. 

Wfcidd, u. przafny, Jj3onig* Mtocek, cka. ein JDrefc^t* 

miodu plaftr, Jionigfeim. n>(odfzy , be* jjungere, 
«*- pity, bet $9fc|»f ♦ ' mtody, a, e. juwj. 

— ■robig,>i<5,9Kc£ebraueiL MJodz, i. Uc ^ugcitb* 

Miodu podbieranie, Dad 4)0* ' Mlodosc. 

nig '#u$nef>meru Mtod&eniafzek, 3^3'*™}. 

Miodownik, u. ©pei$*$pfef* mtod&uchny, a, e. 

ferf ud). Mlot, a. bet Jgkmtmer. 

nuotam, ae, fdjrotogen, toet* Mlotv&ek, a, Jpdmmerlein. 

fen* ■ Mlyn, a. bieSWu&fe. 

Miotetka' do fzat, tfletbcr* Mlynarka, L 5)W^dm 

£3efen. Mlynarz, a. bet SWuffer* 

MiotK, y. be? Sefem. Mtynfei,^^ jut2Wu^lett ge- 

— niniebi^ einSoDtet, {)4ttg* , 

. Mty- 



Mfyni<i @*rg& * <Sforof>f« inogg, i«fe, gtem, id* 

SSRiijjIe. « neiu. 

Mnlch, a. to SMbicfc * Mogita^y.Daa tbfcf en*®ttfo 
mniemam,ac..met)nen, t>0> mokn&Rn^, nafroerDeiu 

roeism, Denfen, Molgrc&, i Di*9ldfle,geiidj» 

Mnieawnie, We SRtymmg, tigtett 

Sebiintai. •.-. mokry,a, e. »<*£♦, 

raniey, roeniger, mtnDer* mokrzg fi$ , , ttf> laffe Da* 
Mnifzka, i. Die SRottne* • SiBajfer. 

Moc,y,We9Rad)f. -. .-.-. Mokrayny, PLberUrin.M 
mocaiejj, niec, fiarf , mdc&* Mdl, a. Die ©d^abe. it $um« 
. tignxrtau met> 

xnocujfjfif, owalemwfrfdne Mai, a, \r fza&eclv jflei* 

£rd|te Daran fegetn . Det*3Btrtm / Die ©djafcc* 

Mocz,y. DerUrin* - Monarcha,y. einSKonard)* 

moczf, czyd, s'if , flc^ naf Monetary. fWnSd^SDlun* 

madden* • je* 

Vloczenie r a. Da* 9fte£etu < Monfztuk , u , koiiflu. 
rioczony* a, e. getie$t« ■ SMimDfiiitf , ©ebif?. 

tfodeJ, Moddlufc, cine Monunwut, fcfcift(td?e9Sec* 

gorm. ficfyentng* 

lodla do fbwaaia fiupbw, Mor, u. Die <Send)e, $j)eff t 

Die SSlepmaage- Mora dtabi, wiefzczyca, 

lodlg, dlid, sig, beten. Da* 9&u#fmdtilein Drucf fc 

iodlg fig czlowieku, id) htU Morderca, e, mordetz* « 

tt, fprecfre einen SRenfc&en SRorDer* 

an, 6ette(e* mordujg , owa& SftorDen, 

odJitwa , y. Dad ©ebet§* muDe madden* 

odrak, Die ^ornblume. Morula , i. Die SKorett, 9Dflo< 

3<Jntwy, a, e. Waultdjf* reUenfawm* 

>dro Mawatny, blfkitny, Morg, to. em f9tergetl Jat^ 

j£>immelb(aiu DeS. 

dry, a, c, blau* Morowka, i tyeftffitoutfi. 

•drzcwowa g{bka,garyk, moiiki, 3, e. |um SSHeet g*£ 
Dannen*©d)»airv fcfcig* 

N ' • Morwa 



4tf » )»C » 

Moral, y. !Dtafeeny9tait' MotyL @otttmato^,3*e|' 

tenrboum. falter. 

Mow, *♦ ba$ Sftrn. Mowi* y.Me &ttfee» 

dirogrodiki£ &a* ©* Mowci, «• dn 0Utate» 

lantsfdp £Bfe«r# mowi$, tern, wi& retai* 

eyropeyflcic (of SWfr toowny ♦ a, e. bettfc 

te04n&if$e SRter* moy t j£ f je. rociit 

fewedzkit fctf ©ofcfc Moidfici*, 1 Mr SRfefcr, 

f$e ©leer. Moeg * u. to* Oefctat* 

Mottiwy. %fy\tbkt,moy> MoinoK, L 9fa$t, ©* 

fitatejpner. wait, SEfermftgjtiu 

Mo&w Pani. fcocfeeefcrte mozny, a, c. mdcfrtig, g* 

Sroii* . ' woleig. 

Uot&wy Pao. fcodjgeefMrter mr$ gtod. t$ £umjere, 

4>err* tnif * mrzc6» (fcrben. 

Mcftqdz, il SReeftng. Miowk*, fc We Tfairif* 
M<x<i$dzem robif i$ iita<$e Mro'z, u. fccr $roft 

3fc*{tn9?3rfett. nuxrfny^a, c. frofJig* 

Mo&$£aa huti. SReflftng inruczf , czec brummau 

(gdjmdjr. mragaoi, gac. minfen. 

Moflcwa, y. SKofcom Mruganie', a. tMW BBfetfett, 

Moftwriin, I 9Rofco*tt*r* QMfajen. 
Moft > u. MeSBriicfc* Mrzewka , i. Die ©tint*. 

Moftek, flk& SBrifcfleiit. Ms'ditiel, a. dn 0tdcfcr« 
— miffo. SJwfJp&f, msdwy* a, e. t adftterig. 

Sleifcfr. Mfza 9 cnfzy. Me aRefle. 

Mo£bwe.Q9ciltfetitoCf« mfzcz? si?, m&iciif. ftd) 

Mo(zcz,u. 3Rcft rd$em 

Mofzenki u zwierz|t, t)ie Mfzyca, jfa§irattye» 

£to£tett bqpn 98te£. Mucha, y. Me §Uege« 
motam,& ^ofpdiu . Mut,a.Dtr9Rat£€fH. 
Mot A nici, jcdwabiu. ettl Mularz, MuraraSSWiner* 

%<*t<&dt)t, gnrirti. Mulnik v gKaufcfei • tret* 
Motowidto, a. eitt J^afpel btt* 
M©tyka,i.<in* £atfc Miiiica, c, SKatiJefrfitU 

mutt- 



# ),o ( # 44* 

mulowy, a, c. from SBtauU Mufzkictnicy," Sttufq&erirer, 

€fel- Die. 

Multan, a v ein SDtolbauer, it. Mufztarda, y» eme ZvrnU, 

&<f)mtt)L ©enf. 

Multanki, gaydy, ©acf* Muzyk, a. $er Sftuftcanf* 

^>feiffe. Mycie, a. baa 3Bafd>em 

Multany, multanflka ziemia, Mydlarz, a, ©etfenfteber* 

SWolbau. inydlg , id) fdjmiere ein Mt 

Mur^u. bie SRmiefc ©eife* 

4 Mumwa,y* bie gtilne 'Mue, Mydliny,Pl. bie@etf4auge*- 

Ttitger* Mydio, a. t>ie ©etfe* 

Muremotoczony,mifS9fout s myjg, myc. roafc&en, 
x er umgeben. myl$ s% lid sig. trim 

murojf, owac. mduretu My»f, li. bet ©ebanfe* 
Murzyn , a. ein SSKofjr* myslg, lie , gebenf en* - 
murzyrifka iiemiaj 59to§ren* Mysliftwo ptafze, fcer 53ogef* 

ianb* gang. 

murzyriflti,ae*bem9tto£ren Mysliftwo zwierze, fote^fa* 

ge&5rig. geret), 

Mus, ba$ iStujfen, bet mysliwczy,a,e.|ur!3agbge* 

Sroang, fcorig, 

Mufat, ber@fafjf, MySliwiec, wca. 3(dget\ 

mufz& musiatem, mu jfetvge* iriysliwy, a, e. jur 3fagb 8** 

jnmngen werben* f)&rig, 

mufzezg, muikatem, mu- Myfz, y. fete Sttautf. 

Ikac, ^ie £aare burjien, myfzaty, a, e. 9ERau$fa£f* 
. nafjunbglaft. Myfzka, i. em 3Rdu$fetru : 

Mufzkat , u , mufzkatowy myfzy, a, e. ben SWdufen |U* 

kwiat, SNufcaten48fome* ge§Wg. 
Mufzkatela wino, 3Rufcatel' Myfze tayno, $touSbrecf ♦ 

ler*©ek Myto,a. ©eftnb4*f>rt 

MufzkateJki grnfzki,S9lufca* Mienie, neblki# ! 5Better. : 

fefler48eetm mzy, cjrobny defzcz pada, 

Mufzkatowagalk^, SRtifca* -'e* reifeft, fdflf ffeinerSte 

, ten*3ftu£> gen, 

MHfzkict,n. efnSKnfqt^^ $f N- 



4fo * ) © ( # 

^J #l nabrzmiaty, a, c aufgebla* 

fen, aufgefdjrooBen, fyoty 
Na, auf, fcarauf, in, am, ttabenk 

jur* Nabydie, a, nabywanie czc- 

na, na&i, nac, )ffe§e ba, ba, go, ©tfangung, Ueber* 

t &a §ajl Du, npim $m. fommung etnet <5ad>£- 

nabarziey, am metfien, am do nabycia tacny, ldd)t ju 

^eftigjlen, uberfammen* 

nabawiam,wiackogo czego nab{d{,F.yIem,nabye, i<$ 

. ztegot einem n>a$ bofe* toetbe ubcrfommen* 

madden, antrum Nabywkz, a. Ueberfommer, 

nabektam, 4c kogq na co, Crfanger* 

jem* mar ju bereben, n£bywac fobie czcgo. {idj> cf* 

nabiegam, ac, na kogo, n>o* attf$afftn* 

jemanb uberlaufetn Nac, i, u iiol, Dotfgtune 

nibiegatem % id) (abe 5?raut , an SMtfjen » ©c« 

mtcfc mube getaufetu toa<f)6, ate $eterftiiem 

nabieram w tif czego, id) nacechu j&F, nacechowalcm, 

faufe tin , gieffe in mid) ow&, bejetd>nm, 

etnoatf* n&ecfrowany, a, a. gejeic^ 

Nabijac, Mu&kiet, D/ialo, net, 33rennjctdjm ^a« 

ein 9tof)r, <5tucf laberu benb. 
nabi jam komu ufzy, id) p$u* aachtopac komu, toot etnen 

bete jeitu We O&ren doDL , Lauren, £erf, Sietfel, 
nabity, a, e, natkany, gda* §(egd jem. fc&efeetn 

ton, t>oll flefiopft nachodzj, diie, na kogo, 

nabladUarilptbla^mor^m jem. angceifett, auf jcm. 
nabHzfzy, aljerndc&fje, f foggefrm* < . < 
nabli2ev, am aflerndd>f?en* nackramuj§cy , a» c. etoa* 
Nabozenftwr^ £ ©Otte* ^tnfenb* 
$)tenji, #rtbad)t. - nadiramufe, ow& etnw^ 

naboinie, ny, a, e. anb ddj* fjjinton 

% nachylam, Fr. Wcm, ad, na- 

N&*toiaJo&, i, bit %xfbl*> xbyif , ft life #, neigoi, 

■aahjr- 



mimmmm — ■■■— gi'Vi i f . i f i ■ , i ■ i i — i hi|1>i ^ MM . 

nachylamsif,ft(^bucfen r nei' nacinam, ac\ narzynam^ 

gem karbuje^ emjjauet*^ ein* 

Nachylanie, a. bte Sfteigung, fdjneiben. 

25eugimg* aadMkam* ac, ein-- VoHbrfc 

nachylony^ a, *. geneigt, ge* cf em 

beuget aactfniony, a> e. eingebrudfo 

&aii§gam> a<5* na fwoy pofyw iia czczo, nihtyterti* 

tek> menbety f efjren ju fet* Naczelnik, i feet 3$mit§ an 

nem Sfiufem ber ©tirn, ©cfyni&be* 

fcaci§gam zegarjd^ jie£e bie ttticz#*ciey, fe§r oft 

U^rauf^efle,naci5gng, Nacsynie, a. ein ©efilfjf, 

F. " nitif gpgteoi » gnfc dwiiuchowe, mtr JWO) 

fcegarek. ' D^refyJfpanbfteben* 

JSfacigganic , fcfc'gr^, tia fwoy — ? srebra^ ©il6eiM&eben|> 

f>oiyitki,i)a&\Xf)t*Tt\xfiit* nad, ufret* 

|en 7 boS#nrcenben jueig= nadajg,, ten*, dam* da^fepi** 

item 9tu$ett» taU bega6en, ftefefyenfett 

K^igfieja^narznienic^ em bfl8 Jfrofpfcaf* 

©arid), eine $erbe> — • ko<*dio!> erroeifmi , tint 

Micicram, Fr. tern*, ac> F. na* ^itd^e 33otfrefaf>etr tna* 

trfi natrzyy> fcatrzec co tfyem 

tzym> ef was womit einrei* *— ac komii cz^go^iia sfych 

ten, befefymieren eftw* flow,, etnem trie! f<fyeleen, 

iDomtt geben jemanben jtfjlimme 

~- ii%/fdjtetbebieO§ren 5Bottfe, 

mif 0tebttu nadafc koftm tztgo £f£> t$ 

*-^c na kogo> auf einen fdjenf e eittem t>ieU 

nen, entgegen, jumtDee nackcy, iaufs fy&tfjftt} (tuft 

feijri, fiberfaden jemanb* aflerldngjW , ittjf* fcflet* 

N&lcranie , a> natarde , ba£ tt>effejie> 

€tttrriben» nadalfzy^ a* e. <itterft)difef!6 

*^ n&azd* bet Km Ut&er* Naddaie ko&iotfv bie 35er* 

fall* mt(jrcmg be* ©Dtees* 

&&3$y»a» €.efnge^nen,etm SDienffcs, * SSefdjenfung 

Se^nifterv eingefer&fc ber $it$etw 



4f* <t ) o ( $ 

nadgc co, etroa* auf blafen* nadobnie', y, a,c. Iteblicfy, 
Nadate'k, tku , 7(ufgelb« fc^dn, artig, mamerlid?. 

nad^am, ac, komu, t£un, nadol', ^erunter, unterrodrt& 

jem* gleidj, na dole, unten , fcruntou 

— zi kim, rennen einem Nadproze'k , fete obere $(jur* 

gleld), F. zg, item, £yc. ©djroefle. 

nadchodzgcy, a, e. fcarju nadprzyrodzony , a, c. ubet- 

f omment) , tmgefe^r ge* nafurlid). 

fienk Nadrozne,ftrawne,3Begjef)s 

nadchodz? , df 16 f ommen rung , SXeife* o&er 3e(jr« 

barfiber, frajtmfd)en ge* ©elD # it. 9tetfer*3ef>rung. 

gangen, e£ trite (jeran* nadrozny, a, e. can 3Bege f 
jiaddaj?, dac. brubergeben, nadftawiam, ac, attfegen, 

ntejyt (nnjatfjmu (anger madjen, fcarhalten. 

nadgcie, a. ba$ 7(uf6lafen>, nadwigzujgjowa^anfnupfen, 
*. ©C&Wttlfh Adj. nidfrty. anfefcen, nawijzujg. 
nader, fe§r, uberau*, nadymam, ac, aufblafen. 

Nadescie, a. Ueberfafl, ftyleu* — s'i? fid> oufbld^en , <tuf* 

mge^nberfefjeneTfafunff, fc&roeflen* 
, 5Dar|rotfd)enf unff ♦ nadiiany, a, e. gefuffeC , auf 

nadgto czynig, nic, aufbla* etnenSaben gejogen. 

fen, ble^en. Nadzie'ja, e- bie J&ofrtung. 

Nadgtosc, i. bteTtufgeblafen* Nadzienie, a. Sinfefl, $ull' 

fcrifc felv 

nadgradzam, ac, F. na'dgro- Nadziewacz , a, kielbasnik, 
dzg, dzitem, d&S, aerfe* SfButjhnacfter, 

|en, nagradzam. nadziewam pro&j, g$s, id> 

aadiezd&m, afil o£n<$efe§r futte Da^ Serf ef, Die ©an$. 

f ommen gerteten* Nad&ewanie * a. bag 5Bur jb 

N4dmiare'k , bie 3 u 8 a H madjen , baS 3tt§ m au f 
Uebermaf?. einen $aben» 

Nadmiarz^ ber Ueberflufl, nadzwyczayny, a,e. auffer« 
Uebermafj, Ueberfc&ujj* orbentltd), extraordinair. 

nadmierzam, ac, btubec nagabam, ac, kogo, terpen 

roejfen, jeroanben, 

\ * .. Naga- 



- ♦ ) o( ft 4*5 

Nagabanie, Die 2tnret£img, Najasnieylzy , £)urcf)(aud)» 
^nfed^uag. f igfter, WlerDurc&lauc&fig* 

Nagana, y. Die labelling, fier* 

ge£l* Najazd, u, najachanie, Uebet* 

naganiam, ad ^injufreiben. fallen. 

nagi, a, e. ny&L Najera,najgcieczego,3Riefe, 

Nagigcie, a. DteQ3eugung. 93enniet{)ung , 9Serpac^< 
naginam, ac v czego, eft>a£ tung, Arende. 

neigen* najemna rz^cz, gemiefef, 

— : % id) bucf e, beuge micb* najezani &s, ad jtdj aufUd* 
Naginanie, a. bag 53eugem ben, blafen roie ein 3gek 
nagle, et(enD& Najezdnik, a. #nfatfer,Ueber« 

Nagiosc, i. Die ©djleimigf eif, trumpeter* 

©le* najezdzam, ac, kogo, jem. 

na gty> a » "«• et(ig / fdjnell, mit©ema(t angreifen. 

fcfyletmig, Nakazanie, a. #nfagung, QJ* 
nagnity, a, e. angefauff , am fehL 

gef ommen etn>a& nakazany, a, e. angefaget 

nagnoiam, SKiji rootduf te* Nakazenie, a. ein Setter* 

getu nakazujf, owad, anfagen, be* 
nagnoiony , a , c. geDunget, fe^len. 

bemtfiet* nakffujg nagryzam, anbetf* 
nagorzey, aufs at gfie« fetu 

Nagofc, i, Die 35l6|fe, Sftacf ig- Na'Mad , u. Unf ofiem 

fatk naktadam, ac, na co. auf Den 

nagradzam, ac, ae^elten, er* j^aufett legem 

f e l en - — na co, kofzt czynig , fidj 

Nagrawaaic, a. 2CuStad)ung, j a jr en eoflcrt, Unfoflen an* 
Nagrobek, bka. ©rabfcbrtft. we nben, 
Nagrod^y.^rfelung^et- naHa d a £, wprawiam, am 

9 <ltun 9* geroobnen. 

nagrodny^a, e cgfefe _ £ < ^ mo$ an , 

iiajadam «* ad ftcfr fait g^ntn, ^ 3en , i3t 
Nahayka, i Dfe ffcitfcfc ^ 



4f* * ) © ( # 

NaWonieoie umyflu,. 3uneU ^alcwalny, a, c, jum Qui 

Sung, fdSJenfen se&orig. 

Nakolanki^Pi $nie'$ofett* aaleivam, ad eingieflen, 

2Jdni>er« . Niaiewanic, a, ^tnguffung, 

Nakowaiuia, kowadJo, 7(m^ ©nfdjenfau 

bo£ Nalewk^i.®aflcr«©e(cfeirr < 

nakrgcam , ac, zcger> mtftie* $ani)fa£* 

f)cn Die Uht, naleiycic, gebu|)rfid>* 

nakrapiam, ac^ befprengen* naleiyty, a, e. ge£6t% 
aakrapiany,a,e. eingefprengf* Nalezyto&, L ©ebu^, Per- 
Nakryc ftol, fcetl $if<# 6c tinentien. 

rfen* Nalezy. ea ifi baron gefegctK 

nakrywam, ac\ przy- fee&e* Nalezionek, a.eingunDling, 

<f eru Nalcgacz, a. u rtgcfWmer, bit* 

Nakrywka, l tin 2)ecffel <er« 

aakrzywiam, ac, f rumm ma- Natog , \x. bit ®eroofjn£e*t 

c&en / beugen* Nalo&rica* fitHtoeib , SScg* 

NaXrzywicaie, a. Sfcugmtg, f^ldfferin , (Joncubine A ' 

SBerfefmmg* Kfaitrefle, 

aakupic* l^m, F. pif , eitv Natoznik, a. Q3epfcf)ldffei\ 

faufen* natozny, a, & angero&)nck 

l&faamjg* owac> czego* an? namacac, tern, cmtaften, fu£* 
, brec^en etma^. fen* 

nakny, a,e< eingegofl^n, it. namaczam, co, frefetH$ftn> 

aufgeloufetu nag maefcen, eintauc^en 

Na^cz, a. J^aup^&infce, etroasf 

€tf?n4Qinbi« Namawiacz, a. Ueberreber* 

nilegai^cy, a» $. tyQtanf naoiawiam, ac, uberrebeo* 

fcringenk na»n*zac , F. if , Icm. Fiv 

naiegain, ac, konuv. ».ora,uf uamazqj$> owac. be^einF 

fcrfngen # urgiren , treiben fc&mierem 

jemani)* Namazaaie. namafzezeaie, 

Kaleganie , a. ba$ infldntige ©albung, ©nfc&mtetung. 

^n&alfen* Namidt, u< J)a6 ©ejelf* 

NaJewac?, a. fa ©c^cufe, Namicftoik> a. ^tobtfyaittt. 



. fl )o( » ,4'ft 

liftnosc, i. fete 33egter* napawam, ac kogo. jemattfr 

z f ©etlfceit. ttdnfen. 

lilo&iwfzy. aftetgnaMg* Napawame, a. &a$$r«ifeifc 

e» Napawalne mieyfce. QJief)* 

tilfzy, a, c, namileyfi^y. trdnfo 

flerliebjfa napgdzam, oaganiam, ad 

riot hetmaiifki. ©faabfc jujagem 

iJejdt faipctnic, Jem, F. nig, ¥?. 

lioteknad lozkiem. tya* napetniam co czym, ftil* 

iltoru y (en tttoai womifc ' 

liotowy, a, e. jum©e* Nip&rienie, a, Das^uflcn, 
eft gef;6rig. 93ouma($uttg. 

riotnik, ^©ejdMiac&er* Napigcie, a. 2(uf)pcmmmg« 

ltodfzy , a , e. jtmgffo Napigtek , tka. We §e*fe, 2(&i 
miey. gum roenigfieiu (of. 

aowa, gefdfjteSfteijnimg. naprgty , a, e. anfgefpannef* 

iowic j?ig dajg, lem, F. nipijam <ig czgfto. i<$ ftinfc 

g. tc^Iaffemic^iJberrefcem off* 

lownie. ubervefcent)* napinam , ac, na£i§gam luk. 

lowny, a, e. kid)t ja &en Q3ogen fpmmen, auf* 

iberabem jief>en« ' 

izfzy, imtetfle, crgeben* Napis,u, k&?g, tytul, $t 

ter ( JDtencr.) ml, Ikberftyctft 

ftatek. }ute$t, enb(td)* napoty, §alb« 

adfo mig , c* ubetfel Napominacz^ a. 3B*tma§« 

nid^ tier* 

adam, ac, n& co.tpoftiuf aapominam, ac, kogo. }* 

aflen. 1 manD t>erma(jnen. 

adnienie, a, na eo. tte» Napominanie, a. 93ermaf)* 

>erfafltmg* nung, Qjrinnenmg* 

arfte'k, tka. Stnger^uf^ napoty m, fcrniadj, n<K#* 

arzam, ac. bruf)en. maf)(& 

arzanie, a. ba$5dnif)em napowietrzny* a, e. bat in 

atrzam fig, a& |Ur©ntt« &et iuft if!* 

e fe&ctu • Napoy , jo, ter ttamf ♦ 

$f4 ***? 



Naprawa. 9?erbejferung» nardowy , a , e. Don SRac* 

naprawiam, Fr. ac co, wic, Den, 

tern, wi?. ftcrbeffern* Nardd, 11. ba$ ©efc&Ie#f. 

— kogo na kogo* jemanb Narodzenie , a. ©eburf. 

an^egen, Narodzenia dzieti. ©eburtt* 

naprawiony, a , e. wrbeflfett, "lag. 

juredjtgemadfo narufzam, ac, t>erle|en» 

naprawny, $?,€. ba£)Ut>er« Narufzenie, a. 93ferle|un<}* 

bejfern tjh narufzony, a, e. t>erie|f. 

na prgtce. in &L narybic, mit ( §if$en befe|etn 
na prze&wko. im ©egen*. narybiony , a , c mit $ifd)en 

t&eif. * befefct, 

na przemianv, ^33ec^fc(met* narychtowac dziato. ein 

fe. ©tucf n>o§l jieUen, rufr- 

naprzdd. t?or$ erfte, etftKcf}, ten. 

anfanglid)* narzgdzac, am. fcerferttgen, 

napuchly , a , e. gefcfy&olf gu redjt madjetu 

(en* narz^dzony, a, c ju red}* 

napufzczam co czym, be< gemad)t. 

. feudfjfen etrcag , mit$ro* Narz^dfte , haczynie, 3Berf* 

pfen fiiflcn , bei$en. jettg, #au#gerdtf^ 

napufzezonv, a, e. befeucfc Narzekanie, a* fra*2&e$fta< 

ttt, etngefropff. gen, iamemum 

Napufzczenie* 35efeil(f}fimg, narzynam , ac. anfd^neifcen, % 

33it$ung« anferbem 

Narabiac fatfzem. bejlec&eh Narzynanie, a. &0$ Sin' 

jemanb mit ©elb, mit fc&neiberw 

Salfcfr&eif umg^en, narzynanyt em$efd>mtfen* • 

aaradzac s'i$ z kim. mitef* Nafadu, ptogowy. ^Pftog* 

nem fid) bewe&em @terje*@c^aa?« 

Naramieanik , a. ein 3frm« nafadzam,F. ac,d£ic,tem, 

bank F. dz$. fiigen, jufororoen* 

tarazny , a , e. be$ ber #anfr. fe|etw 

Narcyfzck, a. Die Stawijfe* ~ kokofe. We #etme fiber 

Narda f y*3torfren* €i;e*fefen* 



#• * 
&* 



fr ) o ( # . 4f7 

. fie'kierg. etneti Jjjelm to naftawiam fzyj. id) jlrecf e bar 
bte ty:t einmadjen. ben Jfjafe, 

rzego w ogrodiie, naftawiac beczek, &Ienic. 

9)ffanjen fe£en. Sennen, ©Idfer f)infteU 

nafalam, acco. ettoad ittit len, ausfefem 

©alj beffreuetu Naflgpca , e. Sftadtfofger, 

nafgpiam sig. bie©tirn run- naftepnie.nad) unbnad^folg* 

jeln. Iid> 

nasienie, a. ber<&aamen« Naflgpowanie , a. bie fflad)* 
Nasladowanie, a. ffiadffoU folgimg. 

ge* naft?puj?cy. ange^enbe, axw 

Nasiadowca, e. 9tod)folger, tretenbe* 
Nasladcwnica, e. SRac^foU naftgpuje. e$ rucfet §eran. . 

gerim' naftgpu j$ , owac. nacbfolgem 

nisladuif, owac kogo w • — na co. id) frete roorauf. 

czym. jcmanb nacfyfotgen, Naftolka , deka. erne SBurf e, 

*a&men, *tfcun roorinnen. giljmanttL 
n&laaujg Oyca. id) arte bem naftorczyc ufzy. bie Ojjrett 

SJatemad). f^tfcii. 

naflugujs, ufluguig komu. Naswigtiiy, a, e. (jod^etlige, 

bienen jemanb , juStfen* a(ler(>eiligjle. 

fie fiefjen. nafycamFr.ac, ic* lem, F. 

nafmalam, ac, fmolf, be* eg. fdtttgen, madden Je* 

fdjmterenmtt^ed^t&eer* manb fatf* 
Nasmicwilko.a. 93erlad)img, Nafycenie, a. tie (Sdttigung. 

QBerfpoffung* nafycony.a, e. gefdtttgef. 

Nasmiewca, ein ©potter/ nafyJam na kogo. einmaf)! 

SSerfad&er* nacfr bem attbem lajfett 

nafoli c migfo. §leij$ be*tiv ma&netv 

fafjetu — do kogo przyjacioly , id> 

naftajgey, a, e. anfangenb, befc^icfe jemanb mit 

ang^enb* §reunbett» 

naftaje kwjiyc. bet SMottb Nafytanie do kogo , na ko- 

fdngt an jufc&ewru go, bie €rfud>tmg, fiefc 

nailarfzy, a, e. dltejlfc SWa^mmg* 

8ff , nafj 



4? a # ) o ( g 

m< «— w— p»an»w<p^»—i i ———i ■■ i i W*— ■fc— io^— ^ 

nafyp&, auffd^rten* N£nk umiejgtnosd bte 5SWf 

nafypu j? Fr. owac , pjic cze. fenfc&afe Oer ^unfle. 

/ go, efroa$ auffdjuttett, NaiifzH»naufznica.emO§t> 

ffreuem 9^ n 9# 0(>renfpange. 

aafzam, ad tragen* Nawa,y. ©efdj}aufber@ee, 
nafzczepiam , ac. fpaltem 23o£k 

nafzyniec. tinfer* ianbe& Nawbudowaniamieyfce,bi€ 
natchn^c. onMafen. icrflat)ie / Crt, n>o man 

Natchnienie, a. ber $rie&, ©cfyiff e bauef . 

©ngcben, #n§aucfjem — <Jno: ber ©c&tff&obcm 

■at&minowad anfef en, auf* Nawy przodek, zadek. be$ 

jetdjnen* ©djiffs 95ocbec*J£mfer- 

Natrfrminowanie, %lfe$ung, tfytil 

#uf$etd[>nang* Nawy rozbicic. ber ^pdjiff* 

nat$zam, ad duffpttuiett, • 6rud>. 

attfbe^tten. Nawalnolc, i, fala morffta. 

Natfzanic, a. ba$<5pannen, @furm*®mb, ungefhim 

2(u£bef)nen« SBeffec. 

nitkano, ny, a, e. fcoflge* nawi^zac, tern F. zj. anbin* 

brflcfe, gefutfr. ben. 

B^tjaczam^ ac ? ttocz$, eln* nawi§zany, a, c. mtgebtm* 

btucf em ben , jugertdj ttt 

Natrft. Jfpanbetotadjer, #ra* nawidzg, diie£, gernfe£em 

felek na wiedzam Fr. dzac , F. dz& 

natykam , ad ei nffopfen. km , dzid erfucften, 

Natykfoie, a. bte Stiftung, Nawiedzanie,a,nawiedziny. 

<8topfung, # We $eimfiic&tmg, SBiflte, 

natych miaft, afe&afb, atlf <£rfnd)tmg* 

ber ©telle* nawiedxiony, a, 6 6etmg<* 

niuczac, am, Fr. (e^ren* fuc^e # erfudjtv 

Naucayciel , a. ie^rmeifler. nawijcey , cm meiffcn* 
Mauczyc sif , am Mg. lemem nawigtfty, a, c. grdffefie, 
•Niukl, i. ie&re, ©iffenfc&aff. |*d#e; 
Nauki wyzwoiohe* bic fre$e Nawoy , vu ein SBe&et* 

$dnfir« . < fawn. 

Nawaz, 



) |$C ( o ( # W 

i j p, m P , . .. ii j. i ■ ii i ■ . n . — ( . ■■■!■ ., i j. m — < ■ « 

WOZ,u, We3«fu^/ $& Naznaczenie. bie ©ejetcfc 

fammenfufjr* ttung , Tfafefuftg; %t^ 

vo^iicfu^renaitfdnen fung, 
Jpauffen* naznaczony^ a, $• ge;e|c$nef, 

woicnie, a, ^ufammeiv bejHmmt, 

^duffung/Swf^nwierff^dt* nazw& «g inaczey. fetnen 
tung* Sftaf>m*nt>er<lnbenn 

wracam Fr, bef ef)ten. Nazwany, a, e. Die Sftenmmg, 
wracanie, a. Um£ef>rung, ©enenmmg. 
QSeMjnmg, bag3&ieber» nazwany, a* e. fcenennef. 
fetjvetn , N&wiiko', 1/ ber >^ma$im - 

vrocony, a, e, befe§rt, nazywaj^cy, a, e* genennek 
umgefe(jrk mzywam, a 5, Fr. nennem 

,vrzec. einfod)en« dad przezwifko, eineti 

*rrzal foli. mol roit '©all (&f el*9takmen ge&en. 
Ourc^giefod^t^ Nazywanie, dawanio przcz- 

aryifzy, a,c. obtrftt, <rf* wiflfa, ba$ 3ftennen,€tf el* 
Icr^od&fle. na^men geben* 

yduj^ 9 owal.fmbm, ngeg, ng&& jemanb locfetn 

irdujc £g co, man ftnbet Ngdza , e, bet jammer* 
etrna^* ngdzny , a , e. jdmmeriid)« 

ymacz, £, Pan. ©ermie* Nerka, i, bie Sftiere, 
t^er« ngta,y.n>oburd>n>a$gelotftf 

— fitugiL etn SSRiet^er, n>ir& # iotf?@petfe t 
Stfietfc&SSttantn nic. niefces, 

ymujg, awac, komu co. Nic, i, ^aben* <■ 

t>ermief£en ttxoai jeman* Nidi. 3n>irm 

ben. niciany , a , c wn gmtm ge* 

u kogo co, fceuren, mie* mact}t, 

t£en*>on Jemanben ttm& nicowac,uj$ , fzatg. ein$leib 

ibyt uber{tti£ig« * wnmnbem 

zajutrz. motgen, Nicowanie , a. bie Umwett* 
znaczam, ac, czyc, tern, bung ber$(eiber. 

F. czg. jeicfrten, beflim* nicowany, a, €♦ umgc* 

Nid 



/ 



4*0 fc ) ° ( # 

Niderlanczyk, a. cinStiebet* niebywaty Goic. tin ©afiber 
ianbec, nod) trimmer geroefen. 

Niderland* u. fca^ 3Rieber* niebywam tam. td) fomme 
(ant>« ba£m nicfof* 

niderlanfki, a, e. meberldn* Niecg, cic, ogieri,$euer ma? 
bifd), ■ cfoht* 

nie. nidjt , nein , gar ntd)t, niech tak bgd&e, fafj fo fepm 

niebacznie, ny , a, c. Un* nie'chcg, cialem, dec, nic^t 

Dorftdjtlid) , unerroogen, rooflen* 

imbefonnen, unbebad)** niechce mi%, mir beiiebet 

famlid)* md)f* 

Niebacznosc, i. Unermogen* Niech$c, i, bet Unmifte, Utfc 

^eit , UnbefomtenfKtt, lujt, ©rofl, 

$f)umfuf)nfjett, niechgtnie, uim>tfliglic$, un* 

niebefpieczen, czny, a, e. genu 

gefdjjrltd) , unftdf>er» nie'chgtny , a, e. unhifKg* 
niebeTpiecznic. gefd^rltd)/ niechelpliury, ni<f)t pra£l(jaf* 

unftdjer. tig. 

niebiegfy , a , e. unerfaf)rne* niechwalac %, ofme^iufjm 
Niebiefcy. hit f)imm(ifdK ju melben. 

©otter. niecierpliwie, vmgebulbig* 

— swigci. t>k Jfpeittgen im lid). 

JjMmmet* Niecicrpliwosc, ttngebutb* 

niebleflu, a„ c. ()immKfd)* niecierpliwy, a. €• ungebufr 
Niebiofa , PL bit Jptmmeh Dig* 
"Nieba , a. ber £tmme(* ' Niecnota, y. tin iajler* . 
nieboja^Uwic. unerjtyrocfen. niccuotliwy, a, c. iaflet^afttg* 
nieborak. elenber SKenfcfr. nieco, etnxtf, roenig* 
nie'bofzczyk, a. roer tobtijt, niecwiczony, a, e. ungeuBt* 

ber <5ee(ige* jaieczuj§cy,a,e. uneropftnfc 

Miebofzka. Die 3Bo§lfeeKge, lid)* 

aSevjf orbene. Nie'czulosc, i. Unempfmblicfc 

niebotyczny , a -, e. bit an t>tn frit. 

*£immel reidjenb. Nieczyftote , i. Unteimg* 

Niebytno^c, u WbtotftntyiU hit ' - 

aic- 



$ < 



# .) o ( J<Jt 461 

„^^____^^ III I Mll—I ■ lWl*ll I «■>■■ II | 

nie ckJjg pokoju Jd^affe ntd>t niedozrzaty,a, c. tmjdtig* 
mtt$riet>en, 9fa£e. Niedozrzaiosc, IWnreijigf eik 

nie dav tegp Boze, &a$n>o(* niedozor, u. too feine 2(ufc 

niedbale, nac^ld^igli^ , un* niedozoray, a, e. o£ne 3tuf> 

ad)tfann ftcfyt. 

Ni^dbalftwo, a. Unacfytfam* niedozwalam,ad,Fr.lic,tem, 

feif, ' F. J?, nicfc §utajfen, et^ 

jiiedbaty, a> e. nadjfdfHg* faubetu 

riie'dokdriczony , a, e. rtid^t niedazwolony, a, c. Utt juldf* 

complet. fig nid)£ erUxubet* 

niedoflyfzg, fzec, f)att$6rig Niediiela, i: &et ©ORtifag, 

feptu Ni£d£wiadek,dka,@>corpi<wn 

niedoftaje mi grofza, e$ fef)* Ni&lzwiednik, a. 33dven4ct* 

letmfcnocfyein ©rofdjen. ter* 
niedoftaly, a, e. unreif* Nied2wied2, dzia, bet 33dr* 

niedoftateczny, a, e. mc&t }U* niediwiedzi, a, e. t>om ©dr; 

Idnglid)* » niegdy, niekiedy, e(>ema(jl$, 

Ntedoftatek, tku,9Wan<iel* bi6n>ei{en* 
nicdoftawac, mangeln , ge* niegodny, a, e. unmurMg* 

bredjem niegrzeczoy, a, e. heplid?* 

ni&oft$pny,a,e.Orf,baman nie'karny, a, c. ber ju(> nic^t 

nid)t f^infommen fan, * jie(>en Idgt. 

uberftef en* niektdry, a , e. mandjpr* 

niedoKwiadczony , llhtter* tticktdrzy, eflicfye* 

fud)f, imerfaf)ren, niclacny, a, e. uic&f mftjHg, 

niedowarzony, a, e. nid)t gar gej$dfttg. 
1 Qdod)U Ni^agodnO^i. bteUtumfbtg* 

Niedowiarck, tmgfdubiger hit 

$£oma$« nietagodny, t> c. unange* 

Niedowiarftwo, a. tyngfaube* neljjm* 
niedowierzac, Fr. mij)* Nietaflc^ bte Ungeroogen§etf, 

trauem Ungjinjl. 

niedoyrzj. rze£, b(6be$ ©e* niclalkawie, wy, a, e, imgc* 

fid)t fcabem n>ogen, wngutig, 

ni 



4** $ ) o ( $ 

aiel$kllwie\ wy, a, e. uner> niemitoiiernie, ny> a* & un* 
fi&rocfcn, be^etjt, £erp farmfytt)fgt 

faff* NiemiJosicrnasc\ Unbatffl* 

lucludzki, a, c. imfrtunte £erjtgfeif> 

Hcfcv ' Niemoc, ^(g^tood^^ei^ UiW 

Kieludzko^ L UnfreunWtcfc paf (ic^f eit. . 

1 Wn n&tioc* g& gtem*ttfd)f Wfe 

Nielutptf, I ttnbatm&etyujr nen/ntc^t^ermigervfranf 

fete* » fan*, 

tt&luto&iwie, wy» a, t» an* Ni^mota, y k ©fummhetk 

barm^erjtg* Nicmowijtko* £ Heine* 

aim, niz, e$e, a(& $ivfo+ 

niemal wfzy fey ^ btyMfyt Niemownosc, L Unberefc 

oOe, fomfeit* 

nicm^m, mice, id) §abe niimowny, a, & Utt&ereDfr 

nfdfo e* fe§le( mir* nicmozny* a, e. utmt6glidJL 

nicmafe go» et ifl ntd^f b<h Nicmoiaa rzecz,Unm6gtfdj*~ 
nietng 0ti ♦ a, c. roeibifdj, fetg, hit 

imbe$erjt tii&ny, a, e. (iumm* 

Nicm^kosi, ni^mginosc* niena czas* JU ungelegeftet 

miemg/iata, niem^atka, ttrt* ttie ria r$k$, nidjt ttdd^ t)ft 

Nicmcn, $femelflu^ nieaaganioiijr, a> c. iftfd&e* 

Niemiara, weiniernosc » Urt* lid>^ 

mafjiftfeif* aienagorfky, a* e. nidtf ju 

Niexnicc, mca. &eutf<$tf« Derad)teii, ntd)t cben bet 

Nicmiccka, Ziemia, ©eiif fcfc fdjlimmfte , fc^>ied)tefJ^ 

lartk nienagrodny, a* e* unetfe|* 

Niemka, &euffc^ ^rauertitm* (id)*, 

met. ti^pakazony,a^ unberk|t, 

aiemiecki, a* & Cetttfd)i ©§ne §e()let» 

miemiernie, liber * urtmdfHg* nienalczvty^ a, t. ittdjt }Ug£ 

niciniemy ♦ *, & itoroajjig* fcilnaptifatay* a, & 4ifo»M>efc 

fctfttj* 



>rtng(tc^ f m$t rote&cr ju luaoWarowany* a, e, unfo 

nadjen. tpagrtf. 

larufzouy, a,.e. Utlfcet* Nieobvczavnotfc, Un§6flrd)* 

e|f. ^ fdt^ Unflcdgf eic 

nafyeeuit » a. UnecfoM* nieobyczayny , a, c* feer hint 

jung* SNoces gelerpee §af* 

nafycony, a, e. unerfoff' Nicoch^dozno^c\ I Unrein* 
id). Ud)hit 

nawidz§c y > S9Wf}gunjii* Nieochota, y # ©aumfdigp 
jer. fete* 

nawidzenie > a. 2$et£af nieochotny , a, e. faumfe(ig» 

fang. Nicodmiennosc , i. Untordn? 

nawidiiec kogo, titm tftxlifffhit. 

[jajfen. nieodmienny, a, e. imfrerdn* 

nawiftnie, ny, a, c. *et* berlid). 

Sjafjf, eifciS/ }ur SRtpgimfi nicodwJocznic,o^ne3Serjug. 

tjeneigt. nieogrodzony, a, e. unbejdtt* 

mwijJc, i. bet JJ34& nef . 

bacznie, znieobaczka, tui* nieokazaly, a, c, unanfef)n« 

oermut()ltc&, unt>erfe^n^ : lid;- 

obaczytem fif> ic^ bin tute nie'omylnie, ny, a, e. unfef)(* 
i>otfid)tig gewefen. bar* 

obecny, a, e. nidjrt gegen* nieopatrzoic, nic^t btfywU 
rcdrtig. fam. 

obijtotfc, L Unbegreiflicfc weopifany, a,c. mtbefdjcdk 
hit lid>. 

ty, a, e. imbegreifftdj* nieopowiednie, ay, a, e. 11* 
obiezdiony, a, c. unberif* ongemeltet. 

fen* Nico&adlote, L Utibefto§* 
obra^liwie , tttu>er(t$(u$» tiling. 

wy, a 9 c. unt>erle$t. nicoftroluie, ny, a, e. imtoor* 
obronny, a, e. we§rfe& fWjttg. 

imgemafnet. Nieoftrozn©^ i. UnDorftd^ 
obrze^any, a, a. tinbl* rigteif, Unbefnttfanrfeifc. 

fctyHfta*. wfoftry* a, e. jhimpjv 

nic- 



4«4 # ) o C $ 

jiieofzczgdnie, ny, a, e. t>er* glaubltd^ # unmogltd), un* 

f$roeni>ifc$* gleidfj* 

/ Nieofzczjdnosd, i. %ktthu* niepogodny, a, c. trub, re- 

ltd>feit, 93erfd)tt>en&ung. sengaft 
nieouzdany, a , c. ungejdu* nicpogoda, y. tmfmmt>lid?e$ 

met, unban&ig* SBetten 

nieozdobnie, ny,a, e, nic niepojgtny, a, e, unbegrrif' 

ozdobiony, unjierlid)* licfr. 

niepami^tny, a, e. ttergeg lid), niepokalany, a, c. rein. 
niepewnie, imgetrng* Niepokdy, ju, foer Unfrtefre. 

Niepcwnosc , i. Ungewif?* nie pomalu, ntd)f (ad^e« 

tyit. nieporadnie, tMterroegem 

niepewny, a , e. ungroif}, nieportdwny, a, e* fire? t>om 
nicpij§cy wina, fcer fetttm %ofl> 

3Bein ttinUt Nieporufzenie , a* Unbetwg* 

Nieptodnoscf, i. Unfru^bar* Itcfrfett* 

fett. nieporufzony, a, e. wige* 

niepJodny, a, * imfhii&f&ar* t&fyct. 
Niepoboznosc , i. ®Qtte$* nieporywczy, a, e. king* 

Q3ergeflen()ett, Ungottfe fanu 
. furd>rig£etf* nieporz§dny, a, e. tmorbent* 

niepoboiny, a, e. ©oftfof}* lid). 
niepochybnie, ny, a, e. 0§n* Ni6 prztpieczec % bag mirfc 

feblbar. Mr ntc&t t>or ungenoflm 

niepoczciwy, a* e unefjrbar, <m*gef>en» 

Set fd;led;(en 9ftaf)men niepotfledni, a.e. ntdjt i>er kg* 

fcat* te, fc&fecfrce* 

niepoczf ty chleb, nocfy mdj)t Niepoflufzcriftwo, a, bet tin* 

angefc&ntttene* 95rpfc ge&orfam* 

niepodobac s% migfatten, niepoflufzny, a, c. rafter* 
Niepodobanie, a, fa* Stttjj* fpenj% 

fallen* niepofpoUdic, furnemlt#, 

Niepodobienftwo,a.Unmug« flattlid)* 

lic&fetf. niepofpolity,a anfe^egemetn 

niepodobnie , ny, a, c. tin* niepoftrzegle, ly T a*toWtt>er' 

fe§*n$, 



# ) o ( Jfr 4*f 



M 



nen* lidj* 

: pofzanowanie 5 a.3S^rac^* piepraedaixwany, a, e. rrtit 

fung^ - . > ©efcfyenfm md)£. fcefio» 

potgga, i. fc^n>od^;i^trie^ djetu 

3C6*Jpeer^ - nieprzfedayny, a f f. mcftt JU« 

potrzebnie, ny, ^ ri un« * fcerfaufen* . 

n6t()ig* \ aieprzejednany, a, e. ttttt^er* 

potrzebujs, owa4 tc^ ^ • ftyttt 

Darf nic^t iueprzeswiadczony,, «u e. utv 

powaiam, ad gertng £at* tlbevjcuget, iuw6ftfu$ct 

ten,wrad)eetL . mu3a*8*n* 

powa&xy, a, e* unanfef>n* xiiep^zychylhy, a, e. un<je« 

lid) , o^ne* ?bif f>orttdt» ~ neigt, nid^e juget^an; * 

powa;£ony,a>e,imgead)tek nieprzygauny, a, e. iwtaN* 

pows'ci§$liWie , wy, a, e. (id)* > 

unmdftg. Nieprzyjacie],i. Der$fthb. 

'pow&i§gUw6& v Unmdfr m^przyjadielikie, ouf fttttfc 

jtgfeit, jelige'&rf. 

pozwalam, ad, fiid^C 6e< nicpriyjaitiwi^, fetnblidj* 

?imot Otgen , crtaufcett. Nieprzyjaiu, i. §eitti>|Migf df, 

'pozwalanic^ a. UnejlauB^ ©rotf* 

iifk tiifytfyjetntiotf, i. \Xniitb* 

Dozwalujgcy, a^abfc^ldg* UdF>feit r Untyjfc 

td^« ni^przypriwny, a, e. unge« 

pozwolony, a,<t. ntd)t n>ur§k 

nacfygegeben , ntd>e Oeroif^ aieprzypufzczanvkogo, i(fy 

io>et t nid>t etlaubet ioffe jam, nic§t§tt> tx» 

paiyteczno, nic, ny, a, e. roe^re, 

tmbteniid} , imnu£e / un« Niepr zypufaczinic t a. 3ttft 

srfptiepcfr. Icfelieflung, Unjutoflimg* 

poiytck, tku, Uttttd$ltd}r flii 'priy 'fobif, niffyt &ej 

•praw«fc y»Uitta^rf)eif* Ni^przyftoyno^c, tinanji4t* 

prawo^Wnw^t^** togfeif, Uttgeifcml^fo 
>cik ©$ nic- 



*«« - $' ) o ( $ 

fceprzyftoyny, a, cimcuu nie'rozmytflnie, utikfotwcn, 

ftdnbig* unbebacfcfam. 

nieprzytomnie, in Tt&meftftt Ni^rozmyslnov^, L Unfo 

beit fcacfctfamfcie, Unfofon* 

Nieprzytomnosc,L2(foefen* nengett., 

, §dfc Nierozum, il bit Xfyotfycit 

nieprzywrotny , a, e. utttM* nierozumnie, ny, a, c urt» 

tet&rmglicfr* ^ fcerjtdn&fg. 

NieqjcaoSd, u iangfamfdk ni^rozwiaiouy , tut<m%eroi* 

nier^czy, a, e. ntc&t §uttig* cf elk 

nlcrad, a, e. imgern, umotfUg* nie'ruchaai, £(,{($ t&fytt mtd} 

nie'r&no, ny, a, e. unbeqtoem* ntcfc 

nierezolut, nidjt refolvirt, ni&uchoniy, a, c. un&eroeg* 

befjerjk lt<&. 

nicrodz§cy,a t e. unfrttc&tfar. NicruCcaaic si?, ttnfapeglig* 

Nieroftropnote , i. $um$eif, fete* 

Unt>erjlan&* niecycMo, (angfant 

Nierownia, nicrownina, Un« Nierychlosc, l iangfomfetf* 

efeme, Unglddj§eik niirymownie t nidktadnic, 

nierownil, ung(ric$er2Betfe, ungeretmt* 

Ni&ownos£, i. Ungletd}* Nicrzgd, u, Nilpotzgdek, 

£cif. dku, t>k Unorbntmg* 

oierozd&elnie, unjm&eiltet Nierzgd, uczyuek, Jjpurerty 

3Brife» — nuidzykrewnymi^SMuf* 

Ni^rozdiiclnow5, L Ungated* ©cftan&e. 

lung, unaujW*Ucf?e 9Etar* Nierzgikiei, c 23uicrw, 

binfciwg* J£tire» 

fii&ozdiielfy, a, c tttger* nie'rz§dnie, $itrif$e|:3B£if6 

trenner* Nilnqdaik, 4 QJufa* J&i* 

ni<?rozczn4ny, i^netf enntU'^ ret* 

unWfcret ni£rz§4ny dom t *$uretf 

nicrOzigtnic,ny, a, & unotif* J&antf. 

tttlty. ni&2k|c, gefctatae* 

^iirozmowoy, a, e, nitty xfa ni<&* fit kokofijPMe £enm 



- 'V 



ft )o( ft 4*7 

ftienie iif kokofzy , fog NieTpanie, a. fcas^odjetu 

tegen &er <&etute» Niefplik^ a v SpttfpeL 

jJkazyt&nofc, tlttfterfeg* ijfefgodiianie, ny, a, e. tltf 
rung. ^etmuthli^uber^Jetmu* 

Ikaiony, a, e. unt>erbor* , f£en, utu>er(joff* 

ben* niefpodiiewaj^c sij, fca id) 
ifkoncxonoi6 t i. Unenfc mid) $a* geriagffe nicfc 
lid)feifc t*rfef)Ctt.. 

•fkoriczony, a. unenfelid?, niefpokoynic/ny, a, & utu 
rfkronmo^Ueicfctfertig' ru^tglic^ f uurufctg* 

fete. Nicfpofobaos£ i. Unfuglid^ 
>flawiy*tttte$re,@d)an* f ei( , Ungefc^icf (icftf e if* 

fce.~ nicfpofobnjr, ungefdj id t 9 
&aw$ komu .zicdnac, p(umpfd>. . 

<S>d)<mfc jem. attf^un, nitfprawiedliwirf, wy> a, c 
przyprawic, ©c&an&Sfc* unbifliger SBeife, tmge» 
tfen an$dngeru redjf* 

zniqfc, <Jf>re erf fdretu Nicfprawicdliwo^, J, Unge* 
flawnii, ny, a,e. nid)^o* re<#tfgfei£, Unfctfligfett* 

bens n>ert&, unefcritcfc, aitfprawny, a, c. emfdlrfg, 
fcfrdn&lidj. utu>erfd)mt$£» 

flowny, &ec fern SBorf, mefprzyj&f, anfein&en. 

parole nid)t §d(f. niemje mi cz^go,mir fe^lef 
flufznie, ny, a, e* unbifli* etn>a6* 

gerSBetfe, tmbtfltg, xov> nieftale, xinftanD^aftigli^ 

ber ailed SRedjt nteft&ecznie, ny, a, e. unto 
jflufzno&, i. ttnbitligfeif* fMnbig, manfelmut^ig. 

flychanjr, a,e. unert)6rt. Nieftatecznofc, i. bit Unto 
fmaczny, a, e. uitge* fldnWgfeit* 

fdjmacf, ntfftetyfz, lepDer! 

smiafyt a, e. furcfyffam* nieftoi to z a, to, tt lofcrtf 
:*miertelnosc, i. hit Uti» nicf)f. 

|ierb(ic$fett. nieftrawny pokann, wntt* 
smicrtelny, unflerblidj* baju!tc&e,{)arte.R©fh 

© a 2 tem 



4 6$ $■)<>( fr 

' *ett>aulid)feit be* %Rto nieuczczony, a, e. urigee$rek 

gen*, ftf)n>adjet SRagetu nieticzony, a. e. ungdehrt* 
pieftroyny Inftrument, tXST* Nicuczynnos<! , i. Unfrenji* 

. (Htmnfe*. Snjlrumenf* (jaftigfrit/UngefdlUgfrit* 

nieftroyny, a, c. unauSge* nieuczynny, a, c unbtenffr 

4>iift- *• '• ^aft* '• - 

ai&wiadpaiie, my, a, e. un* nieudolny, a, e. tittftf gnugi 

twjfenb, unfuabig,«ttae** fam, nid}t juldngltcfc, un« 

fa$tm bermogerik 

Nieswiadomosc, i. Uuerfafj* nicugal2ony,^c.onau6(6fd)» 

ren^ett lid>. 

niefWoy, ja, je* nicfoe etgen* Nieukladnofc, i Unfjoftid)* 

nwdjttg, nidjt fein efgen Uit, J^drttgfett 

J^etc fegn. — dny, a, e* tmteutfeftg. . 

Nieiiczero^LUnaufnc^tig* nieukczyfty, a, e. un^tibar. 

feif, Untreue* - NieumiejstnoiJc, i. Unroiffen* 

niefzczery, a, e, untim * (jeif, Ungelejjrfamfetf. 

niefzczerze, unaufridjrig* ■ — tny, a, e. ungffi^ren, 
Niefzcz^cie, a. bo* Ungtucf ♦ Idiot. 

.Btefzczfsliwie, wy, a, e. Uty Nieurodzay, u. 3ftt@n>ac($, 

gfiicf lid) ungludf feKcj. nieurodzayny, a> e. unfru$fr 
Nicfzpor, u. Me SBefper* 6ar* 

niefzporny, *»e. jur QBefper nietifkromiony, a, c. unbdn- 

ge&6rig v Dig- 

nietayny, a, c. unWr^oJK oieufpokoiont, a, c, nid^t 6e« 

fen. friebtget, contentirt. 

Ni&operz, a. §Iebermau#* Nieufzanowaiiie, a. Une§ttt« 
itie tykay, rii{>re nicfct an* btetigfetf. 

nie tylko, mcfot afletn. jxie ufzla ich nog!, nid^t ein 
jueuchroniiie* ny, a, ©. un* ©ebem ijl &<n>on fom» 
' DernmbKd^ men. 

Nieuc/ciwosc i. Une§r6ar* aicuwazam, ac, md)t 6el)en* 

fete, <8<&an&e, Une£re* f en , crmegen , bettad)ta\* 

nieuczciwy, a, e. Mltff^waf/ nieuwazny, a, e. unerroogem 

umfyHu % nieuiyuiy, a, tmfra«#ar. 

Nicu- 



:uijrtosd,i.Me^artndcfig^ niewimg v t<£gtatibe, fraue 
feiiv nid)f. 

uzyty, a, e, fWrrtfd). niewie&'i , * , c. meibifd), it. 

wgtpliwie, unjmetfel§df« fcom^etberingenotmnctv 
tig* Niewinno^, I Unfcfyitft* 

w§tpliwy, a, c. ungesntet' niewinny, a, e. unfdyjlbtg, 
felt* niewta&iie, fny, a, c. nidyt tu 

wazny, a, e, fraftfoS, un* gentlid), nttf)* etgetu 
roicfjrtg* •, Niewod, u. gto§5ifd&er*3fle|^ 

:wczas, u, niewczcfnosc, i. Niewola , i, fete SDtenfibar* 
ungelegene geif , Ungele* (tit* 
genf>eit , Niewolenie v a; ber 3 wan 3* 

wcze&iy, a. c. ungde* Niewolmk, a. Unterf han. 
gen, v - ftiewolnica, e. ieibetgene* 

'wdzijcznie, ny, a, c. tin* niewolniczy, a, e. leibetgert* 
fconf borfid^/ untomfbar. Niewityd , u. Unfcerfifjdmt* 
^ wdzigcznosc , LUnfcanf* fycit 
batfetk nicwftydliwy, a, e. uri&et*. 

ewcfolosc twarzy , fraud* fdjdmt* x 

get 3(nbficf, ba$ @auec niewymawiajscy dobrze* 
#usfef>etL fiammlenfc A bet? rod)t 

nw^foty, a, c. unitytffcig, wo£l ausfpric&fc 
untufttg. Niewymowa, niewymow* 

rwiadpnue, my, a, e. im*' nose, i. fd)ted)£e H\l6xt* 

nnflenbltd), ummjfenfc . fee, Uhau^fprec^Uc^eif. 

ewiafta, y. .em 2Betb» niewymownie, tmaitffpred)* 
swidany, a, c. ungefe^en* licf> / imDeutltd). 

swidi&lny, a, e. unftct)t* niewymowny, a, c linaitf* 
bar* fpredjlid)* 

ewieczirzawfzy , ungegef^ nfewymowniewidW /fiber* 
fen bie #benb*$ofh au$ gro£« 

ewicdzijcy, a,e.umt>iflfen^ niewypowiedziany, a, e. urt« 
ewiernosc, i. Utrtreue, ausfpted>(id> 

^reulojtgf eif ♦, niewyra£liwie, nicwyraznie, 
ewicrny, a, e. anglaubtg* «nau$br2cf licf^ . 4 

©9 3 . *** 



aiewvra'iyfty, a, c. tmbeut* Niczdrowic, i, a, UngefuniP 

fidfr- ^te, Unpdpltc&fetf. . 

niewyrozumnie, um>er jldnfc* niezemfzczony, a, e« xud)t 

&$,*emtrret. ; rad>gierig, 

Iiicwy twornic , ny, a, e. niezgadzam #5, id) bin nidtf 
. ftylecfc weg, unjterltcfc. cine* ©innrt, t>ettroge 

nic wyftoife nic , $u noartejl mid) nid)t 

fcetgeblid)* Niczgoda , y . Uneinigf eif. 

alczabawny,w61n^a, c. ttic^t niezgodnie,ny,a,e. unetnuj, 

$tfd)tfti% f mtyi$ t fw),tez unt>ettrdgltc& , ; uncitil, 

nicfce juf^un Dat. mt$£effig» 

aiieiatejgcy czego, frtygebtg* niezgorzyAy , a, e. toai tiidft 
niczapamiftany, a, e. umxr* fan fcerbrannt mermen* 

geglidj, l niczgwakony , a, c- imubtts 

• juezaprz^tniony, a, e« unauf* maltigef* 

getetmt* v niezlicznie, unja^lbar, uiv 

niciartownic, nidjt furjmei* |e$ftg« 

% fa«l&flfi% Niczliczaoic, i. Unjdfcfbat* 

niciartowny, a, e. ernftyaft. f ett 
nieza&my, a, e . unbefdet. — - ay, a, e. unjdfcfbot, unct« 
niezaftuzony, a, c uttttrbie* meflid). 

ML niezmiernie, • ny,a,c utier* 

nicz&rwoiony , a, e. utter* mefjHd) # uberf^roenglid^ 

ffyotfetu fiber Me SRaaffen, unenb* 

mietrzymuj§cy flowa, fret) tm Iicf>* 

SXebetn • , Niezmierno&, i. ttnermdp* 

niezbedny, a, e. fcefjltd), tut* lt$feif» 

fldrig. nicznacznie, nicznakomito, 

aiezboiny, a, c. gottfo*. unmerf lid^ 

HiitzbQinos6 y 'L®ottlofiQttit. nieznaczny, a, e. imfatt(U(; 
*iezbroyny > a, e. ungeroaff* * bat* , 

net* : niezna jomy, a, c. uitbef anbt 

uiczbyty, a, e. befd)metli<#, nieznam &$ do tcgo wy- 

fren man nic^t lop merfeen ft$pku, i$ gefie£edit5;f>a( 
tat* mdfU ** ... 

HI* 



» )e( » m 

nieznofoie , unmrdgtidj, niflri, a» e. ntebrig, 
Nieznoizenie, a. Uttertrdg* Nifkosc, i. SRttfrrfgfrit, $to 

licftfttf* mutf)* 

nieznofay, a, c. untafcltdj* nifzczgcy, a, 0. juritdjrtrin- 
niezwyasxoirjr,a, c. uttufct* geriffy < 

roinbltd), ni&czg, fzczyd, }unt($tma* 

nicrwyczaynic, ny, a* e. un« dfrem 

9*braud)tid>, uttgeiDtytfr nifzczejf , feezed, jtmicfyt 

licft, ungcroognt* rocebtn, terberfen, 

Niczwycziynoic, niezwy* Nifzczenic, a. &a* 93emic£r 

M6&, Ungemofmhetf- (en. 

&Ktycdiwb&$LUt%b*Wli$$ Nifzczyfid, a. gSerbetber, 

Um©unjK Nitawa,y.5Dtfetau* 

nic^fyadiwy, a, c tmgetteige, Nit, jeifenter -9fHt»9ftagef». • 

nu£gimf% Nito wanic, a. t)a6 9Smrietem 

niciyzhy, a, e. unJTudjf&ar* -*-ny, a, c. fcernietef, get 
nigdy, mmmer,nhnmetmc(jr* tfbrek 
nigdfie, nirgetttM* nitujg, owac, t>etnief^ 

Nikczcmnik, a, SRafette, tin nii, nizcli, ate, tenru 

i*fa*mi$erfferi,9Mren* Niia, nizina, tie StiSbrtrngK 

§du(er« 9fi%img» 

NikczcmnoscfaHebetH^frif, Niflotek, ka. ein flcinet 

tit QlktetttafyiQtek. SWenfcfr* 

aikczemny, a, & fatif, frag, Noc,y. bieStadjf* ' 

tfnfa$tnb* , j l aocfe ic. fc&gebe ctnen^on 
nikgdy, ntrgento an, anflimmem 

siikt, femer; ^foclcg v u* 9lad^(4ager, 

nim, ta>orau* # egdxmtUv noclegujft nocujg, owi£, 
nim, im , je, tejb* . . •» dbenta^ttm 
ranir, }u Mefer gefe, jt$t r hoc* tohi* ^ fltfetfcit jut 
niniey fzy* a, c gegenm&tig, ' 9tajf}ttf, fo&ttc&fe - >1 

je$ig* - nocny, a, e. ttdd^tck 

Nmog, a. SRctttmuge* v; Nog ziamanie* U$ 25ri* 
*iof$ nk&, (togc* 2ta$etu I 

niikid, tdt$ttMmfa< Noga,i, b« $uf, 1 

u ©34 None 



47* • v ; o t, ^c 

NominkyS, ^ntennung betj no\ducfany,97n9d*3dnf imi* 

Nominat, cm pn Emt cr* fcr. - j " A# 

»:. master* ; nowonarodzony^tieiigebo^ 

Nos, a. tie 9tofe, ©c&na&cl. "tea. 

Noiauacranic v ^%^WU* Nowosc, i. 9(kuer ung^^uig* 

|eri, iid)tpu|ung-; fett* N . v 

Nofal, nojatyv ein ®t0%* Nowo^niec, ilea; naif €^ 

SRafr *■• : ' ,;- ,♦ SWatm. .. , . - 

Nosickl, a,nofzarz, eia^td^ Ndi, no*S, tort 5ftcflfer, 

NosJidto, a. Die Stage. Nozdrza, y. Sftaffentocfc* 

Nofbroiec, zca,9flafen^ml9 Ndzdrzy uriofy, 3tefkw-£at* 
* $|ier, 3fia*&0nL fern. 

Nofowki, fca« ^nupf Noibwnik, tu SUffett 

$ud>* . <grf>tme&* 

nofz§cy, a, e. truant). : Noiyce, PL <$$ttet&cn 
t nofzg,Fr. sic, fragetu ^ { @d>eer. ;<•-.« 
fpo&e kogapoJudiiach, i<§ Noiyc^Barwicrfkie,S5ottiet' 

bere&e jemanfcm; <3d)eere* 

No&eni^a. bad ^cogen, &t^ — -rakowc^e&^Sc^ferem 

SMr&c, Notozfci, Pt eitr <S3if>cer« 

, Nota pidni, bieS^ofceij* ' / * 4*w> ^ - 
*-* imuByczasL, cm. flTJoten* ~ do dwiec, &cftppce»9)ti$t 

Setc^en., * ' ■,. t... 1td)t*@d^ete> >: > 

Now Kb f ^iyc4 SJUu«8^&, Noiyk pifarfki, temporaiik, 

Nowak, now(m*y f . Stalfitig, mi, nui, nuie, ep ; moglan. 
' etfc^eal^^ •'■: Nu*fck; rka, fefo tm«$er, 
Nowii^i ^bftdrftnAg, : tet anrcrm Staffer fan 
Kowin^r4>H*e*w«e3Wwi fcfrrotmmctn 
^own ? t^z^l4^5ev .* Nurki^to plywfe^ tmfctm 
Nowmjarz,a,Awi^z,3l^ ^afafa*>\mm> nrft 



# >°( * _. 473 

2am, & ti& f\d) vmttt* ofcjbkielifzfekftuc, barf©ia$ 
©offer tefien* ; mifm^opf jerbredjen. 

rzanie, pomirzenic t ba6 o pi?tku , o frzedsie, ohnge* 
Untttta«djcru fe^r^r^ag^SRttfmo^^ 

o fweyftrawie robic,bepfeU 
Q # . net Jtofi: fur jem, arbeitetu 

* o to pifac, battmt fcfyretbetu 
menn mmt fkf> rounbetf* o wtos, bei> cirtem^aar. J> 
r ieJkie d£twjr! ofceti'gtof* o zdrowie kooW flojg, t(^ 
ert^Bunfrei*, tra^te jemanb nad) feero 

ok komu id;, #edz{> fdj ,• iebert* 
jefce, fife jemanb an bet a&emif cc^udettyc, efttw* 
Seitc* <.. an bie<&rbe v wcrfen. 

hlebie robij, jc$ atbe&e oba, bct^e, obidwa, a0e 
mtsSrob. 6ei)be* \ 

pofzcz$; ic& fafte, effe nut obaczam co f id) toerbe etitxrf 
8rob„ •, / l gewafcr* / 

[g mif ubito, beine(fte< NB. fcie ^o^en, bebienen ft $ 
jen (wbe id) 9>rug*l be* . gat f$fo be* Futuri an 
k ommen. flatt $e* Prxf. Ali£ uyrzf , 

) ubic, ziq^c, einen »ot# obacz?- bamit ffcfje id) ?a 
im abprug^hyiusfdjelten. Obet, jednd .waid? , si?dfi 
> chceiny iifi, zafozyc fif > . all trgbig* kfc trete nur^m* 

oarom tDoflen mir w!fr em, foam §ah iffy m<b 
en* met>ergelafl3m y bamit b(a* 

bwf 9 *> zdrawie idiie, fen fie* 
$ gilt ben J$ate, tf ge§t otoczAn ii? f kb fe^e mic5 
it*fs4ebenli>& > worinne fur, tcfcrefle&i- 

ranicg zkiem miefzkal, te aiif €tflfe& , o 

\k ethtm angrdnjen. * obaczywaift wg, obacz&c % 
o& nitftofctttomtmit s fkf> beftnncn, 
iid)t auf einen ©rofdjen Qbalacz, *. .SBfaittrbrecfcr* 
tn - : >' obalam, ac, co, kdgo 9 Fr. efr 

i£ dbas, D 1 e* if} $tf}t xoai Jertu nftwerftn, um# 

©3f Obi 



■tfMMaap 



474 ••»*)*( :» 

Obalanie, a. >ai ttm*3tte* - v $3ttg, $<*# «***/«$ er» 
fret* reiffen,UmPojfcp jlm* wetfe mM> gegctt jc m. gut, 
nwfutig. - ' v§ort>ic& tefjdfe mtdj. F. 

O&aliny, PL ©ttin^aufeit obcydj sl$ tea tega, tcfr 

ObarteX obartlik, zapora, ry- n>crOc o£ne ba* fcpn, bleb 
giel, rin 9fogd, 93ot* ben fonndp 
fdjub. ' % Obchodzenie,a» $a6Um$etv 

Obar2anck, nka, praccl , be- gd)*ny tmrdjIDanbmi, Dec 
'giel, €fo fringe!, 9>re* Uragattg: * >- 
fd» obchodii mip t<v fcto tot* 

Qbawiam fig, A£ &g czlgo, breufl, frdhfet mi^ 
... kogo , befttcdjtcn, bejbt* obchodzit %, er $at fi$ afc* 
genettoatf^ifimfe wt genuget, zawia& 
jem. bange* , > obci$iam, Fr. iad, befd)»e« 

Obawianic 8% ttt*Q5<f«r^ ten* 

' ten, SSeforgetfc ' Obojianic, a. 35ddftignng, 

Obbieg, obbiezenic, bcr Urn* Obdigzenie, a. bieSSefcfcroer* 
lauf, ttraM^ttmfang. ' be,fafh 

obbiegam, &, urofauffctt et* ob&ydiwie, wy, a, e, 6c* 
nxifc ftfotterlid)* 

Obcggi, Pi We 3 an 3 e * Obci$6ie, a, obcinank, 3^' 

Gbchdd;obchodzcnic,obc- fWmmiung, bo* SBci 
-jJcic koto domu, ba^ Uiru Ijauett 

^erge^rt, tet Umgattg dbd^, a, c. firmer fcenmm- 
iim&4tap0.~ bef. 

••^dufzny, ba* ©eden* Obcinkz, a. bcr $5e§auer, 

' ''S^&9*$f <8celch# <gta$inirer« 

• Sjfcjfc. obcowadzkim, mit cittern 

•bchodig, 6M co, obiei- ,'<r jmgegett. 

diiam, i# ge$e urn, tefe Obcowanie, a, z kiem, bef 
fefcerttm, unb6efe^ec^ *• Umgartg mit rinem, Coa* 
obfzedlein, id) bin Return * variation. , , . 
gflteefhw • • -» obey* a,e. ftremb* 

^si? z kirn tilkiwie, faro- Obdach, obd^ftA, da 

wie , i# ge§c mil cwwt @#awr, ©c&a^cnfctt* 



. tt ) o ( # 47* 

!al, opodal, ttvoaS wetfc obeznic jtij z kim, wit jem» 

darowanie, a,. i&efc$en* befannt roerfcen. 

?ung # obficie, M<&lid), §du£g, 

larzam kogo czym , iff) Obfito^c, u doftatcfc* Ueber* 

>eftf)cnfe, regalire jfltu ftofi, befceutet mef^r, af* 

oomit. doftatek- 

ic , ba$ anmefen&e 93olt obfitowac, ttcberffag ^abeti« 

knie\ in ©etjenroatt. Obfitowanic, a. ein grof 

ecnosc, i. MeOegenroart, $8etm6g*n« 

Beyfegn, przytomnoic, obfity , a, e. uberflujjig* 

)ytnoiC obgi$c, umbtege n, 

cny, a, c > przytoiT)ny > 9e* obgigty, a v e. umgebojjett. ; 

lenmdrtig, jugegem ... obi?c umfaflen. 

ftlcnie, ©dpnocfc, i8ee* Objad, u. SDtittas** ®la§U 

dumbung. > §eit 

tlzywjr, ti t, Kliywy,^ objadara, &c> ftenaf<$en, be* 

vk> €()ren* t*rle$ltdf>, gnagen. 

E&rfofJ, anjuglid^ tor* objadamb%idjbefrejfemicfr, 

iumberifcfc* objadfem 3$ 

:rfzter, a. ein Ofcifier* , obja'dowy, a, e. jum VS&U 

rwany, a, e. abgepfWcfa tag*9Kafcl gefcirig, 

rzniony,*, a.umgcfdjnti* objaduj* ow#, id) §afft 
nu SOitttag^gRa^ieie* 

scic, Pr. bet Umgang. Obj&niac** i ein €r(£uf* 
:. batf Tbttfommeit ma ret* 
^cobcsdc^.iiywnoif, obj&aiam, foic^ tens* F, ni& 
ir ^ae feine 9to£ttmg* id^ etldutere , erfldre* 

rdj wf, idjj toerbe mi<# Objfcaienit, €riduitettmg, 
egelfetu €rfldnmg. 

■mujs, i$ Utttfafle, tte(* objasniony, a, c, ttiautttU 
te in S&efif* objawiam , wiac . wic, tern, 

rnuje mig (track, et F. wij, offenbafcren* 
mmt midjdn©<&tt<f<n Objawieuie, a. tie Offenbo^ 
«♦ rung* 

/rzcjuctifc&a$Um{c&C}fc Obiiic, fepalery, kortyny, 

&ic 



v bieQJefl^dgc&erSru&en, obie£d£am Jtdni** id) fcrctte 

Surfjang. ' ein 9>ferb* , 

«— • kobiercami,feerUm£<mg obiezdzony, a, e. bertttetu 
*' mit Sopejereijetn 6b ijam, ac, Fr. i4 tern, F. jfc 

i— sciany, Ifopetem bef$(agm* > 

Objecadlo, a. ha? X*5(L — blaph?, id^ 6efd^(oge mit 
objccany, a, e. tKrfjetjfeti. 23Ied>. 

Obfccie, a, oginiicnie, be* obity, a, c. fef$(ageit* 

Umfang, Umfrefy 9Ber# obl^ciyfty, a, «„ gerottbtt. 

flank ; ' oblfk, em . SSogettfdrmig 

obiccowa<- , tife. t>er£etffen, * JJWfjWru 
Obiccowinie, a. ba* 9Sct^ obftgiajg, ow^nmbfcerum 

fpredjen. abbrecbetu 

Objccownik, a. ein ®r*£fpr& Oblanie, a* oblcwanic^, t)Qi 

~ cfrer, 93er$eiflh\ SSegiejfen. . 

objecuj? &$ na wczt?, td>' f)# ©blany, a, e, begoflm,* nrru 

be mi# jum @d)maufe - goffen; 

frerfprodjen. obfepiam, a6.Fr. it* F. pi$ 

©bjcd&ony , a, c- begha|ef , lem, umfaffen, umfangen, 

bejrejjem : - * <■ * cmbrafKrell. 

©bjema^razyjObojjr^oKe OMapiatua, a. Umfaflung, 

bepDe ma§f , ju Jbetj&en Embraifirung. 

maf)fen. oblatam,a\5,oblatuj&§en:!!ii 

Obierfe;- &-dn€nrt§ltry ffajgerf, 

bet Die ©ajjf (jaf. oblarfy 5 % e. wy tatty. taf>l 

obierarti, &6 f enoiftfen, m& oMgdliwit, wy,a, c. fdlfdj# 

tefen. : * : lid),lx>8er fillet %ttt§w 

w- na j^ki \1rz5d , v^deH , rtter. 

jem. jum Ttmte. obljdliwa nauka, imge ie$* 

ObicraniVurzfdu, nomin& re* , \ 

• cya', We 5M(jv®a$iL : > oblcgam, a£ Fn befogmu 
©bie&, obiadtem, F. obiem, oblept8c,;fcr, WCfUfan 

* begnagem ; ' : G&l«piiairfv a* We SBtrfte 
©bierfic si§, fid) auf£dtt$ftu bung* 

Obictnwia, |>le 3ufdgr, ^ ^W^^Fr.^gkj^ 

"- ©Me- 



& } ( *fc , 471 

ewam cyn§,mit3^tt be> pbpazan^ag entbloffen, be§ 

jiejfem * .. rauben* 

l^zenie, a. ^dogetung; i obnazony, a; e. nacfenb aufr 

ezony, a, e, betogert* v :, gejQgen> betaubet. 

licze, a Oblicgoos'c, i. &tt* Qbo'4:obfc|k u kofaUtmfrefc, 

#ng<>ftd^. , ^ranjamaia&yaSer&erf 

lig,u. fa$&bhit>\i$ttit. y. .<tm SBagen* 
igujg, ofcad kogo, jam Obojgtny, a, e. . fcd* jmet) 
t>er$M>fen, wrbfaifcttcfc ^onD^abert t)ftt,}n>e»i)eto 
itdd^en. feig, ncutraJ, gldd^guJtig # 

izujg, ow&, fefaf en* > obojgtno&t i. Neutralist; » 
oczg sig, c%y6 fig, fuft am Obora, y. Oar JBifefc * ©tall, 
lie&en, anfieften* ©telle. ^ 

toczek, czka„QB6(ffeut. Oborgczny, ;'a, ; ft iitiU unft 
toczyc fcatj. ein $(ei& an* Stents, 
ite&em ' ©bdaieczny, a, e. jwe^fc^n^lp 

oczyfiy, a, e, tt>6If«$t &tg. ' 4 

toga u fcaty, <3aum am oboftronny, a,*, unparffjep 
£lei&. ./ iftb 

tok,u,&er9fc6el,2Botfe* Obow, obwie^d^/Stift 
tow, u. ein gifcfcgang* feln, ^Pantoffirftv 

ozony, a t e tftergegem obowigzany, a, * toerbunfeett 
ozyc^Jem, F. zg, uberjie* obowif zolvad % komu, jtdj 
)etn : etnem *erbtnMi$ md> 

lubienici, e. hie Sraut d^eti* 
Inbieniccein^rdurtgant Obof* u, Xrmee, lager* > 
tuda, y. ^etitljde^ Obozowy, Surier, fogetmei* 

udnik , a. ein ©tetoner, ffet, 
£>eud?(eiv Obr|b, SBetfjauung, Q3er» 

ipujc v owac, b^den, , j^anjung, jnit^dumen. 

narzly, a, e. befro§rtrw it. zargby, PL 

lawiac, fe^iiodpetau obracani, Fr, ac^ obroci<5, R 
lazowac, fcerfdjmiam eg . obroctfero, umfcf)ren* 

nowa y yj j&tidiimtaKj, — co na co , etwa* roorauf 

. pQdii( 



47 > ft ) o ( ft __ 

pod&ewa? mo Mff man bung,ttmfe§mn9,it.39Mt# 

e6 ? mo bletbct ed ? bel, ©elcnf. 

obra'cam co dobrzfc, zlc id) Obrotnosd, i. bfe .$urttgfefe 

fege etroa* gut, fdjltmm v tx$ itiitt* • 

An, na fwoy poiytrfk, yt Obroi, £tmbcfe&afebanb. 

mctnem 95efleit. obrucfrac co , etmatf beroeg* 

obmcftm wmwecz, junidjf* Uc$, macf elhd macfren* 

■ mac&en. Obrus, & ba* Sifd^ud), 

©brackain , {$ mac$e Obrufck, flu, ffeitt $afefr 

. feudjtbat* (afetu 

obrany, a, e. tm&fytt ohrufzam &$♦ markotno mi, 

©braftam, a£, &ctt>Ac§f<ft. id> moqnire mid), ftnCx 

Obraz, u, ein Portrait, ^5t(i>« midj bdeibigef ; 

ObrazaYy, obraienie , a. bfc Obru&eiu^obrachanic, ba$ 

SJeletbigung* SBacfcfe, it. ©emutf)* 
©braiam, ac, kogo, jcm. be# . QfoDegung* 

feibtgen* obrykam fig , obrykngl &$ 

obrazliwy, a, c. bet batan nakogo, fero. mit5Boc» 

bqfo Uiefoigct roerbetn (en (wrt arifajjren* 

Qbrf<%y.$oraien*&anb,dn obiywafi, Fr. abpflikfem 

SXeifetn Obrywamconi^flufznie.tr. 

Obrodzenic, a.5md^tbarf dt, id) roadje mir Accide*- 

cefafcCmbtt. ticn- 

Obrok, u. 9>ftrb*$Utter, tin* Obrywka, L fietn Accidcns, 

tetyalt. ^rofttd^iu 

Obrona, y f i8M$etbigung, Obrz§d,gdu, tine$irc$tn' 

- ©dptg* Qettmoitie* 

obraiica,c. 55efd)irmet* obrsez&, Fr. obrzezujfc 

obroni^ befd)d$en* owafi, fref$ttetbtit. 

obronny,a,e. befejtfget, &e# Obrrczanic, a* Die Q5tf$nri* 

mafpm. bung* 

obrotny, a, c. broijjrfam, Obrz^nicc t iica.Q3ef(^nitti- 

fcuttig, ba* jicb b?c§en *er* 

!df!/ Obrzc2(fk. ka, btc QSor^auk 

Obrot, obwc&ie, bk $»«* Qbcqrdtoft, I Xfrfttit, 



zydliwy, a, c abfdjeu* Obufzkowac, ujg, mit einem 
lid). . Obwf) fcfrlagein 

rzy'm, olbrzym, tin obuty^^cSefd^u^e^gefKcfilt 
iXicfe* . \ gbuwam, &, anjte&eit 

zynam, ac»co* befcftnet* »• <6dju(), 
ben roat> obwarowac co, opatrzyc, be* 

iadam co ,' tdjt befi|e efr fefligen etoa* , rooty set* 
»a*, nefcme in 25eft$. fef>en,t>erjtc&etm 
iewam, w koto iej{, t<$ Obwarzanek, nka, etn£rtn* 
"derun&unfc- gel,93te|eL 

iewiny, PL 'Jtudmutf tjom obwi|zac 9 umbinben* 
Setrdi&e, ba$ &ti*ge* ojbwied£jk>ny,a,,e,iirogefu§fo 
cebte* '•'..- ; \ > obwieSc, §enimfu(nm 

kakujgkogo, t$ umrm« .Obwidciciel , a. 2fobrtttger> 
je einetu :55ot^fc^affer* ; 

koczyc, chytt^) UJ5c,-flo- 6bwiefzc2ram,a£,coztego,et« 
wy zeysc, zlagpdzicVmit n>a$ 66fe6 fctftfunDigen. 

Botten fangen, wfcie(£n* v obwicf?czenie,a.Q3erfunDi» 
ie tretben, nad) ftcfyjie* gun$/ 

>em obwigzuj^, owa^ bebtnbetn 

alowac, JF. 11 jg, bejleflen, obwijam,, 46, co czym, be* 
eforgeru n>m&en, bmidtlnttm* 

gpic, um§erjie§em ,- momif* 

gpuje kogo , id) fc&liejfe obwmiam, &6. be jcfriltygttt* 

m tin, mm obwinic kogo ,u f§du o co, 
to czym kogo, id) jtyfe jem* t>or ©ericfjt etner ©o» 
■e jem« tin ®tfd)tnt, c&e t>crf fogeru > 

rxfent. Obwinienie , Me £w» Uitttt>{* 

kam, ac, be|f opfen. tf efong, itSSefcfculMgung, 

ch, a, obufcek, ein $nffage» 
>budj, einpolru ©fteit* Obwiniony, tin 33ef(agter* 
mtmet* -*- aingero(<£e!t,bcrount>em 

Izam fig, ocucatn jSj, pbwodzg co, kogo, id) f«jj* 
) erroadje, roacfce auf. re etoatf |«nu Return. 

befe 



1 

t 



48b v ^ 3*t * 

* befefHge etwas nut bem obyczay rcirfc t)ort zwyttzy 

©afl, fitgfe SNauten «uf/ imtecfd)teben , ttte: Ma 
obwoiac, oglosic, auStufen, • fwoy obyczay la to, t>. U 

hint) t§m* • ' Wlafuos'c.przyrodfcenie, 

obwotanie, a. effenfttd)* #?er* j>er ©emmet ^ae feme d# 

funWgunq^bfiitttigun^ gene Sftatur un& SSefcbaf* 
©bwgtywacz, a. TbtSrufer* ffr% it , Zwyczay abet 

bbwolywam » obwiefzczam, §eifi Natog, We ©eroofrn* 

&* co r effl>a$ autftfjttytn, |eit 

fun& mac&eiu Ocet, odu, ber<£j|tg* 

obwolac rufzenie , ben #ufc odtowy , a, c. jum G$tg gn 

brudj jum $t iege anf wr* §tog. 

bigctt, / ochfdoinie, ny, a, e. fduber* 

obwoif , iic, §$rum fft$tttt» li$, jauber, tern, reiit(ic&t 
Obwoienie, ,a. Jf?erumf% Ochjdoftwo, *. dUimgteiu 

rung* echfdotaqy, a, e. mo£( be* 

oby! Obaf?! retmgef, 

Obyczay, ju» ©flW^nfcdf, Ochtoda, y. (£r<jt>icf ung. 

SJraudj, ©iff etu ochlodiic , abf u^iem 

— nafia!* bie ©WO^I^it Ochmiflrz, a» #<>f«tt*fte' 

if} atifgefemmtn* ~ yni, Jj&fmeiffertm 

ir obyczay wefztb, tie ©e# — ~ two, bas'&w emeaJjof* 

iw§n$rit ifl cingerourjelf, mrifier*. 

« ifHtt Qiraucb f ommetn Ochota* y. bie JJmrtigfcif, 

0bycz*jaw dobrych nauka> $reubigf eit* , 

Die ©lie, ©tffeiifie§te. ochotnie, ny, a, e. muf)£t<j, 
Obyczayno^iSirtfamfeff, $urttg, tfiffig. 

©tanieriicfrfett, #*$$* ochotnik, a. eta j^reptetfliger, 
., fdt v Volonteur . 

obyczayny, a, e. fittfam. Odiramad, am, befdjirmem 
Obywatcl, a. ©nmofmen ocbr?niam,ac, c&ego,cfcy}ey 
Obzarftwo, a. ^rejfere^ fiatfy 4 bcfd)onen, fpdfm 

Ob/irty w jedz*niu , *Sie(> f MM* , Jeatflnbef ' €ifw 

fraf^etrt^^tger* • rettem 

cbicrai^ic^Nfr^iu wbrapitf, $l({$4»M&at. 



# ) o ( # 48t 

lromid kogo, jenumfc !£()• Oczko, a. tyeugelem* 

men, labm macfcem oczny, a, e. ju bert $ugen ge« 

bron4,i. ©efc^irmutig* §6ritj. 

;gaj$c &$ ^ mibecffrebenb, oczy&iac, am. t efntgett* 

mitUawtten,$8erbtuf$* Oczyscienie, a. Stetniguttg* 

3gam,ac fig, ffcfy entjte* oczy&iony* a, c. gtreini* 

^en / Tbi^fhic^e fud^eit, »i» get. * 

Derfireben, mdjt gew b<»* oczywi&i* , augenf^irtfo§* 

unnoofletn od, t>on. 

.gginietife bie3u8ftud>f, od czego fezyk, rgce? tfttt* 

8erjug, SBeigentng* ju {>abe id) Ok 3 un S*/ 

imbemeglid^ fwtejhnttg* od t$d 5 t>on Je|f, fciet att. 

ec> Oyciec, a, ein t8attt. odarty, a, e. abgettjfJrtn 

ska co, ociekla komu no odbic, aftfcblagetn 

>i, t$ fot jtmanb $en otfciegam* &, kogo, czegoi 

Rtampf. wegKiuflfen, fcertajfett Je« 

ili &g krowa/okoci sif manb> etn>a& - 

>wca, oproft si§ swinia, Odbieg£$z> a. Deferteui\ 

>irzebi ii$ klaczrf, tie ^Mlauffcrtet* 

foifc, bft* €&&<wf, ^5<M, odbierac, am. a6nef>men. 

>te ©ttttte fcot genootfeifc odbijam, ad, beczkf ab* auj» 

jplito iig , e* ijl Dtauffett fi&togeu tad ga^ 

t n>a« matm gworbetu odbyt, u. bet ttbgang* 

ram co,i$ mif$e,tttuf» ~~ mam *& co > M> &<>&* ^ 
te ewas a& nen guten TCbgang ntwitu 

iatosd, i. Die 3$e$i»et* odby^ lo# wetbem . . 
$teitffiatti$Uitln®\it* odchodzfc d*i*» weggefcim 
em. . odchod£i bydfo, bad <8ie§ 

i&y> a, e> (ef$mctt, ge£et ok 
^mevfdflig. odfi§<£, odfiiiK* ofc$ttt&v 

igd % eWMEd^tu odti$gam , ft , - od£i$gfitf> 

:am 5 ad <i$ auftetfetf, ab^t*, 
ttftou$etn 6dci#y> a, e* ft&#$ttUttU 

kiwte, am, wtftttk *&im T gt$* <w* btm && 



i^^wwp*— ii i ■ *——~~mmm*m——**** — — — w 



4«* $ )o( # 

^— — — —<y— — mmmmm m t i n ■ 

odomiam, ac, mi* fcemiic&C oddawarii,&, une&er gebau* 

ge§etl» Qddawca, Ucberbringet &e$ 

ojtioam, 6$, 6e£ottett, 6e» Qfrtef*, 3Bte ber&ergelter. 

f$nritav Qddefzna iyta , $>ul$o&er* . 

Od&iacz, 4, Sfairupfer, 7(6* Oddycham, ac, ^them £o« 

6auer, fatter* len» 

oda%pieoi§dzeprz^zbanky Oddych&ie, a, t>ie Uttym* 

> id) &bt Qkto In ©ecfrja Ming.- 
ok oddymaro , &, enfgegen Ma* 

— wtttkvrft, idfbqafyk fen. f 

glricfc* writ gleicftem* Odd^iela'cz, a. t^cifer* 
oddbijf* flub dajf, \$am&* oddfielam, ad*btjjdletu 
re, (rone, ge&c etycUcy jut Oddfielcoie czego, tie Ob* 
fammen. » t£ei(tmgeiner@ac&e. 

oddaj{£fcid)empfef)lemi<k ©ddzieram; &, abrrifletu , 
oddalam, ad, lid, F. lf,enfr oddzierzgam, ac, ^ttOfen 

femen.megtteiWti, atwen* aufmadjen. 
ten, ()tnn>eg ff>im. odechciafo mu £& t$m iff 

Oddaianic, oddaltaie, tie tie iufi, X|>peW roornadj 

©tffiem&ung , (Entfer* toetgangen, 

msng, 7(bn>entimg. odegna^n>e^(tci6eti / Mtf}of 

oddalony , a, c. mtftmt. fen. 
Oddaaic, a. tie iteferung, odegra'c r abgminnem 

3(bgebimg* odcmka^c, aMcfem . . 

— wet zi wet, oDec we- odemkniony,a;e. abgmicft 
townc , 5vzajemae, titf odepchniony; a, e. ab» tt>eg* 
Jus talionis, fca* ©tebefr tfojfem 
9Jergefftmgfr9lecfc, 53et> odeiwac, a6* (offeetffeiu 
gelrung gfcidje* mit gto» odcrzn§c, abfc&nri&cn. 
cftem* odeflac, ab^ loieberji^kf ttu • 

OcWanie, flddMnie mat- Odescie, a.,6er: ^tqgang, 

ieiiikie, slubmatieiiflci, od- 2B<gge§en» 

dawiny,tie Capulirwtg, Qdeflanie togq g$&6+ tie 

Settling.. , . ^erfc^icfung /; *b|itiiun3 



#: ) o.( # 48a 



kMMbMM_Uk*M 



^tkacVkti^cco^etma^iiuf' odktadam fprawg £jdow& 
fopfetu ' » tc^ t>erfc^te6eDtc ©eric^e6« 

ymujg, owac co'koixiu* @<trf;e, ten Terrain, trai* 

iemanDettDfc$a&*w>egne§« nim 

weru '" • — »i§ , tdj g«t>5$ne midj a& 

fobie od ggby* tc£ 6e* odkliaam w^rijdj fafdj^ee* 

^mememSWauU re erne ©t&longe* '.* 

sie pfora,id> n>e(jre mtd) odkopac,reie&et busgrafcem 

jegen We «$unbe% odki^cam, a\5. auffcrefjen* > 

gniewowit i<# enthaltt odkry^fcm^F.J^Fr.odkiy* 

w$ &** 3wft& warn, ac> auf&etf en* 

gani&Z, a> "Jtb* ©er* odktywamyg, kogo,tc^e«(* 

2Begem&er» blofle mt$, jemontai* 

;amam» a^odpgdEad,a&* Odkitpfciel, a, i)et €t(6fer» x 

uegtceibflu Odkupienie, a. &te <&r* %tf* 

;inam> & co„ Wegen ,et# lofung/i^faufimg, 9fan* 
t>a$ gecafc J |ton> » 

;to$, ii. fcr$$t*fcrf$aQ> odkupkmy, a > & ertffet, *&# 
>as€$o* gtfaufh > 

;niew& *%> mtf$&m JU odkupujfcowa^Fr.pi^teni, 
utneiu ; F. pif, ranjtonfcetv etlifen, 

^d> il bie ?(bmfe* <tWaufen> > 

^ie czego,tHe'Kb*3Beg* — nicwczas>ni^oko5%k£« 
ie(>mung einet @adje* raaie* dawfay pietti§dee/ 

;£dftim gdiie sfcjd, t«fr t<$ etfaufe &en $riet>en,> 
eife toon emem an an&cm id) fawfe (oB mk @eH>» 

(kujf, przychodcg ku od^caam,^ Fr. abfon&enu 
wremiHtdj ertavtge ttiefttv Qdfeceetite, 4 3&foh&mutg/ 
ommeiu&emffllefriisen. ©t&et&ung* 

irtijt go k6mu » fegujfi odbtaufr W&> tna^ 1cm; 

fytoerma$c cittern com** ; F.mie,toietetauf6te^eti» 
ladac^ trdinfce*, ©dtt« odlfoy, a, e. a&gefidfren* 
rfgcr* , Q41*gto«> i We ©ttfogetK 



4S4 £ ) o ( Jfc 



m '»■ >fc— ■ fc^— ±~mm m^tmt 



gdlegly, a» e. xottt etufernef, Odmienikz pienifdzy, Mo* 

abgelegem netnik, klmbierz, ©dD* 

OcUewacz, zicwkz krofc- nxd^ler, 

cow^ifjfe^SRefttWBkf odmietiiam, ac, i£ tem F. 

fet* / . m$, powietrze, urz^dniki, 

odlcwam, ac, abgieffeiu flowo, t>erdn&etn, t>ex* 

odlcwana robota gegoffme wed)fefa We luff, Die Kem* 

Arbeit, ©erf* ter tjerfefcett, giejjett fern 

odlewany, a, c lity,nicdgty, 3Bo'rf jutucf. 

gegojfen, maffo — u kogo czertfony rioty, 

odHczam, ac, abje$fetu bet) jemanD etneh SDuca* 

— koma pienifdze , jetm ten wec&felm * 

©elD ausja^letn Odmicnianiepieni^dzy 2 zy- 

Odlog pola, Q3rac&tonD* flciem , kambicrya, Wck- 

Odtoicnie fprawy, tfuffcfrie* fcl, ©e(tm>ecf)fel. 

bung DM SXec&te*. odmieniony, a, e. t>ermec£* 

odtozony, a, e. abgelegt, auf fef f, t>eranDert 

gefcfyoberu oditfiennie, ny, a 1 e. berdrv 

Odludek, eitt Singularift, ettv DttHd) t unbef!dnDig« 

f«mer2Renfd(v SRenfdpn* Odmieimo£ , i. $8et£tiDer' 

fcfcu* tid>feif. 

odmawiam, a£ ic komit cze- odmierzaro, ac, abnwflett 
go, jem. etioa* bevfagett, odmierzony, a, e. abgemef 
abfalagen, roeigmn feti. 

^dmawiaj§ mi, trf> befumme odmfadzam, ^fterjungern. 

dbjibldgige TCittrootft odmtddniaty, a,' e. fcetftirtge. 

^xkiawianic^abfd^ldgige'Xrtt* Odmtodnicnie, a,9&rjunge* 
tt>ort* rung* * 

Qdmi^na, y. Die ©ewedfrfe- odmfodzonyi a,e. eimeuert, 
tang, ©erdnDmmg. ' erftifdjef • 

Qd*fti$cz, Dad $$aw*efttr, qdmowa* d&ncwienie czc 

odfliigkam, kczua, ka£ ■* go, ab^ldgige Tfmmort 
kcz4^ kczcc; yd. nrfeDet odmo\ruV »etab*eben, *e* 
mrid> merDtty nwcfai,** facjen, entfagem 
iwi^<m odjsiKiui§c ca a^go* «e 



$ ) o ( . 30c '. , 4Sf 



my i fi m i m i 



wt$ mo&on abpaufkn, afe* — w choirobj , recydyw*, 
Mafen/ fca$ ©iefcerdnfafien in toe 

nykam % czego,td) rifc £ranf$rit, DaaSXeciMfc. 
& n>eg, jcfrtebe ettoa* an odpfdzam,a^d#4feni f dzj, 
)ie ©ette, madj? auf; &a*on trriben, jagen* 

iawiac, am, Fr. erneurem odpiecfctfowac, bo* @ieget 
nawiacz, a, -ka, (Srneu? aufbrecfcem „ 
rer, Mn, Siefotmator* odpinic, Fr. aufjjefitctu 
li^odnioflcm.F.odaio Odpis, u. Gtegtnftyifr, UnU 
rgabfragen^tmwgtragen, rootf. . 
berudfjtigm. odpifujf , owa£ Fr. juriUf 

nie&enie fprawy do f$reifcn« 
Ewierzchao&i, ttte#nge* Odpocznienie, odpoczynek, 
bung «n^r ©acfa bettor We jXufce, 
Obrigfcfc odpoczywaai, &, Fr. ru§cm 

lie&ony, a, e, berdcfttigef, Odpdr, u. QBtberjlank 

abgtfragent * ^£!? r ^°^ n ^ R*pJ*a, &** 

iosi<5, Fr. jurijfcf bringw, CSfoetflanO in &er 9te&e, 

dbfrogen. SE&it>eriegung, 

fipsifi^iTCnbringer/TCtt' — d% komwi wftr# czy;. 

jebeir, ni$ $c& $tte jem. 50tort* 

iofzgcodokogo,icf)t§ue ffanl), nrifreriege, 

iemanfrfunb, jumiffau Odpor&k, 6, ein ©egn^SIM* 

kogo do kogo, id) ge&e fccrpact- 

em. be9 einem aniens an, odpawiadam> ac, Fr, inflow* 

aowiewe* a, We $rneut» teiu 

rung, odpowiedny nieprzyja6efc 

towiony, a; c ernetterf* «n obgefagter $eink 
>adam, &» odpa&, diem, Odpowicd^ i. Wntvoott. 
ln$, abfaflen. odpiafiam , &, abbtf ten, „ 

w chorobc, r t cydywy prze-wyprafzam, 
loft%ic^foflen>ieDer in Odprawa poflanca, XbfettK 
ine iftarif £eifc gung eine* ©efanbtetw 

3adnieaie od Podd&ft- — 0ugi, to?(bf$ie&eittef 

va, Dec -itbfaU, MeSKeM- SMena*, 

ion. . odprawiam.actFnabfcttig^n* 



^,— w>IMfW« ii ■ i n il y ii i i m i y»w«w«Ml»i— 1WX— i— ■ 

odpriwianicrfpraw,Die5Bet* edrzucam,acFr. meg»erfetu 

ttdtfupg einer @ad)e, Odrzucanie, -cenic ezcgo, 

— fadowych, QmdfttfaU bfc SSerroerftmg. 

, tung, £egurtg* odrzutny, a, c. t>ertt>erfKd^. 

odprawiony, obgeferdgef, odi;zynam,ac,ab* lofjfd>neite 

" abgebanfc, tetrtc^tef, di- Odfadzaro, ac, Fr. dziecif od 

mittirt. picrsi,ein^int> abgerodftfte* 

odprowadzara, &, juriicf Odfadzweodpiet&btdinfe 

bcingen , (eieen ; W<9e» mof)mmg toon bet23ruft 

kit geben. 5Md>. 

©dprowadzertie,-d*anie,bfe odfldkujg, owa<5, jurutf 

23egleimng. fptingen* 

odprzyMfgam , ac, .w§c6$ odflaniam^odcimiam co^i<$ 

czego, uerfc^roer en ctma^, rdurae ba< tpeg, uxi* 
. f«& to* fcfrpeten. ©fatten t^mirfa^et, be* 

Odpuft, u, bet Tfofofj* ,. tfeauf* 

odpuffxzam^Fr. fcergeben. Odfluga, odflugowanie, ©e* 

.Qdpufzczcnic, bie SJetge*. gmtaen(l r SStrabtienung. 
bung. odfluguj5,owac,abt>erbifeneru 

odpychain^dJFr^rudPflo^ odfpbdni, a, e. unferjle* 
OdU,Pl; odiy, MeS9to(feta, Odftaj?, a'c od Pana, bem 
Sttafern* J^errn Deh £>ienfi auffa* 

~odrabiaiiya£ a6atJ&eifen» g*tj> abgfe^n bomJ^cmu 

odradzam sig,t$ toerbe note* Odft?paeaie,odrzeczy,przy- 
* b*rgebo$ren» , jaciel^wiary/Hbttddpwng 

©dradzam,4c,Fr.mtt)errat^ tnm bet <8ad)e , Startup 
jbdrctwialy, a,e. erftarret fung be* §reunbc«, Dec 

©drgtwieS, erffamiu TtbfaH t>om ©(aubem 

Odrobina, y. ein 3feftfame» odA|pionyodLekaaow 9 auf> 
edcodek, Set au6 iter 2(tf gegeben toon ben Mcdicii. 
\f$fdgf. Odftjpca , ber 'Kbttuntrfge. 

Odrywanic>a. ba8^fo®e$* odftgpuj&twac, Fr. abtefttu 
jretfjht* odftgpojf, owac, od rzeczy, 

Odrywam, &, Er. obreijfen. xoeit bon be* ©ac&e afcge* 
4rzekam,ac%Fr;entfagm» (KtL 
xekanie,a. bo^aSetrr^en, odftriiz«nj > a<yFr.abfd^tetfen. 



# )*>( * 417 

■— wmmmmm m— ^— — i^w ■■■— — — ^ 'i «- — ■■•■■■■■^■(■^^pMB^^""— • 1 -«* 

rafzouy, a, e. afegc* odwiszuj?, ow&, OttflSfett, 
:frecfo' : auffnupfea.' - 

troit u? Inftrtunenttta* odwtoczkczy^r.aufftJjfebfc 
$njlr ttmenf ijt t*rjHmmt Odwloczyfiel, a. 3att^cre^ 
yrigtny. a, e. fetjOTlicfr, ©aumiger* - 

urn §e|T ge^rig* Odwfoka, L bct'Kuffc^uR 

plain, ac, Fr. obfdjicf en # odwodzg, diic kogo, jemottfr 
ylic kogo do kogo, j em, a&jie§en, begleitetu 
wrodfot off emen. odwoljwam,ac,co, b%etn>o* 

ylanie, odeflanie, gu* abfuntrigen, appeliiren. 
ticf fertbung, 9tot»dftm$* Odwoz^odwoienietbicXfe 
zczepieniec, iica,<5eckn* fu^run^drcw, bt&$o(jt& 
nac&er* odwoz5,zic,Fr.abfi^ren* 

iczepicriftwo, £ bie@e* odwracam,ac,Fr.afat>en5ett / 
te, 5rennung r ©palrung* abtreiben* 
tgd, od tego czafu, txm odwracam, &, ofi£ oczjr* 
tun am . * twarz»roenten bie&igcn, 

od tego micyfea, tH)tt . frtt (Seftc&f ; 
jiar on* , odwykam cz^go, odkladam 

aricowac, auManjem &$ id) ge»6^ne mk& a& * 

ykam, ac ca aufmadjen, odymam opufzam, ac, auf* 
wf jiopfem Wafers -fig. 

iczam kogo, 65, czego, odzartowac, oddad iart^ 

djgeroifwejem* midget- @c^ecjmit©c^eraBeja§le* 
Da$ afr. odiijbic rjee , nogi * od£$> 

yabiam,a£ kogo ad czc- Wy mi rgee, ben$toft tit 

50, jent wot>on abjic^en, We ^be, giifle brfow* 
iuriicf (ocf en. mm, id) §a6 ben grojt ill 

eazam, ac, Fr. a&roegen* bie J&dnte brfommett 

vazam fobic izkodf, Odzijbienie nog, fee* Jrcfl 

:mierc^d> macfye mid) |u anbenjujfcn* 
>ttem@cfyaben, jum^obe Odfiemek, mka, bttSfaik 
jefajjt Od£enie,odz1ei,#(ribung* 

wrazny, dtt ^ner,9tefof* od*icram,ac,Fr. abrrifltn* 
>ireer* . odziewara, &, onjiefcen, to 

sricczorny, a,c nodjmittd* fieibsn* : V. 

«« ftf% ^ Art 



Odiwien^y, ^r^utertn, ogl^dam, a£,6tfc$en, 
od£wiernc r Stinlfgelt) fee* ogtyd&sif nakogo, onfrij 

$(#tijuter** nen $d>t geben* 

•~ ay, ego, ein ^lirftftet* ogtadzatn, ac, rtmb fcfruro 
Odzwyczajeqic, a , l)ie QSm gtatt macfctt, poihren, 

Jaffung fcer ©eroo£n£eif, ogtafzaro, &, Fr. funb t$wu 

odgwyczajam, ac, Fr, ok$t< fftbtt. 
*>$$nttt, Oglfdiiiqr^ dglfdy. We Q5e^ 

odfywam, ac , Fr- erqfckfen, fdjmmng ewer f&rout. 

odzywaro fi$ do urzfdu wyi- ogtodac , ogry& , begnageiu 
feego, i(^ appcUire an Mc Ogtofzeni© , a* bie i&rfttn* 
Sfcgimmg* bfgung, 95erlaut6a^rurtg, 

Pfi&a, y, ba* Opftt* ogtof^ony , a, o* terfoutfoj)* 

Ofiarnik, I Opfo$nt$U ret , ftwb gemodjf ♦ 
Ofiarow^nica, 2(ufopfcrung^ Oglowka, u rin $aljt*r t 
ofirfrujf, owac; Opfem* oglufzejf, fee*, taub wr* 

ofukn^c #$ &a kogp, einen tfcti* 

jjw& a*fa(p«ii* ogiufeat, er ijl tatft getwr* 

©g&iam,&muchyvO&*ttegi &etn < 

fa*** M* Sit^m oglu&g, yttm, %£, kogo, 

Oganki na muchy* gikgett* F« fcf, Jem, taub mai$en, 

9KJebef, faatitat* 

Ogar, i <3put^itnb« oglufcyl Cork?, a? tyti &te 

Ogawk iwece, pocbodde, tester raub gemadjt 

§nbgeti iic&t, $acM* Ogriifko, a. fcer §«^<<$eerb« 
•ffaiftf, ogamiac; umfaflen* ognifty, a, e, fcortg, 
Ogfowoie, a* (er Umfang, Ogniw^k,^Mj\ 

SBtyrtf* Qgmwo,kro$WQ,ba6$eu* 

Ogifii, gnia, ta$$ftt& trjeug* 

Ogied preyprtfwny , 9«tttri ogotom 9 tib*r{>aupt, jufam« 

*wetf* wen settomtttttt* 

•gicd co % w pieftcxach Ogoli^FJfcBrodfcbfltQtort 

(tagnac^pokaauuc^rt* wtaWw® 1 / goti^-fcftcim. 
• «tf<$» Ogotocenio, a, Wc 3fcaiK 

OgUaick, 8<w W^m inns* 

Ik 



{ode, F. c%. krauben, ogulny, a; t, aflgemdn, aHe* 
afcl roadjet^ a goty, a,e. fcet)emanbctv 
a§l* . > OgryzA, be* Ue6erMei&£( 

tocony, a, e, btxauht, U§\ * eineg gege jfetien HtftiS. 

>n v a. ber ©d?mmtj* F. *?, fcegnogeit 

Jrek, rk$ Die ©utcfo Qhy<&mfo$,%btfw,&d r 

r$, rze<5» txm bet ©omte Jfiaf, 

#n>arj wetbem qhydzte fi$ komu, nrcniwi. 

rzaiyj a, c, ui iloncu, d^mifeficfrfee^ jetn/**t* 

tfwatj/WrbtattntWit bet §a$t madden. 

5 on n en. Oka w Qgonie pawietn, bet 

adzam , 4£ Fr. mit bem Spiegel , 2lugen <ra ben 

jaun umbgebem ^pmen^bcrm 

aniczy£ , uro&grarijett* Oki w siea* 3ftaf$ett , gRe* 

awaro, wac, Fr* ograc^ ; $eit?i6(&et« ^ 

em, F, ograra kogo we oRaleczyc kogo einen fe|t 

lvi$,i$$ttoinMmtmifn hauen, twrotmberu 

Spiel aft, ograwafc faa* Okalka, i , bit Sfttfiettrag, 

tc gewtmen mtt ak Rsvae. 

aia mi?, e^ faBgf mk Att Okaik? mice, Revue paffc 

iw grkfeln , kfy ffl^te ein wt, ha okascc ftaof£ 
Stojfelm : auf baSWMJlmine erj$ei* 

ra^ografi*^a*f4ft« tijtv ' 

$fotembe$ie&er> Okaflu tmeyfee, Rc*&* 

r6d, a, &«©****»♦ 9>|<i|, 

^odaaaraw4»©al?<*^v®^ ofc^, ty a , Ct «nfefot«& 
*«&«■■, etjeigfc 

rodnik,a, fct^jtrtnefc Okaz&>&, i b48 #nfe6ew # 

rodieiuc, a. bte Umi<m< ^ ^^ » * 

«$(? f okict. 



■aMMMMMMMaam 



/ 



fekkfeaac,ouzd*5konia f t)a6 Okopywactmt ©rfcfceft urn* 

Okielznanie> a. t)at %au* Okowac, mtf ©fen fcefdjte 
. men* gen ; in ©(m fdjtmeben. 

okiefcniony, a,**> gejdumt* Okowaniec, cm in £ifen ge* 
Okienko^ a. dn ^enftegem fdjmieteter 9Renfd?+ 
Okiennici f e. $e^er4abe. OU*jr,PL tuegeffdn. 
oWadam, a<5, Fn tunb umb* okradiiony, a, q. &er 6ef$o(p 
- legem - ten ifh 

Okf^4ki\Pl.ok^diiay,?!Ref« Okr§g,u, bit fRvatot tints 
ftt><&d)ak. Ringed, Okrgg£wiata,t>ic 

a. t>a€5 genflet* 5Be!t 

Oko, a. fca« Ttuge. - Okr§gtofc,i. fck&unfcigfdt 

Oko, tr. oko to jego, bat tjl okrggly > a»e. rant. 
i fHn 7(u3^ fd« licWin^ Okri(iS,y.8rttd6er@(^meCT; 
lift oko widiicc, augenf$dn» okr&c* bejle^ftn. , > 
• -li$.fl$eiu okrafkony, a, e. mtt 5*tt an- 

©cay v We ^ttgen, oki pa- g«tiaf&f, gef4rbfc 
, vie, m koftka^v u Seci; <WMpc potr&wf* abmac^cn 
9>fauen* ffiihfd* %igcn, tin ®mty> 
SKafdjett, &e$m*&$tt« okrawafa , ac', Fr. runt> tint 
Qkolicznobcr^eozy,t?er@a^ b*f#metoem * 
^ $cnUmfiaak . okrawck, okrawki, ffrinc 

okolkzny,a,e>jumUmfhmt> * ©rtdPc bon iacfea, 2fr 
, 9e|W$. fcfoutf. 

ekoliczaie,tunb Return* ' okr^zam, ac, Fr, tuttl) untfv 
okolny, a, c. fytfritttb fce* &$& 

umgefjet, okrgca&vac. tmrombem 

okoto, w koJo, kr?g, fyctum, okrefzac, F. runt) um mtt 

urn, runt) (jetum* ^ret&e bejetdjwn. 

Okop,u. ber©rabem , Okrcfzenie* a. fcie Ttbjtrcf <* 
ckopciaty, a, e 4 betaucfcrt, lung, Um$)T<*nfung. 

W«Mrj t>om 9touc&. t Qkrgt, u 5 ba* ©cfctff; 

jokopci^dj f$nWty Wm$R«tt# Okrock, F. cf, bydlf , konia 



fc ) 7 o ( * «? 

gen, em g)ferb bctei* Oliw^y.OefcSSdttm^loflct 

n. Otifca. 

weenie, obieid/inie ko- Oliwka, i. bieOltfce* 

U &d$ S^mroacfcen, Otow, owu, baifdictf* . 

5ereitm ber $fer(e« otowem fpajam , * zalewam, 

>m, o£ne. oblcwam ♦ tcj> twgieffe, 

icienftwo # a. ©raufom* I6f£e ratf 3Mei} # 

?it. Olowiank*, frfe^errie &jgeL 

tifzyaa, jr. Jftummef, — ieglaWka, SMeptwirf, 

kocfen, ©enfrourf* ^ 

.miik, tf, ^ ^tponn* otowiany, a, e. We^egn 

i tny, a ? c gtoufom* Otownia, otowna huta',23(et^ 

wac, Fn |tttafen« £uffe« 

ept, okrzepty , x a. ge* olsn?c, tomb roer&en* 

io&i 9 ?ltltmahSffaatnt Oifza, Olfzyna, (£rle, €de n* 

[efle t>on 6m SSoumetu $&k 

ykn^c, anftfjreflen* (Mtar?, a. htt%Uau 

zyk, u. em ©ejiftrty ©mamic kogo, o&ee mami$ 

lary,Pl.i>ie23riCc. fern, fcerblenben* 

iifta, 2(ugen *.#rjf / eln Omamienie* a. We 93erMett« 

>cti(jfh fcimg* 

ri, a. ein 33erfd?* Oman, omanek,3(fanf« 

p> u. fcteidjimg* omawiam, ac, defendiren, 

piny, PI. ©efdjenf, ©ajl* .eritfcfeulbigem 

tbot am ©eburts*$ag* omdlcwk, Fr. in Dfcnmadfc 

powac, iijj, Fr. tpiefcer . fallen* , 

lufetw OmdJewanic, a. t>it Qfyn* 

rent, a. em S5nef *3lc4* maefcf. 

er. omiatam, ac. abf e$ten , Be* 

ek, Deleft • fegen* 

M'u, ta6 0;f, Omieciny, $6fegrt$t, 

rkowy, a, c. gum Delgc* . ©taufrSDle&l. 

fag. v oiuierfic, kogo, hydzg, feer* 

omicrriy 



/ 



49* # ) • ( fc 

proierrijr, », c fcejiltdj. «$tmte, 9Wu6er ufaffe* 

omierzn^c fobie, fid) felSer ten i(jn. 

migfolfen. cp4k, rucflittg*. 

omiefzk£d czcgo, efmat fcer* opalam kol, wlofy, id> 6r ero 

fdumetn tie, befenge &en$fa()l, Die 

pmijamco Fr. ac, furuber «@aare* 

gefjen, Opatka,*. eta* SBanne, root* 

oroykam , ac, co. eOQa$ afc> inn man ben 9>fctben $ufc 

fbeifan tee ^ 

omylam, ac, kogo, |enu trre opakmy, a, e. Ubxannt. 

macften, t>eriten, betxk* opanowac/etenel)men, nw* 

gen/ eine« feine J^ofhung ubet ein Jfjerr werbetu 

fefclen fajfcm Opaaowibie, a, tie ©roie£* 

OmylW, t Strung, $e$fer» mung, 93efe$ung* 

omywaro, ac, Fr. abxoafy&x* Oparkaiiic, ogrodiic parks- 

on,ona,(>no, jener, jene,jene*. own, wmjdunen , £>ielerv 

cnaki, a, c. t>on jenet %tu Saun ^erumfu^rem 

on$dy, fca fyinburc^, # oparzy£ktttt,abbri$metneii 
oaegday, oncgdy, neulicfrfK v £<*§^ 

oncgdapfcy, a, 9, neulicl), opafowfc 3$ ujf , Fr, fed^ 

o|wlangfh gfcfen, 

enegdy, e§egefiem+ Opat> a. De» HbU 

Onich, Ontp* - Opatftwo, & DieTflrtttj* 

onjemiee, ®pta<$fog tt>ei> Opatrowaaie, a, &ieSde*t8e* 

ben* . forgimg. 

onzrf, o&a£, ono6, er felber* opatrufe potrzebami dom, 

opacznie, ny, a, c. t>etfe§& * ; id) wrfbrg* ba$$au6mit 

xopakowac* aerf e&tetv • SRothmenfcigfetten/fd^affc 

Opaczno^c, i. baa t>erfe§rfe in* Jpaug an* 

20efen. opatro jf owa£ Koiii6,9>ftrbc 

ep v adalisciezdrzow,bo«kub bef4)icfen 

fade pon benQttumenak opatrznie totbebadjeiglidj* 

opad?Kod^a*g)ferb'iflma^ Opatrzao^ i^ie^orfe^ w^ 

gerroorbetu a&orbebac&rigfeit. 

•padli go pfi, zboycy, bic opatrzoy,a > a t>wfi4% 

opa- 



zony, a, c, wco* roonrit Opona, y. QSor^ang, Unw 
trfe&en* fcang* 

any, ein $8efefl£ner* Opoiicza, czc, 9Cegen«9toc^ 
anyodc2art4t>oro$ett» SWantefc 
befeflfen. Opowiadicz, & tinlinttoU 

kiLfleifjtgeflBattung, bet, 
lermaltung, SBonrnmb* opowiadam, te % Fr. anftbt** 
jaff* bigem 

dc % kirn, fftty dtttf opowiadam kogtf do Pan£ 
ohl anne^meiw przychod^cego, id) met' 

kun^ a. bet SSotmunb* be Jem* an bet^m «$emt, 
kmiftwo , k iktada*, tf e bet ju i§m f ommt* 
5ormunbfd)afe oWegen* Opowiadanie, a, We 3(nfflef* 
rac % fcamibet ffrebetu bung, 9>top&e|et>iing« 
ty, a, e. befpannet opowfednie, angefagf, ange* 
(c £?, Fr. ju -trie! ttf nfcm mefot; 
ki, PL geiffiaAk . opoiniam sig, it tttfjrften. 
a wo, a. bfeSninfcnfjetfc Optowa ks'i^g, bos ©n^t* 
:y, ein 6 duffer, btt qo Den Der SWdjJW) bqie^rt 
cigt jejuni ub^u^igen mitiebet* 
3ef rdnfc ( Opr^wiam , & co we ztoto, 

&tiic#M&tf$tdbun$, efma* in ©olb einfaflem 
erfon, bet ^>erft>nen^ Oprawka kamieliia drogie- 

uj$, owad, Fr. befcfytri* go, Me ©nfaffung tine* 

en* (Efcelgejtein*- 

kiwam, ad Fr. fcemetnem oprawiam co we' rioto, fre* 

itek , oplatki. PL cut bro, id) fafie ttmt (it 

)Uau ©00), ©ttfer ein* ? 

rfnialy, a>c befdjtmmeff* oprawiam co trfkotf, po< 

wain , it wczym, mot* wloczg fltor^ fcty bejie^e 

n einen Ueberfluf $q$en« ewa* mfe ieber* 

:zyfty, x> c. felfu$f, oprawid woti r wicprza, at* 

kl, etroa* mete, lebem einen Od)fen , afc* 

»ka, i dn $efr, bi« btu^ en ein S^meitu 

oputWy, 



MMM«*W«MtfB««*»— «wm j — ^MMMMMHitMMMi 



/ 



Qpuchly^.e.aufgefc^moflen* Orzf, orac, arfern, pftu^ett 

Opukfci j5ig bcgtka, We &&n» ba* $db, ben Hdtt hantn. 

. fee an benSlonnen fin& <£* Orzech* £ bieSftof . 

fptungen* Orzcoii wtoflri, lafkowy, 

©pufzczam,**, Fr. Mrfaflhn ®elfcfa*J(ttfd>SRufr 

ppufzczam rgce , ic& fofie Me Qrzechotom, eta Sftufjbetflfer^ 

Jpd«6e ftnf en, *r. tdj »er* etaeSftujjq&etfc&e* 

&e faut. Orzcl, itt, feer 3(Mer. 

Opufzam, aadytaam, k', auf» Orzefzymi, lefeezyna* 9ftu£* 

Mafen* baumett ©alb* 

Oracya, I bfe Oration. Os% si, l)U 2tjre am £8a<}em 
ora'czey nauki ksi^gi, $$& Ofa, y. &te 3Befpe» 

d)er t>om geto*Q5aiu Oifasun, wy - <cf> faffe &fe 
oracz,£2ttfers*2ttamw ^ 9Bafl& » tropfen $erais$ 
Oraiiie, a. to* TUferm §te&en, i<& fd^enfe tad 

Orator, Krafomowca, efrt _ ®fo$ out*. ' 
. 9tebnejr» Oiadiy* ofadtemc, }>(e$3e« 

Orczyk, a. etae Otf f$eife fa^ng, frer $*efa£. 
ordynaryiny, a, e. Qrbtaait* ofadzam, ac, Fr, befefett 
Ordynek, nku, Orbmmg* "—coperlami, id) befefe eft 
Qrjdownik, £ eta 3«fcfpre# was mit £>er(en* 

$et, @adj>mafter« — - pufly kray, id) frefefe eitt 

Orfdujf, owicytcfc tgue etae' n>ufie*ianb mit ©mw§« 

Or^icibte^oflmadfoCom- Ofgdzenie, a. Me VBermhtu 
, miffion, ©efinbtf^aff . tang, fea* Urt&eil fdOeit. 

Orgie, bie CSBeiffen^ ofjdiid go, urtfjeilen, etattr* 
Organifta, y* ber Drgattijl; f&eif fprec&ett/ fSflem 

Qf££ay*Pl.We0*geU ofidzony, a, * etage*befef& 

Orfe jiwgee Bbfer* 0&, i. Me $f$-etate 

Orlik, cyoowod, roiyczka, o&ifty* a, e. a(>rig, (jeaftg* 

3gk9,2cfe(fy , OfelM, i eta 5Bc|ffchw 

Ormi^nin , a. em %rm«iier# Ofcf, oftu* MeSDiefH 

Ornat Mptf^tagctfty OH'iadam, ac Fr. feftfest* 

064 






Ijt ) o( # * 49t 

i, e. &er ^apprf6«um* Qflawiaj§cy, ja, e. €^rcnrii§* 

t, ofla', Dec dfej v «9* 

tek, Jka s ein)ungerg|jet oflawiam^ &»Jl;kqgotU 
roccnic , Sierodwo, mani) in bet ieutt l5>?ddP 
Batfen*@fan& let brfngen, fc&dnfcen, 6e* 

ocialy Syi^ oycicc, S?a* rud^tigf» f 
tloS, $in&erlo$. Oflawianie,a<flive,W^0fiiett^ 

rocony, a, e. tint QBaife Sprung fret ©djan&l$a* 
^9Saeec,SRurter* tent>or berganjenSBefc 

ia,y. <£fpen*Q3aum» ©flawienie, effe&us, ewe Sf* 

Jtac, faftefn. fenritefce iBdjan&ung, tf£ 

dMny, a, e. gefattelfc fiawa. y 

iaJy, a, e. gtau, ©flawioay, a, e. une$t(i$ ge# 

ard, cin JjpobeU , mad)U 

trzam^ &, yc, F. 4g. on* Orflg, saa7ein5uflen ber€je> 
togem v ■«■ <&♦ - > 

arzcnic 5 a. We Tfoffoge, ; oslep, j&, 6(tnb jugefjem 

areyciel , a. 2f n * SJJeif (d« ©ilepiam, Er. ac, ic, WinD mo* 

;er, 2t ngeber* — . ' '* <fyen, blenfcern > 

ola, y. 2Ktfem5JJqfl^ Oslepi«nie,a;j>a$1Sttnbn|>er^ 
ominy, &d6 3^»wnen« , fcetu . , j 

ie£enbe*9Kuitf>e£ o%a > e,;gitoy.€fete*SDK(f* 

robiny,P1.7(6fc&a6|€L,. Q^ica', e. We €felm. 
robujg, owic, Fr. abffifr oflylzafem, &g,i$ (j#jbe flllcfr 

>ftn > »er§6rk ." > 

i, y. Der 3Bef fleim Ofmak, a. em #cfrtt£aH>er^ 

biam, ac r ic, co,kogo,etlfe ettt jtyty gtjte & tofdjet* ' 
rraffetn ©fucf. 

abianie, a<5l. oflabienie, 4 Qs'inioletny, a, e. a<$l)a$rig; 
paffive, We Sntftafftmg, ftffinp^p^y, a, ,e. »eh a^l 
Sc^n)drf)ung A (?a$ ^ra^« 30ft .\ .. 
losroerfcetu , i.. ? ptoieli4%d«^erj,emert 

(bie^F, aflibiqg, fltaf^ 5$ut$ faflfcn 

frafitlos »e$e« ti ; v: ; .., <t . Ofoba* y t jtja& We>#e*jbtt, 

tf?> a. Sf4<6tylfe. - « n * Stifle, w «iobie An- 



1 1. 



4»* ;•■■• ♦ ) o ( fr 

jota, in ©eflott eines €n« oftatek, tku, ma* AtetUtSki 

rfofeft fw$ftanf£,fu$ petjfo* oftatni^a^oftatec^nyj^ 

* lidj fleffetu jungfte 

ofoUiwic,wy,a, c. tnfortbet* oftro, fcbatf, <pttatt» 

&eit, befonbetS, jbnbet* oftro patrz§cy, a, e. fd&arfi 

«4 fefceitb. 

pfotjno, abfonbftfid). Oftroga, i. tUx ©potn. 

Ofobnoi«5, L bte €tnfhmWt Oftropift, gtarfottffid, fthr 
ofobny, a, c ebgefottbetf, QMutft^en bfettlfcft* 

^infant- Oftrote, l bte@c$&rfe k 

ofolic, F, 1* &efa(teti. Ofbow, u. Weitt^ ^ufeL 

*foli<s kogo, co, a\ fem. dm Oftrowkb, 4 bet ittcfcs* 

tfagen, etnoa* atljut&euct Ofttoienie, a. Die 93erpaftfa< 

6<ja(>leiu bhrung, ® tu jW()c tm i* 

ofowiafyi a, c totfW$rt, nfe* get* 

bageftylajjert, b«mifet<* Ofaofao^i. M*Siirffc£rig* 

ble ausfie&et feit* 

Ofowiatosd, i. has ntetage* oftrozay,a, e. futjtc$ttg+ 

f^lagene^emut^ oftry, a, e, fc&atf* 

ofowicc^wtfld^tfe^tt, Me Oftrze, ble @<&neit>e, fcfcatf* 

gia^I^Angen, f<riten.laf- ©efefc 

(ht, tr. mebergef^laaettm oAra^ y£ wefert, fd?at f m<* 

ftemii^6fet)tu c^rt. . , 

OfpalAtf o, £ bie <S#4ftta« Qftrzenie* a. fas ©c&atfai, 
. tat, it $t*$ett 2Be|ctu 

efp% a,e. faumfrfi^ fc^t^f- oftygty, t i c f ozigWy , fctff, 

rty was hit gercotbem 

Ofpia* PL oft>4 tie ftafetn otfwiadczam % f<fr tt<§nw 
Qinodtk ckfeba*, btetfturoe |um Stugnt^ 

btffctobfc Otoiadczaaie, a. bie S^jeu* 

<&ifa zoteft, i$ tottttibt, gang* 
* be&atte, bletbe iibttg, nic otaiectm, *d, Fr, etfeudtftffc 

oftoi^iit, fet ttitjt tiwft OsViccanie. a, Qtfwfeeetiie, 

foffe&eiw WtfcfoHftun* 



, # (o( $ 497 

iecony, a, e. erleudjtef, fc&lagen, ftompfen ©erfle, 
tvlaufytt* . Tnadjen ^>ifc^fe # ©raupe. 

z§dam, ac czcg©> fpa» Oto! ftehe ! 

en, etwas fparfam fe$m Otoczenic, a. l)er Umfang, 

cz?daaie 5 a, bo* ©pa* fcas Umrtngen, Q£inj$ltif« 

em fung* 

cz$dno&, i. bte ©par* otrjbny, otrgbifty, a, e. boll 

mUiu • jfle^en* 

zedny, a, e. Jparfam* Otrgby, PL $iai) wmWlefyl 

:zep> a. ein ©piefj* , Otrgby wgfowic , @$nppei* 

zcpifko> a. ©cfrafft ant aufm ifopf; 

Spiej}* . Otrgt, ©efd^out an Swf* 

zzerca, c. ©potffcogel, forfeit* 

:zerzam,ac«fby,btc^&' Otrok, a, SBtomwbilb* 

e rocifen* ottzgfam, &, Fr. abfc$ut« 

peceaie , a. bie &efttbee f e(rt* 

jng, $etfdjampftttmg. otrzctfwiam, &, ntidjtem 

>ecid, F.cf, befubefon - mad)etu 

ukanic, a. ber 95etrug« otrifeiwied, F. wiejg, *$cfc 

ikiwatii) ad befrdgett, tern roerbem 

ikiwacz* ofzuft, ein 9te otrzymac gor$ 5 plac, htfyaU 

'tfger, ©erucfer, ten Me Dberfcanb, hat 

Arabic, ©ein unter{$faa §efb» 

en, ofzukiwam. ~— fig, ofweyssile ftac, fie- 

>er apocopen ot<J f fie^e, dziec, fu& er fatten, §afc 

efje ba ! tern 

z mafis, otoiz go tnafz, Otucha, y. gufe SBfapramg, 

a §afi bu e$, tyn, t>a §a< etwarzam y ad Fn dufma* 

en nut*, c&en* 

zam, af* Fr, umgebem otwieram i\? #$ g^by luck- 

liiati, i. ber TCbgrunb, kie , id> bringe md) in 

mgc kogo, einem mit ber ieute SDtouler, mod)* 

cm ttnfraucfrtn anfiecf en, bajj tie ieute toon mit re* 

ergiftem .ben* 

kam, acijezmien, <*$* OtwieWWe, a> ot^&z^u^ 



498 fl )oC 3 

&te€rSfhung,&a$3(ufraa* Owieczka, L tae ©cWflrim 

<$>en, ^ffc&tog* Owie's, owfi, fret J&aber. 

Otwpr, otworzyftos^, otwo- owicwam , &> owiongt ko- 

rzenie, MiOefnung, ba$ go wiatr , Umtyn ., \xx 

iod>* wintf^t i(>n angtwe$ef* 

otworem co Hoi, e$ ffcfcet q wo, per apocopcn ow, fte* 

wa* offetn &e$ieti 

otworzony, a, c erofhet, twf* Owoc , u. Me$ruc$f» 

gemad)f. Owocprzyprawnywctikrze, 

otworzyfty, a, & fca« aufsu* eingemac&ee5riid|>tc,£>b|K 

madjen t fh Owooaik, owocowy pnteku- 

OtyJo^, i. bieSetf igfeif, bi* pieri, OtyhgdnDto. 

detflH&anft Qwbcny fkfad, owocnica, 

otyty, a, e. f<pf|l, Mtf, feffc Obft * hammer, @cfcran* 

Ouzdac, i>em 9>fetfr etttm ttn, tfaflttu 

3<mm onlegetu owrzediialy, a, c. t>ott<r 

ouzdany, a, e* geadumet, 9* @d[fn>ereti. 

jd^met. ' owrzcdzied, wR ©efdjrour 

ow, a, owo, er fie etf jener* befommen. 

Owaki, a, e, folder 2(re« Owrzcdzenic,^erf^romm<) 

Gwca, c. ba£ ©cfjaaf* bet <$au& 

Owczarz,a. &er <S($aaf*J£Htf, ows'iany , a , c, z oKr£a , V>on 

Owicc ft&fo, Jfpeerte ©c^aa» #abm 

fe, SBott* rcicfee $eerbe. bwfowy, a, c. jum Jfrabtt g* 

owczy,- a, e. turn, ben ©c^aa* $6rig* 

fen gef)Oftg« owfzem, i owfzem, \a, fm» 

Qwczaikor^Sc&iwfWe&et, Kd>, altering** 

Sell, J^aut* Oydiec, £, ein flBafer. 
Owczc bobki, ©djaafSWijt, ( Oyci mianui$, ic& ruffe, nen« 

fittttln. tie ten Stafymtn gfaeec 

Owdowie, SBttiroer, 2Bt#* Oycomordera, a, Oycoboy- 

me roerfcen, berroittwetn ca, 93aeet>9H6rt>er* 
Owdowicnie , SBtttroert* Oycdwftwo, a, 9Sat<rftf)aft, 

©tanb. tatetlicfc ©ihfce. 

owdiic, §te, $ie§er. oycowflu, a, c. vatcrlid^ 

Oycasc- 



• fc'.)'0 C # 499 

:zeiiko, Tat£, Tatko, komu, tdj f (nie j*m* funfr, 

J3aterd)enrufm We$in* juroifien/ 

)en / Oznaymienie, $. We Ttttmefc 

:zym , £ ©rief* SBater* fcung, 

czyznl, y, $8ater4anfy dzn5ymowa£, Fr. anmelfcetn 

!8ater*©uC» Ozeg,£ angebrannte@tange* 

labian^ac^azdobiciF.bi?, Ozor v a^Dd>fett*3 un 9** 

ausjteren, fd)mucfen, osfcyc, tern , F. ozyjf , tmefee? 

doba, y, fcer Bicrrat^ febenWg roerfretu 

lobny» a > c. gCjieitf, Qt> oiyJy, a, e. betfrm fcen^ofc* 

pu£t. ttfn ifi miferfton&eru 

Irbwiecf, ozdrowialem, F> ozy wac £$, Fr. ftdj> angeberu 

«riej€, g^funi> roe* ten, ge* ozy wid fig do kogo, fid) nut 

nefetu jeman& nriefce* befrmtrt 

:niam kogiMdj gebe jenv mad>en. . 

au$, oienitf Sif, fjetyrof oayw% % dtaznicy* We 

tfietn . * Creditores njelfcen fid^ 

gbiarn* ad co y ettt>a$ afc ozy warn % komu, id^ ant* 

fuf^len* . roorteetnmn 

igbtoSS, i, tr. &te jtalffirt* nie Smial iig nikt ozwac, 

nigf eie. tuemanb fcurfre mutferu 

w nabozeiiftwi^ iaulttfc oiywiajscy, a, c. febenWg 
text in bcr 'JCn&a^ madjenfc* 

gbty, a, c,propr. oftygly, ozywiam,a£,idie&enWgma* 
f alt gemet&au dfretu 

na modiitwie.faltjinmg, Ozywiinlc^a. He fefctittg* 
ft&fdfrig tm©e&e*f>* roasting, Urrtcrfcalt* 

imina, y* We SSBfotoi 

<8aat, Jtoiu' ' P % , 

ia6 bie gd/Je z kiem> r 

obeznad s-if, aflfop., otett PfccfcJ> y. We Hdtfek 

mit jem. bef annt metfeetti pachri^cy, a, c. moftfe<$ettk 
naymiacx, a. Q3ot^f<l;af- prchtif, n§£* deepen, Roia 

rer , 3fome(tor« V ' . pachnie, WeStofe Wedjt* 
atyouaia, Qaiayttwjf «H Paclibl^ gtia, $r#Wet«L ' 



fob ft ) o ( $ 

III! . 1 I I 

Pacholck, Ika, ©iener, 2luf* Pafcczyna,y* ©pirmroefce. 

waiter, SRacfytrefer, Paklepie, bet 3(u*tt>utf ton 

Picholftwo, a Jjpauffen ©te* Jem unt> $anf wenn er ge* 

ner, bad ©efolge etne* fc&nnmgen t ft. 

totnefjmen J^ecren. * Pakul,a.$rbpffaumia&enei« 
Pacicrz, a. bat ®cbtt§. ne$ ®eroe$r*. 

Pacicrzc, We 33et&jhmt>e, Pal, & etng>faf^ 

dzwodi^napacicrzc, man Patac,u. betfyattafts 

toutee in bie ©tffcflunbe, Palacowy fluga, (gammer* 
Paciorki , bat Pater nofter. 3wtf ec. 
Paciorki wgrzbiccie, 9iucf« Palacz, a SSrenner. 
. ©etatf e. , Palam, lad, §t|{g feytu 

Pacyent, a. ein £ran£er. Patafz, a. ein ^attafdj, 
Pacycncya, Die ©etmlt Palcat , laflcA, ©frettf o(fc 

Paczek, p^czka , J)oll£ud)en, palcem sig czego tkn%c 9 efr 

^fannfitt&m,iti?nofpm roag mit &em finger be* 
, an Qtfumen* til£ren* 

Paczdi Iniane, konopne, f& palczafte rjkawice, J^anfc 

ne Jf)eet>e ton $ladjj$, o&ee fd>u£, 

*©erfton£anf; P^e,koly ; bijf^fe|e$fa|< 

pacze&iy, a, e, t>on Jj)eebem le, ©tdrtOer* 
Pad, pgdu 9 em 3 u ' au f^ PS- P^& *£ ^ertnetu 

dem biezce, mit Ifflatfjt — cegtg, ic& bretme Sfegef. 

laufem — w piecu, tc& ma<$e$tuet 

pada defzcz, £nieg, grad, tt ein tm Ofen, 

regnec, fdjme^ef ; fcagefc PaleV, lea, $inger, 3*$*/ goff, 

pad&v:Fr.padng,F.p&dfak SDaurtU 

lem Patka, i. erne Settle. 

Padalea, alca, efae $Upfer* Palki do b$M, r Me $tltm* 

Padot, u. ein $£at - palony, a^cgebrdabe^ccgla, 

Pago'rek, rka, etrf Jfr&Qtl Palow bicie, t>Of Sefttl Dec 

Fagwica, e. Werner j&wpf . 9>fdbte, ^foffen; 
.. am?)eb J^M^jk Pa'iufze% fcka, gfargerWn. 
Paj^i fcte €yiityes* - fetobv a.9>roi>toittMa^ 

'•::■: • s. ' p* 



# ) O ( ft fOI 

niatka,i.2(nl)enfen,3>n£* panujg , owac czym, §err* 
mat)!, ©e&dc^tni^, pa- fd^en rooruber. 
mi§tkf zoftawic , etn $n* Papier, u, bat tyapitt. 
bertf en ^tntedoffen* Papier regalowy, SKegaMPd* 

nifc, i* fca* ©ebddjf nif; pier* 

nif&dobreyczlowiek,etn Papiernia, L 9>aptet'9Rfi()fe, 

3)tenfd> t>on gutem ©e* Papiernik, i^apier^uUer, 
bdc&tntjj* J^anMer* 

nijtam, ac, gebenfen* " Papiez, a; feet 2$afcfh 

niftne komu dac, SDenfr Papugl, i. &er $>apag<>9* 

\ettel;jtnu gebem Para, i. etn tyaat. 

ksqfzki , $afdbudf)* para farfixrek , paar Saflett* 

nigtnego co uczynic, tU PaYafija,i.etn$ird;en*@ptei 

«>a$ ©enfnotir&tge* tgun. p&afijan,a,- ka, bet,Weai« 

i, a. &er£ert. v Dem $trdj>finel $fat*e ift. 

i fobie, €igen*$err« Piragntf, 36fo| in einec 

wlafny jakiey r^czy, ei* ©tariff, §♦ s 

genr^umfid)erJ^em Paralii, We f$n*re 9flot(>* 
icerz, &. rin Jjparmfd). : Parch, u. &er ©tint). * 
tew, nwi, etn $tegel> Pardwa, y. em ©cfynepfc 
ii, niey, We §f dtu Pargamenriik, sL^ergatttetft* 

Jenka, i, em 3ungf*gem mocker* 
ierirtwo, a. bte Sungfer* Pargamin, vl. $ergamenf» 
i^affc Pargaminowy,a,e.t>cn5^ 

ow$c, fcerrffljen, gament* 

owaiiie,a.i>ie9tegierung« Parkan,uJ5Dtefen*3<ium 

odmieniaj?, pariilwo, fte Pa'rmezan, vu ftarmefatt* 

>erfotfrern DieSKeg* $dfe* 

ftwo, a, bie Jf)mf<f)aff- Parobek, bka. J£attfc£tW$fc 
fczyzna, y. ©tfyaatwerf ♦ parfbam, kxcham, ac. ntefen, 
tofla , ein ^)amoffeI # . prauften. 
toflatz,a. ^antoffefrifo* Partacz, a. 3$att&jtf,J£uMer* 
enmadjet. ' Partefy, fftcttnrid&di*! 

jfecy, a, e. regierento, Parzy4>rennen mi? cine SRef 
errfc^en^ - ; fd, fite&enb SBJajfm ; 

3t 3 P* 



mm*tm*9*~—+~*** 



1&z $ ) o ( $ 

Pis, fa, bet ©urfeL Patrzenie, a, patrzanic. Tin* 
Pas lofzkowy,©etM8<mb* fcfrauimg, 93lttf. 

Pafamon, ^ofbrnenf* Patyna ko&ielna, ein £X<nu(* 
Pafamomk, $ofamentiret, $<$, £ird>en*€5$aale, 

^etlilenmacfcer, Morten* Paw, a. ber9>fau. 

routfer, Pawica, cine $fau<<$tnne» 

jp£k lem, pasc, roriben- Paid&ecnik, a. SBtfn ■ SWo 
paf? czymoczy, id) roetbebte naff)* 

Tfatgen rooratu "aznogiet, goal eta Sftagei 
Paiferb, a. ©tkflofcn. am finger* 

PaCkwil, ein 93afqt>i(L Pazuryobcinam,k&&efd^nei- 
Pafmo, a', ein ©etonfc be Die Slagel. v 

Pasnik , a. ein ©urtlet* pchanvpehae, jfaffetn 

Pafonzydwo, L ©<$mailt' Pchanie, a. bo* ©fofltfi, 

|erep* bo* tteiben. 

Paferzyt, @d)maru$er» , Pchla, pdily, bet Sfof*. 
Pafterz, a. bee Jjjirte* Pgcherz, a. bteSSfofe* 

Paftwiiko, a. bte SBeflbe* p$czniej$, nice auf<jt>iGen* 
^kftwig si?, id) fofc,i$ ge(>e Pedagog, £ em £fatarfft(j* 

rait etne iibel, graufom tint ret* 
Pafzf, p&6 roepbem Pjdem isd mit ©Iferrigfrit 

Pafixzfka, u&ie,ber fKadjen, gefyen. 

©d)lunb. P«dz5, dzic bydlo, bo* $8fc$ 

Pafzport, u, Qetett* *S5rtef, M&en* 

9>oji. Pfk&y, a,c groafcdud^ 

Pa£tet, «. eine $afiete. peJ$, pielf, plec, vjateit. 
PaTztetnik, a. ein ftaffcfen* peten, pclny, a, e. t>ott« 

Reefer. Pelikan^. ein^elkm. 

J&«la, geuer^aufaOfe P^niakiir2yca v 93o&SRoitb. 

la£eiv@cfyuffelgem pclnid rifdem, kokna,du- 

Patron, i ein §dtfprec$er, . fzkiem, autoinfen nu<& 

©uttf>dter* bet 9te$e, auf ehfma£L 

Patryarcha, y. $fttriat$« pcfciife nic, »oD fuUctfc.. . 
prftrzam, if, patBEg, tcy£ Petois roft asaw> «£ *r£Mc 

Pen- 



MWMWPor — — ■— i ii i «■ »■ 



jjf ) o C $ / f«3 

ident, 35egf n*©e^enf ♦ Piaflcownia, Me ©anWQtty 
rmal,Pioraica v D<t$ |>en» be. 
noU piafkujg, ptaikiem piafkicrti 

pek , pka, Det fflabd* pofypu jj, id) bejkcue mit N 

>el, a. cine 33(afe» <8anb« ,- 

:crfpt£Me^fana§me,©m Piafta,y. tie Slab* mi 9tob* 
Mnfte. Piaftowanic y a. bad $f agen 

rcrfpty rejeftr. Die ©* be«$inbefc 
na|nt4Xe$fiitt$» - pkiftu jg, aw&, id) tooree, era* 
rift, jr. tie 9>erte. - ge ein £mt> anf Den %> 

rs, £ $etftait*r. mem 

rfona, y. Dfeftafon* Piaftun, £ £mD4JSB*rter, 
rfpektywa, y> ein $erf^e» Piaftunka, i. £inftenoarferun 
cttt>. Pi?tek wielki, Sfcat'Srepeag. 

mka» L Me $em!<|»e. Pi§tnq, 1 Sranbma$M5retu 
rzw rolt>0wrf imTltfk. @fm,4W*9Rarf* 
na^iolacb^of an^rdu* pl§ty, a, c. Der funfte *c* 
tetiu ' Pi&c, &a*$rmfen,<&ftdnfc 

r$yn& y. iofcerafd)c, Picowanic* a. WeflSetforgung 

Oka- % Wife; £irj$en« mlt^romaut, gutteragfc 
<3teht rung. 

tac,anv fefleltt. Picownik, x ^rot)ianfmri- 

teci€,pcto6c,5>otatf(^ett. fto?, ©eroalfer. 
tiica, police, Pi $orte(i* ptg6, f&nfa 
ten.. , . . . \ Pi& hutadki, ©(abutter* 

to, £ em§ejfef« Ofau 

wicn r pewfcy, a, c. ge« Pieczgc^i. ein<3tegef v 
m% Pieczenia, c. ber $5vaten. 

wnosc,i.©emi§(jert Picczcnic, a. bo* brotcn. 

zel, zla , ein 5>infet Pieczftarz, a. ©er jtegeler. 

ina,y. bet ©d>mim. pieczftuje, owad, aerftegefa* 

ana srcbma r zlota,@i(bet= .Pieczotowanic, 1 <5orge. 

©ol&^c^aufm , piectoJowity^cfcrgfiSI tig, 

iiki , EL fanbtgfe* ^ pieczotofe $£ , t$ ternfifce, 

3*4 W 



fP4 » ) o ( fr 

II II I • ■ I I « l ■ ! 

beffetfige mtcft urn et« Picnigdzydoftatck,iBorra^ 
woa*. «m©elbe. 

?ieczyfte* ©ebratenetf* Pieni$iny, bee triel ©*lb §af, 

icczjrwochlcba,cin©e6acf* ©efoceicb; 

fet 95rob. picprig, yd pfeffcrri* | 

Pipte, i. We ©panne* Pier^ik, a. ^fefferfuc^en. 

Piera, I ©ommer*@prof, Pie'rnikarz, a. $fefferfilc$ler. 

fjlecfen fat ©eftcfre* Piertdith, a, ber 9Un# • 
Picgza, ©raamiitfe. fter&miiicf , @<$*$ttf ju 

picjj, picjc kur, id) finge, fee- benStfngem 

t$e ben <£afe#iframn, bet Piersi, VI &fe <8*ifr 

£a&nfraj>et , : Pierwiaftki, t>te fefWitg* 
Pictuch, a. em $af>m Picrwprodriy , *, a <£rp3* 

Piekarnra,i, ©arffjou*, bo^rncr. 

Piekarftwo, a. SBetfece* Picrwofpy, etffc 6dfaf. 
Piekarz, **ber &ecfer; jnerw£ep,'*.e* Vet etfte. 
piekfc piec, barf en. Vien&hmpe&L bktyo&ctL 

Pieklo, a. bieJgtflfo N Pierze, PL geberm •-•• 
Pi$kno^ i. €c$&i£cfc Pierzynifpodftia; zwicfach- 

pif kny» a, e. fd>6tt* ma 1 - tt pfc * Ofet«®ett« 

pifkrzg sif, kogo, id) fdjmtn* ptfs, pfa. ber J&unbC * - 

fe mtcb, jemmtben* < Pi$cV L bie $crcffc 
P»5krzcnic,a,bo«@c^miirfem PieSk; fkfe&ffSk i J^6nWeiit 
pig krzydio, a, Die ©djratnfa xia psikus, |« ^toffetu 
piel$, plec, jdfou >' Pie&u,piechaiku,VoaJ£fin&* 

Pielgrzym, ^ilgrimnt Idn; - ^ 

Pieiucha, picluiiki, bit Jfciu, Jlcfaaikii, P&te, 3* 

9Binbe(» .,..••- ^anqgetu 

?5e4 pnia. M@tamm* Basiu, IBarbgeti, Kafflu ^ <E* 
Pieni?dz, a. em ©fucf ©e(b« trintfytn , Anu&n f $n« 
Piedi|dzi,b<i*©db* c&e*/ * ' 

Picaigdze gotowc, i leigce, Piesii, i. cfa ifcb* 

boar, (tegenbed©e(b. . prefzezs %w^mo*l^tcf) 
~ zbieram, ic^ ne^ne^ jam» * mptitextifyritt b&IXe* 

fe©efbeii^ .^: *;&»: *--v'>a; .n ;*r 



* ) O ( * ' ■ fOf 



'^MMMipMI 



zczona mowa, eirte t*t* pilndwic czego, »ora«f ^ 
elite gejdttelfe SKebe* 5 te 7(c^t.^abeiu' 
z y»foju§uf ge§t, Went pilny, a, e. ffcijjtg* . 
a, y. We§etfe; pilowac, pfeilen* 

ro, &er Qtaben, ©erujT, Pilowanic , pilaowanie^* bal 
m jg , id) tdfele, lege emeti . #$tuag gebem 

Sobeit Pilowanie drze'wa, ba* 

uch, a. bet £a(& ©djneitten mtt bet ©&}& 

atka, i We 9>iffe. [ — zel^a, &o^ ^fpcln, get- 

\va, W* &&ttte,£Mtten* leru ^ 

8aum< Pittn 5 pifcnia, bet $if j, > 

m,'a& Fr. frittfeft. « Pilsniarz, a. Sitgmad>eft, 

nica , c. em @dufer« Piofaoek* pioftmkowe wi 

no, po pij4nu, mttither no, 2Bemiii()»9Bem. • -; . 

iSSetfe. Piolun, u. SBermutf)- 

uiftwo, opilftwo, a. We Piorko pifarikie, @c$tt& 

ret), Ktro»'&. We$ebet* \ 

ftwa broni|cy, fcer Die Piorun, a. bet jDomtet* 
Srunf en£etf to^utefc, Piofnka, i, ©efang, ifefc 
!ny, a, c ftttfafon Piotr, 4 bet fteeer** f • * 

iwka', i iSUitiSgd. - * Pictfttifcka* i. 9Jete*f8ge. * 
j, pic frinfen; Pirata, @ee4Rdubetv - * 

? da kogo, id} ttinfe efe Pifa'niariM^We#tm£tec# 
itemitu |u fdjtetben, We Ote§*» 

przet pnsfe; iA zdfcwie grapf>ie/ 

czyje, fc^ driirf* «uf J* Pifiaie powiidane* We 4& 
monW»@efiin^elt dirte ©c^ri ft, Dicfhta. 

a, y. bet »ofl* r ' Pifirik od liftow,efo <&>ptjf, 
afk®rz^;ein23<\8^ -.;CmtfHfL . i 

ka,i$ei(e,fleineea3e: — gofpodariki, einQJucfc 
^ik,a;35tt^felf* >' •" $*&*, SBecfcttuttg* 
no nu gdii^, id^|46e »o fc&lieffer* 
eaaa? Jtt^eti; ' Pifittxia; ewJgotttbft, tfaftfr 

bo&, i §lcify<^fiatok m&w«^t*ifc©fu&e, 

? 3< y Pif« 



t©8 



*')•(.* 



- * 



fpal$a*, tiatfym 



btm SKuber* 
Plufk i vby,bct<8d)roanjt>om 

Plufkwa, y. We SBantfe ♦ 
FIuwijal;9legen*tfutte. 
pteis/iyd Mu^en^otiretv 

im §(6t fepru 
piggy powietrze koma, 2>ie 

iufc btentf jemanb* 
. Pluiyca', &alber f>fbtg, 
Plwacz, a. ©peper, cuter bet 

&a fpepet* 

Plwanie, a. bO*Xlt*fpepetU 

Plwo6ny,PI ber@peid)e(* 
ptyng, nad. fftroimmetn 
Plywacz, a. 6^mwer. 
PIywaczka,Lejn mi* QSwfett 

plymm^ac. fcfymmmctt, of* 
ne.ftdj juberoegetu ptyn& 
fe& fdjrcimme mir 53eme* 

Plywanie, a. fa* <8d)tt>tm* 

/• nteiu 

pns%nt drz^wo, tt& free* 
- cfc otif ben gktftn. tr. po potrztbi 
ftce&e roornad), bemfi&e ou^3flot§l>wfttt)o^iofa^ 



fuller luff rrifen n>tr« 

- chodzie, gto&* znac ko 

go , jenwnbeti am ©anj, 
©rimwe erfenttetu 

- domact^ ulicacb, t>on 
$mi*. }u $au*, mm etna: 
©affe juc aabertu 

-d*tfdfien,;&cuttgc«$a* 

- gotomu, feeds, beret t 

- gwigzdadi jaqhali* fie 

fu&ren frep gefttcnttm 
Jf>tramcL 

- jednyeb pieni$dzach idiic 

man £at ea t»c /einerkp 
©clt). 

- koi$d£t£ chodz; , id) ge* 

eingufammlem 

- lewey, wlcwo^juriinfen, 
nadj« 

- lucbaach kogo no He, 

jenu tmeefr ieute tragctt. 

- pptoiecie, bep SRonb* 
fdjeitu 



roicfr 
Jtaiacz&, ©edramWtt junge 

SKetfer emjupfropfett* 
*nlab;£ der<5tomm,<$fo^ 
poBogu^oycu, ned# ©Off, 

bemSfato; 



tetu 

• profa, ft$(e4<tpe»r . 

rfce, jut J£ank 

• ffodcu, We ©ornte auf 
bem SXucfeQ ^aJ&ecu 

r fobic mam kogo, ch$ci 

8Wfe 



#: ) o ( $ && 



Self* ©en>ogen(>eit auf poWaia&k ae komu, fobi^ t 
temer ©eiten. ' jem. fcutcfy We Singer ft* 

fobi^ mam, tc& ctfenne $en, tvMfcgten*... f > 
* an mir* Pobtaianie , a. ba* Uebftfe* 

fobie €/ytaJi,fte(afen efe &m> ©Hlfa&ren, *8«MW 
ler ndeft feero anfcern. tefa* \_ ' • *r 

fzyje, koftki, bis an &en pobocz, qbok, an feet ©etV 
$aj$,£me, §etfc ■ ten. 

fzel?guv iu> we itnen P<)|>ojwiHQ f We 2$a$ff 
Scoffing, ©taft 

wjefeu; fm&u, bimit ?<*jfo*i, Dee @^(QWf 
poznac , am (Sfcrucfr, ©e* Pobdrdi, *, ©cfco£*©nne£- 
fc&matf,. an ter garf^ mer>ControUcur,©egeii* 
Meberet> erfennen* .L fd)rei&er. 

filozoflktu uad) 2kt.fcet Poboraod<J|iwanie,i)ie3a^ 
JBeltroeifhu v 'i r f lung &e$ $ribu«, ©$of* 

grccku, poiflcu jmowif* Jft& ■•'.• v -'/.. 

id> tefce ©rifcdHfHj, ^ poboinic, gottefurefcttg, 
nifty. €0tif»i& . 

wotowiktiy 0$fftmd**; Pobozno&,i,©Otte$§Utd>£ t 
ftg* * : , pab<aitf$r, a, & v ®Qttttfi\X& 

ler^ vrzqltytiqc do- tig, fromm. ;; 

tyth, mtf:fetna^ gcott $at Pobudki, i. #fttei|ung* { 
er iopo $. bet oiramn. pobudzam, adkogo do czc- 

zmierzchnieixiu, tta<^ &er -" go, anrei|ert, atttretbeti 
2tbenW£>emmerung. ,. frm*teojit aufhmn,tem/ 
z&ajomu,btfannfer®efc fw#owife tero, F.-ujfcffif« 
fe t - ' ' ^ .*• , r- ■ • { .' fern >.- / 

bielam, adwei^mac^en. Pocatowanie,^&et:^u^ /! 
bijam,ac, becKkg, obrgcz poc& pocie iij, fdjroifem . 
wbijam,. fcefd^fagen, em Pocenic,. *' fca$ ©<$n>f* 
$ag bmbetv ; . ..fen. 

tdj f$lat&k> pobtf kuiy^ Ppchfebca, t» ©djmefdjfm 
ge^i, er ^$ime^©dnfe . pochlcbftwem sig ni£ tiwo- 

gffcfcfa^ttti/;. j i«^ # ;fcer - ficfr towfr 

©ctymeii 



\ 



< 






Pi . ■» ^flMMBMM 



?*» _ ... # )<*( * 

•* : ©ifytfri^ei} nfcfc *er* Pocirffzvcielt a. tttyfe; 
yfitymlafi. Pocilnica, @c&n>i|*@tu6e* 

pochlebujf , owa<5, fdjmri* potinam , ac drzewo , ten 

dydm Stoum ab^auen* 

Podhadhia, e. biejacftt poczgtem fobio mgfriie, icfy 
pochodzg zkgd, id) entjte$e, ffifcre mi<$ tapfer auf. 

^t^ngemwaw^tomme Pbczgtek nauki, bte ©nlci* 

motion £er* tung emct ^©iffenfAaft* 

PocRodzenfe, a,' feet Uv* Pacz$t&, tku, ber?bifang» 

fprimg* Poczciwosc, L bic Srbarf dt 

podiodilfto, fly, a,«. &ctg pocz&wy f a, e. etbar* 

' afy abfd$$g , #dU • Poczgde, a. toftVnfangem 
pochopay, a, e. roorju ge* poc2efiiedac,9Scte§rungge' 

neigt. , • ben. . 

Pochw^, y. bie<5d>d&e gum pooti&y, a, e.t*o*cinem)tt 

SD^gen. < f €&ten gefd^ic&t 

Pochwa^v y. ba* ioben, €r» PocaA lud#, £aufen SBolfa 
» ' £eben. poc*{ty Ckleb, angef$nitten 

Pochwalacz,a.iobet,©atit# S3ro& 
.' ttger* pocamc co* w(chem» t>ert 

pochwalam, ££&, F. lj, fo* metf en, empfmben ecn>a*, 
* ben, bffligen* butcfc ben ©erucb fallen* 

Pochybi, y, botf ®etfe§Ien, pocztttfe,a.Me€mpftrtbung, 
- 3^f^v poczuwam &g, i$ iterate 

po6$gam, id jkogo do pra- l midj to TUfyL 

wa, fenn ^erftir sfe&en, (a* poczwara, y. efat f&jrirer, 

befyctthreftbtt^n&nmt* Ungegetser* 
, tx>r6 ©erjdjf, poczynam, ac. an^eben, bffl 

Foctecha, yl ber&ojf, *: Ibiftag moiu maefcen, vi- 

po<ficrpicc, F. pif f in eftOO* no, chlcb. 

bttlben/ ertragetu ^ poczfta, fie (jae empfongttt, 

Pofiefzenie, Me $tf jHmg* % fie ifl fdjroanget\ 
poci^ny, a,e* tr4ftU(^,ttofli poczytam to zazyfk»i$ £«fr 

S*e»&i I, tt, <w&fc,,redi>nc ba* tw 

poedky* ton a^ttfljtetn w?n@wfw* 



/ $- )*t.$ fit 

— kogo Nmitdzy, id> je|>le, idg, tdj fcerbfehbe cawt 
redjne einen unfer *c« po- mit©ej<fyenfen,rofe©elfc 
Jiczarri, Podsftek, tku, We %uflage« - 

>od,unter* podbk'ie pod moc , bat un# 

>odczym, Mfftwa6;tw& to feme ©waft; kingen^ 
imtev,ktoregofoKenay. ; Unferoetfung* 
mniey waz$, &en td) tnt podbijam, a& unterfdjfagen* 
getingften ntc^t a$tt. podbijam komii bgbenkaj 

)od gardtem przykaztijg, id^ id) jMrfe jero* in fetner 
befe^le6e9fefen*@fra^ * *8*s&eif* • ; 

•— kl§tw? urtlwiono, e$ ifl -— pod'mdc, id) brtnge un* 
be$ ©frafe J)e* Cannes ; tet mefete 95of§m4pig6etf. 
fej! geff eite «or&An Podbrdd^k, dka, terJNmu. 

pod Kondycyami, unfer ge* podchmielarti fobie, tc^ f tin* 

wiflfen $&&fogiiftg<n. fe mic em 3tauf$gen <itu 

— t§ Kondyfcy§, unter fcer podchodzg , diic kogo, t<$ 
33e&ingimg. £tote*gef)e jemanfc, ofzu*> 

— moi§cnot§, bepmeinet \ kiwamJ ' 
Sfcre/'&m Podchwytacz, ppdffuchyw 

pod niet&k?* be^ SSeriufi v wacz, em ©pton, jtunbf 
feiner ©nafce* fcbafier^auren l 

— przyssifgg, roit einem <£U pexlchwytiiwy, a,e. fcerfdhg* 
fce. Ud>, $leid)erif<$, nadj* 

— rgkoymi?» auf ffmtffem t£etflg* 

— wins, bet) @crafe. Podczafzy, em Sftuhbfdjettf* 
Podagra, y. bie©icf)f* . • ' — ~ nadworny, ^offcj^eiife* 
Pod^gryk, a. $Po&agtifk " .' podijg fa fm$ tkowi, ftc$ fret 
podajf &g, kogo na po- $rmwgfefe ergebetu 

imiech, id) ma<f)tmi<f), Poddanie s'i? kornu , t>kUt* 

jem* ium @el4d)fer* bergabe/ €rgebtmg, 2dif» 

— wigccy, icfc bittty me§t gebiwg* 

aufewas. ; pQdd»js/ a6 %, fJd^ erge* 

Podar&, rku, Podarunek, ben. 

nku, t>a$ ©efc&etrf f - Podd^niec^ ber^fif ©nad 
podarkami pfujg, aa kogo ttift UngnaS ergeben. . 

Pod. 



m * )o( # - 

Toddanftwo/ a. Untetf&d* Podkarmiam , 4c Me$f*rbc 
nigfeiu ein roenig futtetn* 

podeptac ze^zgardy, z nic* Podkolanek, nka bie .ftiue* 

, obaczka jettrcten au$8et* f<$eibe» 
ac^tung/ Uwu^tfamfek* Pedkomorzy, ego, Unter* 
Pode&ie, a. Do* Jjptnf erge» (Edmmerer* 
6*m Podkop, u. 99tfne* 

podefzly,wleciech, &et bide Podkopnik, SDl i tt I r € r # 
2taf)rc ^ar, ale* (Scfranjgcdber. 

fodefzwa, y. Die $ttj}fo&le* Podkowa, y. *$ufrifen* 
odcyrnowanie sig czego, podkowac konia, befc$((igai 
/ / podigcie, jbo* Untcme^ ein^fert)* 

men, <utf ftdf> ne§men< Podkowka u bo tow, ©fen 
podeymujf, owac. aufneg* . in ben <5(tefe(n. 
men. Podkup, u. fcerflSorfaufl 

podeyrzanyt a, $. t>et$dd)fig» Podkupnik, a. 93orfdufer, 
Podeyi zenie, a. ttrgroo$n* fcer einem au$ J?er 4*m& 
podcyrzliwy, a, e. atgn>6^ fduft 

nif<#* podkupuj^if pod kogo^po- 

Podeyscie, a. &et <£mgang* typuffi wigccy w targti, 

Podgardtek, £}t>at>er, was id) fatteemem in fcen^auf, 
. uiuer fcer Sefyt (tfngef* 6iet6e nu§r auf etroa*, 

podjadam fobie, ld>e(fe micfc Podlalze, podie'sie, ^PoWa* 
halbfaet cfrtetu 

po%wizy boki chodzg, ic^ podMz$, zyd unfttfciedjen, , 

ge§e mit in Die ©etee ge* podlt, podiug, t)atf). 
~ je^it J$4nberu podlegam, ad unterltegen, 

Podjczdek, dka, Pepper* imterootfen jfytu 
podj^zdzam pod flooft, id> podlegly, a, c. mttmot* 
fa§vt,fd)iffe,teitemttt$it fetu - 

SJrucfe; podlcy&y, za podlcyfzcga 

Podkancicrzy , ego. Uittet> mam, id) gait i£n »ot ten 

<£an$Ier. , ©etingflat . 

Podkarm* u; &te@peije,ta* Podto^L^ertttgf^tg^ 

guttem tmtenveg^ gtf inge6tonD / ©e^MK* 

, - . . podtu- 



ugowaty, Idnglid^ . r , §euet unto bo* #*l| to 
ui, in 5>ie idnge* * _ gen, etr$i$en» 

(y. a, *. #$«(#/ $e* podpaiiiai^c^ie^Meeitt 
ing* . £ roenig futtent* 

miot, podizutek,2Bcc^» podpkrae, untprfJu^en. 
elbalg / ginbelK&k " pedpqam , id, pic, F. j$ fo 
murzc , feet Sanger, it bie, ftd^ dn SUujefcgen an* 
iau* an ben. SRtngmaa* trtniett 

en* ; . Podpis,u.bteUhterfdMft* 

niebienje , a, (Sountett, Podpifek, Vicc-Sdjm&er, 

niesienie, podnofzeaie, Vice-Notaiiu$» 

>ie ^uftic^ung, (&?{>& podpifuj? co, id^ untetffixtu 
unig* be* 

nofz$,64podmcsc,mif* podpoic kogo, eioem ein 
id)ten, aufteben, auffufp ^iufl^nbepbcmgen,!** 
m trinfen* 

Inofz^woyntj, i$ etregc Ppdpora, y, tie @tfife» 
Rdeg* podraftam, acna$unbnac§ 

Inoick, jfca, §ufc©d>e* aufiaacfyfen, allm6$li£ 
tie(, 2Beber*trict« S^fle? u>erbet»» 

lob& $$, gcfafteh, Podroznik, podroiny czlo 

lobaxrit »i{ komu, iMtf wi^k, ^Battbertfttattri, 
SJo&lgefaflem Paflagitr, SXdfenbtr. 

iobieiiftyra, a,2(e&nlicfc Podrozn^3c^©d0^fettF 

fetf, ©leic&nifr SRiglufc % 
feifc — zawady, £inbernijfe auf 

lobno, *kMd)L ber9toft+ 

iolam team, zdolanv i<$ podrozny , nidroiny, |UC 
bin bem geioacbfem SXetfe geftfeig , auf bet 

3p;rf, podnieta\ gunber, 9leife bepubticfr* 
©pete, ft. 9tei|ung* podrwil fi$, ec (>at fu&jelbfl 
jpaly wojenne, SJ>e(fc betrogen, i§m felbjt tm 
Krdnte, Qtanbe, Corcaf* iic&ten jejfanben, 
fe, Setiet^aQem podrywam, td> tetfie ty& 

ipatam,Fr. lac, lie, Fv lf> meg*. n4^ jodrywa t 

tff podbic 



14 # )o( * 



i " ti - 



* podbiera, ter $U$ tdjfet podftrzegam, ac kogo, jenC 

mtt fic^ (>iiw>eg, betouren. 

podrzezniamkoinu^fpee* Podftaegaoie, a. ©pdfcung, 

fe einem nod), 4IQ}e(auren* 

Podrzcfniacz, ^oflfenretfct, p&dfzczu warn > id <m$e$at, 

Det We©ebarfccrt otrteter inftigireiu 

ieute nad^mnc^et/ , Podfi^wka, I. Uttftrfiifftr. 

podrzucam, ac. mtt cw e if nu podfzyty,*, e. 1fm3ett%t, 
pods'6*lam,acco«eftiM*ii*« untergefuffttt* " { ' 
, tetffceuen* ( pod&yttanv & utitttfuf* 

Podffdek, dka» Uufet'SKdj* fern* 

for* podupadam, ac, ttfrarmetu 

Pod&enie,przedtfione%$8or* podupadty, $8erarmtfet» 

tojibe/ podufzczam, adfteibenjttm 

podsiewam, &, prze- toitcfc QWfaf, 

flcben. Podufzka, i. tin &ijftm 

Podfkarbi, ego , <5$a$mtf* Podwt^fka t . i. . due QMnfc; 

fler* 2knt>, 5?nie«93anfc 

PodQcarbowy^ a, e. fcem podwqziay, a, c. tmfcrjc 

<Sc&af4)lenfr3^ffer ge* bun&em 

Mri$* podwi&zor, gegtn Vtatb, 

Podfluchywacz, a. Stgor* Bodwi&zottJk, rku f &efper* 

cfcr, 2Ba$rnc$nier. $ofr 

podfiuchywam, a£ kogo. 1 podwi^czorkuj?, Qwa£ t 
jem* £eimlid) listen, be* TCbenb'Sfrob ejfau 
(Jordan* - podwifzuj^ owi£> untoebitf 

* PodAaro^i, ego. Utiter* &en. 

©toroft Podwoda, y. imi&3u$r. 

Podnawek,wka,53im®ein* Podwodnik, <P9fH>Q$, $» 
©ernjle, @teg an frer $i« fHflion , ftafbdteuter* 
l>eL Podwodny urifdaikt po~ 

podftewiani,a<5 cottoai xm» iztarz,?(mmtmann^Nrr Die 
terfe$ttu $oj*«9>ferbe t>nf^afft, 

PodftolVego, ber $tt?t&fc*. ' ^ofl^eamter^ciflft. 

Podflrzcgaa, Tfnmafo; Ppdwontf t to J$ofttU*tt» 

Pady- 



i t 



# )o( 




*e efroas auf ntfc&, amer* tm |>fto& 
omfceraick . : Poganin, a, em ^eibe. 

ynmsv 9fcra$*®efoer, Pogahfea, i. eine Jfrelbitu 
5dja|img. • Pogoiifea , iiixxi SRa^lageti^ 

&ekowa£ , F; u|g j t>on fR<xd>ji§ett fynttt ctnem/ 
bagkajg, owac, torn* pogariiki /a, e* fwfrmjtk 
*«* . ; Pog&ffiWo, a'. $a&enf§unt;\ 

ziclic, mi$t$eiJen. pog^dzani^acji^^CttC^tetl^ 

iiemck, toil&e* ©eamim t>on gardzj. 
ziemny\ imtnrfarNfcfc Poganfeinie, * 3Jerac#» 
iemai.ludziftMeAntipo-' tuhg. ' 
les, ieute, fo utter tm$ pogirfzam, ad, ytf,F. pogor.' 

»*&«*»• m c <>, *n>a$ f$«mmer r 

ziewam; id %, foflen, orger madefy pogorfzjtfz 
;dzic &g to podgiato ? too fobie, bu roirf* Mr f<$lim; 
fl ba$ geWieben? gd£te met macfretn f 

i? podiicjg? tidam? pogl5datn;Ac,atvwm*f€Bm. 
>broc$? too mitt id) mid} Pogl^danie, a. fa* Xfclln* 

>inroen&eti?begeben?laf« f^ru 

eu? Pogod<i,y. & a * ISetter, nii- 

tziwienie, a. VBetVOunbt* ft&e'czna, 

un 9; pogodny,a,c. f$in , §tfctt> 

l£wa, ^ied^wa, podita, £elL > • 

iedita, tofjt un$ fotyfcege* Pogonia za kim, far* Sfoafc > 

>en, jtfen,fommet,jt§rt fe|e« ^inter eittewu 

(jrbty&e, pogoni^ nad^cru 

ita, wierfzopis* rymo pogorzed, abbramett, * 

>is> em 9>oef* Ptogpra^fifto^ 4 fSraitfcr 

tycki^ a,c.poerif^ jWc* 

blgowad komu> fobi£ Pogrobtk^ fcet nadj ©alert 

re&cn roomfc pogromic , fc&rauert , it. «* 

janiac^ ^ eiit trei&en legttu 
;4aiaxn kqai^ wofy> i# Pogrpik^gtoibi^aDro^ungr 

&f » * Pogncb, 



** * J°( » 

Pogrzcb/u. QJegtabm^ wife niufc, ma$e narfjf 

pogrzcbny, pogrzebowy, jut gcfifitg* 

Uidf ge^6rtg. — #$ komu ni oaty td> fc* 

— . aparat, iefafcen * guberei* t>e jem. f wp in Me TCugou 

turtg^i^cc^en^ottreter* - poki? nrie lange? 
£ohanbicnte, a, ©djmad). Pokfad , u. tatf on&ertrourte 
poj{, kS,trdnfem ©utfc, @fWc&, ©obein 

pojfcie, rozumem, &egttt? poktadam , a£ fe|en / ffetfat, 

fang fret ©irmrojit^caff, pflaflmi,-coiikogo,em* 

fttofj. legen, fey dxian m 2to> 

pojednac &f z kun, jtd) mjt nxt$nmg getou 

jem. t>ereinigen. Poklon, u* Sfteigung, ffotf, 

poj#lyn6k,nku, tin Quell* SXe&erenj, Qomplimetit* 
Pojtfuosc rozumu, $d£tgfet£ Pokton czyni?, ic,9fa*renj, 

ju (enten, ©de^rigf eL Compliment mod*** . 
pojg my Cztowick* gdcf)riget Pokojowy,<5anmter*X)forct. 
t SWenfd), Pokoienie, su <3tamm, ®c* 

pojezdftun, ac, tin ttenig ju fc^fec^t, ©lie&, 

fasten. Pokora»y. WeSDemtrtfi* 

pojezdzicwieleswiata,Miaft, pokoratt, bemuff)tgKd)* 

Krajow. reifen an aide pokomy, a, e.fcemut^lg. 

Ocrtcr, ©talxe, ianter. Pokoft, u; §imi£. 
Pokarro, u. Me;<5peiff» Pokdy, ju. Oet §rtet)e+ 
pokgthie, ny, a, e. £eimlt<$, pokrywam, ac fwojc w4dy t 

imSBinfeL twrbergm feme$ef>kr. 

pokazufo owac.Fr. tvcifeiu Pokrywanie, a.flfcrfieffung, 
Pokazyciel, <i grigct *M Pokrywka, i. 3>c^fd f <grtr* 

pOkazuj?, owad, jeigen, 6e« pokrzrfpiam, ad erfttftytii, 

n>eif(rn,(ajfenfe^en/pok4. erqtricfan 

zujc fam rozum* Me 98<r* pokrzepienic, a. <&rftifc$uwj< 

nunft fel&fl jetget e* on* Pokraywa; y. die StefleL 
— wpofobi^i^ tofli mtd) Poku6,y. fra*®cfpmfi 

merfett Pokutst,y. We93ufli% 

— bif g^czntfj i# fo pokutf da'c, ©ufl^aufbgnt. 

pokut; 



mt( czynic , ©ufie .tgutu Politykj a. em prfitiftyer * 
Lutujf, owac za grzechy, SDlenfd^ . 

r ut Die ©un&e 25u(fe Polityka,i.t)a^gememe2pe^ 
$un» fen,Dte 4?*fUd)fefc. 

^utuj|cy, a, e. bufjfertig. Polka, i. poltufd) ^auenjim* 

fzkrupulu, (jalber ©cm* mety^tatftn. 

pel. Pdfkofze'k, &ka, 3Baget$ 
»c, i.9ttfge Der #aufec* $or&, 

brat, a. JgktlteSru&er Don Po&ownik, a. ©Serfler* ':' 

iiMtffimit,unbwma& Potnoc, y. SKttternacfc 

DernStatec. Pcrtog, u.@ed^roocfreit* 

dragmy, $al6£iumflettu Polow, u. aflerlet> gang, 

e, a. Jkii §eH>* Pqtowka, c. Die J^elfte* 

ec floniny, ©perf j@eite, Potoznica, e. <Sed)$re6dje* 
ccam^ad an&efe^Ien, rim 

ck, polk, em potmfdje* Palfka, i f Da* f>o§!en?$anD. 

Diegtmcnt* ; polfzczyzna, y. Da* po(ntfc^e» 

epizam, a£,yc &f>*eeBef« Poltorak, a. &regp&d)er. 

fer rt, beffern ftc^* < Poludnte, *• DerSttjttag. 

eruig, owad, ppltreri, glatt poto j$, owac, jogen Dad8Mf& 

mad>en. Pot imcyi, ftalbe tinge* 

ewam, a(i, Fr. fcegteflen, potykanv ac,Fr. einfd)(utf eti 

erowaate,*. Die 2(ttgpofi* pomagam,gac,Fr. §etfett* 

rung,® Idtttmg. pomagaBog,£elf©Ofk 

lewka>L Die ©uppe, po matu facile. 

icy, fu^olet)- Pomarancza, $omeran}. 

czy&,pc^iedzife,bumir(l Pomazanicc, ©efalbten 

etn roenig liegen, figetu ponnizoigjcfrfcefntele, 6e* 
lica,e. ieifle an Der®anD* fdpmete, (t>on mazf, id> 
iczam, ac, kogo miedzy, fdjmtettf.) pomazalem, F r 

je&ien, m$nen jeou miter % zac. 

e(tt>0& poraicrnie, mafigficfr* 

licze'|$,Dfc3Sftnge,33acfe pomie'rny, a,e. mittetraaf* 
liczkufe, owac, O^rfet* ,|ig* 

gen^eM* pom^&ac, Fr, MtitiiftiN"* 

#f a pomi 



( 

I 

J 



to ran pomigizato kon- poniewazam , ac kogo, |em* 

ctpty, tat* fyxt t§m fern *erfleinetn,f>a{t en t>erod^ 

incept gefio$rek ltdj>, geringfdjafig. 

Pomig&anie, a, zmiffzanie, ponizam, ac, Fr. enuebrigttt 

. 93ermifdjtmg , pomifiza- Pxmta, y. ein <&Ui$baxU 

ny, a, e. bermifdjt. Pontat, u. J^au^jierrot^ 

fgjnieizkac, pohyc, fid) dn poaocny, a, e. ndd)tttcfy» 

roenig miffyibetu . Bop pog&fftu, ^eftmfcfcr 

Poroiefzkanie, a.futjet 2(uf* $f<# 

entfyalt. popa'dam, ac, popish kogo. 

Fomknicnie, a. Hoi fiotttfa jem. anfaflen,gef>en ju et« 

tfett. . nem mif Uttgefhim. 

pomnaiam; ac, Fjj, frecmef)* popadto mi§ co>, egufcrfid 

ten. laid^ eftba*. 

Pomoc, y. Me J&u(fe* Pop$diiwo& £ a fi igf e i f, 

Pomocnik, a. tin J^rr f < ©rimm^Ungefhimlgfeit 

; 9Kit£dfcr* _ .. • popgdliwy, a, e.ho#%* 

pomocny, a, e, Be()ttlfW}* popefeuam t ad, nfc, grzecb, 

Pompa, y. bie ^)rad^t (Sunt* fetge$en» 

Pompa wodnaY S8J<*flet> popieia%, a, e, Tffc&ftt^tg* 

ftantpe* Popielica, ©rauroert 

yomfla, y, mfzceaie &$, bte popieram , £6 czego, antm* 

iKoc&e, Revenche* ben Jem* ecwa* ottftoften. 

pom£6c &$,F v pomfzcz$% popifowac cz^go, befcttem 

na kirn, ftd) revenchiren Popiot^bte'Xfc^ . 

an emem,ftd> rddjen. ' Popiatowikfad, 3$hof« 

pomykatn, Fr. ac, pomkni^ Popis ludu, 93erjeid)tu£ fret 

- F. pomknj, n>eifertucfen, ieute, SBerbung. . 

i tweitem. popi&je 'fig, U& f&$re mty 

pomyiic, #6f)ten, ttwfapn, <tuf, macfre mid) befebt 

tomupomylilofzyki,fca5,pamiftnego co uczynic, e(* 

|aei^naitdfeinm@ptuu roa* Denfmurbtges e^un, 
gen gebradjt* poplacam, icfc gelte, poptfca, 

Ponczochvy. ber@tewpf« pfcd5i,ma cen?, w picnig- 
fwu&ld, cfti(6 S§eifo dzich jeft zboie, fc* ©e- 



jft ) o< ft fl> 

ralb$tit,toiTi)fyMi)btia$: ,#>£ glow* fc^tagen aaf| 

ef, ifl in gtojfejn *©«*§, £aupt 

?of}et wd©etfc A j?d9etitt* PorafkQ, pogrom, klfik* 

Selfc ) Weaflte&ertege^c^a^f; 

>lad£wfzyftk6, afe* 6* PorccJin^^orceUan'Xuffaf, 

lafjlen. <5teftf)irt* 

>rgg, u, @urt4Ktemta P6r$cze u moflu, u wfcho 

>rawa, y /93erbttfening* du, icfcne an free &f udfen, 

>rawiam, ad,poprawuj? $reppe* 

czego, fcerbcflern ctn>Q$, poronK, mifjgebdfjtm 

rinroemg* A ( Porowaifeie, a. J®kid)tt& 

&&polepfao*&f,i$fc|b $MWj* 

fere mid;* -r*dbii 2 noc§, Sag 'tail 

>rawito rnoSf, & tj?mk 5tod)t gleid>- 

ifcm befler wotbem porowaywam^porownad 

fHfcwiay, PL 2flod$odj* fbm, glad) madden* 

)tt& ,../.. ' porozumiewam si{ z kirn, 

prz^dnik, L 5S«(dufetv ; *& wtfftfc* mid? writ |* 
aSorgdnger,^Bpttreter* ; mank 
pufzcam>i^f(^(agemrin Pdrt, a bfl? $potfc ' 

2Ba#s ab, *wodzc\ id) poruczajn, it &% Bogu, ffc$ 
(affe bfegfcgd fcfaeffetu ©Oft empfe^lem 
)ycliam, ac, Fr. jtofltn* ? Porucznik, a. lieutenant. 
:5b, ba$ gefdttte *$o(t» porufiam, acf, Fr. anrdgrttu 
:?bi£ auf&aueh* porsroa, fcofjl t£n biefet unD 

*acho w&, ziiczy£ b<m r& jener. 
chujfcJbrted^fri,#£tev porywam, a6 co , kogo , &f> 
™di,yit)tt?XiQ$L. etroa*jem. ergrof^fbrt* 

a A neMku t §tti#h«*e* \ wffen, ftd^ et^eben auftw 
imo%rafiosvfl^^ tfe&en* 
auf fbjn, ,>-><; ... . Porz?d«k,dkti,OrbnttHg. ' 
ratuc £$ fft& ittnttrtiitan* porz?dnie, ny. orbentlidj, 
ber^ntmn(euu . ; porzeco, proc, trennen, auf* 

raiam* a^io woj&a, tr* tttttnau * 

(earn, tot* ^rt^ee^r / Poraczki, 3o|riU-&«utafl 
i £f 4 ponu- 



f &• # )o( ^c 

jarzucam, a^Fr,m<^io<r- Pofpolrtow4tti€,bfe©emrin- 

fen. . faaft 

fofadjotxtj a<f, (>iitfe$*t* Pofoolftwo, a. ^ememSBoIf* 
pofjdiam, *<!, fceiftamritai, pofpolu,&ugldd), . 

pofadzk? kladg, poktadam, posrzodek, n. Me 29tttte, 

- £6. einen 5lor legen, p0* jobriii jfedncgo z poftzo- 

jfctn, dkuMttc>rte^abenemfn 

raag,u.$lfc@afie. mtf t&eett SRtttefct cnoe^ 

Po&jeJ, i. ge&e*©!*, -: - . fet 
faf4 fiii &er S5*ie. • PoA, u. MeSafMu 
poftffl wa, a. ©ot^afk Pafta<J» i tie $efia(e» 
fX&'iec, pofiekad, jft^aaem poftanowi^ , t>ertttytea» 
po^ilam, ad, Fn gdrfeit prftyrid ibbie dobr«, i£m 
JPoStek wojc^uw, Ambliar- guttwfkfcen- 

Trouppeo^Oifdr^ PoftaW fukaa, @tW4arfca 

fer, Poftawa,y.bie®ebertr* 

f>o^iiny, a, r ftaafty, #d* ^oft?pA, to $t*fa$KtL : 

f enb. poftfprojfe- 6wa<5, fwrf^r en, 

Posladtfc, «. ^nt&Stafen, aetfvrgfgfen, zko&f* 

$(Ktt rowfeV^it^ttem^ort um» 

ptl&ni, a, e. (c$iC4 <:ge$eri, t*rf5a§rem .7i* 

po&ubtd komu cdrfcg* ze$» Poftronck, ilka, SBogen* 

kow4<5, jtm. fettie Xo^ttr 6ML ' - r . 

DCtteben , &erfpterf>en, Poftyla, e, tie ^efKflfc > 
-Poffuga', i. fret DiertfL Pofwarck, fwar, %*, fee 
fofluguj^ owad a*tfb«ten, S^/®^^4^& 

feienem pofairzy4#Kfom. i-h- 

foffofarfftwo, a. ge$or< po£*fa^i£$ zkimV fWr* 

pofiu&oy, ^e. Qe$dtfarm fett r pofwarzyti llrjigich, 

Postniccb,posmicwako,bof - ^nrnn^^4«m >u» . 
©d<M)t«r Po.<wiati,yi«8Uwtbf<^^ 

to$*l^~0eM^ gen; ;, rt - • *-£. 



* X«t J* -rati 



vigcanie ko^iola, £tn» potwwrdzacri czego, td> Jn^ 
testing &er : fifafcit, frdftige een>a^ ^ogife 

*i#xnie, Jf)eiligtm<j, Potwora, y. SHi^bur^ 7 

viidczara , ad Fr. fageu* Pdty,feig ^ie^er. '• j 

en* Potyczk^erStre^^aaipf* 

^id, faffcti, pofzcz{> potykac, am, potykac &$ 
iczeni£> a. fra$ gafktu ; begegnen', eiite <od>iad>t 
spedirf, befubrftt* * ,$««♦ 

polflwa uftawa, wi& Powaga, i. tag %t{egeit, 
ierz*fek3$ififii§r+ JEftim, mam u kogo> 

sta*y. Meftoji. ; Pow§z, ^efen*2feftm; . ; 

etatz, |>e^imtfla^ » poyainy, a, e. an^fptli& 

^k&, ay. fu^^jbc$» ! powiadam, ac^ Fr. *rjt$tefl> 

>u.ber@dE>tKt$* Powiatduchoxvny^eifUic^* 
ijeixmy * a, *. $dtii(k$. ©run& , j@cbto, Strict*. 4 

afz, u. Me^oftte Powidfa, f>fCaum * $ta>4 

savpotym, tartuuft. powierzehny , a, e. outocn* 

gpiam 5 H. mbammm. big. - , 

gioy, x wddjtig, fcfct Powicsc, i. tie 3^ n 3/ 

|to^ v ©pric&wort :. # -. 

ka<5, tapgnett, Powietqse, 4. tfttaft >; 

ok, it Stegetibodj. powiniencin co czynic , t$ 

omek, £ fca$ ©eft&fec&t, fetti fr^ulfcig twtf ju tfcu*t 

Kinfcet. Powinno&, i. fete <S^$ig* 

omkewie, potomnosV, frit bar fygttti, Hwa$ 

totfc Powloka^.^ttbu^SSrt^ 

:op, u. We €>&nb{fae$» }&$& 

riwa,y. l^©€ti^ Powdd <fe <a£go , &k GW» 

rzeba, y. Me£Rol$burff« gen^eit room, tytfaf), Ut* 
rcebujf, owa<^ czego,tcfy . fad). ... 
betarfettoafc •— daj5doczego,pou(odcin 

ward , c. g&t&tsmbtr* : jefocm^(fr gefe linla$to& 
waizai% 1$ tKriduw^ ; }u , t>craulajjk 

jtf f Pot* 



^wddzenie* SBofitewjefwt, pozbywam, &, byl, ezego, 
©o^lfhmty tttoa$\>tt\ktm;WX)X>onab> 

powada Mg co, & gcfjct efr fommen werton woton 
wad fort, bon flatten , ef jbefenyeV kf* tocrtcm 

7 $tiiAget/ pozdrawia<5,am,Fr, pozdro- 

fowodft mi 6$zW, t$$$t wi&F, wig. gtufleru 

mlr abeL w • po&ra4F&«3efc Fi posnf. 

Powolno^ i. Me15et*ttrot(* aufjreftt*. 

powolny, a, e. bttefcroiffifl. Pozictnki, PLStfcbecmt. 
PowroAt, @nro§ •• @cif, poiicwacv^^nen, ji^nm^ 

ffca»& ' porfocfcj fifrttgittbcii* 

lo^roz, 4. efct ©irW. * pozn^wam- ac co , etmag et> 
•c^ifgliwofc, i. bieSOWf fainem - -» 

- ^gfeit/^enj^^tie* - ~% 2 kirn, mtt jenvb* 
^owsinog4> L fant)^tei^m fanotroettetv .. 
powfzechny, a, e. aflgemcin, poito, |pdt . . 
I^wfz^dm, a, e; td^Ud). PozoY, 9>efcfa> 55otft*ffafp 
powtarzam, ac, Fr. wfc&er* f eif r $ert*, fcer <&c$rim 
: fyfoVt* " na Po#>r v fum ©c&riiu 

powtagrabic, t. MeSBt&er* pozoftaj&icftbtdfciiaf^gtfr 

&olu%, Eefmutg* ter. \ ; ,^ 

$6 *ttdfe>ygm anbetm pozwalam; a<J s o& co« fae& 

^yft^fec,aiciem®^cut* - tigen wotauf, 

geiietv Pozwaaie, Citation, lability 

]pOy mu j^ey, pojg tay, a,c. fa* liftowra^flgwnei fd^rift^ 

$9, gele(jrig. cbe, mt&MidK* 

^moj{Vowa<S, b^gmfem Poiycza^Fr.czycF.tt^ W* 
poi^dam , a& 6ege|rm* #em x 

fOz^d&he^lt^^ege^re^ pozyczoiiy, j* e. ge(<$tit, g» 

V^etlangetv I b*tgt 

poifdliwi^ wy, a,* fcgtgr* pozyfkifc qA kogo co M0 

J^dawo^i,$ejtefrejum - fftmmot, ttty&tm* 



I 



* * . * 



i«^ 



1 1 « - * : ' t •' r 






_____ $ _) o ( fr m 

teczno joft, tt ria|t, cy,&a*ftraSDtirfieTOtrf^ 

tecznjfcj^ftcmkottii3,ic^ Pxaktyk* iem ftocttoif, 
in ju dncf SRnffli, efc Rtd)t*&tl%m t %rift, 
emnulefe^tu Hbwcat 

/tek, tku, ber-giufem Praktyki' i. 93erfunfeigtmj 
*woy pozytek obr&am, jufunftigcr ©inge/ fefc 
ft roctifce <m ju meiitem $ractfcp& , • . . e -A-. * * . : 
iufen, * Pr^tykai^zgwiazd^iStrrH" 

/tku fwego fzukac, fet* fe(jer, <£denber*.'S%ac^, 
en3Sort^eilfud^n,tt>a^ Mathcmaticus^ 
e^pieiu Prafat, .*$r6(af; - ni 

ywam kogo w pcrfonic, Pralnia^i, 2BajH)()(m& 

ittni4icfyJabe)em.miuife- Pranie, avfio^2Ba^c«^ ; 
4, citire bor* (Sfemfrt Pra'fi wlnna, Me £eta& 
ywanv ad pokarrou, ep j«#iije, owac, pr^feti* 
tn. Prawda, y. DJeHB^^Clt 

ywani£, pozwanie,; ia« jvav^W'^C'^frN^ 
ung, SSorforfeerung wr Prawica,e. Metecfcc%&ttnb 
9erid)t Prawidlojlinia^iipiai^d^^ 

(Twani^ ba* Sflfetn .f<f#to* - ' • - 

v^wicnic i r t>ie ^la^rimg; prawny poft$p&, fc*dttd^* 

-i c We Tbfafc ficfr IBetftyraw . . f 

:el, da, $regd,.£riii8ef, Prawo, 4, tetf 9ta&. . 

►baraanek. prawy, a, e. red)W* - - 

:owity, a,cmu{)faro, at* prafcijk*. >Docfmflcfa - 

wtfam. prfcz v ttK& f°W» 

'uj6t owac, ttt tenutfen prgtki,^e. fcfoaefl* 

frbett ftyit, -$* ' Prftko&, i. 

:z,a.©afc&er, 2&rffer* ^^tpwac^arfeU^prav 

:zka, L 2Bdfc^mm fentiretn 

liiad, £ lk*©rof * S8a» Proboiicz, & fcet^tobf?* ; 

er. Fipca^^ We@c^(euDer. 

>n§£, butjfai, tttktnsetu PreckinSfaub, Quiver* 

gaicaic szyoifcy , g&£ lfc>$ u, fcif ^Wdfe* 

P*f 




Jtokm&or, 4. ber 3uetfc Przedarowac, mfc ©d& 
Promieri, a, Dcr ©trohJ; d?etu 

Pmpozycyav Stottog, 3t* ftiscafcc. tine ©cfrnafte, 
• . ■' ! ^aiif . prz$de> prza&, fpirmen* 

Prordk, a. tor $**?§*& przedmiescie,a. 93orfIabf* 
Fmwf ; f&E, tin Serfet ; ':' pra&lki, a, c. fumtfym. 
Pi;ofQ,aVbkJ£trfe. PreedaoneX nka, 93m$of» 

Proftak^^infdtti^dWenf^ przc'd tym, WC &«tu 
•prnfty, i,* gcrab , rinfilrig, Przfdza, e. @pintv©arn. 
v>3emaitT. ;..:/.. * przcgadywam, ac ii?, raifo 
proteftiijf 4i& id^'pnoteftire, nirett 

(hut tinen SQixbtfyalt* < przegigcina vlokcio , ©to* 



«<» "N , 



¥roM r y. bit&fiU* : * prccj&baCv *G$§nen. 
proilW^ac, mu^ig fei)n; prakl^ra,*; »erfhu$t» 
Prufy, W/fc« im^^eaflbl* pizekiina'c, t)CtfIu^eiu 
PrOfifeeiii^rttf/ 1 ; - ^ przekto'ty, a, c butc&gcfto 

PtT^dka, i. ^pinti?wnn. r « Pnt&tipkl, $uppefe5Befo 
^(tt»bi^ Durc^lttgen. r J przetozo'ny nad czym 9 nx»» 
przcborek,bet©d}etal,prze- ubcr %tfy%U 
* ^hriat? w- ; w v :-L-r faixtiyiby 9 a, «. fimirtidj. 
przebraa<v httd)WMbett. : prz^chvalebnieyfzy, qH<x* 
Przcchadzka, Lttlt©pa^ bbwW(bt$fttK. 

gong* Przcnaiainieyfzy f ^tttctl)ur<^ 

PrzccKod, $httd>som}': , laitc&rigffcfc 

przcchodze , < tdj ge$e ifcr, PrzeWwietaicyfzy t fccr ?fr 

ubertre^.^fpalitt^o k*$&$ffc. 
« : y»|«r. Prarfna*wi#%> &rttffa$et< 

mtdj. .;.- v-tr-j'V Przectawielclmifyfkjr \ fct 

przeczytat, Ea&r fttfftjftk pra&azacn&jdzjr, betalto 



~^^immmmmmm*—mtm 



p&d, i. bet TC&gvtsn^ < ^ciuwac, mi^eritfw«L 
pidrka,L®ac^feI. Przezwifko, a, Scfe(*9tofi«ic, - 

pis, u,SSotfd)ri^ prz^iyc, dowek^ rtiebtt^ 

rzeczony, a, c o6etl <$C* Przodek, dku, ber^nfaag* 
telbet. Pa<Kl^g^f^r,98i»gan^ 

prafei^Ff. abbittem ©a^Sto^i*. 
rwac, jetreijfem . : Er^odkowi^, teSfforfafjcm. 

sileai^, bie SR&djtafliwg. pczodkowie wc2ym v ro*m 
dnia, ber lartgfktag. be* ajorjitg feaben, • • • ? 

sladow&^tNtftajen. • przy,be$,iiebeu 
sl?dowtoe,®Wfblgpng, przyWiJa^Mf, ftdj tm£au 
:(l™6k;fra$Unteriaflcn, pnychodzi<5 Fr. fommem 
faf$6wu pi^^y,ctoa$jufdjroe* 

sftawam, jf, wad* fla^ Bnyiozyni, y. We Urfad^ . 
\ prz^l&if, mjfftfwm przyezy&iid fig 26 kirn, Dot 
jft?pny rok f «to ®4>o(t* dtim bitteiw .*:...:. ? 
faf)iv Przydatek, tku, &UQ<&t* 

* Aroga, L Me S&mumg* przydfaifzy, etm^jit Umg. ;' 
jfzkoda, y. J$fabemi@, frz^&avy* btr$dfrei» 
&wietny, a, c f)od)ldblid), Przygoda, y. feet SnfaCL 
s'fzty, a 9 e. twrgattgen. Przy^diciftwo^^przyjain^u 
et£k, a. em ©ieb. gimtbfdjaff. 

-tarznik, a. €^renprd^ Przyjazd, u.3ufu«fe. 
/cronica. Priyjf^i^bte'2(ufna^me r &at v 

Swielebny, -®o$f • <8$r< 2tuf*imb Tfane&metn 
Durbig* przyjemny, a, e. angerie|im, v 

ewodnik, a. bet $u£rer. Przyiuzanic, a. ba* ©ebot^, 
eVo'z, a. Ueberfii^r. Przyklad, ti, em <2frempeL 

ewrotnosd, i. i8o*£eff, przyklad dajf, biotf * S5ey« . 
ewrotny, a, e. »erfe$tt» |J>ief gcben, negmcn , juro 
ewofnik 9 a.Ueberfft§t<r« Crempel ftcfc fcotftcttctu 
ez co « rooburd), bior§ z niego, ftjrie$mett 

ezacny^ fe^r wrrte§m* fe<w ibm rin €jrempel . 
eirzoczy{ty,a ? c, bur^M przykfeidam, ^ co, etn>od iU^ 
\i)ti$. legen, cfcf$,$L 



ft* * ) O (' #: 

przykftfeiny, a, c. ejcempfo* pi 
9if$. to mpafltn r <m£tfytn. 

Piaykop, xow, okop, Gk& Przypiowki przymawianie, 
#en» /il •.... ®etn>eif,©tid^*^rte, 

prapfcw'ihi ocvetffi ntfetf? label* 

■ H<f), id) bta cih^iDmgrf przymufiam kogo do czc- 
; /Ataftrity^ - fluchiii, e* 
ift mtc *ntote#lid> *> $i* 

fr^fcro&'gory, frfeTttftp&fr pczymulioHy/a, 0. gegnnm* 

ft^fir r ©4 e ^®ergt^ gen* 
przykt5r,a,e.^6,tttt€rKt^* przymykamfljdo, id)rucfe 
przykreyd rfif komu. ctttent • $et}tt» ** .'' 

. Ungefegen&eit madden* , przynaglam, aid komu, jent 
przylatujf, owa<f, ^rjugie# / Otlftetfat* 

geii v ; przynalczy mi to, tatf ge§o* 

Pi^bka,. c ©turm*£mi6^ ret mfcju, 

przytetfiat, rt film gerettftf, przyodficwam, a& dm<? 

geffogeti przyodfiafem, F. przyo- 

Przylcgkx<(f,Li)itg(l%. d&cjf, befcetfen, btflei* 

przylcgly, a. c onltegenb, Den* 

attgretijenk . . .- praypadacOjtrafiaM^ oaten 
Przylewek, przydatek, *Ju* diieri, e« begiebt ftc£, e* 

ga&t, am jugkfim juge* frife f<€^ # e^ fdOt etroatf ew, 
. Jen. /•••■< -» t>or,auf&en$ag, 

przy*ozy<$ oflrdg, anfpornetn pt^cyp^dek^tku, 3ufaCL 
PrzyJtida, y. Xm*i|wtg* przypalony, a, e. ottgebeannf, 
Ptzymawia^ Fr. komu, tx* przypatrqjf jig czemu, idf 

nen «nfiect)en imSXdtau fe&e efwtf,, einen an, be» 
przymawiam, a<5, -moW, traduce* . 

taftetj, fceroeifen eftta* przypiecek, cka, Dec £al£ 
Przym&rek, pray date'k, Uo Wm Ofem * 

betmaaf, 3ugab$ ^ pttypiniunp6pi^u,t^gwi 

SRaaft. f(}Ut 

■ W 



•# )o( # m 

^ifowac cd comu r ei* preyrtfbtffiy, a, e. ange&pj* 
m efnxiS iufdjre&en. rem 

pifujc do r^ftru, Ufjf Ftzyr<%,urok, u; ba$ 25a 
age in* ©u^ rufett , bejaubewu 

platans co do czfcgo,id) przvrowniwam codotz^o* 

ri)ee etww matron; "* -. t$ ttM$e gfeid^^ wt|kU 
pluc, dhji>«#e¥i. * l df>e einer <3ad>e* .."'.' 

podobam % koffitf, przyrzekam, ii koxnu j Jim; 
:zypochlebiamsig,pi2y- t>erforecf)en. 
lilam. fi$ id>fd)icfemidj — zi Jcogjcm?cz^«a kagoj 
i jemflnbe* ®Weri> tc^ • giit-fagen, ^cetnen ^elo- 
()met(&temtd) Ti fcfei,^n* beru 
f ben Mantel nadj bem prcyrzucatn,a'c co docitfgoj 
Binbe; f«c^6^n>onj« em>a$juwerfenllbju,iu« 
ttcb elm : geben* i 

po wi^i* <Spric&n>ort. Przyrzut, @&$ran($eif, an* 
prawa potrw, DieS&tir* fletf erfbetfranf &♦ ©eucfc 
mg ber ©peifeft. ; pnyrzutay^ a. e. contogtotf, 

prawi&, *Fr. anmadjen, anfletfenb. 

prowadzam, £c, d^ic, F. pttyfadagta do pier$ dfief 

zg, fti$een r 4ti(eti, brim <% id> lege ba$ &inban 

en (jcrgeletfet Die Qtatfh 

puftne, odzwrcrne, pfrf przyfadzafr, ic co komn, 

arek^rintgeli), Dayman jem. eftoa* jueefennem 
>of)tn efagetoflkn nrtrb, ?rzySct£>a.bUgutunfL 
'chodne, Przy£i$ga, i. ber@($NMl& 

pufzczac, am, Fr. jufap przysiggaxn, ac, pnsy&fc£ 
tu fdjroereru 

rafta czigo, przyfeywa, Px*ysiew&, u. We 93e^ 

$ rodc&fet, nimmt eeroa* @aaf, 
u * , przy^i$£ny 9 przyii{f2iik«4)er 

rodny, a, e. €tne*®e* ge$tt>orne SWann* 
f)kd)t$. pnyikwieram komu, do 

, $alb*9$ruber # \ jjcuczam, einem fe$r |uf* 

rodzcme, £ Me 9$*fur f fern 



m , » >qc » 

pr^vflwgi i ein art$ene£mer Se^f^PraKte^SNgei^ 
SDienfh matt + . , r 

ptyftigiijC fit ketnu, Mjp przymlam kamicfi^olqd, 
macfcanty bet) Jem* be* td> mdljf ^erju einm 

Pa^w^abe$^en$€on* przywioram dtzwi, |d) ma* 
ti<>9» . ^e et nmen^, We ^uc^ 

pOTj^miardty* a, e. muffmb, przywiszwuw^r.uj^anbw^ 
etroa* flinfatto * . tot* . ,! / . 

|*^pbf#biiraikogozaSyna, preywUqicWac, pczjrwilejr 
.ji&ft«ftmejem*aufottitim < d»6* ftftHlcfltrett, ein bri- 
bed ©**«♦ tHledium,5rq^eitert^ 

FrzyfpofobicieU $ufce(>mer * kit 
.an i?fci&c<©i(|tt. przywiley, jn, ^ttyfetef* 

Przyfpofobienie , Vttfhe£* przywitac kogo, prajrwita* 

tming on SMd&tatt $$z kim* witam, bewll* 
Przyfpoibbiony za Syaa, Der f ommen, jem* mUlfommw 
. to£toefc©tottifi <mge» griffett* 

nommen* Pr^witanie, i SJetmtlf on^ 

pranfflfpu bronifcicfc wrfegc imt% 
- fetti$a$. przywl*ik*&,am t Fr.3uci£ 

przyftfpuj? do fiobi Boiego, net?* 
, kptfiunikujfc id) (ret e $it, przywla&oam fobic kogo 

^Kium^ifafceS^Sim za Syn^tcfc eigne mtrj em, 
przyftoi to mu, fro* jle^et §u, ttfgme Jem. oaf an 

ifetftan. tfmfce* ©fart, 

frzyftcyno^, i« Me fyiftaftr przywodzj, 4>rzyttczam pi- 

Mgftit ftrze, f$ fu^re on, citi- 

przy ftoyny, a, e. onfMtt&ig* tice v bfrufe mty ottf 7(u> 
przyftrzcgam.a'c, btobatyen, tote*, 

2$t Robert. ' . ' t przywodz$ co do kodca^do 

przyfzfy, a,«. juttnfttg. flwtku, t$ fringe mod jtt 

przytomai^ ny, % e> am** €nl>e* 

f*n>, 0fgciuo4tttg. ^ przywozj go konicm, wo- 
Przytomno^i^ntvefen^eu/ gta, *aw| f i$ feting* 



r 



>erjugeffi£rt ju WtrW Psiirz, #im&e - Iffi&eety 
EBagim, jtt <Bd)tff*- \ @d)ldgefc 

/wozny > a, e. ^tHjufti^ pfdtliwy, a, c. leic^tferrigi 6A* 

enb, frcmt>* • ' -- btfd); • ;■ • 

yydg, id) wertje fomirlen, Pftr^g, a, gbttff, iad^dfa^ren* 

yymawan&, foteTtufriab* pftry> i*« feimt. • ' --' -'2 

n*. pftrzfc pftrzytf, buti'f riiadjetn 

pymujfc owad , afef * im& pf6 ©czy prcedat, tm&etS 

mne£meit, gemejfen, * fdjdmf. 

za dohre, twlieb tt$ pfu]?, pfowac, fcerfcerbtm - 

netu • ! — j%, kogo, id) roerbc, mdr 

yziiatota ifij do czego; d)'e einim drger* "' *•' 

d) be ftnnt mid) motju, ge* Pfzczelnik, 93ienen*©atf en* 

iel>e. ' -^^Bartnik,i8ienen«®dcJttT. 

yzWanic,ia,bieS3(frufimg. Pfzczofa , y. bie QMene. 

vrzwoi£i£ ty, a, e. gentdg. Pizenica , e. bet $Betf err* ' *• 

yzwo'Aote, ttebecetnfSm* Pfzenny Chleb, 3Bet$ent 

nurtg; ©lefc&fSiriirtgfefc SSrob* 

Sletc^magtgf eit. Ptak, a. bet #ogef . f 

yztfycz£jatn,ackogo,$£, Ptaftwo, a. ©cbogef , ©eflu? r 

emanb, fic$ woju gemefc geL ' /'"■ 

ien* * Ptafzg, 6n, PI. ptafzjta, juni 

pzyw&z zaprofzonych, ge$ QBogeleiru * 

Jmbitter,93erufer, iaber, Ptafzek, fzkaVQ36ge(gen. ' 
>er gebefenen ©djle. Ptafznik, a. SJogeffdnger/ 
pzywam, a<S kogo, wo- ©eefler, 
amdo&ebie,id[Mabejeriv Ptafzni&wo, a. &a« QSogdfc 
in, tdj gebe jem* eme W faagen. 
>ung, lajfe t>orforbern* ; Ptafzyniec, SSogelffccfe. 
/zywante , bie SBotfforbe* putliczny , a , e , pofpolity,* 

ung, Skrufung. gjemrin, 6ffimtlid> 

fkora, J£unb64eber* ' puch, u, na g$ , $Pffoimp 
raia, e. £imb*@taf(, §eb*r* ' i 

il J?uchU- 



MO ft ) O ( ft r : 

|VichHna f y.We9Baflferfu^t Puftynia, c ©ufrefe^ 
puchlin? cierpi§cy, £ waffet* PuGccza, y, 3Buffo 

. fuc^ttg. _ Pufzczadto, a. iarijet. 

fcudlo, pudtiko, L 9>aitDef, puiiczaro, ac 5 po&il, kogo 
<Sd&acf>teL , zk$d, jcm* tajjen roorau** 

Ptrinal, a. em <3ft)lef* •— kre'w, urynj, ftrzclbj, 

#uk,u. Der£rwlL toffen juV 2foer, DafrSBaf 

pukam $15, idj> lerfpringe, fer, !o| fc^ieffeiu 

1 , • ■ berfk fa|h Pufeczanie krwie ', ftraclby, 

guka i\$ drrftfo, Dor 93aum wody, Die TCtolafliuuj, 

fc^ldgee au& Da* ©oflerlaflcn* 

Pukawk4> i. S&c&tt*SS>Mfit. Pdzczyk, fowk^te SRa# 
Paklen; a. ein ©cfcilD. €ule. 

Puklerznik, (Sd^Dmadjet, Pu&ka pieniffea, ©dfc 
. Srdget* . ©por^-Suc^fe^Koftkowai 

Pqlpit pifarfki, @$teifo9>u(* 9Bur feffiecfcer. 

pet, i Pufzkarz, a; @ttl<fgteffer, 

tab,.iL Die 9>ute#Der, . SJiic^fenmeiiler, Q[on(la6tf 
(ulfu macac, Den 9>ul* fu{j* let, geuenwrf er+ 

(en. Puzan, Die 9>ofaunf * 

Pu{tynck,a.$nd^ r Pu(t,^nep* PiminifU, $ofouiienf>(afer. 
. . feVp\x\L Puzderko, a. ein Stttterat 

Punkt, kropka, ein tywttl gen* ; / 
punktujg, ow&, punctiren; Puzdri tm tyz& frebrnycfc, 
Purgacya, iajrto, Dad $*"# ,.■; &**9 gtateral ju ftlbern 

ten. idffeln. 

**~3 brae, Tfrjenep, 3>iflen Puzdro do flaTz, ^lafdjerv 
. % jum iayiren einnefimen. gutter* v , 
jgp&izna, y. &tcfo$n\<baft, Pycha,y. Die^effotf. . 

€rbgut. Pychg gt&yc, Die J^oftart 

Puft^lnik , a. ©nfteDtav ableflen^ 

Puflki, nmfle* Jpava. . Pypaa, p6a, t^er ftfpjs, SJiep. 

• puftofzenie, a. a&rroujhtng* Kokofz ma. . 

poftofeyc, fzf, Dewwpem Pyft* u; Da* SDtyul, §refr 
pufty, V*- »tf ft* v #ufltf, @#n«6eJL 



ft ) o (, ft m 

klg sie' czym, pyftla<* &§, s&bowac , ujfe redeem 
idj womit beroengen, richujg % z kim, z fumie- 
zczg, gmerzg, id) youfye, nipip, . icf) redjne mit ei* 
[djarre. nem, utuer fudje mem @e« 

zka jgczmicnn£, pgczak, mi (fen, • .'•.. 

SJer jien*©rauperu Rachunek qddac, 9ted)nurt<J 

zni? &g, jfciitren, uberfce* (hum 
>en ftd^ < • * Rachunkowc ksiggi, 9ie<^eit* 

zny> a, c. ^pffdrtig*- tjucfrer* . 

ac, am, fragem raczg, yc, roiir&ig ad;teti/ta>o(* 

anicjeft^yfputujgetym, Jen, belieben > * .ndt^tgett, 
?iet)on ifi Die $roge, man racz wm. sicd&ec er belie* 
Wfputiret* fee ftd> ju fefcen. 

el, Wu£l4?5eilfek ; Raczenie, a gufe , 5$e»tt« 

lowac m|k^ ba*3Re$l . efciitig, 9t6tf>iguns, 
Outc^ ten 35eufel gejien ramy> Pidme^ . 
faflfeiu R^czka, i. J^dnfcgen, 3**9*^ 

lowany chleb, 0e&$5ro& ©eijhv > % 
k>o« gefecitfefcem 3Re§(« &#?p<& L ®e§entygfei* 

SSBtHigfeit. 
R. rsczy^a, e^ure^j. 

; rad, nicrad, mic 335iHoi oter 

>atri, ba£, bi<V Pr. qbig Uffltnflen. 

Irwa, $auen JJ3ol# rad to czyni?, bat #ue t$ 

>anie t 4 drew, -Dag j£>o(| gecne. 

yauem R&ia, y. &er5Rd6f^ 

my, a, e. ge$anen. fzjadietna Rada, em efcfet 

>arbirum v 0l^a&at6er* 9tafa. ; \r 

a, erne SXacf ete* rada Pan! Go&idm, tie $r«| 

hmiftrfka, tifekqwnicza, fie^eC getne bte ©djle* 
liuka, W*9fo#eaftmfK ; Radny Pan, Rayca* 9taj)t* 
hmi(lr^Ra^pwaik«9(^ J^Ofr, 
fcetuSWetfier* Rado^ L Die graft*' ' 

hmifteyai, $f$enmti' ridosnv, a, e. freu&ig* 

terim *adow& &f * fWJj f rfaww* 

i i( a rid: 



radysif czyjeyimam,id)f)aU raoiey, fru^er* 
ee mid) an jemanb* 9to$t, rano, fruhjeitig* 
id) folge eine$ anDern rinny^, c. jut ©unbege- 
9fo$t* &6rig* 

ridz§cy co komu, 9ta$fge» Rano*c> i. $r%eteigf eik . 
benber. ' rany, a , t. frttye* 

— • ^kogo,SXa^ftagfn6et 4 Rapir, ein fRappiet* 

t&Az% , dzid, ra^eett« Rapontyk* Sbfyepondt . 

radii nie radii, fie mdgew Rafzpla, etnredtafpel, ^et(e«. 

uroQen ober nic&f. Rata, y. gefefte 3 e ^; *$#' 
radii ms mnie kto, idj wet* min, 

be urn SXatfj gefragt* Rita woUc^orb, 3****/ um 
Radftficl , poradnik , fXotfj* Jjjulfe fcfttetjen. 

ge&er. , Ratami 5 not raty, ttrmtn** 

na radiie iatfedli nasi Patio* meife* 

wirf, unfre J^etcen tat§» RAtay , ja, eiq ©irtner, 33er* 
fc&lagem waiter eitte* <&ut*» 

tik, Sxtbt, it. t>tt frejfettbe, itftow&* u )& refttm 

rzeczny, jcziorny, ght^ Ratimek*pomoc* dfcttitng, 

ianb'©ee-,Kreb& w $iilfe. 

rakowy, a, e. bom &e6& Ritufk, a. b(^ 9ta$t$au& 
Rakufy, Qefletretd!)* Ray Ju,ba* ^arables, 

Rakufznik a , ein. Oeflettei- Rayca, radttyfrin, 9t*£tt» 

c&er, auftryak, ft. Jjperf ♦ , 

Rama, y. Slam, ramy okien, Rayfkie iiarnki Stable* 

j^ftoSKmn* $drner. 

Ramairti oprawiony, w ra- Ray tar, a* elftDteute?* 

mach, t>as in Stamen ein* Rayhtrfiu, a,*, be* 9te* 
• gefagt ft. , * cert. . 

Ramifc nia, bie @d>uteec. raz, etnm*$f« 
famiemfty* bet bceite ©$ttt» raz, u, razem to uczynil> mif 

tern fyat emem that fcot et ba$ g* 

Rana,y. bie$Bunbe. , t(>an. 

rani* nic, fcerwtmben. raz wraz, emffla§( mtf bal 

^iaicai^iba^QSerTOimben. anbere. 

raz 



\ komii daci eine$ mit bet Rcjeftr,u. ein£Xegtfier,Q3uc$ 
$au ji • geben. bet #u$gabe unb <£tnna§; 

;no, uy, a. c. jut Jjpanb ge* me, 9to(le, Ihveptarium. 
legen, 6eq*em* rejeftrojg, owad regtffrtren, 

Iza, c. tier SXofh in etn 33ud> fc&cetbem 

:awy, a , e, rofh'g. R* jeftrzyk, a.ein9tegtfi<rgem 

:ewiej(,wie^rofttgn>tifctu R^ka, i. Me Jfmttb. 
>elizuj$, owifi, te&elliren, Rfkaw, (Ewiel, Sttujf. 
ablrdntitg roerben, Rekognicyi , J^anbfdjrtfk 

ce ku gorge obrocone, Rjkoje*^. bieJ^anftfjab* 
aufgehobene JjMnbe* Jifkojemftwo, a. Me ©urg* 
cepta, y, przepifanie 16- fc^Klft* 
karza na lckarftwo, etn Rfkcfimia, zar^zniT^QMrge* 
SXecept* Rekreacya, ©pagtergang, 

ydy wa, vr rccydywg 33e(ufHgung* 
w pi<c , noieber in Me Rdija, fpofobchwalcniaBo* 
RVanf(>eit einfaffen. ga, bie Religion, etne 2(tf 

ytuje, mowif z pamijci, ©Oft ju (obetu 
au$n>enbig §erfoge«* R4ikwitf , Die 9tefiqttjen \kt 
zg« czyd, gut fagem JjJetllgen* 

^eniezakogo, bie Q5urg* rcpe'tujf lekcyg, i<$ roteber* 
ctyafk (jole bisection, 

snik/i J£anb/£ttck Replika, i. ® iberjlanb, ©<?* 
a,y. ein SXeif; Sling.; gentXnftoort, ©egen*$itt» 

cktarz, a. (E£*©tube bet roenbnng* 
9?6nd>en» Refo&t, u. ba« Xnfefcetu 

ercrtdarz, £ bet Sfeferen* Refzta, y. bet SXefh 
>ariu& Rewizor, a. 33efuc$er» 

rmujg, owad, fcet&eflfern, Rewiayj£, Itof erfud>ung # 
ra*uern,tn fcffern @tan> Reyvtarfcu,3$ortanj. 
?|eti* Rdz, iyto* SRocfou 

at,:ctn SXegaU i * Rfeolucy*, €ntft#iejfWg. ^ 
;nt, & ein Regent . Rezolut, ebx Sfefctotetef, 
mt u Muzykawv €afcfl* . ^etto^wev^B^jtf** 
idftev : i .:• ^ H rezolwowac wf, -;tt£»ysli6 



•_ ■» ■ i nn mm ^i ■■■■■ i i . .. ■' i I., i » — ——■!■■■■ ii — — 

Mi (M) tefoltHrcn / ent* Rdg,roga, tatf'Jgforn* 

ftiieffto Rog ftotu , tie Stf t fce« $i< 

Rob*<^o;Xfr^<^&iW/ f$e& 

Ung«§tcfer* * Pgaty, a, c. §&tni<f)L , 

robacy mi{ tgcz?, ic^> (Jobe Rogowka, L ein 93tegefco& 

SButme*. - RogowniM^cn*&iu>c$etv 

Robaczek* czka, ® ikmfeui SDce^n 

rojbaczywy, a, e. murmid)£ Rogo/i, Sfcitte, §fccfae,au« 

Jtobafc, a. em SButm ©tr0§,®infen, £>ctfe<mf 

robig co kob czego,. id) qt* tie €r&e ju legem 

keite on etroa*, n4 flaw©, Rogoftiik, 9ftitte«mad)et\ 

fca§ man £bte bafcen $aL Ro}§ % pfzcoty^ tie&ienea 

-rzeatfoflta id) trci&c fin fd)trwrmen* 

J^atOHoerf* . Rojownik, Q5ienen*©atfetu 

Robienie czego,WeSabriqt>e« Rok s u, Sa£e, -przeftgpny, 

robiony,, a>, e. geinad)? ♦ ©cfyalf * - prze^adly , *er* 

Robota v robrenie, Hvbeit, fattened, podeyrzaly; get 

Sttamiflatfur , -diienna ; jttfpltcfo 6a$ 63* ^agc 

$ag*9Bcrt ' rek dajf, td) .tabe. 

Robotnik, a. 7(r6d»-9K«nm Rokx, *fe|nM!krf4f& 

robotny dteieri, #rbet«» < £at> — fltargowc, kwercle»£)ua* 

roczny, a,e. jdtjrig. relem 

Rod, rodti,' i>a$ &e{d)\e^t , Rokfet, u, elite 2bt tym(E$e* 

rodcm zk|d . jcft ? tw>& wo ifi . £embea fur tie SMfd^fe, 

et geburtig ? . Rokofz , meijn fca« gemrint 

Rodzay , >i, til* ©ef<#ec$t SBotf mit >m Obetti m# 

rodzg, d*ic, gebs^rem. iMfeie&en $, (bttp&ung* 

rodzi fporo, rychto^wydaje, rokowaf, t>emunftig(i$ beta 

& brtnge je$& Mr. f uttftigett nad)ben(:em 

Rodfic, Rod/Jciek QJjaeet, : rokui&icb^teffefcew6nflrig. 

Rodiicidka> L,bijfr2RWft&- Roku cztery czgfci : Wiofna, 

Rq&SfH ^^^©efdWe^^g* Lato, J*£e& zima, fete 4 

_ .mttfe Vii . ,: 3a^reHeteen # grilling, 

xodssotff; a* c y r**8&fctf3, ; ^ramef,J^tb|t,5BinKt 

* ? ii-' taluk 



# of # . m 

liiik, a, 7(cf er*40tann. Rofiolc, i %tm>ad)6, gt* 

iiy,a,c.^m2Uferge£6rtg* nc^mung. 

► ndcla, ' $tanjdftf(#rt rofly, a, e t fpory, Jtemlid> 

Sc&tfo, it. StonbeU gro£, aufgemac^fem 

ii§, ic, zgby, pierze pada- ro&niac, && anfangen }u fa# 

[en au& ro&nicfzyd kogo, jmt jum 

nienic, £ fea$ 'JCuSfaflen iadjen Seroegen, <miefz^ 
fcer 3<*&tTC/ Setefc Ro&uenic, (as 3tme(wien, 

p£,y. b*r S^tcr. 3an)ad)& 

)i 8ig£o, e£ eifert toa** rofnj, ro^c, roacftfetu 
>ifty, a, e. eiteridjC. rofoeha, y, u drzew gnKp 

>$, y. t>er $£au. iarfJ^t^tttl^iSaum^. 

fida, y. $o£U9>ffanjttU rofochate pale, oftrwic wo 
iciggam, ad ausfpannen, jenne, ©panifdje £Keutef . 
ausjlrccfen, auftbreitetn Rofdt, u, iarfe, 9>ecfel<93ru* 

^ci§gto^,i,rc^ci5gi|icnic, fje* 

2(u$&c£mmg« rofoJowy, a, c. bai in bttifr 

rfkazanie* roikazovguiie, cfe (tegt 

i)er S5efe^ to* 3nfefe§* Rofoma'k, a, 98ieifrof ♦ 

letu Rofpacz, y. Die a&etjweifc* 

k4zuj§,ow4c,$dfleti,&ev lung* 

fe$ten, gebicten, -co do rofpaczac, t>erjwetfdm 

kogo, anbcfe&letu urzj- Rofpadliai, y. SXtfc in fret 

downie, ttmttrotgetu SBaito. 

►fkofc, y. <&g6$(idjfeif, rofpa&m, a£ fifc gluenfc m<k 

ftnyDdl. cfari/ jornig roerfren, eaf* 

• mam z czcgo i id) ergo* btenneiL 

ie micfc woraru rofparam, porz?, id? frame 

kofznie zyjf f id; (ebe in t>on emanittr* 

greubem rofpafu j« tf $ , kogo, id} gtir» 

ko&ny, a, e* bergttuglidj, te midj , jcm* aiif* 

fca* 3gergnugeti bring*, rolpsczaiato.e^ijlge^boflett. 

rofkofznikiem, &{ Aajf, ^fp^dzam, am. twjagcn, i* 

i$ wrfre irotf&»iltf$* . fteStoft &##«. 

- it 4 co/jfid 



rqfpie£tekogoJem. *erttte(j* Rofpuflnik, £ ein S5lut^ 

nem N tmUrger. 

rofpinam ca ttmi ouf^df* roipufiuje, owac, SKitf £n>& 

tela, auffndpfen* leti erciben, tod unD boll 

nafpifnjS lud na ofad; mia* fftjm 

A& id* fretfdjreibe ieAte rofpufzoam, ac bimetnan< 
> bte @ta6f ju bc»o§nen.> ber laffett^ abbaitfett, je* 
rofplatartj , ac, w§zel, ryb§, fifjmd&en. 
. ouflofert etnen ifrtoten, ei« — si? na aierzgd , bee Utv 

nen $ifd) reifltri* jtk&t ftc^ ergeberu 

Kofpor 9 u 9t#, ©pofce. roftf , rofhg, wfr mocfefe, nefj- 
rpfposcicFam,ac,oudbrriren f meju, ro&ie. 

augetnanber fpamten, aufr Rofterk, niezgadrf* gtoi* 

be^neu. fpoJt, Unemigfrit. 

rofprawiac co z kim; mtt roftropnic r ny, a, c. ottig, 

einem 4$a$ tradiren. f (ug. 

rofprawny , a. c. fertig , ex- Roftropno^ i. jttsiggcit. 
- .pedifc m roflropny, a, c. Aug. 

rofproftowac, gerabc ma* Roffcuchan, cine "€xf>*atf, 

cben* , $tocal , <S?ebert^9e$tr. 

pofprofzony, a,c. jerfireuet Roftrucharz, a. 9to$*$du' 
Rofproftyciel, a, 3erfh*uer, fcfrer, SKacf lm 

$8erfafnger« roftrafzam, aq twttemattbet 

rdfpfowadzam, ad bon etit* . jogett, fefcudjern, , 

anber brtngen* * rofoiecAm, &, ic, anyfctben. 

rofprzedaWam , wac, - d& rofypujj, pwi£, fcerfdjiitten, 

fcetfaufen £{* unb ba, ' t>er*jetffreuen, 

rofprzcftrzenians ft, ewei* Roficttka^ iiXul§lem,S»etg« 

urn. (eiiu 

rofptikam &g* rofpukn$c rofkzepii, bonttntntar fpai* 

%ietbted[}M,&ctjicirton (en. 

einattbet, Rofzt, u, einiRofi. 

Rofpufta, y. bet 3ftut$totfle* R6frtowaitit,a.eifi ©eriijh 
loffiiftny, a, e. fwawolnft rofztufc, owac, fill <*ktu(I 

mu^flig, *bermfe^g» nuu^e^ • ■• . * 



4 



— »— »^— «— m**»*^*m — — «^i— ^p— ..i.. n « — M . n i M. ii.-y^y ^ i n' . nn , I B p 

a ZoJqictzo w > <5dppa* ^w»na worfW, 9vofe^2Baf^ 
>ron ©qltatftru fer* " \ 

:miftrz, a. &famei|!)er, ; Rqianiec, 9fefep*£ranj. £ 
y, rowu, tat ©raben, lX — . abo ,koronkf mowic, 

w4k y a, . flemer ©cabetf; .^9vof?nfijWt3feeeat 

Srublem* . . ' * rdzany krzew, Sfofhtt 

rienotk, gfeic&cs HkttS^ /Strau^^ J^anbuetert* 
)cr ju tf'ner >$df W^C -'- konfekt,> SRofctogudtx 
mam co, $dj madjc ebm> . <£onfecf, \ 
)(eid>, pa fznurac, nad) rozane jagody, J^nbottem 
)ec ©djrort* , Rozty&i taawy* @d)ifbtftt& 

gig komu, rownym #£ rozbiegarMif, rozbiezec s% 
:zynij kpian., id) ^a(W . z*wo<fe$ $$i id) ne|)nie 
nicMnem an&trn gWdjk roas t^g^&fcftf, fle§e 
sig, rowny jeftem,: id) wur tmikfjtftn* , 

Devbe, bin, fommc gteid). rozbfegity &$komc*bitfyftt' 
rney, jeidnakiey mocy' ,ta g4m. auf tan tail j) 

;iola, &rauttr fcon.einct* $ofittn* : r 

et> Sniff, 2$urfrmg. . Rozbieracz ftuczny , Anato* 
^ni^FowriiiiifcieSbtne, mik, TfnatomifJ, 95or- 

fan §eltt, ianfe*. ' i $meitar. . - ~ t 

vnianka* i, £Kiec$*33ufd^ fozbicrai} maflo, chJcb, fie 

Strduggetn rdfleft Die gutter , bat 

nie^ak, gleid) rote, jakby. 2Jro& fconemanOft* 
notaktemujakowenau, rQzbierara, n* cSptei, a< 

inem gleicf) rok tan) an* czlonki, td? jere^eile, jet* 
ern. / ^gitebett, antfomire* 

/nose , L ©fei$&ej£, T-r-;%, icf> jtef>r mid) au*. i 
5Ietc^f6rmigfeit* Rozbieranienac^nk^Ana- 

ny dnigicmu w czym .. tomia, 3*Y^fefrming ek 
Icicfr, gerata einem am ne* £*t^6, TCnatomie* 
ern rowtnnin* rozbi jam, ic^ tfl#(£gen,3et« 

pfzczot, 23ienet* , fcfemcttcm. 
5d>roatm • ■ . ^ naw&ok^@dHfb*uc& 

a, OicSpfr " , ■* • Mtaftjtf«$^ 

II f. ' Roibojr 



*3* * ">•( fr . 

fcozboy; il @ttoffen'9tatt(v §etf(>eilt, t>a* fid? unter^ 
rozbijanic. fdjeifcen faff^C^ unterfd)ic* 

Rozboynik, £ ©ttdjfett* &eiw 

SXduber* Mzdiierac, Fn jctretffen* 

rozbricte, taq sl{, f«!} enfc Ro£en, zna, eiri ^ratfirief* 
jttepen. rozerwany, a, e, jerriffetn 

Rozbrat;u.^6fo^etung^er Rozgi,i. bie9itt$e,©pte$ 

Rozchod, be r ^tbgang, ^u«* rozgadat fig, ee tji refcfdig 
^ ' > gate, ttttf offcn» roorben, 

^ozchodz? si^ it . -diic nog? , rozgaaiam, & tertre&ett, 

tK>n em<mt>etge$en, it. &e n fcerjagen. 

fteiffen $ti§ toie&er in Rozgardya« ftroic > 2Ku^ 
^ ©ang bringm; toiflen trei&em 

rezchorze^ &$, franf #er* tazgtafzam, ad ambreitat, 
' ten* gemem modjett 

rbzdierad coyjettetben toad* rozgniewae tff , jonug toct* 
v rozcinam, ac. gerfiifcfetv tau 

rozczcfany^ long au^gef dni^ rozgo*ci&i$,fangePonJ£)au* 
' met* * ; au*6leiben» 

rozczcfu J5, owac, t)0n einan* rozgradzam, duftatlttetu 

ber fdmmetv tozgrzefzac, abfototretn 

jozczyni&m i & dnru^rm roziadt iig, ce ifl giftfg mo» 
f mtt ©dflilr* beru 

tozdafe, rozdawam, a& mtf* rozmdJy, giftig, grfmmtg* 

tfwieru rozigral fig, er fcaftfiret , if! 

Rozdawicz, £ HutfytHtv. lufttg gerootben, iff tro 
rozdobruchai sif , gute* ©piel bettteflt. 
. 2Rut$s toetben* • rozkiadam, adjafeg^bom 

lozdrza&uekoga jeml er&fo emanfeer fe$em ; " 

term \ rozkrgtac, am. bonettumber 

RozdiiaJ, ii; fat <£api f ef. : ' bre()en> old fin ©fit 

rozdiiclac, F. bonettiotfter mzkr£w&m*ad 

*< ji^ett,X^cifem / * - rozkurcziyn , ,p£ rgkf. au* 






• •- wzlf- 



[gczal, Fr. abftttfcrtu Rozmysl, u, rozmysianie, a, 
%zcni{,a.2(bfpn&enmg* &erat§fd)tagung. 

takomic, gei^tg mac&en. rozmyslam % i$ 6d>€tife 
lewa^amF.&ctgiejfen* mid). 

le/al % et^at recfyfdujt Rozmydanie nabozne, grifl» 

uliegau " • . ftd^r S3etracfr un9 , <&• 

liczn&ny^a, & tnefctteij qtficf*@ftm&ert» 

Beife, atterkp, irofcr* rozmysliwfzy &j, nocfrUe- 
$te&lic&. - ^ berfegung* , , 

lupujj, owad, jerfpaffen. Rdino&, i UtTterfcfcik 

tnaicie* ty,a» e. auf man* rozaofz^rozaafaam,ac,t>Otl 

lj;rlet) #«, manc&erity. einanter ttagcn, t>cr f^lep* 
uaiitotf , i. 5Nannigfa(* . pen* 

igfelt . v rozny, a, c. umerf$ieMs$* 

:maryn,tu' Stofmortm rpzooki, a, c£ ftf>iejrttb, 

narzna£, rozmarzlo ce, rozraftam, .%> $ tt>OC$ffe 

ufrauen* - firo§,&od>* 

nirzyJo go ptwo, fa* ?pzro£niam,&, utteittig ma* 
3ier f$dgt i£m in ten cfcn. 

lopf* Rozroch, u, ein ©ehimmef* 4 

nawiam, adz kirn, Urt* rozruchac fi& kogo, in 2$€* 
trcbtn ficfr mit tinem, wegung kwgen, ergofcm 
Inferrefcungroit jem* gab fid), jcmanbem 

n, przemawiam komu rozrzedzam co,j$ macfyeefr 

w gS> i$ fctd* *to** f& toat bunne, 

m Wiener* rofcrzynam, i6, jetfc^ncibm. 

iierzac, aroF. mefiitu . rozrzuc&, txmtinanfcr n>ct* 
inazac, anj, Fr. mme^ fen. , 

n. Rozrzutnosc, i, 93etfcfrroen# 

xmoieni^ & Sfcrmeg* . a^ng. , 

no\*tf, y. t>a* ©efprdcfc rtfc&* 

nownoic, j. Itnterre* It^cfe^ ©cfriekSftatin.* 

mg, (Sfcfprdd^ wzf^d«k r dky t gufa 95et^ 

> Roz 



jUzf^dnik, a. €ntf$ttta» roztrze4toi&, nudjtem toer* 
rozfadzam, ac, t>erfe£en, fe* . bem 

$en v <w$*manfrer fprcn* roztwarzam, &,<co, befeucfc 

gen* ten, temperirm, *ermr* 

rozfyd**m, &c. entfctjct&en, fd>en* , ] ' 
•- tirt^ilen. roztworzona wino , QjSojjer 

rozsiewam, ac, Fr. ougfien, ' unttt ®ein gemifat. 
tfozlWiam, ac* au$fd)teij*n> roztyUi^tt tfi fctcf unD fett 

brtngen in ein bot ©e* gei&orfren. 
. fHjwj; fv R&zum,ii. Sfcrftanb , 9$tr< 

IteKftajg %, rozftawam £f minft, ©a$C, arozumie 

z kitti* dbmeic^en t>on tin* to ? tjl to* and) ettte @a» 

ant>er fdjei&en, i&e gge$en, (fee ? » . 

?(bjtyie^tft$men* • rozufflicip r mice, tftrffe 

rozfl{ptij>i%co f e*tftutfi^ £en. 
* . ttottemtintet auf; ; rozmnny, a , c. tttfianbig. 

rozfjxha &g,rozfecht$$fta- i^ozumudoraftam, przycho- 
•y -teik,«e8®efdf t|U«f kW* dz$ do roafomu, M>' f a* 

t>en. '• • mc ju t#i$4iitogcn %afy 

reafyt&t am, file lmt> &<* f#* ten. 

tfeft.^ rt>zwadzat«,ac,i(^fu^rft>oil 

r<tefzarpa6 fed , uxw fcvfCei« ettfon&*r, fiifle t>eh £afeer. 

fc&en/jrtt^ffhu ; » roiwalad, am* Fr. abteifien, 
tozfzerzarii, Id : eweitttH, al*eh*«$mt& 

Mi*6rrittn< . ; R6zwaliny , PL @fetn*£a* 
ro#aczapawogon,btt$&f<ifl fen* 

breitet Mri<6$NMtt| att& rozwaiam, & co fcbi£, «» 
roztapiam, co, t>on topig, tt* w$tx\ eW®adpbeti fid) 
• wft* gei^mtfiettV >- : - fet&fi, -co koftro, imt ei« 
reztoczyli go robaBpV'&lc vtti^ n>o* ijfeerlegfn* 
*~ ' SRnttae falol 4$n wqtf* razwefelam, ac erfceuem 

reit. '** r6»*{fcrWin,a£.g^,ro2diifr 

r*^rz§fam, i<$> ^tfd^ihjt^ warn, ill) fpmeta* SRonl 
1toztrzez^&irt,ifekdgo^«IW duf. 

n^cmfflM*' ■'*( r<t^j^owac,uj^.aufWf«u^ 

. • j »• 

4 mwija 



**MMtai* 



m 

i I 



» ) o ( fr ?4t 

rozwija fc'f drzewo, t>er Ruda, (Srjntftf , Crjgwbe ♦ t 

85aumfAngtatij«bIu§etn Rudd, ©d^if^XuOer. : 

rozwijam, ti> ammartx* Rudelnik, a.-9tu&ffr#nec$k 

imtfcbu Rndnik, £ ^SergiSgHawi. 

Roiwod Malid^ftwii. €§.e- Rufijan, i ^uren=®tw^ 

6d)eitomg.. rugowac, Inquifi tion: an jW* 

Iczwodny lift-, ©c&ribe* letu 

SMef. Rula Tabaki etne SXoffeS* 

bzwtfdzg s'ig z mafzonkicm, back 

^ ion?;«^fd)dbe mtc^ Rum,\i. tier JKatfm. 

DomSKanne,, wti ber ntmiany, a, t. rottftid); 

Jraden , rozwcid, czytii? . Rumacya, bag£Kdumen/2fa* 
-? zrzeczg, voziierwun si§ : jiefvert '■"« 

ftowy,^ macfclMilfiuf' RumJano^c, i. bie^Wt&e* 
.fKJ* ^ V * • Rumienidto,a.©cbmfafc. 

.ozwora, £Ktegdy - tttanb, mmiefti$ &$> ttfr fl^mtefe 

bamit bee fcalbe 9©agm mkb* 

am anbem beftfHgtf iff. ffttttoje, ow&i«m e2ynl*} 
>zwoi{»ic.wnemart0erf4^ Statfra mad)cn, 9Ma£» 

rot. ^^Mtffwtrinen&ttaagt* 

ozynka,Lbte9l0f((m ••^ftwu'.- 

tcc,CJuecffilb€t. runjto co?5, e* fj! mM gcfal* 

ubei moflcicwflci,9lllbcIi / ' 4du' • i 

ubin, u. bar dtefcftu : Ruijo* £ ttert cinem ©c&aaf 

ibrika, i. dtubric> tifttO abgefd^rne-IHtoffi 
Ueberfc^rift # *^®A$m* Rupieci, air ^fottpeV I 
urtt> ©cbriffert, 9ftt$d* Ru^wodnd,®a^9{d^e> 
@teftn RuritaHWtoo, 1 ^fler* 

:ham y at berti§tth, km* $unf* , niat^mattftye 
g*n, ®Kfi^f(^aft ^ V .* 

cho u firf ty, tie @$ttppe Rurmiftrz, a, #unfi*9W§r* 
<m 5f teiDmw . SReiffcr , fl&afier * Wfer, 

homy, a,e. bettwjKdv . ^WlfHer. 
home t)obri, fattglt<$$ Rtirmus,- ^{ftt'&ifuttg, 

Rufnal 



mmmmmmmm^m 



M . * ) o ( ♦ 

Rufhak, rtnfim 9tu£. > v corychl«jr v jaknarychley f 

w(za inig lefcarftwd, tfaTk* auf ta* ettferrtqfte. 

jenei> rourftf* RychtowAnic dziai, SRtdf. 

rufzau-czegcsccwa^&emegen, rung beret ©rucfe. 

antu^ren. Ry£c, a. t>a*©ra6en, <5fe* 

fuizam&e zmieyfca, irf> 6e*. d)m, in $effd)ir, J£tolj* 

roege mid) wn Dec ©telle, ryczf , czcd, btullen* 

• z woyflwem bre^e ouf Ryczenie,Ryk,J)a^S5tiffetu 

mit fremiager. Rydel, dla« tor ©paten. 

Rufenieptfpolite, beralfc Rydwan, betaf tec £rieg*> 

gemkinc 3ufto$, %tf> SSkgetu . 

&riwfr Rydz, a,9tci$?e» 

Rufznica, tod Sto^t §um Rygic^gla^Uegrf^ticf^u^ 

f$icffen. jframpe. 

Ruta, y. Die dtaute* ryjfc ryd, graben, flecfctt, 

Rwanie, a. t*e ftupfang, tol* fcftmfeft*, 
/ SXauffeti^ucfen. Rylcc, Dal ©ta&*€tfri f 

rwanyowoc^len, afege^flucfe SWeifteL 

Obf*, ausget&ift M>*. " Rym, u. ber.SXiemeit. 

rwg, rwicfz, rwie f vwU *» Rymarz,£ t>tt fRicmct. 
ytofy, jem. bty fcm^aa- Rymj main, id^ §abe ben 
fenwifftn. ©cfrnttpfetu 

rw? wlofy od ialu, id) rouf- Rymopi^fBertmocfcr^oet, 
fe mit Me £aare *o* £e** Rymowa'nie, a. fa* SRetmen* 
jdei> au& , rymownie, 9teim*tteid. 

Ryba»y. terSHft. rymujf, owac, retmen, Wcfc 

Rybacritf, I $f$et£Be& tttu- 

Rybak, Rybinya, Sifter- Rynck, nku. &rt *JKatff* 

Rybitwi podatck,§t^3oCL Rynfca, i. %rafpfanne» 

Rybki drobnc, ttetoe§if$* Rjtafztok, i. fcerSXinnflocf. 
gflt ' Rynfztunek, u. ©eroebr. 

Rytaae jatki f glfifrnwrf- Ryna', y. Die SKrtw, Wac$# 

RycerAwo, a. SKimfaofc ritttie, 

Ryceis, a. em £efr« Ryfi, y. ©pife; 98fJ, Qku<$. 

rycWo, seftwjtft, ^m^M^^^apt^^ier. 

|Lyffr 



# )9 ( * Hi 



Hyfowaniew?glikiem,3^» |t#ecz§.fain§ 9 fkutkiem to 
nung mit ^^len. pokazac , in b*r $$<* c* 

ftynd&e, ' :V r rzccznyi^catt/ <w« bail 

RyM>to9Wg. , ,. M ®a(^8Ciif.. 5 

fcyz papienv, 9fatfj , ; 9>0« i"ZcczywH6'e. fly, a, e. in tt§ 

pier, • ; ; , vi l^at, rourf Itdj, t£dritdj>* 

rzgcy Koii, n>t$wi& $f$rb* Rzjdami, warftajnj, SKei^eit* 

fcz^d , rzgdij ^bre Orbrujttg. . . ©e£ic&t<tt>eife* ; i 

•zadki , a , c , limn. Rz^dem, nad) ber Orbnmuj* 

Btzgdca , e , ein SKegent . — id{, t<&. gf qc im ©iifbe, i$ 

zgdzf,, diid.czynis roomif * berSKeifce; 

fdjaffetu; jaedzicjg, icfc nwbe, ma<#c 

~- flu g5> k& roicffcc *in<n bunne. f 

SDiener., Rzeka, i v bcr§(ii£/ , 

— &$ u kogo ; id) toerput* rzck$, rzec, fc& fage, ic& H>itt 

t$e micfrfoty&m(¥*& t ^ frgpiu;.!, , ,- . ; , ,, 

^d^iciclka , DJegteretfn, rzeklcm,am, om. idj £a6<fgc* 

#not$nerin> ^ws&ftlte* , - fqgt* .,,. ^ 

rim . rzckbcj faby, Die Stifle/ 

:6ny 9 a , e , iytny cjiieb, qt>acfetu * , ;[ 

t>on iStacn / 9tocf ensQJroty Rzcmieii, eilii , SRteman \ 
z^fa, rzffa, ^nfen^Dtt, rzcmien,ny, a, c. Iet)ftn* \ 

2Baj|ir(infe« V ramieflo robig, id) tmbt 

g, rzec, nnefcmu ein Jjpfmbroetf • 

echo eg, talem, t&, ubcq* Rzemi^alkt L tin $apb*. 

lantlad)etu ' totxttt. ^ . 

:ecz, y. ein Qt'ng, @acfc» Rzcmioflo r a. J$anbtDe& / 
amrz^czdokogojefythue, Rzcmyk, a fzemycze'k, fo 
Ualtc rineSXebe* odftfpil rbcrn SXierocn. ' . .', 

od raeczy,erifit>om$ei*, Rzenie, 1 bo* ©rffcern. <» 
©ac^e abgwic^crt nic do Rzepa, y. bit SXube. 
rzeezy* nid)K jut ©ac&e. Rzepifko^ SlMiben^cfer; 
ecz polp©lita, bit dtcfpg' rzepaa naif, 9tu6en*^roitf« 
bUc IU^wodoii,^ajTet4inf^ 

' ieijtaiy- 



——*m 



14 4 ; # )*( * 

4 lefzczyn6w£ #d#em ml Wf fkrzyp<iadi, tt fpiclt 
** $aftei^fttuben. ^ auf berSBtot. 

izcflci, rzezwy, nittt^tg, ljuc* Ittodk!^, dkwi , SKeftfd)* 
v/t: rig, ioatftt, tatmccr* : *'■' rzucam, ac, ic, noerfefi. 
Rseflkoite, i. J£tttf igf etf. rzucam ko& niifdzy dru- 

Rzefza Nieniiecka, ^euffcfc - #ch, t<fr bcrf< be*t $nut» 

fan*** •" tel unteV Me £imbe, ma* 

Rfcefzoto, 3; etrt ©«&♦ x ; • • - $e £anbeC 
Rz&elno&, i. jDeutltdjfeif, -^fcoftk? o cb, pu&czam 
•>'• Stadjbrucf* w{ na fzcz^cie» ic^ mut» 

fctftflny, a, e; auSbtifyfHdjr, fele urn cett>a$. 

beutltd)* w ~ #fc targim *i$ na kogo, 

rziftrnie pBkft, Stfferlid^ id) fafle jem. an. 

t&einen* . ti&ck fi{ pics n£ mtg , ber 

rziwno mi, id? 6ih wH©^ £imb fade mtcf> ian. 

: *ttuf(j. 4 ; *-^ tni £$ p&cz', We $f>r4* 

rzrfwny, a, c. fluglidjj, fremeg* ikh ffe^en nttr m ben Ttu* 
> <t<& • ' •' gen,ic&fanmfe&bes©et> 

Rzez, rzczi, Rzcfnictwo, ba$ netw nid)t tnttyxhtn. 

* ©cfyladfrem rzuca % fiwizna, id) before* 
Jtzefft»&. ba*@cfrtetb«$9tef* me gratie Qfact 

f er, ©djttifcfcr; ' Rzucinie, rzucem* czego, 

Rzcz&iicc, nca, SBetfdMfte* ©erfen* 

•"titer. " ' Rzuccni^koflki^ba^©^ 

Rzezanie', £ &<rt©c£tteibem felm 
rtzei^ zac, fcfrnetben- * RzyC, ber J^fnfetfle* 
Rzc*nik, a. bet $letf<ljer. nsygam, ad aiisfpeijen al* 
Rzcfucha^ y. bietfrejfe, ©aw em Jjjunb, r&pfem 

* ttn<Sbotntttfjc. Rizyganie,a.^cf«ng / 9l6Ip*, 
rzezwy, a,c. munfer, jrifd^ ' ba$@pet>ert. 
Rzcrj^iefzck, miefeka, ber Riygliwy, £&fer/9(6(pfer. 

SSeutelfc&neiber. M Rzym, u. bfe ©tabtlX&m* 

rzkomo, wrzkomo, §um Rzymiania, a. etri0tdmer« 
€5($riiu rzymfki, a, e. timifdk 

TOf, i^^fcfcnrfbm,ranutf IUy&Q, £ ^foppeUu 



« ) o ( #__f 4f 

nem 
S, * o&cr ^, dobtys fur do- Sadzam^acGosoe, tf£@*ffe 
bry jefteS, chtopeg, Du 6ifl fe|en. 
: ein gueer $Renf$, broker Sadzawka, i.$if$«$dc6« 
Sfori> Tyi to fprawil S*dzrf, PI. Dtofj tm @$o* 
fcaa fcajl tot mtfgertcfcef, fletn. 
getfyatu fadzj, dzi<5, plonks Wpuftft 

Sabin^ ©et>en*93aum* fefcn ©tomnte; #omjl, 

f?czy si$ , e* gefcet tropfm pftonjen, propfttu 

3Bdfe, %kg itefdownic, id) ricfcte, 

Sad, u. 06fl48aum, partem fprecfc fca* SKec&e, ttc$ett» 
fadowyv a,e. jum 33aum ge* S^klzel, wrzod, @ef<$n)ur, 

- fcfcig. 35fofe, 

pofacki,pofadzi^im^Samru f&beniu fluigcy, gu fefen 

©arten {jerurn, fctenlicfc. 

S^d, ik t)4& ®md)t fidzony, a, e. gefe$f, Qt* 

Sfcck'k inafla, Sdjjgetl 85ufr pf!<M}t, fad?oti§ robot} 

ter* robiony* gtfdfdt, wn ein* 

Sadlo, dia, tma ©djmeer, gdegter Brbrit. 
Sadno, to* 3ButU>rd6ew* Sak» u« grtmffe'Xct »em §tfc$» 
S§dny dzieii, feet jOnsffe ne|, ©c&ld&etv 

Sag* Sakra'mcnt, u. toi* @acM* 

S^dowa Sala^Oetic^ W^©aal mmt 
fadowi?, wic <!$; ftd^ fefcety Sakwy, £toe*@atf , $dU©» 

nemltd) $du£ lid), feru 

f$downie, wny, wy, a»e*6e* Sfl4 y c* bet <8aoL 

bdc^fli^ jttm©aic^t gc SaJata, y. bcv@a(af/ 

6dtig,geric$tfcft< Silieir4,y,@a(pefet* 

Sadownik,6* tin ©arffnicer* falctrowy, falctrzany, ©al* 
S?dy zipowicd^kc, obwo peeerifty. 

tic, Die ©eridjte anfunfri* SaJfa, faure ©atfem - 

g^n,4|fene(tc^augf^treti. fam; a, o. fd&er. 
Sad* rybny, gif^aftcr, fam day, gieb ^er* 

gif^ajJeiu fam jedcn, « fdber. ; 

2K m Samicc 



* y o ( * ______ 

Sfauec, bocS, <$A$n$m t»a Sapka, i. Der <3#mippetL 

aSigeln *& SardeJa , ©ar&ette. 

S6snica>e. MSBeiHanlgNt Sardyk, em gawtof. 

3$ieren k* farkam, ad einfcfyurfeti* 

w faroo we'fcW, in marten* Sirkanie, Dad 2Betnai, 
v fret Jfptttfoeit, do famego ©djnordjen, ©djlurfen* 

wieczora, auf Den fpdten Sam, bttDicfytbod. . 

< Utexfo. . Sam4, y. DasSXc&e. . . 

ro Xiuoiuchnym wierzchu Sarui$t)ttiige5 9tyegeti* 

giedzi ptak ,' tedjt ouf ber Sarai, *, c. ftom 9te§* 

@#frn fi#t DerflSogrf. ,. Sas, Sa'fa, t>er@adj& 
Samokupicc, est €tgenfau* Sffiad,*. etn3ftadjbar. 
. fer, Detroit Da2&atoei.afc l^siecki, a, c. nacfobarltdj- 

(tin $anDe(t S^siedwo, a. 9fla$6orf$aft 

£mokw(bro, i €igenf auf, S£&ek,a* Die36ftoe in bet 

SftaqjC nur aflcin ju&er* ©c^eune. 

faufen. , • ". Safka ziemia* ©adHhu 

Samolowka, 3Wgel<$a8e* Satyr,. dfiki m^z, dtt ©<u 
famorodxxa farbi, noiuri^e tie* 

§arbe. • Saydak,£etn5?$djer.> 

Umoix>dayM$fr>nfidifdfo$ S^en, inii, eine Rafter* 

rodc&ft Ijiaiowy^ *, c jum jftafter 

ianarul&y, a» e. m$ fid> ge^rig. 

fcl&flbcn>cg«,ate einU§r* Schab odswmi, SXttypeer. 

i Vbttt. fchadzaui^ac^icbodac^^nt' 

famotny, a, e. aJMn, einfanv gejen., -% t fchedze vi& 
Sanie, ffoki, ©djlifttn, &u famraen fonunm, fu$ 

©c&ldfe* . ./ # t>erfammletu 

finny, jum ©cfrlittm grgi* Schadzka, i. 93erfammUing, 

tig* 3ujammenfiwf£. 

fapam gniewaj$c sif , nwr* fciui$, fchn§Icm, fcfy&tnDen, 

ren, {Kimlidjbrummetu fcerDonen* 
iapig fpi§c, f<$nor$en tin — na acle t fcerDortcn am 

©cfclaf, ietfc. 

Sapani^ £ Da* ©cmiffmel Schod, u. fcJiylA* jbje^w 



:fL%mn&KW.$t^ba$ &j$gn& gn§c jufammen jie- 
(En&e, 3(u*g*ng* . (Jen, Fr. gciggann 

Scho4v,ow. Wt Sfcreppem Sdafia a y.We5Ban&; 
fchokliqcy,a,^^(£nl)e law* Scianki, Me ©dKtbmdnfc, 
fenk ©ang jmifcfeen &en ^au« 

fckodzf, i* :<W, *# fWge ., fern, 

T &*&&&* '» Siigfie^a^cinaflielud^&oJ 

fchodii mu na tyift, &aran #b^uen,t>ie3>ecottirung, 

'ftyfet* tym. . * ' gnf^aupeung, 

-rr ^ftotii^ita', e£ femmtfcief sciekam, zciekaco zk|d, e* 

fcfcoditf pola, miafto, $rfr £i«kfr F. laec, abfluffen. Fr. 

fcer, erne ^r<*0t. Outage* fcickam. 
. •: %&, fcutdjiDatifcenu - Sdelenic, flanie, fc*3)etC 
fchod£i% f a, e. obfdf^fig, niacin, 

(>erunfeigf£en&; &ieram, Sc. afrwifefjem 

^tW^,y.5tau^a&rin?)o^ S#eraai£, a, fro* /Xtotfcfc^ 

(en. Scicrka , i, do potu t 5Bif<£* 

fcliowanie, i . 3fctftt$# fud), ©d)n>ri*$uck 

rwg. . ■ Sfierw, u. Da* 7(al» 

fchoway fit 2 tym, ttrftaf Sei&iam, a£ co, etmot «* 

febrapiam we gdiic t>erf>et> Sckfzka, i. tec §uf$e& 

9«i jiffr fcifty, a, * a&g£§<tu*m 

fcbj&m, U carfgo, neigen «igam,ackogo,jem* jag«y 
ttmh fetnwtfet&eugeii, twicljjagen, : 

— Mfift r(ty & Wen. Sfigame\_ goaieni*, tx& 

SchytckczcgoJata,l)af7(u«* Sftfi#$eit» 

gangeme* SXnge*, ©ora* Scinani^, i ba* €nt$<raptem 

liters, SReigt> na fchytku fcifafc F. &$£» jufommen 

piwo,0^i&erijiauf&tt briirfen, Fr. jsciftany 

-Iftffgi •;.- . .', fcifkam co rfk§> ic& brueff 

SriSg&o, a. Me£uft. mit Der $ant> luf&mmen* 

Sd§gamwodf«rolit)omlam &$a mitotfc, fyefttge iiebe* 



tffeMMAMl 



S6&iieni6, jftlkanie, to* ju* $rdwroer r ic twum*J>eu5 

fammenta&tf *n. ten 

i&'niony, a, c. befcringf, }»* Sens, u* Die SNe^mmg* 
• ftanmengetottcfc Scnt^ncyt^dnefutje^X^ 

feyatyczny, a, a* (enfef%<$ti<{* @pmd>- > 

Sfdacz, a. bet 3*fttat, fein Sfip* «• ** ©*9**i 

$ifdj>* %if % ic& maty m fauec 

fcditokoiillci^b^t>om<8at* ®eft$f* 
td bent ffecfr mif (em Ser,a.fc*r#dffc 
Sttfcfen ®unt>rdtem Serca zatwardfciato&S, j£er* 
Sf d&a , ego , bet SRidjf ir. jen&Jjdrtigfrif, 
Sgk, & betTtyttm Stattftn fcrca matego czfowttk , m 
ff kowaty, a, e. ajHg* friger, un(e$er|ter» 

&kret, n, prywct, Odd ©e* — dodaw&s 1Rut$ti»a<$en, 
fcctotroj}, J^dmlid^f if, it. tow £et§ (Jdrtett* 
J$£tt*gem Scree, a. &a*«£e*|. 

Stfkr&arz, £ be* @ecttf* SerdaM,^aum»a8off«tlw 

tfaa* terfleib. 

Sekta,* y. Me tfefetty. ftrdecznie, i#, a, c $ttj(u$ 

Sektarz, ©ecttren Serdtifzko, 4. £erjW«C 

SeW^a, ^en^olg^rung. Sernik, a, ^dfe^orb- 
Sikweftr, u. Qfcftgne()rtnmg Serwatka, I 9JuttetmU<$* 
eitfe*fh*itigen©r«, bfo S^Aa* y. fciiHBewcfc- 
jut 7Cu6mad^inig ber@a» Serzyflco, a. &afe4afo 

d>e. Setkowac, ri*ftoix>*h*Jda<?, 

Sckw^ftrow^c kogo , (jfotfer in J>unbm *«frefptk*. • 
'- eitwt@d>teb$mamtlegen, Sctnidwo, i ^ai^imann^ 

abfonbern, fc^aft •'..• "*'v 

Sen,fou,ber€>d>tof ; $raum* Sc'tnik, #iuptmarat *4frt 
Sen mi? morzy, bet ®c$(<tf ioo* ' 

dbetfcfflf miefc. fttny, a, c; §unbttfie*«, 

Scaat, u. bet &cnat Seym, -przeikkoAito,/prze- 

Senator, £ cjroflet 9tat$, rwac, bet 9Mc&*$i^$ew 

Seima nauka, Iraunt^udj* 9t. ftinbftit* * '• . 
Sennik, a, Caow wykladacz, Seymik, totb»$*<)» ' 

ftymo- 



— — — ■— ^— i — — ■■■ — — ^ — — rtim -m 

feymofwy, a, c. jum Steic^ wedmdziew$tletny, jte&ett* 
Sagging- jig jaeger* 

Scymujf, OW&; 0fci<$**$ag fieduiigrod, s'iedmigrocki , 

fcoltfm ziemia, ©tefccnbuttjCtt. 

siadac, Fr. am. <p£e it Sfcdmiodniowy , tygodak* 

Sadto, sicdlifko ktirow,JP)tl« wy, flebemagig, nri$ettf» 

ner*<5tange/ ;<■ / tit&. 

tfffllotf, i. ©tdrfe be* id- fedm lift, ©iebenfmgec* 

be*, ^rattt 

Sadty, a, c. utttetjifig* wcdz^, d#ed, ft$em 

£anie , Sew, siewba, fa* < — po • turecku przy&adfzy 

<6den, <&!«*♦ nogMd> ft$c trie t>k%uu 

fiany, a- e. gefaet fen, bte $fiffe tmter fid^ 

Siano,a. ba*JjW geftecft 

Siara, y. tttytWSA) fcott tar ^iedzcnic, a. fa* ©ifetu 

#u$. %gamczcgo,id[>la«getta(^ 
fi&tzyM nitki , pfyier&, cttta*. 

@<fpi>efe(*3aben, ticftt. fiefe, &4£, fien, 

itiarczyfty, a, e. j$mefelt<fc fiekacz kuchenny, ^ocfmef 
Siafta^i. tere^mffd fer. 

siarkowany, a, e. gefttpW' — ogrodniczy, nof , Q5e* 

felt. f^we<b*g»e(fer # it.5ec^ter. 

S&ka, 9tte$Mn. fi&atn, rgbam, ad f>attett. 

— p%cza, ©pitmeroeb. tfi&ani^ a. bo* £auen. 

— mt^fto bkten, ibo kra- $iekartiit4, ba$ ge$«f te ltm§» 
( t&,@dtter*$tid)- mu$. 

fidl$, td> bejfrkf e , ftttge. fiSK?, giec, $aueiu 
Sidto, a. em Silffckf; Sekicra, y. bieHjrf. 

Sic* pta&a , a&ogek9fc$. sickicrka , siikiereczk*, ffcft 
'Skerybia, $tfty3fie|. tie Tljrt, ©eilgen. 

sieczka , i. £od)fef, rxcif ficmi* @aame, idif 
fieczkf, f<$ ffyteibe. ficn,i. ba* flBerfcau*. 
£e4m,ffcfau Siennik, £cu*93obat* 

Siedlifko, a, plfc, fMa|, mo &enny , s, c, od Sana, jimj 

fciti ©etoube fte&t, ©if. J^eu. 



ff» ft ) p ( ft 

fienoy, od aieai, jum SSot* tficwny, •, c inrBaot ge^t* 

«$au*. rig* 

Siepacz, Ceklarz, ©totfet* tfkam, fe fpr&fcsu , 

f ne0t # J^4f(0er * Sikawka, i. We ©j>rd$e> 

fiepam kogo, fzarpam, kft Sikoi^y. WeweSWeife, 

er$afd)c, rciffe jem t #**♦ fita, *§<t . 
&r£, ^iersc, £aor, OBe&* Siia,y. tie Shaft. 
'. Jgtaar , jakicy <ier<5i kail* &1$ %> fcb ft^rfe, 6emu^ 

wot ? roa£ t>or Souteur^at midh 

fca*g>ferd? &erO$S. &i &s^x^bkSk<mtytit 
Sierodwo, a, osieroccoi^ HUflmt*u» : 

2Bdifetv©tanb, Silemcrfif cfe€uroby,lKet8e^ 

Suerot miefzkanie, ©difen* meaning bit jfranffpt^ 

*$dtt& Det Paroxism^. 

Sierotf; y. em#3B*tfe, Un* *ftue, b^ugfn&jiag ok 

mtmbiget. Im tfrdftert* 

fierotki, pory, ©gttMtgtt* rfilny, fl,*^M»i$tt&S* 
Sicrp, a. Die ©icfcek #aiejf ,&it4 ixmn md| Watt 

Sicrpien, pnia, Aug. ^(ugilfl^ KKttem >, 

monatf}* / dino coczyni^idj f$fagr * 

JicrpiaLfty miesifcb€t5Ron& tDatiblau* 

menn et nid^e ^alb t?oU ifi, Sinoga rlica t e. turteit^aot 
Sicrfzcn, 'ni^ tie J&ormfft* 6*. v 

Sieftrzaaek , s r ieftrzcnicc, Sinoit , i Wauct ©£t*m. 

©d)»cftet*©o&n. Zodiac Kop|£, ta* gfnft 

Si<?flrzenica , ©d>mefiet» fatteto. - 

totter/ - iiodJarz, i tin ©atdet* 

ficftrzenny, a, e.jur@d^t)€* fiodfa, iter ©off d» 
fier de^drigt fiodlowy * Ron , €«*(*(' 

Sicw, $€wbi&ie©oaf, fcfe pferfc . « 

<&aat"%eiu . tfiodroy, a, e» tar ft$agfe» 

Siewca* za^iewacz, sicwuiki AoAra, y. He ©cfctffto* 
©denwnn* . fioftra pn#^aa v ,£5^ 

• '■"* £c&o» 



fM«MM*i 



iiolVoboyca, e; ©djttttjter* fkarbny, flcarbowy, sunt 

SR&der* •! .@<feaf ge£$rfg. 

Sit, &towi£ SStttfeti, SWrga, j. Wetflage. 

; Si terz, aV ©tebni A<fcer* Skarlupa wezowa, iofwia, 

Sito, a, rzadkie, gffte, «$aat> ©d^langttuJjpauf, ©c^ilbf 

(Sick . Wten*©d)aale. 

Sitowifko > £ ©infefeun ikarzg, zyd flagem 

; Siwiec, wca, ©cauf opf« Sfc&a, QSetberfmig, ©djarf e* 

tfivty^e. gvoti giDorfeetfc Skmwnie, ikaiiirdekret, ba* 

i &wiejf , id) werfcc §tm. Uttfjetl, ® enten J* - 

siwizna, y. graue Jjpoat* Skazenie, zepfowaW, ba£ 

t fkaczg v kac. fpringen. SSaferfen, ©fumpfme* 

I flcacze mi fcrcc, ta* Jjjet} ; djen* » 

befeet, ftepfct mkv ikazitcJny, a, t> McbetfAid), 

! Skakanic, £ {^ ©pctnge n, t>erwe*lidj* 

J^upfen. fkaiony, zepfowany, a, c 

i Ska& y; an §e($; aerbtrieru 

fkalifty, a, c felpd)f, rt$t<$t* . /ka'zowac na co, wrifem . , 

; Skalka, 9tt$leut« fkfl'zuft,. Ikazano przecitf 

fkan«aj5cy,feetju@ednma^ mnie/fie fallen ein Ur* 

, , d>enfce* t§etf rafter mty» 

ika'miaiosc^ewanfcfung in ftazu j{, owa^ na ce, morauf 

@few. seigau 

fta^ity 5 a, &ui@fettt»er* Ska^cieUfageiger/^fh:, 

i roanfcdf* Vnjeiger. 
i fr?py, a f e. fcitg* : fltffrit cerfgo, t$fc$dfe mid> 

Skaranie,a. Me@trafe, .wmtt fnap, getimu 

lkarany, a, e. gefkojif* fk^picjf, id)tt*rt>efnau$tidjk 

Skarb, iu feet ©d)4|. Skfpftwo, a. StwgfotiU 

Skarbek,^3er^tmfe(, Skiba role, ^cfet=5urd^ 

ikarbifc id @cfca|e jfcmmfen* fltiba ehlcba, $$ntft -AM>« 

ikarhie^bcxSd^a^famitiet, ikin§c F. »$. nitfen, anjri* 

tfafietu gen* f * 

ffc \ ' jwgung* 4T; , c:'*'°.fl 

2Rm 4 &tod, 



^i 



* — — — .I _ 

Sktad, Sftefcafoitf f Ort rtuxtf SklofieVa-to* @ted^eiu 
aufjubctngen, it fKtinu lktonny, a, *. genetgt. v 

fkiadal, am, abiegen. ** fltfoty, 4,'»e; jerfbc^tn. 

SMadacz liter, %\ifammm> Skobel; ikohi do zamku* 
legit, ©d>riftfe|er, - Splint 

(Madam, it sig do czlgo, Skocz&, eitt ©pringer, 
fid) tooju refohriren. < ©p*fog$*§n, tdnjer. 

— pipicr, ic^ lege jufbm* Skoczki, ©ptingerim. 
men, breeze ta$$<tpfcr» ikoczny, ikpkliwy, a* c jum 

*— zwoza,ablai>ent>om9Ba* ©pemtg, $&pfenfe» 
gem . Skok, il ber @pnu$» 

*— rjee, faffen Me Jfrfabt. flcoma mi, czego, chleba, 
SMadanie, £> czego, * ji( hi Co drugi ^jc, zgby mi pU 

co , ta* ^ufammentegeti, ficz$naco,mtr (ufiee na$ 
•urzplii , Ttbleguftg fee* eftoa*, 9ta&, mir triffern 
Thntt. Me^ne. 

— na kogo, Me ©d^ebung (kona'c F. nam,t>etf<$eii>em 
auf etnen. Skonczenie,a.&er®efi^(u^ 

flrfadany, a, e, noi ,. ftifam* * fkoiiczony, dokoriczooy, ge« 

mengelegf* - enWget - 

SWadnosd, i. ©ef#itf thfjteit. fkoriczy<5, co, dokonywarn, 
flctadny, rymowny, gefd^i* en&igrn^U^&e bringen. 

Heft, reimlid?. Skop, u. fcet <5dpp& 

&l£ny, a, c. gldfern* - Skopowiita, y. ©cfcopfen- 

Sklai^ a. etn ©fafe*. •• gletfcfe 

Skletii<rf * e; tttitf «©feii ' - Ikopowy, a , c »u @$6pfen 
Sklep, u. gefttf fee* better* gef>6dg. 
flclepife id ttriffotu - ' Skora, y. We JfrauU 

iklepiony, ftdepifty * a* e* ge* Skorka* i,n& dnE&&» chlc- 

mWbt bic\ mleku, tie Stint* 

fldepowy, a, c. jum ©emffft omSaum, tie £eifte am 
*' g<|6vig. ®wfc, $4»rtgm <wf Da 

Szkto, 4, ta« @fa& SRi(d>* 

ftJc^ i>on ikalain v&efh^t; Skomi^lJfcfceiefait* 

Ktjtefcm r Skoraik, a. §t8m-®ttyf*r. 

/".U'S flcoro, 



4c ) o ( jfc f ft 



<w m -*r**0&^m 



tkovQ 3 ft bolb. fkrorany, obefety, wzycin, 

Skorupa, ©cfterbcl, •jajowa, acrttaglid? im Umgcmge, 
glioiaaa> iolwia, €t>et* mofMg, (KB, ftatfom- 
©cfyaale, ©fucf etaeft irt* — wobyczajad^befftdbett, 
t>etie®efiffe$^d^lbpatt; bcfetiffuit* 

Skompka, i. @$cpbfeitu Skrari, ber €5$(af am 

fkorzany, a, e. (etattl, ton J&oupt. 

$efl-' Skrudw, y. Sfeue, 3erfrtto 

Skowron&> nki, tie fodp. fd)ung. 
Skowicz^cze^toiedti^ittib flcrufzyd, txm krufz?, jemfc 

£eulen* bdi, 6$, bereiien* 

flcracam, a<5, id, Elkiocf, Skry6c,ikryto&, b*«3tot 

abfutjen , abbmfctu borgene, rin ©ctyupflocb* 

lkr$cam,ac, fcoakrjcf, gu« — adv. fkryty, a» c ad). 

fammen brefcem $cimli«fc, terborgeti, wr* 

ftrgpow&iy, a, c )uf*mmtn ftaft, tttbecft 

gtmuntan fluryc, f. j* toerflecf etu 

Skrob&z, £ @d>aber, 0Wb- fkrzeczf, cze£u>ieettt$tof$ 

€ifem qtacfen* 

Skrobaczka, i. €k$afc£Xd8* Skrzcczeni^ ztb, fctf &M* 

©fern <fater$rtf$e. 

ikrohi* ba 7 6 fftfat* *rzclc, $ij$.0&tem 

fkrobij % w gift** » ftd^ illt fltrzepty, a t c. trie bo* gelt 

&opfe fragett. getotittcit 

ikroci^ F. cf, abttrjem flazybam, ic, fcbnmifefo. 
Skrocenie, £ Ne'JCbttrjiaig, ikrzycUifty, a, fc< gefhigelf* 

3bbte»iafiir« SkrzycUo, a. fret Slugel* 

Ikromntf iyjfcid) Me <fag* Skrajmka'.fkrzyneczka^d^ 

|ogen, fparfom* Irin, -komorczyfta,.mit 

flcromuif, ufrramiamt ty »Wfli ^ac^lein* 

macbe ja§m, jtttfam, be- Skrzynia, e. Staftm, Giftt. 

fdjpibett* <knyparanaikrzypicach,id^ 

ikromno^L3u^S3cfcbei- f^iele j *tf frcr ©tige, 

ten^fBWflgfcfy &tt> ©tot 

farofefo Steypft, pfci, $W*r- 

2Rm f Ska] 



-:<•• 



IT* ■*-) ©{ W 



«~*MM* 



SkrzypiceV floczypfciy tit Skwierczek, fMperltttg, bet 

ikrey^, -pfed fnotwi rote flabiej^v bu^ 9 ($1**$ u>et» 

t » fck^ht^Fr. fltrryp«m. Dew. 

fkrzy wiam, ac. tvwn mdffjkiu fl&izna , fcatf* 5Betdje in ten 

(Stobfg r 6»fptikaieinott®o^ ®titea note? ben furjen 

«tu^aip r kupi^ .^dufe^ Slabosc, i. We ©C&ttttcfc, 

faKmtn. / &&»*($#*, 3Raftt<$fefc 

^fcapUri, ^Cinftiijfo ' flaby , ; a, c fcfrroad), mart, 
fluipny,,*, e/t>&t0Ujft$ti * wzrok, wonia, farba, wi- 

.' f&tv : • . v : .■: v '- flac, s&Afr flatein, F. poscie- 
ftnrcaaiH, it, cay£, R-. fltp- «j? \^i^xxu . . ■ 

v v'rqpf, jufOTm^.rjh^en, slad, u. fidad, felak,@p*!i\ 
t>crfurjetu . ": «» .-.. • fikfafoircroe* . Szlakowinie, 
fkutecmie, ny, a, ©, ttfurf (tc§, SWad>fput , 3tod$*ttung. 
: ";f$fcfe. \ Slaabwoik, i Vu4Jrityccr, 

Skuteczno&, i. &&£rafte Snadjflefler. 
^5Bfcrrti>geit • ' ^cK^^^c^sLidcin fzu- 

Skutek , tku , 6ie $£»> &et katn , id? w t$z tropy za 
3n>erf* \?. kim^ t*^p3£rat, Der 

ette, u6em(e mt$. Sla'k, fzlaki, pariili*, $ifc 

Skwapicine ii f , Skwapfr jhtt^©4n^c^laa-3fiu^ 

Uefetcthmg* . • , - flawi?, wic , ci^neru 
ikwapliwie^ \^avCieiff^ flaiwf %%ns,id)ti>€r&e&* 
: tig, je£* rilettk .- ru^mt, fbrire* 

{kwkvz%rzycj<^i&tyba$ flawp^ a*, a>«. n%nfi<$, 

fSfcw&niec, ktf&oiejfe jtt^ flawy uymujf , k$ fettUtl* 

, jig, fauer met^fti, t*i> • gKitpjfc " 
fcwietcz^i* iqfiV% #*9*& % &<$, pofyfam»#Weiu 

< r.: Skdf, 






mmm^mmm 



& )o ( » m 

RMifci'M Bering. . . Sfoiowoik, MKetefcz, SldU 

SUfetovtf, i. fete J&triitg* Stody cz, e upigf e^juffe^. 

lep , Nepali., <flrfp*k* n&lo~ Hodzfc <&£, fug modern 

wid, ufctfufcig, Da em Stodziny, PI. Softer. . . 

bloi>e^ (&fid)f fcaf* flodziuchny, a, c. ftyr (^ 

lepy, a, e. Wink Sfcxiq&A* y«. trie $Nb* 

i«&& ft em jQcMeffefc Slocfeony cfcorobg 6sqai$cy, 

iimak, a. eine Scfrnwfe* -'SMfc-fifyfiyr. 

iini y, Det ^peid)eL Slojek, oyka * (Scfrrim^* 

inig %, tcfy geijsre* . . «— <fc> marfa, line Gutter* 

iiki 9 a, c fttfdpffifr buc^fe. 

li 11(0*6* ©^lupfrigfdf, Sfema,y. ^a« @fro^ 

QMitffc . Stomiauka,@tco^oti. 

iwa, y. £irfdf * Staim, ftomiany, a, e, ffrc$erii» 

$frfd^$c»c&f. Slon, nia. feer €kp$ant» 

iwkiw5gicrfkie,fuclie,Utt* Stance, a. t)ie@onne* ' 
gactfd)e^jkumen,tto<f ne* Stone'cznik, a. <8om*n4t£fc. 
i4 ^ eute ©djmctfo ftm&zny * a, c jut ©onnen 

Jam £f, po&zs^ &f ni£- gefcorig* * 

ciicgc, chc%c, gletten un* floriczyfty, fcr (Stinnett o$tt* 
gent mit Dem $y$ * flat* &&• 
glttfdpen mif tem€if» Stonina,?. &er©pecf* • 

towic^ ^wka\ ©Utfcfc' Stoaiowa Ko&, ©?p£anten« 

35a(>n* ^noc^en, (Jlftnbein. 

d,u. frtfSERaf)* , floniowy, a» c gu <£(fenfcin 

Ikawy, przyflod&y, a, e. ge^dvig* 

*a>o# fug* . flony,a, e. gefafeem . 

Iki, a, e. (3$. Slofarz, a.ber<£c#6fler* 

ki6Ac§cze»3v^@^ Slow wlafiK*c poczgf&» 

rtu SBorfteufting, Stymdo* 

Iko^c, i. bit ©uftgfdt- gia. r 

lownia, mielcuch,9Ka(j* Slowak, i eitt ©claWttier* 

5tub*,tyMt* Stowko ? sLS2W«aem 

Slowik, 



f t* fl ) o ( ft 

Stottik* Line Tfla^at Sluttt^* e/b* fctaijtaJ 
SIownik,Wokabularz»SBJti ge(>6Wg, SDiener* 

fcr&ud). ftr^f, £pc;:fttat€fi, -na korit 

flowny, ©ofrrcid),ber b* Hufarfk?, Piechotf, i$ 

meittbetunbiwtti^t^ii*, Wene jupfcrbe, old on 

it. bet $aro( fyalt J$ufat, prSnf . 

-^ozew,miWufcfobmuj* Sluzebwc4, * Qieiferttt. 
riawny chrrcsdanin , cm Stuiebnik, & frcr 3Dtaie& 

3Ra£m <£(>ri jl» - : flu£ekny,a t c- ium SDicnf} 

Sloy, flojek, ®c^a^f e(, ge&tog; 

@d>teta, &Ad>fe* ffyn& tawnjr jeftem, icfr to 

Sltfb roatterffki, €(p*fcete» bcru^mt 

bung, draining. ' flyfz! tyfcebu! 
dubif, *fobQjf^cftt>erfpte<$e, flyfz?, feec, ftfretu 

fageju. fmaczny, a, e. tw^tftfyw 

&ubow&, gefofem tfenb. 

Sfuch, u. ba* ©e&dt. . * fmag&,fhe«|eft, 
fluchic, Fr. £Steri. fmagty , a, c , gibki. fdjnw 

SR&Mcz, £ Suffer* big. 

Stuchaail, Audyencyav 93et* Smak, u ©cjcfymacf, — ftri 

fcfr, Tfabieni, atari; 

fliichn tlobrego , bet eht gu* fthako w&> afc fd}mecffn« 

te* ®e$6t (>at • Smalec, leu, ©<fyttalj. ' 

Shiga, i. tin Ttitntt. Smirk, ft: bet 9I<^ ' 

Stop, £ $fet(et, ftafiemenf, Sm&kacz,a. ber9t*$I6ffe(, 

©eule. fmarowal, f&mfeteit, 

Stupiec wfchodu krgconcgo, fmazf, zy£ itmtfJfotm &w 

©dtrtc emer* SBettbef* ten , fcftmergd n* 

Steppe. Smazcui^ a. bo* 3Vflen. 

fituppko, a. slupsk, a. <8»fc fmazoiiy, a, e. gep*€$elt 

"|*i cine ©iabcm^Mv fii^%&%imiie$£e 
menu betriibt, traurig fept. 

Stufzno&, i. 93ffligfeit Smelc, tt r ^md|*©iafw 
Siufzny, a,e. bi% Srbdt 

Sluibi,y, fa&tettjt, imelcujf , **#> f^meften, 

Smftekt 



&,tfciv SWIMS' Smofta, fcLafc tteMtffeg* 

ny, a, e. fettifct; ' ftegdn. '••■'■' 

dy, a,e. ^^.fifbig* ^ny,M- M|t»f#fc r! - - 
ittk , "SStegelatt. '•••' ' finolg, lid, ft^toov) rtodfan 
!to«S, r. - JN^MKr Smrod, a teir©eftonf. t • 

ty, a,e. f u^n, -u<a^clc, firtwxfefc dii£, fMrifmt. ' ' 

ec^el^it • Sh\«A{>tkii, ^<frffi>rt*f»' - 

•ch, h. $a* UWdcftwt. Smyciek » ttfcS , $M$o* 

chu do rdechu, fk$ ju gen. • 

a&e- Satfcetiv -■•>•• • •-{' £» yfe**n, aV, iwgKflht, nt§« 

gitPLfeufeftityf.-' 1 . mjffc '■-'■ 

!j ? % stniac *f,'f«^ fiuidnie, (((^^ J " / ^ 
an, smiatem, smieft, »d> &" mi tig/fc* ft&mffct-tliftv 
nta^^mJC^.' ' sniadad, am-; ^ru^adf ^l« 

:rc% i,ba$ob'<^V <»' ' ten**;':'-* ' • ' '"' 
:rrfz$ , d*iee, ffttfa, . ' Sniadanie, a, §tt}§fiftr<3& 
irtOlMtf . i. ©titrbfofr J $ru$jlfo*.€flen. . ' • 
jit. • Sniccr^, a. iSflO^tfer. ' J 

;'rt<flnyV Grzecfc $0fc» jJniednjfcjave. &atf jum€fl& 

5*m*» :.;: mfc- > •• ■••'• • - ! ■•: - •••. 2 

:fz|; feyd, lO<f>«* »4» S&dfcic«k1y «i @cfyf«M8& 

fretl. ,f:.;- '^' gel. .r-.-v 

jfzho mi to , M$i$ Wit snieftwT flrik*, • @djn«fr<i* 

5dj«dfcfr J '• . ; * v.-' •' 4m-'~- ■■ ■ ' • • _' : " ;: 

;fzi>y y i^erfty;4ai$«fit ^4^,8^.3^11 ©c^icCgf* 

oertjy • ■-• •' ; , •''•'/ {#tig. * . " l 

otana, y, -M^tim, &JO^„«l'Sfeth.©at66 
3d)fn<int. • •■' ; Snopck, QJunblrin. ; 
)k, a. fcer $)wK^- :i -' ; : i*- Sno* '^yktadfcz, ! -tW 
>la, y. $(>«r. - ;•" - tttt6tyer. •-. :v "/ 
jlaoyrpioc , ho*n ,*?fe#» Sny wykladani, {$ feg&Htf 

L§«gr«$fittt/ $Mi * ' %t 'ot». ' . • • > 

)larzv a^mfontter* SoWMM t*r #unt>, 9fcg£ 
flaica, e. tfpttpoOfcft. Sob, u, tinOUntutyti.- T' 

fobie 



•J 



f ft * > » c. • » 

fobtf.oot^pnif, '«ot f$ <t» fpajft F< Jf* Mtftreanen. 4 

ami tjjun. palj* li& fcramm. 

.— chod£j<5, .tpe fein eigril Sga»i^*.:d«@d>iofen. 

•$M$r £<$(*. .. . •:' fpafidhydfemtikfettm^i 

Sobdl, a. jNe^tfet* fs mJt ;&a» 9Bie& *er&e» 

Sbbo(t4V-t»<c@*nnaft«l>. ; ton* .•- .; \. ~- ...... . 

S^^7«fofoclw;<ii(e|M(«^ fpjdzam, & do k«py , $«» 

l^cfi^tc^ti^e, - . tmter ttfetfar, jogta auf 

Soczowica, itnfe. .-4 ; fl(nm.^toifbi. 

Sodgptttipk,* ge tioittttu ipetitiam , &, ttfiHta, <im 

Sodbinia. So&omftcacy.. ' GHtftgiMfctn. • 

Sok, u. fcM&ifc \ %et&Kpt&cift$fcfefiM» 

S^kfM t*t g«<f , not, 

#fl,i.,t*« <©*!». , Spi|czka, .$$<#«$&. 

Solanka, ©oJfrSotttttV : fpifc fp&, fatofau 

fol^, 4j6, foljou. Spi<sg,;i;^tJfdjafiMr, 

Sotna gprf, &{*, $a(j- tyegurc, ow^ fpi*mr«n,a> 

Sopel* pli €in $9$*3*P£ obrofie, tu©eJ&< Mega 

4attiaa, y. $t$(ttr* SB«ft* $«*t*a fit afkim, pffe jm 

iBaum. fheiten. 

iafoow^. a, *-$$«*. . ip*e&fe fy$ tSifc ftd> fruDet 

Sofzka, i. <&cxn&tm$t> Spiewak, a. ®fog/tXf 
JSowa, jr. Me SfotftftCiifc. . .. {fiartux^iit (fagot. . 
fowi&S, wid)li<fr. / ■ • Spik, @#tf , WknH in 
Soyki.sy. £4M0ei<t, 2fci0> > &«$<«. 

&4r. , Spik^nirdi, Spiffed. 

###<,Fr.ajtn > a&f4flm. . fpiaan» nfcFn jufcffctu 
f^&MafetnQtf&$lfe®e« Spis, u. <gp.i<£ 



JTiV w 



* >o( * 



tommm****** 



mm * na.. *>m ■4ia l| W lWWW l 



nee. , ... ' ■: u ■ i . . * ritftfe jero. mid* in. : . 

iwacz,2(M«fpe^. • Cd,<»«fe3«i&afc , . 

m rtb$hfc?.*\x$$a)m. ■-■ fpftfoknjva, e, gefdjjtf^x 
d,fpodekaj%0,&r!Bo' %«iad#% 6*M>ttn; , 
>en. .«. :i. » , r > i Spo*t*d^#5e^ f 8&tt. 

dnu «;* tintt*^ :•■•-.■* %»|ifid^;j. Die, SMfa-Z. 
idnjca, .* gjemi^tfUittcr4 i^wqmm. >ig z^Kim, 

Xocf. .;;.; • -^W«t{£m«f|ic&tM«t«»N& 

d#ani&.ny*;s,tf. t a«|*fB Steunt>fd)aft madjoi*. , * 

fognodc^W/JfeP s P r ^',y ein«Sad>fc. * * 

•koynoft, \Ml ©ttftfcC ^HWKSiftiey; i^wks^m,^ 
koyqv, *;^£att$(gr, -Sfl^9R« @4KN®m)M>cr. 

•Idziediic «. #liM&8tf (j^i^.F.^aiiStf*<*id)' 
.tccza^MSWwi^fte ..-.*0i<;..c : ... ,. .:,!>: -.7 . 

tiadam , ic. imttjjhC' -• Sprawie'dliwo^c,i.6i«l#% 
;»kowat zkiroJKtS^'ft fcit. .,,„.. . . -9 ..-.-rr: •?, 
«9 fle(jen, mtfi»a<m*tel fprawie'dUwy^a^cgoK^^ - 

>tao&, i. ©cmeinf^aff. %&»ef«l*& .* $«$c&# 
»%j|cy» .$i$d6n8e& tHn & » -.i ■•• •••"•; 

Kyj s , iyc A miMiWW ^' mac&en. ... .-.-J 

jen. ^ «: ,'fr f »d) >#srtt»ecte„. m$h j>oc • 

my, a, *.'3<*Bff»$#. N : ••*# ■- • ... -. .1 
>rz§d*ac, Fr. a* **»«$ in fp«wuj{ iobie fzatj, jd)laf# 

>tept&oungfr»n8ffctt* /. JuhM«, £Uifrroadw* 
rid)ten, F> J.^^% -j Spro&otf, i.Un{l<$9f*& 

- ' ftrofny 



M MHHlt 



f€0 $ ) O ( $ 

iprofnyya^ftydftWd^dM* froiejj, icuten, grmifj 

ltd?. Ottf^RIU 

Jpnggom, & ; pifammcp faedwchknw 

batmen. figem ttiter. 

Jpf^tam,&fcpoii,tfafft$' Sniod, cx6go, SDftfte drier 

ten t>om gdDe, @«d)e. 

fpa»tn9c,kogo,co, «ufir*ttJ Snoddk, dUS, Me SRitty 

mm, jem.<urt t*m®<s* 2Wtte{,©<g. 

•awrten, et»a6fle{jfcw. • fi&, fif , fought. 
Jpm^km;&iae,fr.i$a* Stacyja^L W< @ tation. 
/i (&i*id% ititetoer fc^fi. •/ iWstm, &, lufommm nwfc 
Sprtet' dotnowy, ^MnMge* |ett 

«*$;• Stadfe, a««far $aar ^iot 

fd>m. . Stadia nutecriflrie, ein €{j* 

Spirit u bram, 3«(^artflr. ' $a«r, €$ekute. 
fjpih&atn, ,&, fttmw te rt tlf Stfabuki 4. JQeertef3$Kttfer, 

fm..Oaynadol,W<'Hiu <ift9fc8,©ruromcC 

ge*nieiferfU^gm/-eoiat Stadia. Megeerta. 

pieniadz£, **0e» ittew Stfgtar, Staffer* &113. 
: (aff&b- ' Sad,L fct'GMp. - 

Srebraik,@iMng. fltlfc*. fW&kn,mit@t<$ 

jirebrny, a, e. ftlbenu tKCftgcn, 

Srebro, 4 ©ttbec, -iyw» flatty, a,cAauer§afit,ftat)}> 
1 Qbwffafxt, -ftolowe. ffl. Htig. 

6am ©m>i«. StAoti, L $)au«rl>aftt9f cit. 

ftebrowy kredancen, ®fr Staaqra, 7.. tec Oct to 

berwdtfcr. tttfmt&alw. 

fi»gft raecz, ettMtf frfetffe Sdm«zyk i Wai«n,J^giaiT, 

metf, a&fteidtye*. $offtareiffee. 

fiogi, a, e. gtof , groufftte Stan dooK)^y*$Mi*'@ainft. 
Jromocg, tatem, ta^ {$£& Staagcet, a. £utf$er etna 

&ett. ■ Xtttf^c. 

Sromota, jr. Me @$0Hfce, ftaoac, F. ftatag, ecfdjeinm. 

6d)mad\ - Staj^nawodii^gofpod?, 

■-."■-• fctf 



)a* <s5tiflfie§<n , 4 alttn / : fatten , #6pfe fefert, in* 
u Gaffer, guv Jfjerfcerge. ©ptel , -przed oczy ; t>oc 
owifc wic co, efroas t>et> 'Jlugen legem . ' 

>rt>nen, Staynia, e. 9)fevto<£faffv 

lowilko, a, Jfjevfcetge, Stgehlina, y. Sampf , 93et:* 
fattier , ©irtfcs^paus, mo&erung. 
5t anb. r ftfckac, am, ff e§nen* > 

am, &&. ba\tt treten, Stgpa, y. bie @t<utipe< * 
inen @d)ritt nefjmen. Ster, u. bag Suiber* 
)dr, a. @tamp*$eute* Sternik, a. (Steuermaron 
am , ac fig 9 co, wofur fteruj^owac* ffeuretu 
brgetn fttaczam, ac. fefj madjerf. 

rek, rka, ©rofMBaf er. ftiuczony^a, e^ev&tocfren* . 
gowac £g, ec£anbeht*> Stoczek wofkowy , 3BadjS* 
ins roetben im $aujv ©fapef* 

odawny* fcon Alters (jet* Stodola, y. bt£ ©djeunc. / 
y, a, c. alt. Stogsiana^^eu^toc^J^au* 

ro^c, i. fca$ 2flter. ! fen, 

:oscic, a. junger ©farofl. Stogtowy, &on loo^opfern 
roftwo, a. Die ©fatrojie^ ftoj?c, s'ie'dzic, biezgc, pi- 
oswitcki , altfrenbfd^ fz§c, ptaczgc, bolej§c, jfe* 

ozymy, at, e. afo §enb, ftfenb, laufenb, im 

fzy laty, altet an %a$xm* ©djtei&en, im SBeinen, 
rufzek, fzka, ein ©reijj* im ©d>met|em 
zejgsig, idf wiata, id) ftojg, ftac, jte^en, 

»erbe alt flokr^c, $unbertmaf» 

ecznicj5,ic^ n>erbemann» ftokrotny,*, c £unbetffd(rfg. 
mtv Stol, u. bet Sifdj. 

eczny, a, e. feefldnbig. Stolarz, L ^ifc&ler, @djni|* 

:ek, tku, ©efd£ tct. 

kuj?, id> Utibt frejldnbig, Stolec, lea, Ceflfl, 9fctdE>fc 
(juegutk @tu§I. 

wr, u. em ©elenf . Stoiccznc miafto 4 JjJaupt* 
W wodny, em $eicfy. t @tabf , SXeftbenj. 

nam, ac, banki, we gtae, Stolid, $6mgUcf;a: @ftt§(* 
,- * . Sin Stop£ 



f«» Syf ) O ( # 

Stopa, y, bie gu£fohle, Strazniczy, Stra2nik, 5Ba<fc 
Stopicii, pnia, ber ©tufem metfler. 
Storgki,ber ioo Jfparfbe f>at. ftrgczj, czyc, jufdjanjen. 
Storsypigtka,. ein ru^mrdtfe Strefa, ©tretfe* 

ger Sttenfdn ftrefifty, a, e. jfretftcfrfc 

Sto$ drew , J^olj«J^aufen» Strofowanie , a , ba$ ©fta* 
(toftijg, owad co z czym, et» fen. 
v u>a$ roomit fcergleic&em ftrpfujs, owac, fftafett. 
ftr|cam , ad, Fr. ftracj, cic, ftrojj, ic igrzyfko , kin <Spid 

(jerunter ftojfen. angeben, anfangetu 

Stracbi u. ©c&recfen, ©itfe* flroJ5si?,kogQ,i(^pu|emt4 

gen. Jem, auf, 

'Strachy, nocne > ©efpenfler, Strona, y. bte ©dfe* - 
Str^cze grochu, bie ©djotetv Strqna do Lutnie, tauten* 
ilralzg, fzyc, fcfyrecfen. ^ ©eife* 

Strafzenie, a. ta« @cfjre« ftw>yny,a f e. gepuffc 

cfem Strdz,' a, bet 2Bdd>eer. 

ftrafzliwy, ftrafzny, a,e. enf* ftruchlaly, ia, c. bee m©dpf 

feftid), fdjeref ltd), cf en gerat&em 

Straw^ y. atterlep (Ejj4$Baa* Striip, a. ©cfcuppe «ufm 

rem Jjpaupf, 

Strawa bydljca, gutter t>ortf StrujS, a. ber €>trau$*5Bogel 

93te£* . Strychulec, lea. ©treidj* 

ftrawic, berjefjren, -sis, ftc(>~ £otj. 

t>erjef)ren. Stryczelc, czka, rin ©tttcf* 

Strawienie, a. ba* QSerjejj* gent. 

ren. Stryy, ja, ber SBettet^ 

Strawnofc', i. Seining, & a ^ Strzala, y. berfJfetL 

QSerbauem ftrzegg, ftrzedz, hilfim 

ftrawny, a, e. t>erbau(id}* ftrzelam, 4c. fd)teflfen. 
ftrawujg, owad sig, jtcfr beW* Strzeie'c, lei, eirr ©c$ug» 

fHgem , Strzemig, ma, ber ©fegrrif. 

-Strawunik, eaglic&er Unter* ftaygg, ftfzydz, fc$eretu 

§alf* Student, £ etn ©tofctfif. 

Strai, y. bfc 3&ac&fc Studnia, c. ber SQtVMXL 

'■''•' fludzf, 



; # ) o ( ♦ / ' rti 

udzg, <tei£, ttykn. fwarzj, rzyc £g, jVdj afanfetu ' 

ulam, ac, Fi\ ftulic ggbg* Swowola, berSRutfjnriKe* 
fca$ tWaul ju^altcn. tfwiadczyc kim, einert }um 

turfam, ae Fr. oft flo jfem 3 eu 9 en a ^ en * 
wardnialy,a, e« gejjdrtef, swiadczyczakim, einem Jtt 

w§drtrt t gut jeugem 

wardzam, ad, Fr; fjdvfem swietny, a, e. gfdrijenk 
worzente, & ©efdjopf, fwigtek, a v . fwigtofzek, a. ettt 
arorzj, rzyc, erfdjaffem ' « ©cftein^eMtger* 
yczeri, cznia, bee ^emiier* Swigtb, a. Dad$efl» 
/gng, gn^c, f alt roet&etu swigty, a, e. £et% v 
ypa, y. &er3arm,$rauer* £wieiy, a, e. frtfc^ 
9Raf)l Swinia, c einc ©am 

btelny, a, e. fubriL §winiarz, a. Dec^au^irf* 

chy, a, c: trucfetn Swiftam,3c. mff tern fSJtoul 

chorlawy Czlowick, tun* pfetffen* 
jelidjtet 3Renf#* Syat, swj tanic, a. (ad Tfnbre* 

choty, PL iungenfudjt. c&en bc$$age*. 

ka, y. etne gage, 4MnWtu Swoboda, y. Me Sreq$etf/ 
kienka, i. Rein SMcfgen. fwowolny, a, e. mut()tt>t(« 
kiennik v a. tudjmadjer* lig* 
kiennica, c. Sacf en^U&e, fwoy, ja, jc. fettle . 

#caro r Sygnct, u. 9>ttfc^iet^9tln9. 

kiiia , e. &er SRocf , fzkar- fyl&izujg, owa& ftflabtftwrt, 

petki, Sulejaty, ©Qefetn buc&jia&iretn 

uio, a, fcaS'SudlJ. Syn, a. &er<So§tu 

11, a. ber 2Bel& Syndyk, a. fret ©int>icu$. 

na pienigdzy, 9>ofl*©eft>4 Synowicc, wca. SSrutWS 

nnienie, a: 6a* ©eroifletU @o(jm 

iowac, fttmtnfren. frpiam, ac, Fr. oftfdjtofeiu 

ma, y. &te ^Pfeiffe. fypig, pafi, ftyflttm. 

macz, 4. 6er 9>fetffet« Syrop, u* fcer ©grop. 
>wy, a, c rati, mcfjt gaf>r t fyt jeftcm, tdj 6m fatfc * 
:g, fzyc, tmdnen. fyty, a, o. fott 

jd, n r u6ler@euid;, Szabla, e. Dec ©ebef* 

9ln 3 Szachy. 



j64 ♦ ) k o( ♦ 



Szachy , PL bat ©cfjacfc Szc2enig, ni^cia, jtmg JjMnD* 

\fptdeiu kin. *' 

$zachownica,©d)acfc©pief, fzczepam, ad. fpdtou 

23rete*©piel, ' fzczcpig, pid^ pfropfen. 

izacuj?, owac, fd)df en* Szczero&, i. TCufrtc^ftgf t\U 

SzaFa,y. ein ©c^aff, ©pink fzczery, a, e. aufridjrig. 
Szafarz, a. ©chaffer , Jjpau6» Szczjsae, a. £>a$ ©hi£. 

^!Mtet. , fzc2ssliwy, a, e. glutf (idfr* 

Szafir, free ©apl)it* fzczkam, ac. fdjlucfen* 

Szafam, u. bee ©afram Szczockobliwo^, ^r^pgebig* 

fzafujf, otfic. fcfrdffern. feif. % , >• 

Szalamaje, PI. ©acfpfetffe* fzczodrobliwy, fzczodry, a, 
Szalbierz, a. iSefruger, 25e* e. fre^gebig, jitilb. 

rucfer, Szczotka, i. We 58urfle # 

Szala do waienia , cine ©e* Szczu}g,fzczwacnakogopfjr, 
/ tt>id)k©d>aale. etnen mil J^uftben §e|en. 

fealejg, led, unjtnmg fej)rt» Szczupak, a. ber <$ed)L 
Szatwija, e. bie©aln>et>. fzczuply,a,e.gering,jtf>tec$f, 
izamdcfcmotac,§inunfc§cr mager* 

roerfen. - Szczur* a, bie SXafe* 

Szadc, u. erne ©cfcanje. lzczycg , czyc £$ czym , fid) 
fzanujf, owac. fc&onem momit enffdjuf bigen , toet* 

. Szarancza, e. J^eufc^recf e« eheit>igen y erne* SDingc* 

&artat,u. ^urpur. rtifjmen* 

fiarpam, ac, jupfen, teif* &czygi&, gla, bet ©tiegfifc. 

fen* ^ izczypij, pac, fnripen* 

fzary, a, e. (iffttgtau. < Szczyt, u. bet ©i6ef« . , 
Szata, y> ba* jfletb* fzgcUiwy, a, c. atf, gratt, 

Szatan , a. bet Xeufef* Szel^g, a, ein ©emitting* 

Szczaw,u. bet ©auetampf* fzelb§g, a. ^opfbretf. 
Szczecina, y. ©$n>ein*33ot< fzemrzg,rzed, muttetu 

fte. fzcpc?. ptad, plaubent, ixti 

izcz^ulnie, ny , a, e. tefbifr Of)t jifd>em 

ber$, einjeltcfc. Szeplun , a/ ein ©f arttmfcr, 

f iczckam, a& Mfou ein 5CRenfd^ tor iffttft 

Szcnnitrz, 



$ ) O '( $ ____ f «f 

■ II I II II .11 > I I*—— »— — — — 

:rmierz,\a. em §ed)ter* Szbt* a. em ©cfcotf* 
rokosc, 1. Die 93reife« Szpada, y. betv3>egetn x 
roki, a, e, bttit Szparagi, PL ©patgen. 

sc, fecH fepecg, cic , greulid> mad&ctv 

ic kroc, fed}* ma$L befubefn, bef (etfetu 

w, fzwi , Die 9fta§t* fzperam, ac, fopfd>en,gru&ehn 
alujg, owac Kogo, etnen fzpctny, a*, e. gteu(i$, 
fe()t fcfyefeen, au$mad)em fzpiczafty, a, e. fpi|tg* 
a'pa, y. elenbes ^>fer^ Szpichlerz, a. bet ©petdjer* 
ituta, y. bie ©catuL - Szpikanarda, y. ©pttf ettatb. 
:oda, y. bcr ©djaben. - Szpilka, i. ©f erf nabeL 
odliwy, a, e. fd)dbli$. fzpilkuj?, owac, fptcfetu 
odz$, , dftc, fd>aben, Szpital, a. t>a^ JFtofpkaf. 
:oli ; y. We ©dnile* — choryclu ©tedjen* «£<ni*, 

;opicc doyny, SJttfcfc©)* . -&erot, 2&dtfen*Jj)ai& 
met. Szpitalny, a, e. jum J^ofpital 

iorbut, y. bet ©corfaf. gt&foig. 
;utaj y, ettte 7(rt Mil Szpiglica , fzpitulca , ©picf* 

Stiffen, ©d)ute» - nabeU 

utaik , a. ©f utatcf eL Szpunt, ,u. eirt ©punb* 

a,y* rine@iele, @ett* Szpuntujg, owac, fretfimn* 

achcic, a. bet (Sbelmann. bem 

ichectwo, a. 2(belfd)afk Szpuptowanie^a. ba6 93et« 

chetny, 9, e. abelid)* fpunben* 

airagd, bet ©mat'agb. Szragi, bie ©patten, ©d)ta* 

icerz ? a.@c^m|fer / €ifc^*' getj. 

et« fzramowaty, a, % e. bet dne 

ur 9 u. dne ©<#nut* ©d^tamm §<& 

Idra, y. ein ©$tnfen, Szranki,bfe©djtan£em 
;umpie,ja. Szropa, grzeWo, $fetb< 

Itys, a. bet ©c^ttf]* ©c&tappe* * 

pa, y. bet ©djoppem Szrot, u, do ftrzclby, ©c^toe 

ujg, owac. fd)eureiu jum ©c&iejfen. 

flak, L be* ©edjfet* -r- ryb'y, mi$fa, ©djrote 

ty, a. c. bet fecflfc. - %k\fa 9 ©tficf §*fd>* 

9ln 3 . Szrufo 



166 $ ) O'C $ 

■■■ M ■ ' * 

Szruba, y. ©d)raube* Szubi^nicznik, wmel^c, JJDet* 

jzrubujc owad, fcfyrotifau f enroutbiget ®af geitfcqgd. 
Sztalmach, L em SBBagnet, Szufla,^ W@<#auffet* 

©tettma$et» izuflujg, owac, fd)auffe(tu 

Sztgpel, pl«- bet ©fempef* , feukam, ac, fucfyem 
iztfpluj^, owac, jlempefa, Szukanie, a. btt* ©uc&etu 

fiafem Szum , u. ba$ SStoufen be* 

Sztuczka, i. ein ©fuefgen* 3Binbe$, SBajfet* , 3Bafr 
Iztucznie, ny, a, c. meijiet* tet* 

lid), feumis, mice, fc&aumen* 

Sztukayi. ge»inn$afitet93ot* fzumi morze, ba&, 3We« 

tf>ctL braufet. 

Sztuka iotnierfjka, &tteg& fzuniujg, owad, abfcftAumen 

*t#. Szuftfal,iein@c&ut^O. 

jfctukujg, owac, auf fleine SzwaczkaJ.9ttberm,9ftd§* 

©tikfgen jetf>auen, ©tii» rim 

tfet anfe|en, Szwagier , gray bet ©<$&* 

Sztukg, mifterflwo pokazac, get. 

$ttnji*@riicf 6en>eifen # fewankujf , owac; tauraeltt 
Sztuka mifternia, SReijfet; Szwaycar, a. bet ©d>tt>eijtt 

©tucf ♦ Szwecka £ iemia, ©djroeben* 

fetuki, fortelu zazyc^ fztiik? $anb* 

zaysd na k«go , jemanb Szwed, a. ein @d)n>eb; 

mit iifl §ineetge§em Szwiec, fzewca, ©djufler. 
Sztukmiftrz, ££unfi*3Bet& Szybata,ein35ettieget«. 

SWeijlet* N %buj$,owa<S,mitbet©fo» 

Szturm odhfc, ben ©futm gefotfjtyiebmeinetiSa^n. 

atwefiten, au*£alfem Szycie, a. ba*£fto£en, 3ftdf)> 
feurmujg, owac, fMtmem roetf, Sftdbetetf* 
Sztych, u, ein ©f of}* fzydcriki, a,c.fp8ttt(<&. 

Sztflet, u. bet SDold}. Szy dcrftwo, Raillerie, fleinfl 

.Szuba, y. ein ?)dj*9locf* ©cbetj* 

Szube^u.S^ajfuc^t, Spij- Szyderz, 4, Raillemv©pett» 

czka,i. togef. 

Szubicnica, e. bet ©algen. Szydto, L ©d>ufieta$f* 

" feydif 



— — —■— mm —— ^— ■ n ■!■ urn i— — ^— — 11 I ' 

Jzg z kogo, idj fpotte,. ' fet, tftr bep&e, ate dualis 
>erire jemanD; raillire* # podfta, czytayta, fommt 
ja, e: t>er Jfpate* v tfcr be^fre, lefet tfjr be^ 

5, fzyc, nden, nd£em be* 

^ujfc owac Woyfko, ettt t§ kondycy?, mit t>em QJe* 
£eer orbnen; * Ding, 93orbe(>alk 

nal, 4. ©tbten*9tog€l* ta Panna, biefe ^ungfer. 
rnk, Szynkarftwo , bet t§ razg nie pby dg, j)iefe$ ma§l 
© c&anf > ba$ ©djenf etu roerbe ntc^t ge&em 
mkarz, a. QSierfdjcnfen Tabaka, i. ber Sobacf* 
rnkowy dom. <Sd)tnt* Tablica, c. bte $affL 
Jf?au& . Tacher ikdr,e(rvj)ecf)er5et« 

nkujg, owac, fcfcenfen* len. 

rpel, wgzet, ber&notem Tabliczka, i. em $dfe(em+ 
/per, pra, ©differ* Taca, patcla, f letne ©cbujfeJ, 

/perftwo , a. ©differ* $eflercben ju Oblatetu 
iftmji, ticzam , ac. ro0en+ 

f pk 9 i$ tf f* &k #noten taczam, ac si?, taumeln* 

auf* . Taczanie' , a. Da$ ?Bd(jem 

ppofe, a. em ?)fetffer. Taczanie «i$, tad. $au* 
ppulk£, i, u owocu, ein meln* 
©tengef, ©riel an 6er Taczkt,Pl.©are^^aw^ / 
§rucfrf . . Tafta, y. ber $aft* 

ynka, i. ein ©c&tnfe* , taj^cy, t>et()eelenb. 

yfzkaborowa,$ann*3<*Pf* ta J?» tai ^ t>er£ee(en. 

ty, a, c. gendet taj$, tajac, jerfdjmefjen* 
/ynica, J^ale=^uc^,^al^ Snieg taje, t>ec ©cfrnet 
jfraufe* f$mef|t, jergefjt, 

yny y a,e. jumbal* ge§6* Tajemnica, e. @e(jeimni§* 

rig* Tayftra, y. erne Xafdft. 

taje'mnie!, ny, a, c. §etrt(tc$> 

T # aerbatgen. 

tajcnie czego, bat WxbcKQM, 

i, We, btefe, t&L t>er§eefctu 

ijl ein 3»faf / wnb fc&w tak, fo, a(fo, 

. SRn 4 tak 



f 68 # ) 6 ( # 

tak a, tak, fo unb fo* , roofjlfeH, gennget $trifr 

^ tak? rzeczg, fofdjer ©ejtaff. ff^tijlli^. 
hki, a, c. fcfc^er, c^e, c&e$* tanio co c'zyni^, v idj mad)t 
tak-K takJito? tfld alfo? tlktf ipb^lfrit 

w, takich leciech, in ben 3 a £ v Taikowanie, a. pa* X&nteru 

ten, t>on fbfd)em2fltet. tanieje, ztanialo, e$ roirb 
takifz to. bifi bu bon bee 2Crt? mo^ffetl , e$ if? abgefdjto* 
takt dawa , taftiren. gen** 

Takt, w takt spiewac, nod) tanicy , wofjlfetler* 

bem $act ftngen. taniotfd czynig czego, id) ma« 

takuchny, eben folc&er. * d)e too^lfeite 3eit, bag efr 
tflk/e, aud> n>a$ wo^lfeil ftrfrb* 

Talar, a. bet Scaler. Taran, u, $69, <5d)ldgd 

Talent, u, bag talent Taranem bijg, id) fd>(age mit 

Talerz, a. ber better, bet SKammeJfpo^ 

Taferzyk chlebowy, Seller* Tiaras, ©tocf tm ©efdngntf. 

gen t>on einec $ etfte Tarafowe , od tarafu ptaca, 

SBtob. ' ^d)liefr©elb* 

tam, ba/an bem Ort* Tarafcwy,@d^Iieffer,©eocf' 

Tama, y. bee ^omm* mei|te& 

tameczny, a, e. bottige* v tafafujg, t>etfd>lteflm mif 
Tamowanie, a. ba$ Xfyam* ©d^6|fern unb jXtegetn. 

men* . Tarcica, e. ba$ Skeffc, 

tamuj;, owal, Y^dmmen* Tarcza, ein @d)ilb. 
tarn y fam, (jin uhb §er. . Tafg, il ^arf, dobrytn targ 
tamze,aud) bm miat, zylkjd) babe guten 

tancuj?, owac, tanjem -* SDtoif , 93erbienft ge£abf* 
Tanecznik , a. ber Sdnjer. Targowe, $Kbxt * ©elto. 
Twiecznica. e, Sdnjftin, Targpwy dfieri, SDfarcf* 
-Tancihiftrz, SanjmeU %a§. 

f*c. targu jf, owac co, eteaS fail* 

Tanjcnt u organ, Klawiatu- fen rooden, unb barauf bte- 

ra, em Sangent an bet t(jen* 

Orgd, Ckvie^. Tarka pieprzoya, !Pf*fftt' 

tanie,pob6jfoie%zBogiem,. SWA&Je. 

Tjriiea, 



# ) o ( & f 69 

■ ' -*— 1 f ri 1 1 , 

rlica,' c, bte ( $la<$)&*'!8tt* Temporujg, owac piorka, 
J)C ■/ ^^ §rDer fdjneiben, 

rn, @d)(e$eb&tn. • ten* ta, to, bet, bte; ba& 

rnka owbc> bte ©cf)(efie« nie od tegom, idj bin md)t 
grtrdjt* . bamibea ' 

ty, a* e. gevte6en , a trg . Teolog , a. ©otfcigefe^rfer* 
ifak, SDwfecf ! (joljettiet Teologija, ©ot£e$gela()rf)eif. 
@tteif*£)egen, tjpam, ac, trampeliu 

isma, Stonb, QMnbe, $i* ^P*?* &» fJumpf mac&en. 
|elbarib* Tg pose , i. 'boft <&tumpfma« 

ifzka, i. ©elb^afdje, d)en. ' , 

atarka, i. Q3ud)tt>et|en. t?py, a, c. fhimpf* 
atark* *onTatarzyn,$:cit* Tgpy wzrok, McSbeS djefidjt 
tatitt. teraz; am$o, timber* 

atarfka ziemia, ^atfotety* terazriieyfzy, a, e. i|tger. 
atarzyn, ti, ein $artet* Terifcaiiie, adroit jfyetfySJo* 
hng, tchn?*:, Ijauc&etn l Selgejang* 
chnieriie' ; a. bet %fiem. Termin, u,' bet Vermin* 
chorda, bet 2f(f te* termini) j? , owac 5 , 3*1* bejltm* 

•horzfc idj fiird^mtd), men, abfdumen. 

lajfe SSSint). ,, tgfkliwy , a, c. dngjKg(id). 

»chn$,'chn$c, bumpftgt wet* T{ Iknica, tgGuio^ SSangig* 

bem text 

\cz*i SXegenbogen. tgfknij, tc& Gauge mtd>* 

edy, betoroegen, afebtnn; - Te'ftament,u. ba*$ejtumenf, 
gd'y, Jjiebutd). 1e|fer 2Bttte* 

fgi^a^cjldt^jlatfgefpannf, Teftamentarz, A. $efhuitot« 

t?gi luk , |tarf gefpamtfet titer* 
, SBogem Tefzarz, Stolarz , Stfcfylet. 

rggofc, i. bte £tcf e, §efle* tez, mid)* 
egoz dnia, bejfelben $a* tgzejg, ice, flat? wetbetn 

ge& Tkacz, a. bet QBebtir. 

IUft* u. bet %*♦ Tkaczka, L bte ©ebettm 

T^mpoFalik, a. gebet'SBfcf Tkacztwo, a, 3Beber*£anb 
fer. tt>etf. ; 

SRirj tkarp 



* - 



wo ,' ' ' <t ) o ( 'Jflt I 

tkam, a<5, (jineinjlecfen, ftef toe tcdy pofeedl, alfo ifi cr 

fen. ' gegangelu^,, 

Tkanip, a. \>ai ®ttotbt. toczg, czyc, maljerf, jopfeilj 
tkg krofiia* Jcfo mad)e i,ein* foczj % ic& taumele* 

numb* Tbczcnic, a. t><\6 5Bdfjen, 

tfcwi co w czym , c* flecf t SDted)$len* 

WflS tborfatitf. toczyd kamieri * piwo, etnen 

ttam, tHlem, tli<f f • glimmen; ©tein rodljen, 23ter japf' 
tloczg, czy6, btutfen, -fen, 

Tfofzcnic, t>a$ Stltmu < tokarfki, a, c jum £)ted>$-' 
Ttok£rnia winrfa, QBeuuftef* (en ge&6rig. 

ter,9>tefie, Tokarftwo, aV $>recf)$ta> 

Tlokarz, a, Sttietttetet. , 5?unfh 
Ttomok, a. bet SXenjeL Tokavz* a. bet ©redjsfer. 
Ttuk do mozdzierza, Tom' k£gg, $§etl eine* 

©tampfmotfet, tfeil, Q5uc&& | 

©fSjfeL Ton, $£on im ©ingenuity 

tfuks, due, flampfen, fdjfo* ton?, njc, fcetfaufem 

gem topi& pic, fdjmeljen* 

Ttum , u. ©ebtang* Topienie czego,baS@djme{' 

Ttomacz, a. SDolmetfdjet, gen etnet ©acfre. / 

-nzywam. Topola, i. bet *Papp& 
ttumaczg, yc, bolmet* S3aum» , 

fc&en. Topdr, a. bte ^ntntt-Kpt 

Tlumicicl, a. Unfetbtutfet* Toporck, rka,^et(getu 

tlumig, mid f niebetbtucf en« Toporzyfko , a, ©tie! ton 
tlu£fiej$, fett wetben* bet TCjrf. 

Ttofto&, L §etttgfeif. Tor, u. ge&a&ntet 2Beg. 

tlufty, a, e. fere. Tcrbeczka,Kapf4>pud&ko, 

TiufzGza, Jgkuf fen 93o(f & $<#e, ©cfcacfrtefgetu 

tlufz#z$, utlu&ic obrus, ic& torowana droga, geba^ntct 

mad>e fete, befubele unit SBeg. 

$ett ba$ Stfcfrtutb, Toruri, nia, %fym* , 

tn? y ci^c kojgo, einen §auen» Toruriczai^in, £ Corner* 

to, ba$, torurifki, a, c. t$onufc$* 



$ ') o ( $ - f7> 

>war, u. t>ie ®aare* Trtfgarz, a. Ber $rager, 

rarzyflri, a, e, gefeflfc&affc Tragi, ft. ejne $rage. ,' 

ltd), s , Trajedya, $tag$bie* 

>warzy fz, a. ber ©efett* traktujg o czynj, eine ©ad)* 
ararzy fzg, fzyc. ©efellfc&aft abjjanbdm ' 

macfyett Trani, u. ber ©alf en. ' v 

iy ebeti bajfdbe* Trank , ju. %cant 

r^b^ y. bie ^rommete* Trapitiel, . dealer,, ^Petnfc 
jbi$, bic, blafen, ger* . , \ 

rfbicnic, a. ba$ Srorhpe* trapig, pic, dngfligen, qt>d« 

ten* len« v 

r^bka, i. ffeine Srompefe, Trapienie, a. tat SNarterh, 

$ibe* . qbaJen. 

§cam, cad, jloflfen* Trawa, y. bag ©raf ♦• , 

acg, £i6, tobten, umbrin* trawig, wic, jefjren* 

gen, *erje§rem* Trzcina, y. ©djilf, Sto^ 

§cg, cic czym, vtec&en, trg, trze5, reibem 

fdjmecfen nad) e(noa$» trcfoy, a , c. f urjroetJtg. 
Vacz, a. ©retfd&neiber* Trefunek, trtf, mad tmge* 
V?d,u. bee #u$fa|, fefcr gefc&te&et, gufaU. 

af,n>a* tmgefe$rgefd)te§et* TreSc, jfern, tauter Jjiontg* 
afiaiu , fiac, hrejferi. trocha ryb , ein iMrttg $ifd)* 

ifily mi s'ig trzewiki na no- Trqciny , PJ. ©age(fi>dne, 

ggr@c&u() paffen mir auf Trodczka , Si e i fj f o $ ( e, ' 

ben$u$» Kdud)ferafein« 

afic sig na kogo, oyca, d£n* Trojak, a. 5)utgem 

Kdjfepn jemanb,bem93ft* troy, trojaki, bregfdfetg* / 

ter* Troyca 3wig ta, bie (jeiX 

-pacierzi, ba* ©ebet§ SDrepeimgfrit. 

fennen* troynitny, bregfabetrog* 

-kogo w fedno, angrei* truchlejg, chlec, tmpif|tt<| 

fen;tDo tt tfcmroe&e t£ufc noerben. 
>afta', y. t>a* §lof}, traft Trucizna, i. bet ©if*. 
raftarz,a.g(opfa^rer / 5Wf Tradnos£ r uryny. @c&tt>ie* 

(en tigf eit, J^arn/SBinbe* 

• ' . l trudn 



f7* ♦ ) o ( # 

— . ' 

trudny , a, «. fc^mtettg* trzgfg, trz$$c. fef>utte(n» 

t ru j? , true, fcergiff en. trzefzczg, fzezee, projfefy note 

Tmua, y. bet @atg» ba$ J£ofj* 

TrunA, nku, bet Xxunt Trzefzczenie, bat &tafiern, 

Trup, a. bat Hat. s SXajfefcu 

. Trufkawki , ^ a ff*fa* Trzewik,a. bet <&$u$, 

Trwatosc na robotg, bie trzey, trzy. btetj* 

SDauet/ -* trzezwig, td> mac&e nuc&ferit. 

treaty, a. e. bauetljafk trze^wiejj, ic& roctbe nucfc 
trwam dkigo > ic§ £6re aujf, tern* , 

£a(te am ' trzciwis^jttc&berbe^m^ 

Trwanie, a. ba$2(ugf)alfen, / (fee mid; nudytcxn bur$ 

• Trwoga, I ©djrecf en, Tfagjh SKennen, 9teiten,2ltbetten. 

trwoz?, iyc, fc&tetfen. Trzezworfc, i. Sfluc^tfrfeif, 

Tryb, u. 3Beife , podlug try-' ^ SRdjjtgf eit 

bu dawnego, nad) beral* trzezwy, a,e. nud^ern, ttic&t 

ten 5Beije* -fruitfau* 

Tribunal, u^ba* tribunal. Trzmicl,u.@pmbef*95aunt 
Trypcla, trypla ztotnicza, Trznadl, a. ©olbammer* 

£rippe( jum poltrem Trzdda>y. bte«$eetbe» 
Tryumf, u. bet £tiump()» Tr?dn&, u fierpa, J&anb* 
tryumfajg, owad triumph §abetonbet©td)eL 

ten. ^ Trzonowy z5KS5arf*3 a ^ 

trz$fam czyro, g!ow§, fd#f * trzos, lebetn gematye* @eK>* 

tefa, tuttety, mk bem ©acfcfcem 

Jjjattpf nkf em trzykroc* btflpma&L. 

Trzafk, u. Hi ©erdufdj, trzy lata, btei> 3fa|r # 

Tmfkl, i. etn <8pon jjjofi* Trzyliftnik, a. QregBfat* 

trzafkaiu, kac ptajfelm trzymam r aC. £alf em 

trzeba mi. e* ijl mit ndtfjig* — s'ij gd&e, id) §alte midj 
trzecr, a, c. bet btittt." tt>o ewgejogem 

trzepig, pad fdtfagen ba|j eg Trzymanic, a. bad J^altem 

em©etdufd) gie6t ( trzynitny, btqpbratig* 

Trz^fawica, e, em ©umpf, tu, afl&iet, an btefemOtt 

Sttorafl* tu y owd&e, fcte unburn 



# ( o ( # m 

cya, i. ©aKmet)* Tu4in,.'£ &a$SDu$enD. 

cz, tiik, fcaSSRarf^ett* Twardosc, i. Die J^drte/ s 

z§, czy£, mdjieiv tw&rdofkory , a, e. §cut§du* 

czenie, a: DasSRdjietu tig; 

zny, a, c. fttt mad)enk twardofzyi, a, e. jieifcfttimm* 

l£iefz, Dar&ep. •■•'.. fjdlflid)i\ 

lacz, £ JSjerumfaberer, twardoufty, {jart*mdulig. 

Sagank ~ twardowlofy, (jart*j)ttarig* 

\m % id) fdjwdfe, ttet&e twardy, a> g. £atf* , 
Return. twardziejg, twarcfntejfc twar* 

i s-i$, id) lege mid) auf efr dng, id) roer&e £arf. 
roa$* Twarog, u. ^dffe * SRild), 

am, ac , fhainpfetu ©iamfe jum $dfe, 2Barg* 

r, a. cin TlutpOd)** Twarz, y. &a* TCngefic^t^ 
rbacya, i. UngelegcnfKlf, Twierdza, Forteca* 33e* 
)a$ ^ur&iretv (lung* 

Dujgkogo, id) mact)eje« twierdzg, it co flawy, ict) 
nan& Ungelegen^eif , fur*, fcefrdftige, fceja&e efn>a* 
>ire* mifSBortetu 

>ujs% ic^fatigire, tut* Twierdzenie, a. ©efrdftfe 
nre micl)* ^ gimg* . n - 

rczyn, a. Oer ^firf* Twierckidiel, a, SJtfrdf* 

iczny, a, e. einf)etmifd)<t* tiger* 

rkus,a. &er$i)rft$* Tworci , e, bet @d)6pf*r. 

rma, $^um, ©efdngntg* tworzgfct, id) mac&eifdjt, 
rniejc pi. JJnru§, Unett* 6il&e $dfe* 
wing* J twoy, ja, je.&ejn. 

cybulaK,a. SXaud)faf. t)sfru. 
mirier &a& id) Mel)* Tycz, y , fine ©fauge* 
g, fzyfi, mut$majfen* tycze &$ maic co , e* ge§c* 
7 mi ferc«, 6a* .pet? fa* mir was an. * 

iee mir* Tydzieii, tygodnia,fcie2Bo« 

wfalnia, $reugefuc&* ct)e. 

^nakoftkach,naWrto*c^ Tygjcl,gla, eiflC^fann** 

ty34 



f74, ( $ ) o ( & _ 

tygodniowy, a, c, roocfyent* Tyry|aka,teryaka, dryakiew, 

iic^. * ' ' ber$()eriac* v 

IVgr, ta* $9ger*$$t€r» tysi§c4 a. taufenb* 
tyjg, ty£, fete tperberu ty£§c kroc, taufentonafif. 

tykam, ac kogoflowy, ti« Ty^i^cznik, a. J^auptmann 

inert mit ©orterf freffern u6er tauftub* 
TyJ, u, Da0 Jj3mfertl)eif. / tys<i§czny, a, e. faufejibjle* 
Tyt Gtowy, JjMnter^rif, tysijc tyfigcy, etne SRiUton, 

* be$ $<iupt& ' Ty tut, U. ber Sitd* 

tyle Chleba, fo t>iel 93rob. Ty tutowy Pan , $tfd*J£err. 
tyle drugie przydajg, left get tytulujg, ow&. tinen XttA 

bt nod) einmal fo t>iel jiw geben, fdjrdben. 
tyle kroc, fo t>ieJ maf>L Tyzanna^ ©erflengraupem 
Tylec noia. OetfJMcfen t>om it 

SReflm , U ? 

tylki, a. c. fo grog* IV&eij, 

tylkd, ttut* fi Pana Boga, j&ep ©0tt beffl 

tylny , a, c. jum - Jfpmfer* £erretn 

$£ei( gc£6rtg« v iibefpieczam, ac, fidjermc* 

tyluczki , a. e. nur fo f leitn (C^en. 
fym wijcey; barziey, btftQ Ubefpifeczanie y a , — cze- 
, mel)r,dtger. ■< ■ nie, Qfrrfttfyerung, ftd)* 

tym fpofobertv «wf folc^e res ©efeit* 

'Xrt ubieg<ic%,temsig, ftd^mu* 

Tynk, n. bet Surtdj, be fcmffen. 

Tynkarz^$tm$et: ubiegaj^c si^fzukaj? zyfku, 

Tynkowanie, i^g $micfceh* fte fudjen einer &ot bem 
Tynkujg, owad ubereund^en* anbern ®mitm. 

Tyran, a. em Styrajm. " l/bieracz, a. 3*a* r /®d)mu' 
Tyranoboyca, c. Sprannen* cf et , 9>u£e& - 

SJtotbet, Ubierfczka, 2(u$pu|ertn* 

Tyrifootyoy (Wo , a* Stytatt* ubieram kogo, co, U$pu$t 

riw*$Rott>. jttnanb au&. 

tyrHflci, a, c. fytannffcfc — fig, t# puge micfr on*. 
Tyraiiftwo , a. Iwranne^ — czego , ic& itefortejpos a6. 

' 'Jfiibic 



4e ) o < m 

■ ■' ■ i ■ l . ■ ■■ « ' f ■ I I ■■ 

;, F. ubi}?, Fr. ubijam, Ucho, £, bat Ofyt 

u fobe fd>la$en. Uchodzg, d£6 dfAiu, bem 

palami , mif ©djligeln , , SXegen enfge(jen, > 

Stompfelnbie Srbegleity Uchodzi czas, We 3*** *? ec * 

^(agen* ge£e£* 

am, ac ptaka, ic&tteffe uchocUi mi krew, id) blute 

)en 93oge(. fe^r. 

siemig ; icfji fd)lage bte> Uchodzi sciana, bie 5Banb 

:rbe em , jiampfe giei($v roetdjt. 
anii, a, bct$ ©nfcf)Ia« uchod^item s% idj §abe micft 
en, ©nrammlen, mube gegangen* * ' 

fr niewicsci , QBetber« * uchpwa sig to dziecif, ba$ 
5d;muc£, $u$* 5?inb roirb n>ol febem 

r, a, c, tobe gefd)fogen, Uchoway Boie, ©Ott be* 
>rbgeprugefc. (jutel 

y pal, em 9>fafjl, bee Uchrona, y ©c&uf , 3* , 
it befeftfget ijl fluent , 

*ac kogo , F. ubtagam, uchronilem sig, tdj £a6e mid) 
Wagam , t>erfo()nen. geborgen, 

i sag dajf , td^ tajfe mid} UchwaU Seymowa, $Keid)fc 
bittctu $age$ Conftitution , 

2[anie, a , QBerfBghung, @d)fa£. 
eguf igung. uchwycg , cic, er grrfftm 

am, a£ ic& t(jue2(bbrucfr* uchylac Sig , jicfc nctgenb §fc 
i,tf, c, arm* ten* l " 

turo , a, bie 2(rmu££. uchylam, ac, buof en , beu* 
jje , id) fcerarme* gen. 

tduty, a, e.SMutorm/ Uchylenie, ufkoczenie, 2(b* 
rfeuj* roenbung, 2fbn>etd)ung; 

lie, a, J$ofen. ua^zam, icfy befcfy&qre/ be* 

ypisknie^fdj&igejiert, tobe. • 

zony Obrus, angericfc* ucieha, ber 3Bmb legee fidj* 
$ taftUiaUn. Uciecha, y. €rg6|ltd)feif* 

i Chleba, bat 25robt Ucigc'ie, a , gaming , 25e« 
irnt a& # frf)neibwnfl # 

Uei« 



*7* # ) q ( ♦ 

Ucicczka, i, 3 u fl uc fa/ & e * Uczenie sig czego* fca£ itf 
Orf mo£tn man flieljet. ; , nen, ©tubjren. 

Uciekacz, zbieg, einDiefer- uczepnjc, przeczypngc, &• 
teur, <£nriaujfeher, 21b* - dtfiec.po turecku, ft gen 
friwmger* auf $urf ifdj* 

uciekam, ac, flit^en. Uc/iftriiftwo, a, $£eil()aji 

ncieraciwiccg, basitdjt pu|e* rtgfetf. 

Ucieranie nof», Dag 93u£en uczertnik, a, uczesnik, fcer 
fcesitdjtt, l>ec Sflafetu t£efl£aftig iff, ofcerroiri). 

U cieraczka , i , $u|f4)eet« nczony , a , e , geUifjrfc - 

uciefze, fzyc, erg6|en* Uczta* y, em ©aftmaftf. 

Uciefixnie udiecha, ©rgi* uczyc kogo, einen lehren, 
lung, SJelufligung* Uczynanie, a^fca* ftb^auen, 

jjcieizny, lufKg, furjft>ei(ig. ^bfc^netOetu 

ucinac, am, Fr. abfjauen. . Uczynek, aku, bag 3Berf. 

Ucifk, u, Uci&ai$ni6, a, uczynic fqbie,co ztego, F. 
' ^rubfalj TCngji uczynig, fief) if ii) antfyvai 

Uciikam, iicilka^mig trz^- uczynkowy, a, c^jumSBcrf 
wik, id& merffe, fcec <Sc^u^ gc()6rig, 

bcucf e mir. Uczyrino&V,3)ienfJfertigfeit 

Udifzenic powietrza, &ie itczvuny, a , v e, Menjifet* 
©tide, 2lenbenmg i)e$ tig. 
5Better& ' tJdo, uda, bie £iiffc 

ucifzyto fig, e$ tjl j!itten>itt> udaje* udawam, wac jS{ 
Den, ba6 UBefter £at ftd) >gdzie, fid>ro&£inbegeben. 
gednberf* udatnie , pozornie, feln, juw 

uczciwie , e^rbarKdj , t^pu* (id), 

etrltd), e^rlidjer SBeife* Udatno^c, i. pozor, 3t«riufr 

Uczciwicri, <£f)cbar£eif* fcik 

uczciwy , a, e, efjtbat* udawac co faflzywie, ettoat 

wzg> uczyc fig na paipigc falfd) angebeo; 
czego , ic^ (erne ma5 au^ udawacfigzakogo,ffc&*oi 
tDcnbtfl* eitien auggebeg. . . . 

Uczeri, Ucznia, em Stinger, Udaw&ii6, udaaie f ba$ S8or» 

Uezcni^ kogo, 6a$ $*#> fldtafc 



# ) ° ( # f 77 

tviegA£, erourgetv ' tJkapkf \nna , piwa , $ecf* 

ptaBro dcpcg, brafc fte* SSkin, QJter. 

en, fneten. Ukfcs % w j?zyk, bets fcfc 

rzaii), ac Fr. - S; o co ju# in Die 3 un S e * 

wan jtofletv Uk$fzente od Wiiksf. tee 

rzenic , a it 6er ©c&tog , 5Bolf$«SM£* . 

Cnflo§. uk§fzony, a, e. getyfen. 

bruchacSig, ftdj tpteber ukazuje, owac, jetgen, met* 

rnfanfoffm,guee$^ut$* , fern 

)etl)en. , ukai £5 na swiat, ^ toim bod[> 

rfnQs^i bad 9Serm$gen, untec bte^tafe. 

Kad)f, $raft. iikgfuj^, ^s§!sic kogo , t>on 

v, ©cfrabentacf, bofer kifan^abbetjfett, jam 

Bille,Unlujl ; betflen. 

elac, Fr. mtft§et(en. ukiadam, ac drwa, fcaS £of| 

erzefi , utrzy mac , er(wl* fletgen , orfcentlidj If 

m, itberfommen. gen. 

n, ufa£. fjoffen. : Ukladnosc, i ©emuffv 

al, 4. ein J^uf*9fiageL gretmbltd)fett, Sfttefcer* 

osc,i. Oie J^cfmmg. fracbrigfett 

Izam, ac. ttHttfaf^en, ukladny, a, c. fmmWid), ge« 

Sf, em* roerbetu fcbmetWg, fcofltd)* 

tac sig, ficfy beugen rote Ukleyka, i, We Utfiev. 

in7(|h Uklon, u. SRetgung, €(jro> 

►da, y. &ec 93er ttag* btetigf etr , (Eompfimenf ♦ 

fr, 11. bar Qfracfc^cfer* ukabwac co fobie, ftd^ roas I 

ibic , revert; aufharf eru ju ©emutfje ne$men, ein* 

dzam, kt n>egfaf)retn bilben. 

:zam, ac £if komu. ef* uko$ Adv. fdpage* 

em2Bttt $aftan ukoeny, ukos'ne pifmo, pod 

:zdm % ac, y£ F. rtkfrunter»dct$,frumra£ 

ifzczs%,@enugene(mn, ©djjrtfh 

Bott (ntftctn tokradam czas, {<$ fle^le ob 

any,a,c.mfe#0$t<m* $fe 3*fc ; 

ertcfyaf *.' . ■ - tikradam % t$ maefce micfr 

0. au* 



-f78 $-.)•($ 

au$ bem 3Bege, gege &a* ulc^sigowocAgObjl^al 

t>on. atlgulang $?^m, e$ i)I 

Ukradkiem , fcerjbfrfener angefauif* 

©etfe, ulgn§c, ulgo<jtem, ulgnjc, F, 

•Ukraina, y.bieUf ram, ein \ ulgng, im ^ot(* fietfcn 

Janb gu $>of)len geftfrig, bleiben. 
Ukuocenie , bos QSerf urjem Uliai, e. ^ie ©affe , *k§tna, 
Ukrop* u. fiebenbeS SBaffer* S£thtxoieber*®afte. 
ukrzy wdza<5, Fn Unredjf Ulome'k* mka. 95cofomerL 
< t^«w^ Uiomnosc, i. ©ebte$Ud)* 

■ ttorrijetlung. _ < UIojnny,a, c tin ^cuppd, 

.Uk&i^ltow^e^armicurtg, , on tetbe&©liebem befd)d* 

'Jtbbilbimg* bigef. • ' 

ukfoalmjg, F. awao co , ef* uloipig. sig. in* 3Re| fatten* 

road £>tmiim Ultay, hultay, «$ohmf e, 2to 

ukurzg, F. rzyc. befftfwben. ganf f MafTette., 
ukjuzony, a , e. beraud>cttf, uhibid fobie > lteb gemmna 

befiaubef, unrein* Ulzeinie czego, <&rletd)te* 

nkusic czego, efroas foffot; \ cu«g,£mbecung enter 6* 
«UJ,,uJa, ber ^enenffodf. ' 4^ 
ulacniam co , id)> mad?e tf* nlzywa Charoba* bee Sfranfc 

too* leidyt . ^ e j t (^^ rt^ 

■— sig, icJ) enWebige r nefjme ulzywam komu, fobie, \& 

mie 3eie, bin frei>* erletdjfevfc eitiem, mfc et< 

fctfamujg, owac, a&flfecfota n*as, roacfre (efcfc, ulzy- 

nlatarn* ufceiat, poleciafc id) , iffa vtii + 1$ nwrb mtr fetcb- 
fiege batrtn* . fer, bie (ac^meejen taffa 

ulcczyc, $et(en, gefunb ma* > aacfri f - ' .- " 

djen* ■■. - umaenjam, ad, umocni<5, F. 

ulcwait^czego;, id)$ie#ee^ uig, jMr&r u$($etu 
roasab* x tjmarir^a,£t*{& . . 

nJafotem sig* libwgakm fig, .umartwil* .ttfobfen/ mar 
idj £abe mtefo mfibe* $ele* n , twi$ * : rt; ..',*,..;. 



ft ) 0(, ft ■ W9 

rzam £§ giodem , tc$ upainigtad sig> fief) ctne$ bef« 

erbe toor J£>unger. fern bejmnen, brfefjren* 

ita<5izb$, We @tufce f**up£rty, a,e. £al$f}arrtg. 

nu » upierze, rzyc sig, ft$ 6efe« 

wiam $5 z kirn , QSer* foern* > , 

ag mit jemanb madjem upij&upic £$ ftd) betrtnfen, 

ejgtnote, i. S^jfenjifrafit, ' Fr. upijam si$. 

tarjiafib. upominam, nac, erma|j»en. 

;j0ny,a,£'gefc$i<flic$. upominam, na£ fif, ma§« 

:m, umicc co, ettoai nem 

ijfen,Htmctu Upominek, nku, tt>a* ge« 

jrij§ ludiic, &tc ieufe fd)enft ijl jum ©ebacj)** 

>rben, nif}* 

;rzyc w co, etroa* tcef* Updr, u. J^ateflatrtgf ett- 

n. upornie, Adv. £als jkmg* 

ieyfzyd, F. fe$, tkinex upracowany, a, e> ermubef* 

advent ^ uprawiac rfclj, ben TCcf er be* 

>cnienie, ©fdrf nng # arbeifen. 

>wa, y. 6ie 2(bre&e» uprafzam, &, Fr. bitten, 

k& czego , eeroas n>eg# uprosi<£ sif dajg, ic§ laffc mtd> 

janben* *rbitten. j 

kacsj?komu 5 ememmei* uprz^tac, Fr» m bit @ette 

en, wetter rucf en. rdumen, 

r fl, u. SRegmmg* uprzedzam,dz&4itt>ot fom» 

slam co, umyslitem , id^ men. 

imoraufbet>ad)t, nef)* uprzeymie\ Adv. inncrtid^ # 

e mit fur, id? §afie bep §et§ltdj. 

ir bef<$loflem aprzeymy> •> e» §er}K<$* 

vara, wic, Fr. roaftfjetu nrddzg, dii£, bejitmmm. 

ic &$, ftc^ &emiit§!gen* ur$gad komu, einen wtfpbk 

nie, Demuf|igfJ* ten, au*lad)en, 

am, dac , Fr. fallen* IJraza, y. QMepMgung* 

Ic'k, dku, btt%cHL wriMis beletj&igem 

im, jatVFn tttmfen ma* urobi?, bii co, etto<x$ ma* 

to* * d^en. 

vD'O a uro 



f8o ' aQc )'o( 4c 



mtmmmmm 



uroczyfty, a, e. fetyflrlidj* Uftspujf, owac, an fote ©ei* 
Urodi , y, fdjane ©ejtalt, te tttteru 

Urodzay, ju. ba* ©eroded*, .iiftntf, ny, a, e. mimMid> 
urodzg, d £ic, gebd^rm. ufycha drze'wko > Hi 

Urok v nchwala, ' $Kaf§$" ©dufltgm fccrborrek 

<Sd)lujj, Qiejauberung* ufypiara, ac,*Fr. einfcfcldfern, 
Urynal, u. ba$ 9tacfyt*©e* ufzczypliwy, a, e. ^etldum- 

fd)trr. fcerifcfc, fptfftn&tg^ 

•— gklany, 9Bafler»©(or1. utarty, a, e. gerieben, <j* 
urywam, ac, Ft abreif* bafynt 

fen. inonj, n^c, crtrinfetu 

Urzjd, gdu , toiS 3(mtTrt« utracanv cac, Fr. fcerlieN 
Urz§d mieylki , Obri^fcit* retr. 
tirzyriam, ad, Fr. abfc&tw* Utrapieni^ a.€(enb, ^ru6* 

-6cn; fol 

ufchfy , a, c. bettnicfnet Utrata, y. &et &etfuf£ 
tttfidlg, dlic, itttt cinemSatt* utwierdzam, ad, Fr. befejft 

flricf fdngeru gen; 

u&lnic, Adwnacfy affeiv^rdf* itwazam, ad enoegtn. 

fetu uwijam, ad Fr. tixwidtln. 

u&Iufe, owac, ftd^ mi$ affen uwijam, ac sij, gefdjdftig 

$rdffen bemu&m* feQiu 

ufkarzac Sig, jtcfy brffogan tiwokiam, ac. Fr. erfefetgen. 
Ufluchac, ©efcor geben. uwrzato migfo, bat §lrif<$ 
uftugowac, Wenjilid) fetjtn ijl ga§r gefodfc 
us'miechic % ladjef n. uwrzaly, a, e, ga§t gef ocftf. 

ufpokojf , koi£ kogo * eirtcn uyraujg, owac, Fr czego,et' 

befdnftigen, contcntiren. was abftwppeti, 
ufpratfieclliwiac, KRredjtfer* uymowac % czego, cfwa* 

tigert angreffftt. 

UAif,PJ. berSHunt. , uymowatf ^ i«i kogo, jtcfr 
uflajg , uftawam, at ermutai, ' doe* amte$mem 

aufhorcn. Uyrzf, rzefi dig zkira ^ dnen 

Uftavw\ y. &a* ©efe|. jw ®cg^t fctf ororoen. 

uftawiczaie, ny t a, c. jftf*, Uyrzeaitf, a. l>a« SrifMen. 

liialj, 



<$ ) o ( &. _. f8r 

u£al$, lid sig kogo, jtd) eine* w ctikrze, w miedzie, w oo 
er barmen, cic co je&y efroas mif 3u« 

Uzda, y. bet gaum* cf er, 9ftet(), <£§ig eflen* 

uzbrdic, F. uzbrojf, bewaf* w dary co poflad jum ©e* 

nen. fd)erif; ^fatf ^ttoas 

tizdrawiam, wiac 3 Fr. §ei(en, f$kfen» 

gefunb ma$en» W dlng§ to poydfce, tag 

Uzdzicnica, e.J$alffer* ' * mirJ) mtf We lange 93an£ 
uznac, uznam ? F. erfennem fontmen, tang tauten* 
nznawam, ac, Fr. erf mnem w dobre &g obroci, ta$ mir& 
uzyc, uzyj? czego, fid) eineti nod) gut auslaufetv 

SDinge* befrenen. wxlobre rf ce . dac, ju ge» 

uzy warn , wac, Fr. debrze. tteuen, JDdnben n?fmiem 

fid> n>o§I pflegen. w dohry czas mowi§c, 0Oft 

Qzywanic, a. &er. ©ebrautf) gebeytafj left ju eincr gu# 

eine$ SDingeS* fen ©funbe refce, 

Uibywanirf: zte, bet 9fti$* W dorywcz^ co robic, baf 

btaud). mfiliger^eif^be^^er* 

' ' \ abenb em><*$ ma$en* 

i \|r # • * jego mmy i ta$ tdj i(»t 

nidjf befdjreije. 
W* we. tm tv imi^ Boic ^iczynam ; im 

^bicli, wczcrrii, w czerwie- . Sftafntttt ©Off rt fang idj 
jil, chodzi, er ge^et i&eijj, <m. 

fdfjwarj, rot(> gefletbef* wkefyt in flifoe ©tucfe, / 
y-Rrod ^ig udac, im 2Bajfet w kfejb zwijam, td> romfceauf v 

n>4fcem einen£neu(. * . 

v-cale jcfzczc wfzyftko, t$ v kplo, w kr$g> in &te0£w 

tjl norf> afletf ganj. be, : ; 

v ccnic co jeft, e* ifl etroa* w kretce tu bf d#ei er n>ivO 

fyod) tm ^*etf&, tfjeuer. *,. (>wrinfurjer geit fet)«. 
ir £i$z id£il, er g<$et gerab w ieciech Cztowtek, em , 

<iufh>art** SOknfc^ bet) 34" n - ' \ 

v cudzey to mocy, ta* fie* w lewa S& jut finfen JjSanb 

^et in ftembtt ©wait. ge^etu 

Oo 3 wmi 



58a » ) e ( ft 

w mafzkarzt, t)etmafqt)tr(* w tych lettcch, in W 

w miarg, ju pa$. 3a£ren. 

w miffopufty, }ttt §aftal' W zawdd biciec, gad, fefa 

geit. . - btelSettekwfau 

w namiecie, tm©e}e(t* w zdtui, in bit idnge* 

w nawiedziny id§* id) ge§C we zty era's, jut b$fen g^i 

eine SSifit ablegem wab ptafzaikow , iotf $ 2So 

v noc dobrze, fpat in Me gel. 

9tad)f. wabif, bid, (octeiu 

w. oczy , in$ ©eftd)f. wfcham* chac, deepen, 

w oczy kogo chwalic f etnen W^chaaie, 0(t$ Sttecfren* i 

in* tfngeftdjt lobcn* Wr'chlare, Wachd, j 

w ocexp gnieniu* im 'tfugett* Sfi&eifjer, 2Befc(» 

blicfc Wachiarzyk,, a f ©ommoi 

w Panu ChriftiuSe mityy ge# gatf)er. 

liebeer §reunl> in €fmjta Wachlujj, owad* mit bed 
V perfonic fwey , in cigerw *Beltet 2BtnJ> mad^ 

§>erfo$h* . fddjjem* > i 

w pienfydsach co jeft, e* Wachta, fteSBatfc. 

roitty gut beja&let, e« $ Wachtujf, owac, 2Ba(^ ^ 

tfceuer. ten. 

w pociemku , : im §in#enn - Wada, y. tin Sefjf «♦ , 
w pogodsvbe^ gmem SBefo wad{. ma to Sukao, plotm 

ter* fciejVm £ud}, ieuuwwl 

w pot poll, mitten am §d&& fe£k wa& 
w potuocy, urn SWittefcwdfc W$dka,i>te %igt(. 
wpoludnie, &efi SRtttagg. wadzf, d/ic fig zktni, fd 
wpraw?isc,iutc<^ten^anb : mit cincm #mfett» . 

ge£em Waga, i. die ©cage, 

wprze'd, jiitoar, t>o*(»»te ; waga zla\ petto mad tni4 
w 4pi*czki , im. @<&to£ , . . .reefct gefoogen ifh 
w.flQj?czki» fiefjeftfc yf Wakacyja fekolna, &/i 
w fzerz,inWeS5wtC. , §erieru 

1v tea/c^ «|tt fcty fciefbc Wafcfocya jakicgo .nrzpk 
&it. , We$8dc<Wfc Utygts TCmt 



k**nlMMMM«*M«pw_ - . — — — — — — i n i ' W W 



#- ) o ( # * f8r 

tfaku jg iirz§d , em Hmt-ft* Warptaa^ 3Met*@ebtiaufek 

l>et riffert. wara, nimm bid) in %d)t, 

ft r §gl zarzyfty, ognifty, gliV tvut an We ©eife, €9* 

ewbt&ofy^ Warcab, u;©tein im93reff* 

KVa{ okolo miaft^fcerSBafl ©ptefc .^ 

utti bie ©tab** Warcabdw gra , SJrett* 

iVafyna wodzie,l)ic9Beften ©pteL 

ouflMto Staffer* Warchdl, iafier*9Hmif. 

WaJach, a. ber 3ta(acfc warczf , czec, -gnotten n>ie 
tfalanvics'ig, fidjrootin twl* em $anty miinm 

^m'old eine ©aw/ Warga, i. cine iefje* 

yalczf, czyc zkim y mit et* Warkoca; a. bet 3Bei6et ge* 

wm#reiten,#tkg fu^ren ♦ pot^f^ne $a<uv3tyfr 
nral§, lie, mebet roerfen, al5 warownie, wrftdjett. 

fcet ®inb ein J$au& wirowny,ai*,gutt>ei$Kf)etfc 
Watecztiik, a. ©frettet* Warwick »»■ ®erfid?ming/ 
ralecztty a, $. flrettbar. Caution, i -• 

WafcMka, do Watkowa- Warflat, u. bie SBerffatt, * 

nia, QKangefeJ^oIj, iKotte, Wartogtow^untufjiger^opf;' 
MQftfcy* bet 'Hbfdjteb. warujg, owac co komtvei* 
JValkarz, a. ein 2talf er* nem.4t>offir guf feijn. ; T / 

JVaflkownici, a ble SRanget WarunA Koiitraktowy, 
paikuj$, owat mangeliu : Contra<£k48etftd>eruitg» ;' 

valny, a; e* 4Ugemein. w^niiAot^y, a, c r aerfidjetf* 

ATanczos, 3tagenfd)0 (*♦ Warza, * e. gef ed)t SugcmAfe. 
ATaakuig, id) bin roan&f* w&zg, rzy£ , tbd&en. 

mutoig* Warach^ #odM6ffeK 

r a nktiigcy, a, e. Stanfefmu* warzonyv % e. gef oc&f ♦ 

t^iger. warzyfty , a, e. gef od>t , bag 

Vaniek, a. fcetdotfenetSBetm . ftrf) b alb <fad>en (dft • 
Wanna, y. bieQtatuu Wantywo, i. ©atten*©e* 

Vapie'nnia, $alf«Ofetr« fud)* 

Vapno, £ ta&tff* W§s, a. bet StwM^axu 

Var, u. geijfe*, ffebenbe* wgfiri, a,e.*ng* 

Staffer* wafz,a, c. euer* 

Oo 4 Wafzy- 



Wafzyniec, nca, eute$ ian* wcielfc lie si? , SCRenfd} wr« 

bes, obet @fabf $inb. ben. 
Wafemosc, i . meinJ&ert, eu» Wczas, beaten. 

re itefe, ®nab& wczesny, a, e. jetttg. 

Wgtpiciel, ein 3«>eife{et. wc*or£, gefierru 
Wftek, tkii, ©nfdjkig bei) wczorayfzy, a* e. ber gejhfc 

ben 3Bebern, ge. ' 

w?tl^, ic v fd)tt)dd)en. wdaj? , wdawam fi§, wdi 

W$tory, PK u beczki, be- w&S &g w tradnosc ? ji(& 
czutki, Morten emet Xm* met fcfyroeren @acf;e o» 
ne, Xonngem nefimen, 

wgtpig, pi£ jroetfeln. Wdowa, y. bte 9£Htfn>e« 

w?tpliwy, a, c jweifei^afif* Wcfc>wiec» wca, 3$tttn>cr» 
W§troba, y. We ieber, Wdowftwo, ^ 2B i « n> ew 

W?z, wgza, bie ©cfokuige* <3e<mb. 
waig, iyc. n><igen , adtfen. wdrobic* F. big, ettt&rocf eti 
wazyc % ftdj uttfetjie* wdroi?, zyc&g, be?£Xeift, 
$en* bes SBege* geroo^itt wer» 

waiy fobie to iekko, ba$ adfc bem 
s ttf er gering* Wd#i?cznomo\mos49Bo5(' 

Wainik, a. bet 2B%r, rebeit^dt 
, ©aagmeijlm ; Wd#$ezaos'c, . L, Itnite^ 

wazny, a,e. roicftttg* (idji&it; Danfbo^ett. 

wfcicgam, g£c, £mem (at* Wdzigk, «. Ttnge&e^mity 

fen* . feii, 

Wbijam, 4& $inein fdjtogen. wc&ifczny, a, caune^mlid 
Wchod, u. ©ngang. banfbar, 

wchodzg, d&c, Fr. tyne'm ge* wdiieftintt% id) bringe bi» 

$em ein* / ^ 

wci^gam, ac, ^inein jie^fln wdwewam , ad ott}te$en oK 
wcifekam 5 kac, £r. ^itieiit $anbfd|>ud^ 

fliefem Wfbwfo ©met* .- 

IN&dcng Boie, Chjyfiufo* W$cb, il bet ©mtck 
we, tyxi$i^tf<ty\v& Wtchiierz, i, Wckshii, 
bung* , ; ^ , ®elb*9Bec&«ler* . 



♦ ) o( & T8f 

■' ! ■ ' " I ' l> ' I'll . ■ ■ ' M ' ■' ■II " ' ■ I M l I ■ ._ , — 

Wgchu oftrego pies, (in WemKnieiiic $i$. ba$ ©n* 

©pur*$imt>. fd)leic()en, 

W?de, y. em gifrfcTfagel. Wendeta* y« We $agnef,ettt 

wedle , neben, mdtf.wttba* ^belmatft. 

toon, wedlc fiebie. »6i Weiidetarz, a - ka. t>(t So* 

leiy, 60^ SWeffer licgc mcfct gnef er, inn, ober be* $r6b* 

weif toon bjr, . ler, kuu .. 

wedhig, nadfj, wcdlag praw- Werfat, #nfang$«5$ttd[#a& 

dy, ber 2B a£r{>eit gemdf, Wc& ie '» a. . ibe t ©ngang* 

nac^ We'selc, a. gwube, $od)jett. 

W5drowka,i.9Banl)a!fd&aff* wefelg, lie %. fufc freuen* • 

W^drowny, SXeifenber* wefeJny, a, c. §odjjeitftdj>* 

\vfdn1j5, cwac. wanbern. WeTptosc,i. bie Jreufcigfetf, 

w$dzg, d£ic mitjfo, g(eifd) gcdfic&fetf* 

rducfcetn, wefoiy, a, e. lufHg, <wtge* 

w$z{, diic ryfcy, §ij$ on* tte^* 

gehn # Wcfolcfe em grMcfrer* 

Wfdzidto, £$ferb*©eMp. wefpd*, wefpote'fc> jugietdK 

W$d/i(ko,7(ngd'SXue^e/ weftchnienie, ba$ @fuf* 

Wjdzonka^i. ©turf get&t* jem 

trtfg gleifd^ ^ wefz, wfzy, iatt* % . 

„ >ny, a. c. geraud>erk Wety, PJ. 5Rac$*$tf$» 1 

W^giel, (£den*®tba\u ue't «a wet odd& , , gfefcfye* 

Wggicriki, Ungarifd) ©u* mif glek&en bergelfem 

\ <at wevogtrg, inroenbig* 

Wjglara a. Der $o£fer. wey, bawoy, fie^e ,. fiefje fro. 

W^le, Pi $<$(cn. wpyrzf , rz^c, ^inein f$ctu r 

wgglifiy, a, c. &*§lflbroati> Weyrzeni^ a, <£infe(ptt» , 

Wfgornia, 2(at?£aften. wezbrac fcogo* einejn'tetfe 

Wf gdrz, a. bier TfoJ, . » <8d)fage geben. 

WfgryP^@rf)ittet«^««^ wezbrac^ wdrog&ftc& <wf 

Wggrzyn, a> dnUngar. ben' 2Beg aufmadjei*.' 

Wetna,y.WegBQ|le. W«bra'nia rzek, 3tM$ftf* 

Wctofanka, rootfen tffetk fung ber gluffe. 

W#niany, a, e, tooflwn Wfzel* zla, b<t &10fetu 

, > ' . ©0 f Wczgta 



We?gtowie> $"'fat/£aupt* widam , widywam , td> fr$< 

tftffem off. 

tfgztowa'to, ty, a, e. MnMg, Widelca^PL Widetki, ©fc 

fnoric&k ©a&el. 

''Jfjanf. • - 6eC 

wezwanie,a. Tbt'Otoufimg, Widty do gnoju, f$RifM9a* 
• SSocforbrruhg. fce(* 

w$2ykowaty, frtrtnm ate ft* w^otzny* a, e. ficfptfar, if* 

ne <3d>lange* fenrii^ ju fe^en. 

wganiam,niac, fnttein jagefL' Widok, u. n>a$ man fe£en 
wiadomo, nnjfenfc. fan, rin ©unber=£)ing, 

wradotny-, a, «. b€f anrlf. • -^tftywv^ SSerblenDung. 
Wiadomofc',i. S&ijfenfc&aff, Widok ftrafcny, ^cfltd;rt 

S^rity*.' ' SBunDerjcic^ru 

Wiadro, a. fAfedfra? Corner* widzj, dyic£^fe£m ? wldzg* 
Wiaa*ki a; ^ranjfetn. -<'' cy. widzg na oko, t$ fc 
Wiara\ y. free ©laube* '< *' £e augenfdjemlid)* 
wiarolomny, a. e. tet fdnetl widzialny, ftdjfbar. 

©(auben (>alf. wkiiied tu iiie malo, man 

wiarajf, owa£ sig , fid? £u*' fiat^kr nt$t ttenig |n fc* 

ten. £en* 

Wiitr^u, fretQBinb; jtfsy* juz riic widzte£, man tan 

todzony, t5audy*t»J>.> wdji mefp fe^cn. 

Wiatrak, a. ®inbmu(>k> r widziee chef dnf k£i{ge, id} 
Wi?zanie y a. ©intomc^ wig feneS tSucfc fehen- 

Wi^zanka, i. siana'. etniStmfr — sig zfcim, fty mit pftlfmi) 

Wiasd, u. ©nfa^tf, wi^c, fortfiniv * * . . 

wig£{, za& tonfrem wincey. me$r; 

Wic, wi<2, ®d&en*9to*$t. ■< Wtfcha, y* &A$mp *W> man 
Wichctschru^ftrtnvSDtn^. ©ttingtrmfen ju faufe 
vicing, tefc matfe unYti^tg* . f>af, S3iet-SXei«. 

widac juz miafto, man fan Wiechec, ch&a\ 3Bij$» 

ftytw Oie 4§ta&f fe&etn • Wiechec siani OBif^ Jgfcu. 



$■•)<>('* f 87 

Wijcierz.a. §tfd)*9teufe. /Wielgomys<lno&;, i. bie 
wieczg, id) fanrc erotg. (Srofmutfjigfeit. 

Wicczerza, e. %be\\t>ma§U wielgomy5iny t a,c. ^ro^mu* 

$dt,przy wieczerzy bfy t()ig. 

fcer $bent)ma(>ljeif. wiejgonogi, kngfug, 

tyieczko, a- ©etffeft&etu Wielgooki. (Srofi'Tltig* 
Wiecznosc, i. bie ©rmgfeifc Wiclgouchy, ufz&jrt Jang* 
wiecznie, ny, a, c. *n>ig* €5d)lapp-Ol)r. 

Wieofdr, ora. bttllbmb. Wielka. 'niemoc, faflenbe 
wieczorny, a, cabenblid)* <£>ud)f.: 
.Wiede4nia.bte©fab^ieit* Wielka noc OfMnu 
wi{dn{, dniec, toeff met* witlki Czwartck ©rimbon* 

ben. ..nertftag,. - .: *••■/ 

wiedzpiewiedz§c,&erf$n>ei? wie'lki Pqte'k, ff£arfp£9fog; 

ge was bu nof ifh Wielki . tydiieii • S^ont)D» 

Wieja^z, i$ornroerfev d>e* 

Wiejaczka, ©arffd^uffel* Widnipisofc', §&d>m6geH« 
wiejg, wia£, n>e(jen. &eif>. . ; ; / 

Wie'k, ^Seit^on iod3^ Wimofcijrj,*, e. grofjmacfc 

rem 4 . tig, (jo^mdgenb; < «' -~ - 

Wieko, a. ein 3>ecf feL wi&odzielny, a, c WdfdU 

wiekutfty, a, e. ewig. dg, j*rfl&eilk r . O-/ 

wielbig , bid ^oc^ erfctben, wieiogtowy, tutlf op%. - 

pretfen. wielogcoch, gri>ffe €rbfem 

Wie'ibiciiie , bai Spretfen. wJclonioway, a, e. Dec ttM 
WieibJ^d^ ba* Sameel «&e>;ptau6ett 

vielce, fc^r, fremtMty. Wi&oryb, a. bcr <Boflfif& 
vieie, 9ieL- wielowtdres? feet wefcielfk 

wele gadac, fciel plaufcertt/ btfiim? > 

ride razy. toiel metl. wi$efeniec, ftet fciele 9Bei« 

/icle bit zega'r, nrie twei tydt bet* ()dC 

W e Ufir gefc&togen* wiem, wied*ie£ toiflhr* > . - 

fielebny , a, c. ttptowcbfy Wieniec, rica. ber Jtrw|» 
rieJ^by o tym mowi^^t** Wi^rz, pfira. 2)org, th»* 

t>on more wd iu,fa&tf& , ftyninetter £bec 

Wi 



T88 fr ) o ( ft 

Wieprzowizni, y. ©djtvrin* wietfiennego czafu, jur ftv&fy 

; flcifdj. Ungtf'Sdt* 

Wieprzyniec, bet ©d[>tt>em« Wietaiak, d ©orf*2&tuer. 

flatty — czkd tSduerim 

wiercg, cid bolften, ret6etK fcriefzarn, ad auff)dnqen. 

wicrcicc mak w.doiiicy, Wiefzczck, izczka. SSBahrfa* 

Sttofjn in bem SWfoopf ger. 

reiben. wictrz^jc, trzed fcerfdjalcn. 

\VicrnoNc, i. bie $reue. Wietrznyintyn.9Bin&mu^[e. 

wiirny, a, k. tteu. Wiewiorka, i. ©d)£6rndjen. 

Wierfz, ii/etti Q3er& Wicy&iivwot 3>orf4ebeit* 

Wie'rfzopis, 4 fin ^3oef. Wieia* c» t)er 3$urcm 

Wierfzow Pifanic, $)ee{te« Wipfcieri, tfriia. ©efangencr. 

wierzg, rzyd gfauben, , wi^aig , nid gefangen |al* 
wierz,_kto chce, e$ glaube ten. > 

raer ba mitt, wij* wid fkcfoen, madden. 
Wicrzba, y. ©eife*n&mmu Ti Panna fbhic Wienicc 

Wicrzch, u Die o6etjie©pi* uwila, btefe Sfungfer §<* 

§e ein*« ©mge*. ftdj ctnen ^ranj geffacfr 

— ^cm jad$, id) retteju3>fet> ten,$emac$e. * 

be^ j wilgotny, a, c feuc$t» 

Witrzcholck, Ika. ©ipfd Wilija, c- ber Hbtn* wm 
— - owocow, ba« SRictelfk, §e|J. - N 

betQJufen an ber3nid>t. Wilk, * ber SBolf* 
wicrzchowaty, a/e. Obnmdf Wilkok\ tka. 23dr*2Bolf. 

ftg, n>a» iter Me Sftaajfe Wina, y. bie @d)ulb. 

Wind^y,. bie ®mbd 
wicrz?, rzyd gtoubtn. winduj& owad roinben. 

wierzgam , gad fcintett 4u£» Winfc fkazid ©etofirafe di- 
^ fd)iagen roie bie 9>fetbe* tfiretu 
Wi&i w&. ba* Storf, Sftnfe Wihiarftwo, £<HM$ttf$aff 
wie&, &i. fine SXebe, ©e* mfe QBein umjuge^eti* 

X&fyt Winiarz, a. btt ©*tnft>enf , 

wifcs<f jtft, e* *ge§ct Me wisuen,wia^* f *f(^bt$. 

9kbe, Wii^ r i^eiii^em^ 

' Winne 



afc ) o ( # • i$9 

»■■ ■ ■■■■ > ■■'■> II _ . __ — i — — | II I I II WM— — — — — A— — 

Winnc ukapki, ietf*5Beitu 'wittra, tac, ttiUfommen §ei« 
winno mi, man ifi mir fd^ul* fen. 

Dig. wizyttijs, id> trijteire. 

Winuy dom, 2Bein*$ou& wktadam, 4c, Fr. einfcgen. 
Winnie^, c. SSemberg. wkopy wami wac , Fr. eingro* 
Winona. fcerSBein/ ben. 

winowanie, a. 3k$u(bi* wkorzeniam, nia£ iif , etV 

gung. nwrjeln. 

Winowaty, ein @d[>ul&ner« wkradafi sig j^d) ewpracttft* 
winfzujj, owaa rounfc&en* < ten ate ein ©tek 
winujg, Qwad @>$ulb gebcty wkrufz?, {zyc. etnfrummeto. 

bej^ulWg^ni wkupujj, ow&fig, Fr. jtcfr 

wiodg, wie&. fu^rem emfaufem 

Widr, a. ein ©pan. wladam , ac , moru6et 3KadE)t 

Wiolka, l ein ©utdjen, §aben> roomit fcfyafem 

©orflein. Wfadz4 , c ; Me SWac&f , ©e» 

Wioflo, a. 9faber*©tange» wait 
wioflowy Sfoifcerfnec&t auf Wtafoosc, i, ©gentium* 

einem $a(«u , Ivtafny , a , e •etgen* 

Wiofly robienie, fea* 9tu* wta^t iic, Fr. £inem £rj* 

bern. djen. 

Wiofna, y. bet Sniping. wle*5 , F. wlazf , $inrfn kit* 
Wlochy, PL©elfc&lanfc c&etu - 

wiozg,wie»c> fu^ren toie auf wlecze &^ e* $at Vnftanfe* 

fcem 2Bagen, @dj>if. wlcwam , wac, Fr. eingiefletv 

Wirydarzoik, a, iujlgirfe Wiocb, i 9 3to!taner. 

ner. • ^£ty,a,c, fcaarid^raucfc 

Wirydte , a , ©lumengat* wtoczf, czyc, Fr. f$(eppen/ 

tern eggetu 

Wisiec , wi^ielcc, lc£, ein ~- nogi zi fob?, id) fdjkp* 

® algenwgel , ® e(j>dngter, pe die $flfle $ftfer mic» 
Wifla>y, tte SBeic&fel Wtoczfga,i, ttrotiuffer, 
Wisii , i ; 6er $lvfifymm Wlocznia , c , erne knje. 
Wtfni*, PL Die £irf$e* VWtoiar* i , fee |»ofmaam 

/ Wtofc 



^ah**M*MMi 



190 ^ ) ° C # 

WJoka rot , J£u6e , J()ufe. wojenny , a , e , |ttm Sfriegt 

wloks,wlec, fd}leppetu 9*&fri& 

Wlokno, ein §dferfeiri Wtti Woj^woda, y, -diina, &*! 

$Utd)S. SEBojemoD, *&tm 

Wtos, a,emJ3aat\ wojewpditwo, aS&ojetdofc 

Wtofek,a y Jfpdrlein. fc^afc? 

itid&wy , a, e , twn J^aaretu wojujj, owac. frtegen, 
wlosifly , a , e , fcoft J£«wr» Wol, u , ein ©dj& 
wn&, balfc. , ' WoiaJ, bet SBiffe, wolaty, 

wns'trzej wttjtrzno&i, PJ. fropftd)f* 
\ ©ngeroeibe. wotom, lac, rufen. 

wnjtrzny , a, e, inroenbf g ' wolg to nii owo , uft wfl lie* 
Wniebowrt$pieni^, a, We berbiefe*, aldjeneg* 

$immelfartj». * wole u ptaka, $ropf an 336* 

wniwecz co obrocid , ettoai ' geftu 

junfcfyte mat&en;' Wolnic^fre^e^feifc^marffc 

wnofzg, sic, Fn f)tndn fra* wolno mi to uczynic% ba$ 

gen. , fte^et mir fret} ju tfjun. 

Wnuczka\<2ta()n$o&ee$od[>* wolnomownosc, i, ^ret>^ett 

f er $odjfer. im SKefcm. 

Wnuk, a, em €n£ef* Wolnosc, i, gre$>eit 

Woda^y, 6a«3Baflen wolriy, a, e, fm>. 

wodniczy urzad , SBajfer* wolnyodpod&kow,.fre9&on 

2(itimf^ * t>et Contribution, 

wrfduiejg, wodniec* tt)dfle* Wotofee;?J.&te®akt^e9. 

ridjt tpceben*. * , *• wolowma 5 i4owna\Oc^fen« 
Wodnik, a, ® affttmann. ; <^taK, *§teifc&. 
wodnifto czynif , 4<#ina<#e Wotyn;Da$ iauD^EBlSlh^nien* 

rodjferid>f. . Womit, ba$ Uebergeben. 

vm&iy , a, e, roajfcricijk * wbmituj$ 5 - xiwa*c, (id^ ufcar* 

Wod<^?g;<JBa^ldWiig;* v 0en , T&rec&en. , 
Wodz,' a ber $u{)m* Wonia, e, bet <$etudj/tt>a$ 

wodzj,d^FA lefccm gittrietyt* . ' / 

wodiic kogo ica not, «fo«l wonity , «,€, ntth&c$0i& 

; -."? Wofc 



r# )o,( # •**« 

oik * u, &a$. 5Bad)& wradza co przyrodzeiii* ko- 

jfkuj? , owa<vrodcfrfen. . ipu* tie Sftafuc pffomjet \& 
afzczyny , . Pi. ro^QBacf)*, manO wag etrt. 

JSpomg * Oetberf. Wrobl ,\bla , bex ©perling. 

otujg, owac na kogo.et* Wroua, y. fcte$cdf)e. 

nem feine ©tfmme geben, wro£f , zyc, wafjrfagen. 
Joyni 4 y, &er $rieg. Wrzeciono , a , em ©pinfcek 

7oyfko , a ta* Jjieer* Wrzcsieii , jsnia , l>cc #ert)ft* 

7oyt, a ? 0er$8ogt,9itef)ter* : raanof, ©epeem&av 
/dytoftwo , a , €*fyu(jen* wrcefzcz?, czec, fd^reijen* 

©iitf) , OJoflt^ Wrzdd,ir ein Qejfrrft./ ' 

Vdz , a »_ frer 5B<jgen. wftjpu j£, e F& ow&S . d0 Gp. 

Vdznica,<;,^r§u^r^itec^* fpody, in We £at&erge 
Vo£ny£iemflu,3(6ftd)et:®e; emfetnm •? • . ; v 

rit&««£tener, tonb*2to* Wfty4,u, S^thftffftafeir* 

xrpadam, da6, ^inein fUIctu cafairerf> t entmannm. 
vpgdzam, dzad Fr. {mtein wftydzgdzicfi^ficftf^amem 

jagen* wfypujg,.Qwa«vF:Mrvf<^ 

Arpifuj$, owac, einfdjrri&en. ten* , • • • * 

— w rejeftr^ id) fdfjreibe an w(z&, wfzakzc, bocfc, ten* 

ini 93udj* noc$. 

wprafzam *if , td> &itee roic& wfzczcpiam v piac, Fr. eijfe 

eitiw pfropfen tote in ein $34um? 

wprawiam co, tcft fegenxrt gem .'. 

etn , ric&te , fe|e ein* . ytfzczynxnco, id) errege, *ec« 
wprowadzam,dzic, Fr.ein* urfat^etwil/ 

fityten. — - sigza kiii> 5 id) interce* 

wpufzczam , czac , Fr. eqt* dire t>or jemanfcem 

foflhu Wfzechmop oo&, i,2Htota£fc 

Wpnfecwbi4 a* ©nfoflwg, . wfee^mpcny, , a , c» r aH* 
wpychaau chic, Fr. $inein« mddjtig* 

ftojfen, i wfz^y \ wfzs&ip* ufcewiH* 

Wr?K&c^^eit^l» {jpneju Wfzgdybyl :, ein Umlflufer, 
wracaciif i^jwft^^wi. tenMoH^rr.*- , - •/ 

. " wfz£ 



19% <t ) o ( aQe 

wfzelaki^ a, c, aKer^anfc wydickam, ka£, Fr. auftflie* 
^rfedki > a , e, dn jeglidfjer. fen. wycieczka , i,3(u$fafl. 
W&et£czerifWo, a, Uttyucftt, wycierifzam , ac co, etwtf 
wfzfct&any, a, e,tmjucfrftg, Dunn madden, 
wfzyfczy, aUe, AwlzyfUk, wylieram, rife, Fr. ati$rei« 

wfzyflka , wfzyftko. ben. 

vn&ry , a, c , fcer t>. t>. onbere, wyciaam , na6, Fr. aasfjauen, 
Wtorek, rku , SDtenfftag. ; wyciflum, ac, Fr. ausroerfen, 
wtr^m,C&, Fneinffoffen* wyczyfzczain , a£, Fr.czy^ 

wtykam, ad, Fr einflecifen. reinigen, 
Wuy, ja , &et D§m. wydajg , da£ , wydiwam , 

wwtezujt, owac, Fr.efot>irt« wac% Fr. &i$geberu 

ben. wydanic,corki,'itu^aCtim4 

wy, %. &«t $o$ter. 

Wybawicicl , a , ©rttfcr. Wyda't&,rozchod, Vutgafc 
wybicram, rac, Fr.miglefttt. wydmuchac , F. ng, auSWo; 
wybijam , ja(f» Fr. ait0fd>lo$ ' fcri. 

gem Wydra,y, Me Otter, 93te6& 

Wybd^;ta$2tu*erkffnffe. wydraejg > id> roerfre, 6in 
wybrincy , PL ausetlefene fc&lau , lijiig* 

^dhgiirtge, SBlcmnf^aft. wydziedzicam, czac. Fr. ent< 
Wyae'czka, i*#u*fall* erbetu 

Wychdd.u^mlid^emo^, wydiieram, ric, Fr. outteif 

• KScrilC . fen. 

wychodzg, d&c, Fr.ouage* Wydzi<rftwo 9 a, 9tmi6erer. 

(#tu " ' ' wyd&wic % nie mogg , id? 

vycbod£il si? zaitift V ty$ fc* mkfr nic^C gnugfam 

<3(^io0 ifl o&getw$ef. - t>ettt>im&e»u 
wychowam, F. w&v erjtefjen. wyiigiowal co, eftoad au* 
wychudzam, &, otttfftiergeln* roinben / ausfy>n>a$eti> 

\ryu<^mtywt&t)ut\n, wyfiukieca na kim, €tn><rt 

Detgejje. mil $b$iii ton etriem er» 

wyci^gam , gac , Fr. mtfjte* fcalfen* 5 

§en. : \ 'V ^yg^<fa^V- l M%*fti«^ 

Wyfie,a,>*£«iifetn 0ffa^wtod#n-^^ 



it^mtmm 



# ) O ( # f93 

ganiad, Fr. auajagen* wylppywam* wac, Fr. auf* 

gaaiicbydto, fca$ £?ie§ gvabem 

auf t>ie 3B*i)&* trciben. . wykorzeniam, mac; Fr. nid, 

garn§c\ outifcftarreth F. nig, au$ Dec ®urjel 

/gl^dac kogo , ofc nad? t>crtrctben* 

?inemfe()en« wykradam,da£,Ftf au*ffe§« 

gtedzg, dzic, gang brr* len. 

:reiben,n>te Dte5Ban§fen. Wykrgtarz, a, ttnSrotn* 

gna£ z dobr, t>on Oem &<*♦ 

Seinigen ^erttetben wyk*zywiam, &, frumm, 

/gnanicc, neat cin Exu- fd)tef macben , umbiugttu 

ant. wylew^m,wac, Fr, out* 

?nany, a, ^ f SSerf riebener* gteflen* 

rgon, bietrtffk wyliczana, tz&» Fr, a\xt* 

>rana n^fza, fciLrzlc2, jaf)len, 

wt fcabert geitoonneu. wyloga u &aty, Eufftfjtag 

?rawam, wac, Fr. ge* am$lei&e* 

Dtnnem wytudzam, dzac, mfc gate* 

adam, da6, Fr. miaeflfett ^Borttrt <m$fd)n>a$em 

as'nia bug. Niebo^ &et wytupid, F pi?, mtsreiffen, 

fummel mirD fiat* oczy , beraubett , pfzczo 

; jawiacz , *#u*fd) wdfctt, ty , tr bic&te abftylogeti, 

tfusplaufcftefc komu. 

awiam f wiac , Fr. often* wylupujg, owa^ duf bredjen, 

i>abteit. <umfd)eletn 

rjazci^ u, 3fa0*€mfa$rfjt wymachlu jg , F. lawad, mit 

g > wy£ , l^eulen. iifr an fUb brittym* 

e£d£am, djac, Fr. mt$* wymawiam, wiac, Fr, auit 

'euten , misfaf)ven. fpred)ert , — kogo , jem. 

«Jf2ln?c, n>eg $ujiett« erttfd)ufci<iett. 

'klad^ u* Ttuslegung. wymazuj^, ow&*Fr, <*u* 

d dam, da£»Fr. aut* lefdKti. 

eqen. wymgcsy<:conakiiti f mte&tt 

tonywam \ wad , Fr. ju $ortur toon jemaai) wad 
Siibe brutgen* abfc<tg«m • 



wymiataro t tac,Fr.au^feg^n» — &$, feitic SRoht&utfi 
Wymig , ienia, $u£ * (^(er. t>etdd)ten. 
wymicmam co, id) fpvec^e, wyprzggamKonie, id) fpafo 

rufl'roas <ro$. ne ^ie^ferbe au£._ 

Wyrnowa , y , 2(H$ret>e. wyprz^tara , tic, JFr. ausrcta 
Wymdwka, i, (Entfcfyutbi* men* 

gtmg. wyprzedzam kogo , tdjlaufe 

Wymyfl , u, ei» ®e&i<f)f. jemanb ftoruber. 
wymyslam, lac, Fr. autf* wypufzczam, czac, Fr. au$* 

tetftm* lajfen. 

«rymyilony , a , e , erfcicfctet. wypufzczony , ou£$e(affen* 
, fpyniesienirf, <, uberftu^ige wypycham , dhac , Fr. auP 

SfUbt. floflen mil tkt $an£>. 

wypalfvlicccgly, biegtegd wypyt^ aitffragett* 

gut atrtbrennen laffen* wyrabianT, ad, auSarbeifeit 
prypatrofzyfi z&jgea, tym — zywnosc, idj wiafctc 

ipaafen au$nef>men. micf) mtt Vrbetfen* 

ttrypgdzam, ac, ic, wg* wyrachowalem &g komu, 

trciben. tcf> §abe be\) jemanJ) metne 

wypijatn, jac, Fr. au&ftitf en* <Sd}ulD t>5Hu} bega$lf* 
wypifuj?, owac, Fr: au$* wyraftam, flad, Fr. a«£ 
. fc^reibem madden, 

wyptokac, F. asg, atttffpie^ wyra&im, 24c, Fr. <w& 
* toil*' brutfen. 

wypluwam, wac, Fr. au$» wyraznte, ny, a, e, au£ 

fpa;en. brucftid), t>erjtdnb(tcfv 

wypraffcam, fz&, Fr. log beutftclV 
' bitten, Wyrgblak,jetfe9to^ 

~ wyprawiam , wiac , Fr. tttt* wyrgczam , ezac , rr. lof 

fecrigen /oudrid^em butaea. 

wypfowadza^i , daac sif Wyrodek,dka, ungerat§C ; 

zk$d, t>on mo miSjtefjen, net ©b£n. 

-kogo, jem. begleiten. Wyrok Boflci, ©dttticfctf 
wyprc&uiam, nine, Fr. %f$fprud). 

tett iti|d;en, atisleeten. wyrozumiec , t*rfie£cn. 



riMMMM* 



fc ■')©(• * m 

ottid, fatten (ajfen. Wyfpl, bte^nfef* 

z^dzam, ac czesd, tdj wyspiegowac,F. ujg, aufr 

fyat dttyc an* fpiomt^u 

ywam, wad, Fr. att8» wyspiewalem $g, tcfc bin 

eiffen* ^ mube t>om ©ingen* 

zeka£ &g SynS, vom wyfpokoic £g, ficft au$ru#/ 

So^n nidjf roiffen rootten* £en. 

zucatf, am, Frl au$* wyftale-Wino, alter ©et^., 

Derfen* wyftawiam, viae, Fr. aui* 

zynad, am, Fr, au«* fefcen* 

cfoneiben. wyftawiad co na prieday, 

adzam,ac, au*fe$en« etnoaS ju f auf fe^en , t>e#» " 

arkn$6 , ausfdjlutpfen. aucriomren, 

*chly, a, e, Dertrurfntf* wyftgpek , pku^ Ue&mrW 

'scie,a, bet #u$gan$. Mag, SBerbredjen. 

'siewek , Tfu&faat* vryftgpujg , owac , Fr* na wi- 

kakujj, owac \ F. fprtn* Jok ,'jum QSorfdjein f om« 
jen, (>erau$fpringen» . . men, austreten. ;%'* 
lawiam, a£, tubmen, wyftrze^ac si§ cze'go, fic^ 
tfceben* wofur §ufem * 

lucham, F,cha£, aud* wyftrzclam, la6 Fr. dzialo* 
)6ren.* lo£fd)tejfen eine £a-m>ne. 

ilakowW t au$fpfi§ten, wyftudzam * izbg , tdj lajffe 
tugfucben. fete €5 tube fait roerben* 

'fluchanie, a, ^c^6tuncj* wyfzumiec, ben £Koufdj 
lugujg, owaCv mic au$fd)iafen* 
Dienji fid) etroa* jun>e* wyfufzam, fzac, Fr. au<«- 
;e btingen. fonjten, truefnen. 

'magac, au$flreic&em wyfufzyd, F. fzj, auftruct* * 
fmienity, a,e, treffltck nen. N 
iniewam, wac,Fr. MS* wywarzg, rzyf* ausfoefyem 
<\d>en. . wys wiecfc 9 F. eg , au* bet 

!bki, a,e, §oc&* <BtaDt t>ecn>eifen. 

rfokose, We •O^^e* wyfypujg, owac, Fr. ant* 

fatten, 
$Pp % wjr- 



S96 $ > o ( & 

vyfa&rzyi co, burcfy 3 an * wywiniony, a; e, fcerbecff* 

cfroa* er§a!fen, wywtoczyd, Fr. auSfdjleppen. 

i^fzczerzam zgby, tc& roeife, wywodfcg, d£ic, Fr. au$» 

jeige Die 3<*&ne. fityren. 

wyfzperac, Fr, miSgrilbefa. Wywodziny^rdjert*©ang. 
wyifzy , a , e , §6£er. wywolad , ausrufen. 

Wyfzywacz, autfn&^er. WywoIy\r£cz , a. 2(u$rtiftf, 
Wytargujg, F. owad, au$* Wywotywam, ad rzeczy, 

bingen. ©acben fccnmcfiontren. 

wytchn^cfobi^ fid) er^ofen* wywo£id, Fr.' au$fu§ren mif 
wytlaczac, am, Fr. an*' fcem ®agen. 

•prcffen. wywracam, ad, Fr. umfc^ 

wytrgc^c, am Fr, co zrgku ten, umbfd)Iagen, 

etnoa* au* ber Jjpanb fdjla* wywrodid,F. eg, umbfejj* 

gen. ten mit bem SBagen, 

wytrgbdwad, ujg, Fn outf* umbfdjlagem 

blafan. ttywrodid Ggbg, Oc'zy, fd)tef 

wytrwac , F. - trwam , <tu$* SWaul macfren , bfe ?(ugen 

^of ten , auabauren. t>erf e(jren t 

vytrz|^Sc 9 rr. au6fd)uttert* wywyifzam, ad, Fr. etf)6fjen. 
\ry trzefzezam , ad oczy, bie WVymujg, owad, Fr, aufc 

Tfugen ftarr aufljalten* ne(>meiL 
wy trzymam , F. mad , erfei* — fobie co » id) bebtnge, 

ben , mi*£aftem neljme mtr xoai au$. 

wytykad, Fr. cwsffecfen. Wyz, a, Jjjmifen, efai glfdj. 
wyuczam>ad,Fr, mi$(c£ren» wyze'brad, erbeffttn. 
Wyuczanie , &<*$ Hxtikhxcn. Wyzel , ®ptyx % £un&, 
wynczony, misgelernet. J^A^ner « Jftanb* 

wy wctywad , Fr. (tuSrufcn/ wyzey , f)6§er. r 

auglocf en. wyznam, F. nac, befennen. 

vry watac, am,fr. <w$n>df}en. Wyzwalacz , SJefteper, 
wywarzac , am , Fr. du& wyzwalam*, ac, Fr. befrepen, 

fodjen. erlofen. 

wywiefzain ^ ac , Fr. auS* \yyzwolic fig, ff<$ fceftapen. 
£dngen # . ' 

wv- 



zwolone Nauki, bte frct>u^ Wzglgdanie wzgorg , ba$ fa 
Mnfte, ^ bie £%: ^efcen. 

yzwoleniec, ca. Sretygdaf* WzgJ jdem tego , in ©egett* 
fence, ^altung fcejfen* v 

zyq u kogo swi$ta, bet> Wzgdrj isc, in foie Jj5o£e 
jemanfc Me §et?ettag* jtt* fietgert. 
bringen* — id^ie cena, &<r 9>t«tf 

iymac, otiSromfern* fietgf, 

zywac , Fr. audfobern. wzi^c , ne$men, wiigtenv^ 
yzywacz, Thtgforberer* wezmj. 
ad , Jurucf; Wzi?tck , t ku , ©nla£, @«* 

ajem, gcgeneinonber* , nafymt. 
ajemny , a, e, roaS dni wligty, a, e^mtgenefjm, 6c* 
um6$ anbet gefd)td>f. ritymt. 

bieram,££,kogo,F. ri* Wzmagadie;, ©enefung* 
nem berbc ©d)ldge gebem Wzmianka , i , ba$ Tdtbett* 
H> fid) aufhwc&ctu fen, SReibung n>ot>ori. 

bija6,Fr. sigwzgorg, ficfr Wzmiankf jakiey rzecjy 
in tie J£6$e fcbromgen* uczyoicf , cine* Ringed 

dy, bod), a wzdyc to gcbcnf en, SBWbung t^wu 
czyni, fjjut cr-bocfc &a*. Wznak leij* lcfcc, auf 
dyki&jr przyfzedjU er ifi bem SXiicfen liegen. 
enblid) einma(>( gefomen* wmiecam,a£» Fr. Ogie4, 
dycham, ad cigfzko, einen &euet ownadjen ,- auf bte* 
tieffen ©eufftet $o!en. jetu . 

dychain, &, Fr. feufften* wznofzg co, id) $ebe ma* rntf* 
zdyGhanic,a,bad©^ufften» Wzdr, it, Die SNobe , au$ge* 
zgard4,y, wzgardzenitf, nd^ete SMutnen , SHufter. 
a, 3?erad)tung* wzareyftyv a , e , gcblwnf* ' 

zj^.tdu^bai'Xnfc&cii, Wzrdk^u, ba$ ©e|erti 
^afjrnefjmfn, wzrdk mam jbhry, oArp, 

glgd inied na kogo, ernes . , ityUnQut\<fym, «#$* 
t*<t()rne$mau be «to f$<wf ©cjic&t. 

glgdam, po-wxgor$, id} Wzroft, u, tie &tatnt,toie 
Sffyi 4«f &&?£*$& etotitgeaadHeti 



tJ8 # ) o ( # 



'*^mmm 



wyfi&iego wzroftu Czlo. zdaleka, t>on roetten. 

wiek 1 eiit £od)geroad)fenet' ze mn? wczoni moy Brat 

SKenftfr- tarn byl, mem SBrutoc 

wzrufzam,ad, Fr. 6en>egem ifl gejicm mit mix fca gc 
wzrucam, ac, Fr. mtfroerfeiu toefem 
wzrufzam kogo, cz£go, id) zdawna, bon TtttetS $e& 

feeroege jenjanb, berunru; zdota, bon imten. 

$tge n>a& zdrogi, ben ber Strife* 

*— %fam, id} t&er&e jum zdrugicy ftroity, t>oit ttt 

(©v'tnen) feeroeget* anbem@eife* 

wzwarzy^, auffocfren* zgotemi r$kofha, mit fectw 

Wzwod, QJrucfe, fb leicfrt $dnben, 

. afyunefjmen', gugbtiicfe^ zgory, botioben $era& 
Wzwiadv,ph3bd)forfd)tmg. zgosciny Pait Ocicc do do- 
Wzwyi , in Me J£o£e. • mu przyfzedt \ ber Jgfcrt 

Vzy wap , ^c, Fr, anrtiffem ©ateriflbom ©afhtia^l 
Wzywain , &, P na Boga na md) Jgtoufe gef ommen- 

pomo^^Otf&enJ^Smi Zgruntu, bon ©runb ouf. 

um JP)ulfe anrufen. zinCtey miiry , au£ finer an* 

— kogo do tfeW, ic^tii jfe, &em3(bftdfo 

fabe jemanb |erfc?9 , ju zk§d? roofer? 

mtr. zkfd rodeintbon.mo if! er 

Wzywtnie, 1^ Tfaruftmg. tohrttg. 
— -dasi&ie'kogo, ©nla* zk§d in?d, bon wo anbert. 

gung jeman&e* ju jfcfo zkfdkolwiek w£i?d , man 

mages, n>o$er man xo\&, 
y ite$mem 

^ # ZKfla Bo%, bon <8©tte$ 

Z, mit, ze, an*, ton x ©nabe- 

Paoetn kliic\ er gef^et zma^Uczb$,ztiic^;ol5, ntit 

wit -tern $erou geringet Ifayifrf , nut we* 

*Domuju* Pan wyfccdt, ntgen, totit jjtoangi 

bet £ecr ifi f$<m au* zmrokiem %pawfo6L 

bem $aufe gegangen, 7 er if* mfcttnt 3$ttft |» 
zBoku ,.*<*;&*.©*&* tufffltfbm*^ 



V ft ) Q ( . ♦ f 99 

ufu, mit 3 wan 9; au $ zwierzchny, a, e, oberfh 

fto^t* •'. • z&,toor, §mcer» 

Leba, t>om£tmiwL zadnia, bet) -Sage* 

cobaczka, um>erfe()en& za dozwoleniem twoim^mit 
mftron, &on beg&en <§5ei* fceinem SSiKett 93er<jiin* 
en. - jHgung ,. gulaffung* 

tna , t)0fl, compkt, za dzieri robic komu, fcot 

jaiiftwa to uczynil, er jemanb^agmeifearbeitem 

>at bag tcunfencc SBBeife za gotowe pieni^dze,, t>or 
}e(^am boar ©elfc. 

rzygody , t>on ofwsefefcr* za lata , fees , <Sommer& 

rzygotowaniem , mtf zalaty, fcor2ffl£.ten/ 
Botbeceifcung, za ni$z idzie Pinna , bit 

rzyrodzcnia , Don 9?*tur. Sfungfer aer^epratfjet ftd^ 
tna , t>e$ 9Rorgen& za mcy panrifci , jc| fan* 
izu, anf<mg& nocfc gebenf em 

jjcftru ft§pac, f>od>mu* za mn§ idzie, er ge^et fyfr 

tfyd, m<f) tot tabula* termite 

tur tretett V za nie'wieledni, imtcr$ft|6 

)boty 9 wit &et Arbeit tomi& Sageru 

erca, tH>R Jpftjem zaocznie, ^interm SRucfett* 

:>t>3 gada, et refcef mit zapogod?, bep gutem 5Bee* 
pd)fdbff. tcr- 

trawy robi§cy, bee fein za powodem , mit ©elegen* 
23rob mit Tftbetten e* |eft. 
totrbt. za rad§ twoj§, na<# fceinero 

robic, fern SSrofr mit SRo^e. 
ttrbeifen erroerben* _ za ikor?, urtter bet Jgwuf* 

ob$ poydg, mit bit mid za ftracdnj mice, t>0$ t>e*» 

td)gefcert* lo$ren (jalfetn 

d,tH>n§ier. ziizcz^da, bep gutcm 

imQd, ton bit ©#£♦ 

rza(l««m,^U^roj(cm%* za fzy j? porwa6, bct)m ®ent cf 

rtu, wh ^intern, za trzcchjwobi* erfit§t£e* 

9> P 4 i&w* 



660 # ) ( # 

i§rerbret> in bee Tfobett, 2£bijak< 9 {, ber$obfd}tag«. 

er arbeitet tor bret) 9Kann« zabi jac Fr. am , tctot fcfelagcn, 
za trzy zlotc tg ksi{g$ ktipi- sabtgdzg, F- d#c, frren. 

(em , id> l;abe Diefes 95udf> ZaW?ka£ #? % in We 3rre mie 

tor ^.gloren gefauft. cin ©d>aaf gerat^en. 

zaumartego w£i$ty jeft, et zablaznujf, owac, einen 

ifl wt toW aufge^oben, ndmftyen ©djerj am 
ztw&tkf rz&z, tw eine tichfen. 

grofie @ad>e» zabobdny, PL abergldubtflfc 

za wygran§ mam , id) §«ife SDtnge. 

66 wr gewonnen. zabobonny, a,c, ftfergMut 

za zdroirieczyje pic $ auf bifd> ; 

iemanbe$©efunb§eitfrtn# zabolatomi? to, ba$ $af 

f eh. nfid) gefefymerjt. 

r£ zfe mam, ideate e$ni<#t Zabo'y, ju r ber $bbf$fog« 

t>or gut. zabr&niam, ac, Fr. wnoe^j 

rikywota, be^ebgrifem rem 

Z§b, zjba, ber gafm* . Zsbranie do flcfrbu cztgo, 
Zaba,y, ber$rofd(>. We Confifdrimg, 

zabaczywam, Fr. wa€, *er» aabrngc »r wod$ n4 ryby, 

gejfen. ins ©after fttfc&e |u fam 

Zabawa, y, Zabawka, 1, gen gefcen, 

aSernmlung, ©efcbdffe. zabudowac, wrbauen* 
z4bawiam,Fr. wi&&f ,«ftc& zacenfe, einen ^>retf fefen. 

berroetfetu zachdiate mi ii? tego, mid) 

zibawionym , td> Wn be* §ae biefe* gelujlef. 

febdftiget. zaehfeae, Er. anntagtten, 

Z^bek, bka\ gafttMn* (ocf en , c« , F. cf . 

zabiegam, Fr. gadzlemu, zachfyftn§* sti j f«£ *et* 

bem Uebef jimor f ommen. ftfrfocf en. 
atfbiega<f?aflt! Krolcwikiey, Zachdd Sloiica,ber©0nfWi 

fid) umb $$nig(, ©nabe ttntergang. ^5 ; 

bewerben. • zachoda^r^^JA^erbc 

za'bicrac t am f Fr. jttfdm* im 5fojf ; |m*li- * ; 

men wegne^nm , ^h*/ *£** * .. . 

'■ * *•'* *u ***** 



2$C ) O (- # tfOI 

zto mig co, eg i|l mir 8Wenfd)en? ni zacz gd 
road frorgefaflen* • nie mij§, manf)dltnid)t£ 

hod/i Slorice, bie ©on* toon t()m* 
ne gefjet untcr* Zaczjcie, ba£ ?(nfangen* 

:hodiic, Fr. gdiie, too* zacz{ty,a,e, angefangeR. 
£tn; an einen Orf ge^en* zaczynam,ac,Fr. anfatigen* 
rhorzejg, F. rzed, franf Zad, JJ3tneerf$et(, 
roerben; , « zadajg naramif , id)(egeouf 

:howiijg , owac, t>erii>a|)* bte@cbuleernjemanben> 
ten, tnttd^t nef)metu -r fludze, id) gebe &€itr 
:ho*y#el , «, <tr jjalf er* ^ SDiener auf We ^anb^ " 

:hwycid, F.c$, ergreiffen* •?■■ kwcftyj§,td^ gebe erne 

;hwyceiiic dierpigcy, bee $cage auf* 
entjurf e tpirb. z§dam,dac, bege^ren*/ > 

ci|g, bte ©erbtntg* Z^danie'^basiBerlangeK. 
5i§gam , ac , F. jujiefjen, Zadatek , tku , Jjtanbgdb* 
werben. Sttietfjsgtajkfcn* 

;i5gaKrolwoy£kpwi^kie, iadawa£, Fr. eo na r{k$ 
bet £6mgn>irbf , unb)ie» emjaaaufbieJjwnbgebeiL 
f)et *ie( SBolrf }ufammetn zadaw& komn KJamftwo, 
ci|gacz, a, em ^Berber* etitett iugen firtflpnu 
<%[nik,a, ^Berber, zadawic, erflitfen, rotogett; 
:ierac, Fr, Wrfdjatten, Zadekwiielc, JjMnter*$§ei( 

mie em ttto biegufjjfapf* bed ietSc** 
fen* iaden.&dny,a,c, feiner. 

jinacFr.amKonia, 5>fcrb Z^dto, a, SBienen * @tad>efc 
anljoaen* zadluiam , ad, Fr. &g, fdjuU 

ci§czyt{, TCberfaflfeiu big pctbetu 

icmicnieStonca, (Sonne*' £adn$ miar^, anf feine 
ginftewif}, <®etfe* 

tcn«& f i, J3errKd?£rif.. £adny, a, e, $e$tidf>* 
cny,a,e, (jerrifcl), fdfHid), zadiiy, a,e, ftfnterfle. 
cz, M«efttm**fattgt, gi(e, dqlaiK, erjHtfen, 
co zftc* ten CztWiek ? Zadufefty d£eri , @ed* 
mat tyHt man tatfetefem SKeffen* tag* 



i r a n ■ ■ n i — ■ i .it— — *— — ** 



doa a$t ) o ( $ 

■ II I I ——W—W^^^—— — «• ■!! ■!!■ III " —! 

Zgdza ye , We Qkgtetbe, iuff. zagrac, F. gram w pifzezalk;, 
z£dzicram, ac,Fr. zkim, anfawjenjufloten. 

fid) mit einem anfemgen zagradzara,al, Fr. tKrjau- 

ju janfen, nem 

Zadzierg, u, fterfttupftet za'graniczay, a,e, Dec a»f* 
. jfttoten* fetfialb bee ©rdnje mo|* 

zadziergam, ad, Fr. fcer* net* 

fnutfem zagroda, eint>etjdutUet0rt, 

zadiierzec, befl$ett* * zagrcebac, Fr, fcetflftamn. 
zafantowac co , eftDO* Wr* zagrzewam , 4c , Fr. rodrmen 

pfdnbem efnwenig* 

ftgad&sis, fid^ bertieffen —sis, ^ mer & e twwn 

imSReftetn * errodrmef* 

zaganifc Fr. bydlo gdzie zagrzmiato,<_e£ bomierte. 

i>a$ 93tef>mo£m twibem zagubiam,ac,Fr. autttf* 
zagarng^F. n?c, jufammen ten* 

taffen. befommem zahamowac, auf fatten, 

zagffixzac, am» Fr. .ftkf ?ajadam, 4c,Fr. 411 $ote 

madjem beiffen* 

Zagtel, glu, em <@cget« z4jada.ni, w& effe auf, t>et« 
zaginad,am Fr. umbeiigetL ;|e§te. 
zakrzywia:, am, Fr. frumm Zaj$c,ca, berJjtoafe* 

mad)fn* . Zajgata ftora, £oafetv 

zagtdzac* ara,Fr. eaub 33ai$, gett* 

madJKiu - zajezdi^c,^r.mo^m fasten* 

zagoic, iufktfen* . zaifte, fftroafp* 

Zagan,u,tfne?(<te*$utt$e, Zak,a, to ©cfrfoer, 
zagdrny, a, c, |aifett fre* Zakamiato^ <$dtttgfetl. 

Qtogetf* zakamiaty,a,c, gtft »je 

zagorywac Fr. anbtennem em @ttf tu ' * - . 
za'gorzaly, a, e, ,attgebttitt£. za|$$£, an&eijfttu, 
zagoaati tig komora z kc zftazujf , j qw?4 I^Wtfen. 
mini, . wm ^min^ot ZiMajL^t ei«$£«tfV 
We ffqnmer xu®efcii«tt < Oflfj^d, jggfeftilt W* 
|U breimep. , • r ,, $M ;.v: :b : > ^ 



ir 

« 






ft )'o ( # _«o| 

tadprzegrac, tHe>Betce ZaJ,u,&er @d^inet§, Steue* 

)erlie^reiu zal mi cig, e6t(i mitlojb' 

ladam , ac, Fr. sig z kim, urn bid)* 

nit* einem wettein 2al *i$ Bote 9 ©Off etfatme 

la4am nbogiego » id) til 

*omme einem Srmenju zalecam,&,Fr. tecommen* 

£ulffe* Wren. 

ttadnik,a ^fanb*5)tami, — %, Manage, fudjem 

©eiffel , ©egenburge. Zalecanie, zalbty; zaUty, 

tiadniki dac, ©eijfd, Sreiperty. 

Surgen qebem Zaletnik»a, §rei)er. 

dinam, aC, Fr. czarta, fcer* zalepiam, ac, Fr. totrflefetn 

feulen, Den $eufcl be* zalewam*ac,Fr. mit®ajfet 

fdjroerem lofdjen. 

dinadfig, ft<$ fcerffadjetn zalewac fi$ Izami f kronen 

kon,u, tow ©efe$. flieflfen IqTeir. 

konodawta, <Sefe$geber« zalezy na tyro *4&* esijl 

kdnnik,a, <Sd)riftgele{>r* triet &«an gelegetu 

fer, SR&ick Zatoba t y f Die Sterner* 

topywam, ac, Fr. mgr* gatofny, a/e, bet ju bttia* 

betu ^et#tfh i t Set etoen bef (a* 

uradam^dacfi^Fr. ftcft ^t jtfagltcfc 

ate eto SDiefr cinpracrift* Zaloieme , Stotrag* 

rem 2atnj$,owk', brflagem 

kryftya, i, ©actijtet), zamagams'if, idjfommeau 

^roftfammer. mtttebn 

kryftyan, a, jtujter, zamarza, ct begttutf fU ge* 
©I6cftier. friers* 

krclzam, ac, Fr. umb* zamaaufc, id) feerf$mfere* 

girfeltu Zanick,.mku, em@d>fo£. 

krywtftn,&i Fr. Detfen. Zamefz , @eroifd) iefter* 

krzywiaui , it , Fr. frum* Zamiani , y , Der S&Bedjfel, 
mertVbeug^n, g$b?. $<mf& 

ikup , tf , : |W tBotf aufv zamiefzac* , ft. tttfjtyett* - * 

kupujft«0i^ jwfaujfen, zamilcze^^erf^Kpei^en. 

zanm* 



*o4 <* ) <* ( # 

zamurowsfc, fcermaitretu zapomagac, F. kogo, einem 
zaniykam , ac , Fr. jufc^iuf* auff>elfetu 

fen. Zaponay, ©efc&meibe. 

z*mylam,4d, ettiettatrtbet Zaponka,i, Jf}u t £ * ^cfynut 

Drbmmg bet fXebe, turn ©oft* 

S^t k» bringetu Zapora , y, ein SXtegcL 

Zirpknienie, 9)e{)£(tn(f), zapowiadam , ac , F. auf bie- 

95egrif. ten* 

^tny£Um,aigdzit, me^in Z£powied£,i. 'Hufbtetung. 

gebettfen* zapowietrzony,a, e> bermii 

Zanadra * PV bet ^sifett. bet ^>eft inficitet tfh 

zanieehawam, ac, Fr/uttfer* zapra(zam,ac,Fr, emlaben. 

lafjfru zaprowadzam,ac,Fr. iro^i« 

zaniedbawam, ac, Fr. set* leiten* ^ . 

fdumem zaprz$gam Konie, u&fpotv 

Zanokdca , e , 3ftagel * ©e* tie bie $>ferbe atu 

ftijroilc an ben §ingettu zaprzggac , Fr. anfpannetu 
zano£6f. J^tnttagen. zapfowac, Fr, ttxoat tm& 
zapadac,Fr. etnfrifieiu , ntc^t ganj betbertan 

zapalam, icFr. an junben* Zapufty, PL §afittt*3*& 
zapatfez, SRot&fetenfet^ zapufzczam,ac,Fr. anfangcn 
zapalczywy,a,e, £a04g* w ju fafto , eintoflttu 



zapalic, 1§ F. anjttftbem zarabianK i£ Fr. ttrbttnen. 
zapamijtywam, ad, Er. tact* zargczam kogo, t(& fagetwt 
geffen^u^bft^HofleiL jemanben gut, tofrtK 
zapcwne, geroi§(id)< » SBurge* 

zapieram»ac, Fr. tterrkgebn zarobil, i{,F. na nietaflt* 
— sif, t>erldugnetu * Ungn*be terbtetietu 

Zapieracfc, ©erldugnet^ zaraftam 
zaptftam*a£, Fr. jy|efften, zaraz, olfobo(b, 
Zapis, u> QSerfcfcteibimg, zarazam f . ac; Ft . 4Wftofen, 
zapifujf, owac, t>erfd>re^beft inficitet 
zaplaczf, F, tec, meinetv zarai«<f . £$, aftftafcn. 
Zaplata,y, OielSeja^ng. zai^^y.po wtpw^ >» 

aaA- 



Jjt ) O ( J0C 60S 

rardzewialy, a, e, roffig. z4fmu6c,c$,F. befruben. 

ir;czony,a 9 e, fcerburgt zaftal m\% defzcz, Dec 9t* 

Wrfok, a, frer ©duffer* gen §at mi<$ ergriffen, 

Lai na , PL j£an& * 9Rub(e« zaftanowi? , wi* s'15, befie$en 

iarobek, bku, 9Ser&ienfh bid ben. 

arofly,a,c t »ern>ad)fem zaftarzaly, a, c, »ertftet« 

lart , tu , &er ©c^er^ zaftawa, y, tort $fanfc 

^rtem, @d)er$n>etfe# zaftawiam, &, Fr. mi$fo 9 

artu jg, owacf, , fd>erjen* S^fty bet>m Seiier fe$em 
aryc£$, F. czc<5, rate' em zaftawi&ficd, ©arnoufftet 

0d)$ briiflen. (en. 
arzekac, Fr. sif » entfogeru zaftgpowac, Fr% komu na 

Craicad,amF« 6mn>erfen. drodze, einem Dew 3Bej 

trzucf , F. did, ^tnmerfen* t>er$auen , t>ertte(eti« 

irzutuczynid, einroenfcen. z&wiecam, ac, Fr. £wicc$ 
irzynam, a<5,F, £i$w pake, itdjt anjunfren.y 

(id) m ben finger fc^nei* zafylam, ad, Fr. meg fd)kf en. 

Den* zafypad, mit ©anfc ofrer <£r* 

rzyfty, a, c, gluenfc. J>e ikberfcfrutten. 
£ (jmroteber, a zasij, fritt z£fypiac,Fr. aerfcfoJafetu 

jurutf. zafzywfe. Fr. jund^en. 

[fadzka, i, 9ftad?fMhmg. ziatchn^f sig, {<$ *erf$(u£» 

?iad£c, Fr. mieyfce, Den fen. . 

Orf einnehmcru zitr§cac, Fr. kogo, eineti mk 

s'iew,- Die @a<rt. fcem 5?nfittcl ^offen # »u 

i€wamjad,Fr/6efdem lobe bringttu 

kwieram,a<5, kf)mad)e z^trudnia^, Fr. fitter tna» 

Sdjurierigfeif, fefeju, dyen» 

lewiernik, SRofejImac&et, zatrzymac, Fn on$a{fem 

Iona,y, fcer$uc£ang.. zatwardzain,a^zatw4rdfi«^ 

Puga, i, bet ^erbtenfi. bate madden , roerben* 

ugowac, ujs , F. fterbk* 7atwardiiak>*£ i, J$att« 

ien* rtdcftgfeit* 

izg , F. iy£ berbienen. zatykaS, am,' Fr. juffopf* 

iucapi,»&'Fr. iefruben. fen. 



za 



«M*a 



606 ft ) o ( sQe 

za tym, fcarnad). zaymowac, Fr. bydto, fca 
Xawada, y, . JP)iqfcernig* 9Sie(> tpegtreibetu 

zawalam % it , Fr. mif ©tei* Zbik , a , gtta &acfr& 

ne« unO fon(J nxxnit ubet> Zbior, a, Sufammenfefung, 

Ydniftetu Zbiorawie, MeJ&dfc&er. 

ziwiadujf , owac o <2jrin, zbity papier, gestagen $* 

nwflber gefe|ec ftyn; pter^ 

Zawiafa,y r S^ur =3ngel Zbo#, a, ta$ ©etrepbc. 

Zawi£i^,a, ein<8d)k9er. zbracic rfi{, Q3mi>erfc^aft 
3awte{zam,a£, Fr. mttauf macfKn. 

(pdngeiu zbraniac £f cz^go > fid^mff 
zawijzujg, owac, F. feerfttf? fen roetgeriu 

8>en> Zbroji, c, We SR&fhsng. 

Zawdd , u , 2Bett(auf. zbroid co, etrpa^ fcerouirf en, 
zawodff , dzid, Fr. kogo, t§tm toat itidjf gut iff- 

etnen £iitfergef)em Zbro jo wnia, cekauz , 
zawolac, lout rufen* fammer, 3**g()au*, 

zawoiany, beritymf* zbroyny, a, e, gerufiet. 

zawoz5,F. iic, n>o$m fu^ Zburcenie,a,93ewufhing. 

rem zbyt<£czny,a,e, .tthmdpKl, 
zawraca glo wj Wmo* Pi wo r uberfliifjig. 

fcer 2Bem, 2Mer jteigt in Zbytek, tku,9>rad)t, Uebet' 

tai&opf*. flug. 

zawracam, ac,Fr.woz, Deti zbywa takwiele, e* iff nw$ 

2Bagen umbipenbetu fo t>sel ubrig. 

Zawracanil gtowy, *$aupt* zdajg signi PaaaBoga, i(J 

©d>it)mDeL toerlaffe midj auf ©Otf 

zawrdt Umbroen&ung. . ben£<i&rren* 

zaw&ifgam, ac, Fr. kogo, zda mi #g, eg frunfef mid). 

eimn <inf fatten. Zdmie, SReimmg. 

zawfiydzam, ac, Fr. befd)d* zdarzyJo £ig^e$ ifi gehmgeiV 

men* gerat^en. 

Zawftydzenie, a, Q3efc^d- Zdechlina, y, etn %x$. 

murtg* zdechty«a,e, t>ecrecfk 

ziwfee, zawidy, alktfiu zdeyo*uj& ow&> obneftmflt 

Zdubi- 



# ( o ( # *>7 

■ . 1. ... ■ ■ II. m. ,11 « ,, ■! I II ■!! ■! H I! — . .1 . v m 

Zdobiciel, 6, gterer, 2fa*' Zeglarz , a, cm <Scf)iffer* 

pu$et* zegluj?, owac^ fc^tffett* . 

zdobig, bic, jiam iegnam, 4c , feegnen, 2(b* 

Zdradi, y> SBerrafcterety. * jtyeiD ne§mctu 
zdradiac, Fr. t>e?raf)fetu zcgnac sif krzyicm, ftcfymtC 
Zdrayca , e, &et Q3errd£tet\ Dem <£reu$ feegnen; 
zdrjtwialy, a. e, erjtarret. ielazny, a,«, etfem 
zdrgtwialy palec/ tin girt* 2eldzo,a, fra$<£ifetf» 

ger fo ent|cf)laf«v zrflzony, a, c, gefdjma§efc . 

zdrdw,wy,a,e, gefunfc. Zel£ywo&i 5 We ©c^flKK^ 
idrowie , a, Die ©efunDtjetf, Zcmla, em@emmef* 
idrdy, (Spring *©afler. Zcntec,ca. StorndSdjmtter* 
zdumiettac &$ 9 fid} fe(>r zeAi^nic &{, ^eprafjten* 

rounbern , erftatren. zcpfowac fi§, t>erDorben 
tdun, a, fcer $ipfer, tperbeju 

sdybac kogo ,' etnen umftt* Zerdi, i, eine iatte. 

mufyci antreffeiu zerw&, F. jetretflem 

£d£blo,a, fcerJ^alm. Zescie, a, 95erfammhmg* 
:dzieram, ae, Fx. abreifien, ifty, a,e, abgeme$et* 

rdubeiu zewloca$ , id) jie$e an* , ab, 

:e, &afj. be**ube, 

jeftie tarn? ifterfcennDa? zeydiii &g tona co, edwt'rb 
;e, au$. too iu pa$ f oramen. 

:cbra<awo, a', 5$rtf efe^ Zezow&y, a, c, ©C0eelf4 ^ 
;ebrak, a, em S&ttfer. £>er. rozoki, idem. 

,ebro, a; Die Dtfbbe* *gadn?£, agadleS, etra£ten, 

ebrzg, brae, bettelh. bufyaftts ettofytm. 

gbjj trzonowc , SBacf « zgadfic &g , fid) tterfragen. 

3<*f>ne* zgackam, id} *ereimge» 

>by, aufbaf*, &amit Zgaga, fcet©ooL 
: dniem,fo boli) ate$agtt>tr& zganiac , Fr. am do kopy, 
sgar, a, bicU(jr. jufommentfreiben toie fca« 

2gar£k,rka, fteineU^c, Q3te§* 

igarmiftrz , a , U§rm<M&e^ Zganianic, a, taf 3ttfam# 

gawk a, &ccnrt'2Reffe(. menttribtn. , 

zagk- 



Cos ♦ ) o ( A 



•i » ■* w 



\ 



zagarn§(5, jufammm. raffen* Ziazd,u> ©evjfammlung. 
zigifzyd, iif , auaidfcfan. Zifba, y> em gtnf. 
zagjffcczac, am, Fr* bid £i{big,bte, fait taac&en. 

mad>cn. ' zifbng, bn§d, fait roertan 

zgafn^, auS**erWf($<rt. Zigrf, $cia f Oct <5df>n>icger* 
2gin?<5, t>erte(>ren ge^en/ <5abm ' 

zginiteco, etwa* netgett. 2jediiJk juroege bringem 
Zgnifcric, i, Oie gaul^eit zjcdiiocsv<V t>erf migen. 
zgnity , a, c, fauL fidenic #g, , gcuttett. 

2goda,y, SSerfrag , (Etnig* siclonawy a,e» gnmlidj. 

feit. fitlonosc, i> ©**nung* 

zgodny, a, c, dn(rdc$tig^ £i6loay 9 a,e, grim. 

tttiig* Zielfko,a, Unfrattf, 

fcgoti, gdnjlid). Zieniek, mka, ianM< 

zgontay , PL <Sptm SRarau 

zgorfzyd, fzf, argent Ziemia, c 9 feie€fbe* 

zgorzec,F. zgor$, fceffcrett* fiemlki, a>e, trr&ifd^ 

nen. £iew&, ge(jnett 

2graj*» >$awfw gemeinen Zima,y 5 bcr<Stftte& 
v 9^olf $ , SKencie ieute. £imny,a, e, fait. 
zgrom&te$ f F. diid* t>et- Zioto^a, ein&rau& 
' fammten. Ziotko,a, jfrdtttcfctu 

zgrzebie,PL <$eede, 3Bar<f * zigczam, ac r Fr. jufammen 
zgrzybiaty,a,c, ©tetn ait* bringcrt, toerefottgeit. 
zgrzytac z^bami, mit ben ztamad, jerbredjert, . 

3al>nen fttii#em zlatad, (jernntet ftiegen. 

Zguba, y, Oft flBerlufi. zla£g , Fr* zlaV.i6, $ertmttr 
zgubi$, F. bid; t>erlidjrem ffetcctn,, frted>en*< # 

zgwalc^F. cic, ©ewalt an* zletfc, F. ziazg, fcerunfcr 

rfnm. fieigetu 

zjac&c, amFr. ouffreffert £ *U, ubel, fdjlimm. 

zjem Fr. zjatf, auffreffen. zle mi jako£, mit iff nt$ 
zi% jae, bag SHaul auftjjutt, roo(>i. 

ge^nen. zlecaai, ac, Fr. anbeft^tev 

Ziarno,^ &a$ $$mtf)em ubergefeeiu , - . - 

ztecz?, 



afr ) o ( 3?? €09 

zlccz$F,czy£ fceifem - Zmarfk,tt, 0tun)el 

zlcpiam , a6 j Fr. jufometu zmarfzczdny, a, e, rmi$eltd)f, 

6ringen , leimew. , zmartwiaty, a , a evjkrret, 

ricwama£, Fr- abgjeffetu zmartwychwftaty, a,'e,- Voift 

zIiczyc,F, czg, 6cte^ncft* $obe auferffanberu " 

Z,to'b,u, MctJCttppl. Zmartwychwftanie, a, &ie 
E??cg,li2, ubergulben* Tluferjtefjung. 

Uoczyrica,e, Uebeft^&tet, fcmarzn§c, etfrierem 

tloczynftwo* a , Uebelt()af» zmawiac co na kogo, einem 
Mod , u, gefirocnet SXegeru We @d)ulb geben. 

Uodziey, ja, bet ©ieb*-- x fcrnowi?, F. wic £etfagetu 

;lodzieyfki,a,e, biebi$j* ' Ziriaza, y, bet ^(ecfen* 

Ltodzieyftwo, a, SDiebfia§(, zmazac, auSlofd;eru 

btebifcft ©dfc imi'atac, §etutrtet, jufam* 
lorzeczg^czyc, fhttfctn menfegen*' 

Hose, i, &ie 2>o$£eit* zriiierzac, toofyn jie§fetu 

iosliwy,a,c. bo$£affig. zmierzcha &g, ej rotrU 
;iotnik a, ©olbfdjmib, ' jtnjtet* 

.lotoglow, ©olbfWrf* -■ zmiefz£z$,F. &£•% fH^um 
toty, a, e, ©ulbem £aben. 

loty,ego, tin$tovatt zmicfe^, fcermifdjeru 

toty Polski, etn polmjc&ee Zmija, e, etnejEtybef, 

©ulben, ifl'ttur 4* gufe wnilowac tig, ftdj erba* 

©tofc&em men. 

- Praflu, cm ycflifi$cr zmilczg, cze<?, fd^metgeit 

©ulben, x - zmrlkii|6, erftarrrtt; 

totyczerwony, 5Du*afen, zmindak, fe§rfat#. 

Ungatifd)et ©irfbetn zaioczyc, na§ maefcen. 

o^y^^F.jujammen^et* zmeWy^a,*, beiregnek 

uneec legem zmokn^c nap tpetberu 

ozyc kogo z Ur zgdu, einm Zmow£,y, SBerabtebuttg* 

t>om SDienfi abfe|em Zmdwiny, . Bfc* Q3erl6&ni $♦ 

api6, pij, F. bttaubein zmru£a<3 oczy, bk "Jfugen ju 

/ 9 a,e,bdfe. • < ffjuti • madjett 

r txk mi&er ijl mfr mc&t sue* Zmuda, y, 5Jerfdtimnl^ 



mm«h|MMhMmwImmm>>. — ■■■.■■■■ i ■^■^■w iii ii 

Zmudf, i, ©amoyfcn, ©a* miewolic, l$,Fu.kogo,eint!f 
mogirian - tjcrmogcn, {romgen. 

*myls,F,lid, irrcn. Mikam, ac, ttfrfd>mmt)en. 

zmy slam, ac, auS&ettfau zaiofla kokofz jaj?, . Die J^en* 

mac to , ba* fan man fen* ne §at tin £9 gelegt. 
nen« zaifzczyfi, czf, F. }umc§t 

Inaidafi, ftmM^un. madden. 

— dam £9 ja drugiemu Zmwo,a, &ie@rnfc* i 
zna£,esn>ir&no<$ manner zniiam,ac si$, fid) neicjen, 
an mi<$ gefcenfem . bemutfjigeru 

zn&gapo gfa£e, man fan zna&znoifi fig, fc$mi$en, 
tyn an 6er ©timrne fenr znofzg, Fr. tic, fcenmtet, 
nen. jufammen tragen* 

2aac2ek, Dai Notabene. znowu, auftf neue; 

znacz?, czy£, jcicfcneru Zhdy, ju f ©cfytpeigiMm&ec 

zaa cznv, a» e, anfe&nlkfi, 3Bdrmc. 

gaijgcy £5 na czym, t>tx zobig, bac, roa$ auflefen wie 
ffcfy roorauf wrfle^rt. Die 93ogel. 

ZnaJ9mo£c 9 i, &te25efannfc Zondek, dka, feet Sttageiu 
fdjafr. Zol§cte , %dii 9 eine ©dj& 

2n8jomy, a, e, befan&f. zoicicjg, ic& ntafce gclb* 

Znak,u, cin 3^dK«* Zdtd, ©oIbaten*©el& 

znakonmy^a, e, merfii^ Zotdak, a, em ©oH>ener. 
merfrout&ig. >' iolnierflri , a, c, <Soti>attfd}» 

zn&m^znac, fennen. Zotnierz,a* bet ©olbafi 

znimig, enia> angebo^me* 2ottawy,a,e, bkid&db* 

. cfcen. Zotzy f Pl. $fet& £rat* 

znamietnity, a, e, onfe§iv fytit, jfropf* 

lic&,&errltc&. Zo'oa.y, &aS®&e.EBefo 

zriieobaczk6, imttf rfdjenfc zonaty , a, c, i>erefjUd)t* 

aeniefc', zniof^Fut §emn* Zoraw,wm; bet .ftramdj* 
eertragen. - Zorza zacaana* SDtargeiv 

zniewazam 1 ac,gerlngfc^a|ig 9t6$te. 
£aften, madden* a s»Aac\F.%n5, fttifeem 

z*ftawam, 



'$ ') Q ( $ . ' 6\t 






toftawam, ac, Fr, gdiie, »o ztwardziaty,a,e, fceefufccefc 

Wei&en, ftdj ouf^attetu- * zuboiej$F.£ce, ami roer&ern 
jowi?, zwa<J, nennetn zuboiyc kogo, jemanfc arm 
sowif sif Pawel, Pawlem, mad)C& 

fefr &ei jfe 9>aufr Zubr, flur < 0c&* , ^ ©uf et 

xjbigjF, bic, |erfjauetw 2ucham,£uwam,a6, lang* 
;ranis,Fnuf,t>erroim&eru ''fam fatten* 
ntfa'd %' jufammen roacf)* zuchwali^ s'if na kogo, aitf 

fen. Zraftanic. jemariD brat) fc&eltett. 

rf, zrfcfz, zrfcd, ftejfen. Zuchwalftwo, a, Stu£mre« 
irgkowinyPl. QSerlobnif. Wgf tit 
r$kowa£, *ermd§letv zuchwaly,a,e, Stufjmrebfg, • 
robij, F. bic, &ie #tbett fcmntli$,\kbttlld),vcoty$. 

uollfujjcetv zuczamco, oduczam, idj 

Fonil, er^at3^n^t>^rio^ terne roafrab. 

ren* — kogo, i<$ lerne Jepianb 

x>wnac £$ z kim , ' mit autf ♦ 

einem gleid) roer&eju — - tfig , i# feme autf. 
ozmiuewani,ac 9 Fr. &ei> iujj, iufi, fatten* 

fle&etn Zirfatf4,y, &a£3Berber, 

ywam,a£,Fr, abreijfetn Zupa,y, ©aig«©Vube, 

zgdzam, a<S 5 *>emd)fem Zupau , 4 , $p o f n i f <& e t 

rzebi$ , 561a , em §uflen. SRannS « Ober • SXocf . 

zenica, e , 2(ug *7(pfel* zupelnego rozumu, Dee W6§( 

•zodto, CM* &*>*&•' be$ werfhmbe 4fl/ 

zucac> Fr. abtoerfen. zupelnie,ity,a,e, fcoflf ommem 

idzac,Fr. abfegen* Zur, u, ©auerteig* 

adly, a, c, gercmhem Zwada , y, groiefpalf , 3<wf ♦ 

ekac, Fr. jetfjacfem Zwadca, em3<*nfer. 

arzefi $£? alt roerfcn* zwadRwy,a>e, jdnfifdj* 

gpowac, abfteigfcm zwadzarfi drugich, id) etre*. 

cha *'i$ w^borck, ber (&j# ge, mac&e 3<w* untes 

mer&erfpacft, jerledjjef, anbem • % 

ywam»&,fe jwfamiwn zwab&n 9 afi,Fr. §erabn>d{jen. 

ia£m, A zwalczya t'lfarorin&eth 



6lZ* ft ) O ( ft * 

Z wanie, zucic, &a£ &iuem ; zwija mi fig, es fd?eutf, ate 
zw^tlam, ic^mac^efd)ma^ menu id? mic& ttbredjen 
zw§tlee, f$road[> roertan noifl. 

zwgtlony, a, e, o$nmac$tig, zttiniony,a,e, jufamnw 

j$n>acfj* getolc / gelegf* 

zw§tpig> Fr pic,. 3«>eifeL 2wiaczam,ac, ouf We langc 

fcabetu 25anf e* laffen f ommett. 

iwav/y, a , e, fceifjig , bet urn zwlafzcza , nef>mHd). 

basSeimgejurefcenroeifj. zwloczyc r Fr^ fyevabiietwu 
Zwayca,e,Zwfedca,l, gdn* ZwJoka,i, ber%jffdf>ub. 

f et , Jfpdnbefmacfyeh zwod£ic,Fr. t>erfu§ten. 

zw$fom, ac , enger mac&en* Zwod^i&el , a , aSerfufjrcr. 
ajwiaftowac, fcerfunbtgcn. zwotac , jujamroen rufen. 
Zwiaftowanie t Qtarftmbt* zwolywac, Fr. gufanunen 
7 gang* rufen; 

2wi?za4, jttfammen bmbem zwono ryby. Sttitteljlucf &tf 
Zwigzek, zku, ein SSanb, Sifc^tf. •: 
£wigdty, a, e, fcerroelff. zwozic, Fr. ju *$auf fuff* 
zwiediic caly kray swiata, rem 

ubecatt gewefen ferpt* • Zwycigftwo , a, bet ©iej* 

Zwierciadlo, a, (Spiegel* zwyc'igzac, am, Fr. ubo> 
Zwierzdziki, toitoe* %fyiet> tmjifren* 
zwierzam, ac, Fr. am>er» Zwycigzca, e, Ueberomba 
l * trauen* zwyciginy, a, c, uberannN 

Zwierzchnosc , i, O&rtgf ek v lidj. - 
z,wicrzone Dobra,' an&et* zwycig^ony, a, e, iiberroun* 

(rauf e ©iif (jer* bem 

Zwierzg, gcia, ein $§ier» Zwyczay, ju,* ©en>o§n$rif. 
Zwierzyna , y, SBil&pret* zwyczayny, a, e, gett>6fw 
„ Zwierzynicc,iica, ber$£ier« ltd;; 

gar ten* zwikt, klaye^fteiflgfmolnti 

zwigzowad Fr. jufammen * Zycic r a , ba6 ieberw 

binben, iyczg, czyc, ginnen/ 

zwijaciiia, groirn auffcin* Zyd;a, etn^ute, 

win&etn . 2ydowfki , a , e , 3W<&» 



* )o( * 



Bii 



Zydowfiwo, ^ubefl